“Σοφίας, Πίστεως, Ελπίδος, Αγάπης” (17 Σεπτεμβρίου) ή/και Πίστη, Ελπίδα, Αγάπη (όλο το χρόνο)

“…πίστις, ελπίς, αγάπη, τα τρία ταύτα. Μείζων δε τούτων η αγάπη” καταλήγει, αν θυμάμαι καλά (από μνήμης γαρ), ο “Ύμνος της Αγάπης”.

Αυτές οι τρεις λέξεις και (ιδίως) το περιεχόμενό τους είναι (μαζί με αρκετές ακόμη, βεβαίως…) απ’ αυτές που με έχουν απασχολήσει ιδιαίτερα στη ζωή μου και μ’ απασχολούν ακόμα.

Κι αυτή την τριάδα λέξεων και εννοιών, ως οιονεί “Αγία Τριάδα”, την ξαναβρίσκουμε στο εορτολόγιο της 17^ης Σεπτεμβρίου. Διότι η Εκκλησία τις έχει ανακηρύξει Άγιες, όπως άλλωστε και την μητέρα τους Σοφία.

Περισσότερο ωφελεί, νομίζω, η προσέγγιση της συγκεκριμένης ημέρας – εορτής, με συμβολική έννοια [Ακόμα κι αν δεν έχει, αξίζει, πιστεύω, να της δοθεί ένα τέτοιο νόημα!]

Η Πίστη, η Ελπίδα και η Αγάπη είναι οι τρεις [ή: “τρεις από τις”] κόρες της Σοφίας.

Δεν μπορώ να μιλήσω από καθέδρας για αυτές τις έννοιες, ιδίως δε για τη Σοφία. Σοφός δεν είμαι και δεν ένιωσα ποτέ. Αρέσκομαι, όμως, να δηλώνω, ταπεινά, “φιλόσοφος”, όχι με την βαρύγδουπα – ακαδημαϊκή έννοια, αλλά με την “απλή” της έννοια, του φίλου της Σοφίας. Της Σοφίας που λίγο – πολύ το υποψιάζονται όλοι οι φιλόσοφοι πως δεν θα “συλλάβουν” ποτέ… πως δεν θα συλλάβουμε, ως άνθρωποι, ποτέ… Ίσως διότι η Σοφία αποτελεί ιδιότητα ασύμβατη με την ανθρώπινη φύση και συμβατή μόνο με την “Αγία του Θεού Σοφία” [η οποία, σημειωτέον, ουδεμία σχέση έχει με την εορτάζουσα σήμερα Αγία Σοφία].

Γνωρίζω, βεβαίως… [“γνωρίζω” και “βεβαίως”! Τι λέξεις κι αυτές, για κάποιον μάλιστα που θρασύτατα δηλώνει και “φιλόσοφος”!...] …ότι η Φιλοσοφία είναι, τουλάχιστον κατά τη γνώμη πολλών (ίσως και των περισσότερων) ασύμβατη με την Πίστη. Πώς, λοιπόν, είναι δυνατόν αυτές οι δύο, Σοφία και Πίστη, να έχουν σχέση… μητέρας και κόρης;… Ποιος ξέρει όμως;! Ποιος “γνωρίζει”;!... Ποιος μπορεί να πει, και μάλιστα με βεβαιότητα, ότι η Πίστη (και όχι η ετεροθαλής αδελφή της, η Αμφισβήτηση) δεν είναι η αντάξια κόρη της Σοφίας; [Αυτό θα μας αποκαλυφθεί, ίσως, στις εσχατιές του Χρόνου, όταν, έχοντας ανακαλύψει, πλέον –θέλω να ελπίζω- την Αλήθεια, θα μπορούμε να κρίνουμε αν την προσέγγισε ο Πιστός ή ο Φιλόσοφος…]

Γνήσια κόρη της Σοφίας, πάντως, είναι η Ελπίδα! Ποιος μπορεί να έχει, άραγε, επί τούτου, την παραμικρή αμφιβολία; Υπάρχει αντίρρηση, με άλλα λόγια, πως είναι η Ελπίδα ένδειξη Σοφίας; [Προσέξτε ιδιαίτερα: Αναφέρομαι στη “Σοφία” και όχι δα στην “Γνώση”. Η τελευταία, η Γνώση, θα μπορούσε, ίσως, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις και υπό ορισμένη οπτική, να μας απελπίσει, να μας φέρει σε από-γνωση. Ενώ η Ελπίδα!...]

Πάρα πολλά θα μπορούσα να γράψω, βέβαια, για την Πίστη και για την Ελπίδα. Μα βιάζομαι… να φθάσω να αναφερθώ στην Αγάπη!...

…Η οποία είναι, αναλόγως, είτε η μικρότερη κόρη της (Αγίας) Σοφίας, κατά το αγιολόγιο, είτε, κατά τον “Ύμνο της Αγάπης”, η “μείζων” ανάμεσα στην Πίστη και στην Ελπίδα. Και, πάντως, η μεγαλύτερη ένδειξη Σοφίας, η υψηλότερη Σοφία που θα μπορούσε να κατακτήσει ο άνθρωπος!...

…Να “κατακτήσει” ο άνθρωπος την Αγάπη ή να αφεθεί να… “κατακτηθεί” απ’ αυτήν;!... Δεν γνωρίζω। Δεν μπορώ να σας απαντήσω, δυστυχώς. Διότι, βλέπετε, μπορώ να δηλώνω ένας απλός φίλος της Σοφίας και, αντίστοιχα, ένας απλός φίλος της Αγάπης, αλλά ούτε τη Σοφία έχω προσεγγίσει, ούτε την Αγάπη…

Υ.Γ.-1: Για την Πίστη, την Αγάπη, την Ειρήνη και την Ελπίδα υπάρχει και μια συμβολική ιστοριούλα με τον τίτλο “τα τέσσερα κεριά”, εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/04/blog-post_22.html

Υ.Γ.-2: Τον “Ύμνο της Αγάπης” μπορείτε να διαβάσετε εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2007/10/blog-post_30.html και να... ακούσετε εδώ: http://www.youtube.com/watch?v=rbMO5fkFKLA&p=702B249A934A7C61&playnext=1&index=2

Υ.Γ.-3: Μικρή επιλογή γνωμικών για την Πίστη και την Ελπίδα ανάρτησα σήμερα εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2010/09/blog-post_17.html

Αγάπη. Προς όλους ή μόνο προς ένα πρόσωπο;

Αγάπη…

Τόσα και τόσα λόγια γι’ αυτήν…

Τόσες και τόσες σκέψεις γι’ αυτήν…

Τόσα και τόσα γραπτά γι’ αυτήν…

Τόσες λίγες πράξεις, όμως, γι’ αυτήν!...

Πράξεις που να ανταποκρίνονται πραγματικά στο ύψος και στο βάθος και στο μέγεθος αυτής της λέξης…

Διότι, απ’ την άλλη, ένα σωρό πράξεις μας (“του σωρού”…) γίνονται “στο όνομα της αγάπης”!...

…αυτού, δηλαδή, που νομίζουμε ή νιώθουμε ή κατανοούμαι ως αγάπη…

Το οποίο σημαίνει ότι ή πάσχουμε νοητικά ή πάσχουμε καρδιακά ή έχουμε χάσει το νόημα και την ουσία των λέξεων…

(…και είναι, όλα αυτά, “το ένα χειρότερο απ’ το άλλο”…)

Θυμήθηκα τώρα κάτι που είχα διαβάσει ή ακούσει (δεν θυμάμαι…) παλαιότερα: Πως “όλοι μας αναζητούμε την πραγματική αγάπη”, αλλά η φράση αυτή περιέχει και εκφράζει μια αντίφαση, ότι δηλαδή το επίθετο “πραγματική” σημαίνει “αυτό που υπάρχει στην πράξη”, στην καθημερινότητα… Συνεπώς αυτή η αναζήτηση της “πραγματικής” αγάπης έχει την έννοια της αναζήτησης της “ουσιαστικής” αγάπης, μιας έννοιας μάλλον εκπεσούσας και “πληθωριστικής” [όχι υπό την έννοια ότι υπάρχει άφθονη… αλλά ότι έχει χάσει την αξία της απ’ την αλόγιστη χρήση της, από την φλυαρία και τα φληναφήματα ημών των ανθρώπων…]

Ποια είναι, λοιπόν… ποια μπορεί να είναι η ουσιαστική αγάπη;…

[Κάποιος είχε κάτι που είναι ιδιαίτερα επίκαιρο, λόγω της ημέρας: “Θέλεις να δεις ποιο είναι το μέτρο της αγάπης; Κοίταξε (σήμερα!) πάνω στον Σταυρό!”]

…Η αγάπη προς ένα μόνο πρόσωπο ή η αγάπη προς τους πολλούς, με στόχο και αποκορύφωμα την αγάπη προς όλους;

Άλλοτε πίστευα το ένα… άλλοτε νόμιζα το άλλο… κατόπιν επανήλθα στην αρχική μου άποψη… κι ύστερα πάλι στη δεύτερη υπόθεση…

…και θεωρώ πως ακόμα ταλαντεύομαι…

(…αποδεχόμενος την μομφή και την κατηγορία πως δεν έχω σταθερές και κατασταλαγμένες απόψεις…)

Και η μία και η άλλη άποψη, βλέπετε, έχουν, θαρρώ, βάσιμα επιχειρήματα…

- “Αγάπη προς όλους”, είχε πει κάποιος μεγάλος, “σημαίνει αγάπη προς κανέναν”… Διότι τι άλλο είναι αγάπη, αν όχι η επιλογή και η διάκριση κάποιου προσώπου μέσ’ απ’ το πλήθος των ανθρώπων;

- Ναι (θα έρθει όμως ο αντίλογος), αλλά αυτή που θεωρούμε υπέρτατη ένδειξη αγάπης, η ενανθρώπιση και η σταυρική θυσία του Ιησού Χριστού, αφορούσε και αφορά στο σύνολο των ανθρώπων, αποτελεί πράξη αγάπης προς όλους!

- Βεβαίως, αλλά τότε αναφερόμαστε στην υπέρτατη αγάπη και στον Θεό, που δεν έχει “μέτρο”, που δεν περιορίζεται από κανόνες. Ενώ ο άνθρωπος είναι πεπερασμένος, έχει όρια… Αυτή η περιορισμένη ή, σε κάθε περίπτωση, πεπερασμένη ποσότητα αγάπης που μπορεί να παράξει η ανθρώπινη καρδιά, πώς είναι δυνατόν να αρκέσει ώστε να δροσίσει, πόσο δε μάλλον να ποτίσει τόσες και τόσες ανθρώπινες υπάρξεις γύρω μας;

- Είμαστε πλασμένοι, όμως, “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση Θεού” και, συνεπώς, τείνουμε και ελπίζουμε και αγωνιζόμαστε γι’ αυτό: Για την υπέρβαση της ανθρώπινης φύσης, που θ’ απελευθερώσει περισσότερη αγάπη, αγάπη προς όλους!...

Και η αμφιταλάντευσή μου συνεχίζεται… Πέρα – δώθε… [Να ’ναι, άραγε, εκκρεμής και… “εκκρεμότητα” ή να οφείλεται, άραγε, σε μέθη μου, μέθη πνευματική, και αποπροσανατολισμό μου;…]

Μόλις προ ολίγου, πάντως, συνειδητοποίησα ένα μεγάλο σφάλμα μου: πως δηλαδή έκανα λόγο, παραπάνω, για εκατέρωθεν “επιχειρήματα”. Τα οποία, βεβαίως, έχουν να κάνουν κι αναφέρονται στη λογική και στο μυαλό [Ή μήπως κάνω λάθος και εδώ;…]

Αυτό είναι κάτι που μου είχε πει και μου είχε επισημάνει, κατ’ επανάληψη στο παρελθόν, μια φίλη μου αγαπημένη, η φίλη μου η αγαπημένη, ο άνθρωπός μου: Ότι συχνά (αν όχι πάντα) η αγάπη μου “βρίσκεται μέσα στο μυαλό μου”…

…Κι ας ήταν αυτή που μ’ είχε κάνει ν’ απαρνηθώ την (άποψη για την) αγάπη προς όλους και με είχε προσγειώσει [ή “απογειώσει”;…] στην αγάπη προς την μία, προς αυτήν!...

…Κι ας ήταν αυτή που με είχε κάνει να νιώσω και να πω “μαζί σου και στην κόλαση”, φράση που μάλλον είναι, τελικά, η πιο παραδεισένια…

[Αυτό το τελευταίο, όμως, είναι μια άλλη, “μια μεγάλη ιστορία”, ένα σπουδαίο και ιδιαίτερα σοβαρό θέμα προς συζήτηση… και, προφανώς, όχι μόνο προς συζήτηση, δηλαδή για “λόγια”, αλλά προς ενέργεια, προς δράση… Θα επανέλθω, λοιπόν! Τουλάχιστον στο “προς συζήτηση”!...]

Ανάρτηση για μια επέτειο. Ή για ένα συναίσθημα. Νυν και αεί…

Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε πριν από καιρό… Μπορεί να είναι τρία ή επτά ή δέκα ή δεκαεπτά ή τριάντα τρία ή σαράντα επτά χρόνια…

Ίσως να υπάρχει ένας λόγος που το αναρτώ τώρα… Ίσως, πάλι, να το αναρτώ “έτσι, χωρίς λόγο”!...

Κυριακή… λάθος… Δευτέρα… […]

(…τόσο “χαμένα” τα έχω, που έκανα λάθος και στην ημέρα!...)

Τι έχω, όταν δεν ξέρω τι έχω;…

Τι να φταίει που θέλω να κλάψω από χαρά ή και ανακούφιση, έτσι, χωρίς συγκεκριμένο λόγο;

Πού να οφείλεται το ότι θα ήθελα να πω σ’ όλο τον κόσμο, δυνατά, την χαρά μου, κι όμως, απ’ την άλλη, ικανοποιούμαι απ’ αυτή την ήρεμη σιωπή;…

Γιατί να νοιώθω πως όλες αυτές οι (υπό “αντικειμενικές συνθήκες”) σοβαρές δουλειές που έχω να κάνω είναι τόσο ασήμαντες για να ταράξω την μακαριότητά μου;…

…Ένας ποταμός αισθημάτων συνωθούνται μέσα μου και θέλουν να εκδηλωθούν! “Δεν είναι λίγο” (που λέει και ο λόγος…) να αγαπάς. Τι λέω; (Τι έκφραση χρησιμοποίησα;!...) Είναι το παν στη ζωή!...

Αγάπη σε κάθε μορφή της, αγάπη άδολη, ανόθευτη, πηγαία… Γιατί οι λέξεις να ’ναι τόσο φτωχές να την περιγράψουν;…

“Με τόσα ψέματα που ντύθηκαν οι λέξεις, πώς να σου πω το “σ’αγαπώ” να το πιστέψεις”, λέει το σύγχρονο τραγούδι, στο οποίο αναφερθήκαμε […]

…Κι ύστερα μιλήσαμε γι’ αυτόν τον πλούτο και το βάθος των αισθημάτων μιας νέας αδελφής ψυχής, που ψάχνει να βρει τρόπο να εκδηλωθεί…

…Σιωπή!...

Ίσως η υπέρτατη έκφραση της αγάπης…

…τουλάχιστον κάποιες στιγμές…

Ταξίδια…

…Του άρεσε να ταξιδεύει…

Όχι ως έκφραση αρνητικής φυγής…

…αλλά ως έκφραση δημιουργική…

Για τη μαγεία της εξερεύνησης και της ανακάλυψης…

…της γνώσης…

Οι ανοιχτοί ορίζοντες άνοιγαν και το μυαλό του…

(Η μαγευτική και μεταμορφωτική δύναμη των ταξιδιών…)

Κι όταν δεν ταξίδευε…

…άφηνε το μυαλό και τη φαντασία του να ταξιδέψουν…

…να τον ταξιδέψουν…

Όλα αυτά άλλαξαν…

…κατά τρόπο μαγικό…

…θαυματουργικό…

Όταν τη συνάντησε…

(Όχι, δεν ήταν σε κάποιο ταξίδι του, για να πει κανείς πως ήταν μια σειρήνα που τον μάγεψε με το τραγούδι της…)

…Κι αμέσως άλλαξαν όλα!

Εντός του!

Ανατράπηκαν και οι αξίες του και οι προτεραιότητές του και τα “θέλω” του…

Τι νόημα είχαν, πια, τα ταξίδια;…

(…αν ήταν ταξίδια μακριά της;…)

Τα απαρνήθηκε όλα!

(Όχι γιατί του το ζήτησε. Όχι “για χάρη της” που λένε… Όχι για να της δείξει κάτι… Αλλά γιατί έτσι ένιωθε!...)

Τι να του κάνουν, τι να του προσφέρουν τα ταξίδια;…

Τώρα πια ταξίδευε η καρδιά…

Κι αυτό ήταν το πιο σημαντικό…

…αυτό που είχε γι’ αυτόν σημασία…

Το “πάθος” για εξερεύνηση και ανακάλυψη, μετουσιώθηκε:

Εξερευνούσε, πια, τον άλλο άνθρωπο…

…τα μυστικά μονοπάτια της ψυχής…

…το ξωκλήσι που είχε χτίσει, τόσα χρόνια, και είχε ιστορήσει – αγιογραφήσει εντός της…

…τις στολισμένες κάμαρες και τα σαλόνια τα πλουμισμένα απ’ τα χαρίσματά της…

Διάβαζε, στις πληγές της, την ιστορία της ζωής της…

Αφουγκραζόταν, στις ανάσες και στους λυγμούς της, τους πόθους της τους κρυφούς…

Και δεν υπήρχε, πιστέψτε με, άλλο ταξίδι που να το είχε ευχαριστηθεί ποτέ περισσότερο, να του είχε χαρίσει περισσότερες εμπειρίες, να την είχε κάνει πλουσιότερο, να τον είχε κάνει σοφότερο…

Μα… όλα τα ταξίδια έχουν και τα προβλήματά τους…

…και τα όριά τους…

Ιδίως δε, κατά πως φαίνεται, αυτά που έχουν να κάνουν με ανθρώπους…

…ανθρώπους που κουβαλάνε αποσκευές βαριές, εμπειρίες, πληγές, ευαισθησίες, αγκυλώσεις…

(Και αναφέρομαι, βεβαίως, τόσο στους μεν, όσο στους δε, τόσο στους ταξιδιώτες, όσο και στα ταξίδια τους…)

[Συνεχίζεται…]

Άλλη μία ανάρτηση για λίγους. Ή μόνο για μία!… Άλλο ένα κομμάτι στο puzzle…

Για εκείνον τον “γέρο που λέει ή/και γράφει ιστορίες αγάπης” σας έχω γράψει και ξαναγράψει στο παρελθόν…

[…Κι έχετε καταλάβει, βέβαια, πως δεν είναι δα και τόσο γέρος.. Αυτό το πρόσθεσα, τότε, ως “φόρο τιμής” και ως αναφορά στον αντίστοιχο ήρωα του Luis Sepulveda…]

Αυτός ο (τάχα) γέρος, λοιπόν, κάθε που γράφει μια ιστορία αγάπης, ξανανιώνει!... Νιώθει πως γίνεται πάλι νέος… σχεδόν παιδί… Κατά ένα τρόπο ανεξήγητο… μαγικό!...

Τα κάνει αυτά τα “μαγικά” η αγάπη: Μεταμορφώνει τους ανθρώπους: Τους γέρους σε νέους… τους άσχημους σε όμορφους… τους εχθρούς σε φίλους… τους ανθρώπους σε αγίους ή σε αγγέλους…

Ο γερο-ήρωάς μας, πάντως, μόνο μια ιστορία αγάπης δεν σκέφτηκε ποτέ να γράψει… Ή, σωστότερα, να καταγράψει… Την δική του ιστορία αγάπης… Διότι, βλέπετε, η ιστορία αυτή γράφεται ακόμα, στην πράξη, στη ζωή… εδώ και χρόνια… Όχι ως προϊόν της σκέψης του ίδιου… Αλλά ως προϊόν της καρδιάς… Όχι μόνο του ίδιου… Διότι μια ιστορία αγάπης απαιτεί πάντα δύο καρδιές…

-Τι είναι αγάπη, καρδιά μου;…

-Και τι δεν είναι αγάπη!... Πόσο διαφορετικά πράγματα δεν μπορεί να είναι η αγάπη… Με πόσους διαφορετικούς τρόπους δεν μπορεί να εκδηλώνεται…

-Αγάπη είναι να κοιτάς τον άλλο στα μάτια…

-Και όχι μόνο αυτό, αγάπη μου. Αλλά και να κοιτάνε δύο άνθρωποι προς την ίδια κατεύθυνση…

-…και να μην σταματά το βλέμμα σου στα μάτια του άλλου, αλλά να φθάνει μέχρι βαθιά μέσα στην καρδιά του…

-…να ανακαλύπτει τα όνειρα του άλλου, τα “θέλω” του και να προσπαθεί να βοηθήσει στην πραγματοποίησή τους…

-Η αγάπη είναι φλύαρη!...

-…και, παράλληλα, σιωπηλή!...

-Πές μου, σε παρακαλώ…

-Σ’ ακούω!...

Η αγάπη δεν μιλάει μόνο…

…Ακούει κιόλας!...

Κι ο ήρωάς μας δεν λέει μόνο ιστορίες αγάπης…

…ακούει, κιόλας, ιστορίες αγάπης…

[…Κι ύστερα κάθεται και τις καταγράφει…

…και τις διηγείται στα παιδιά…

…στα παιδιά που έχουν διάφανο βλέμμα…

…και καθαρά αυτιά…

Στα παιδιά που μπορούν, έτσι, ν’ ακούν τις ιστορίες και να τις νιώθουν…

…και να “διαβάζουν κι ανάμεσα στις γραμμές”…

…και να καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα απ’ όσα ειπώθηκαν κι απ’ όσα γράφτηκαν…]

Χθες βράδυ, για παράδειγμα, έστησε αυτί και άκουσε…

…μια – δυό ιστορίες αγάπης…

(…κι ένιωσε να “ιστορείται” τουλάχιστον άλλη μία… Μυστικά, αδιόρατα…)

…Για μια γυναίκα (με ηλικία απροσδιόριστη… που θα μπορούσε δηλαδή να ήταν κορίτσι ή γριούλα – τι σημασία έχει δα;…), που είχε αφήσει κατά μέρος τις μπογιές και τα πινέλα της και το τελάρο όπου ζωγράφιζε… και είχε πιάσει ένα χαρτί, λευκά παρθένο, για να ζωγραφίσει με τις λέξεις, το ίδιο όμορφα όσο και οι πίνακές της. Διότι, βλέπετε, δεν έχουν τόση σημασία τα υλικά και ο τρόπος, μα η καρδιά και τα πηγαία και αυθόρμητα αισθήματα που ζητούν να εκφραστούν και να αποτυπωθούν…

Λένε (και όχι άδικα…) πως οι πιο σπουδαίοι πίνακες είναι όχι αυτοί που αποτυπώνουν αυτούσια την φύση, αλλά αυτοί που την υπερβαίνουν και αποτυπώνουν ιδέες και ιδανικά, συμβολισμούς πίσω και πέρα απ’ όσα φαίνονται…

Αντίστοιχα, λοιπόν, τα πιο σπουδαία κείμενα, είναι αυτά που κρύβουν συμβολισμούς… που αποκαλύπτουν μυστικά συναισθήματα…

Έχει λεχθεί (και όχι άδικα, ενδεχομένως…) “γνώρισα τους ανθρώπους κι αγάπησα τα ζώα”…

Μα είναι πιο σπουδαίο και σημαντικό, νομίζω, να λεχθεί, πως όποιος ξέρει ν’ αγαπάει, δεν εξαιρεί τίποτα από την αγάπη του: Ανθρώπους κι “ανθρωπάκια”, φίλους αλλά και εχθρούς ακόμα… τον κόσμο ολόκληρο (“γιατί ζεις κι εσύ μαζί”…), την φύση, κάθε δημιούργημα της πλάσης… τους ανθρώπους και τα ζώα!... Πώς μπορεί να αγαπάει κάποιος τους ανθρώπους και να μην αγαπάει τα ζώα;…

Η ηρωίδα μας, λοιπόν, “το κοριτσάκι μας που ντύσανε γριούλα” (ή το αντίθετο;…) έγραφε, καθώς άκουσα, στο λευκά παρθένο χαρτί, μιαν άλλη ιστορία αγάπης: Για δύο γάτες… που τις αγάπησαν πολύ κάποιοι άνθρωποι… κι ύστερα αδιαφόρησαν και τις ξέχασαν… (έτσι όπως γίνεται συχνά στη ζωή…), με αποτέλεσμα να νιώσουν (οι γατούλες δα… όχι οι άνθρωποι…) το κρύο και την αποξένωση “στο πετσί τους” (όπως λένε…) και στην καρδιά τους (όπως δεν λένε… ή δεν σκέφτονται… ή δεν υπολογίζουν… ή δεν συλλογίζονται…) Μέχρι που ήρθε κάποιος άλλος άνθρωπος να τις αγαπήσει και πάλι…. Έτσι όπως γίνεται και στη ζωή!... “Θα μας φύγει, θα ξανάρθει… κι όλο πάλι απ’ την αρχή”!...

Ακούγοντας (απ’ τον… γεράκο που έλεγε και έγραφε ιστορίες αγάπης…) την ιστορία (που είχε εκείνος ακούσει, με τη σειρά του…) την ιστορία (που είχε εκείνος ακούσει, με τη σειρά του…) για τις δύο γατούλες (εγώ θα προτιμούσα –και ίσως γράψω στο μέλλον- δύο σκυλάκια…), μου πέρασε απ’ τον νου η σκέψη (και μου καρφώθηκε στην καρδιά η αίσθηση…) πως ήταν μια ιστορία (ή ένα παραμύθι, άραγε;…) συμβολική… πως, δηλαδή, ίσως ν’ αναφερόταν, στην πραγματικότητα, σε ανθρώπους…

…ή, ίσως, σ’ έναν μόνον άνθρωπο: Σ’ αυτή την ίδια… Που αγαπήθηκε πολύ κι από πολλούς… Κι εγκαταλείφθηκε… Από πολλούς ή και από όλους; (Μόνο αυτή γνωρίζει πώς μπορεί να ένιωσε ή και πώς νιώθει…). Μια γάτα που διψούσε για ένα χάδι…

Πολλές ιστορίες αγάπης…

….παράλληλες ή διασταυρούμενες…

…σε ένα ή πολλά επίπεδα…

Ιστορίες πραγματικές ή φανταστικές…

…με ανθρώπους και ζώα…

…πραγματικά ή συμβολικά…

…με νέους ή γέρους ήρωες…

…με νέες ή γρίτσες ηρωίδες…

Μπερδεύτηκα!... Δεν μπορώ να βγάλω άκρη… Προσπαθώ να καταλάβω…

…Να “καταλάβω”…

Το μεγάλο μου λάθος!...

(…όπως μου λέει, κατά καιρούς, μια φίλη μου αγαπημένη…):

-Αφέσου!... Μην προσπαθείς να καταλάβεις… Νιώσε!...

…Σ’ αυτό αφήνομαι, λοιπόν…

…στο να νιώθω… να οσφραίνομαι… την αγάπη που υπάρχει γύρω μου…

[Επιστροφή]

Πολύ καιρός χωρίς να γράψω τίποτα…

Πολύς καιρός μες στη σιωπή…

Στη σιωπή και στη σκέψη…

Στις σκέψεις μου…

“Απέχω και διασκέπτομαι”, όπως λέει (αν καλώς ενθυμούμαι) κάποια ιδιαίτερη κατηγορία προσώπων…

Για μένα ιδιαίτερο ήταν και είναι ένα πρόσωπο…

…που είναι (πια) χαμένο.

Όπως χαμένος ήμουν κι εγώ τόσον καιρό…

“Φταίμε κι οι δυό, που ζούμε χωριστά”: Το τραγούδι…

Το φταίξιμο ανήκει, συνήθως, σε δύο: Η τραγωδία…

Πόσο καιρό έλειψα;

Δεν ξέρω! Δεν μπορώ να υπολογίσω!...

Ο χρόνος, βλέπεις, έχει διαφορετική περπατησιά, ανάλογα με τις περιστάσεις, ανάλογα με την ψυχολογική κατάσταση…

Πόσο καιρό έλειψα, λοιπόν;…

Ίσως “μια αιωνιότητα και μια μέρα”!...

…Κι όμως, δεν έλειψα.

Εδώ ήμουν και περίμενα. Σε περίμενα…

“Θα είμαι εδώ για πάντα να σε περιμένω”, σου είχα πει.

“Για πάντα;” είχες σχολιάσει απορημένα…

“Σ’ αγαπώ περισσότερο από καθέναν και από κάθε τι”, μου είχες πει.

“Από κάθε τι;” είχα εκφράσει την αντίρρηση…

…Ή μήπως είχαν συμβεί αντίστροφα οι διάλογοι;

Δεν ξέρω! Δεν θυμάμαι!

Μπερδεύονται τα ίχνη, τα λόγια, οι περπατησιές μας… Μπερδεύτηκε το “δικό μου” με το “δικό σου”, το “εγώ σου” με το “εσύ μου”…

Όχι, δεν έλειψα!..

Μα ήμουν “λειψός”….

Γιατί (μου) έλειπες εσύ…

Κι ακόμα μου λείπεις…

Αλήθεια, λείπεις ακόμα; Ή είσαι εδώ;

Αλήθεια, σου έλειψα καθόλου;

Αλήθεια, μ’ αγαπάς;

Προχθές σα να έλαβε η ψυχή μου ένα μήνυμά σου.

Σαν αγέρι θαλασσινό, δροσιστικό…

Φανταστική αίσθηση!...

Να’ταν αλήθεια ή η φαντασία μου;…

Να’ταν “κατά λάθος” ή “λάθος μου”;…

Λάθος… Λήθη… και Α-λήθεια παιχνιδίζουν…

Υ.Γ.: Επιστρέφω και στο "Σπουργίτι"!...

;-)

Εν-θουσιαστείτε!

[Συνέχεια από όσα έγραψα στο ιστολόγιό μου “Σπουργίτι”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2008/12/blog-post_22.html]

Σπουδαίο συναίσθημα, σκέφτομαι, ο ενθουσιασμός!...

[Μπορεί, άραγε, να προσεγγίσει κάποιος τα συναισθήματα με τη σκέψη;…]

…Σε παρασύρει σε μια δίνη… ικανή να σε ανεβάσει ψηλά, σαν ανεμοστρόβιλος, ως τα ουράνια, “στον έβδομο ουρανό”…

…και, αντίστοιχα, αν τυχόν χαθεί, “σε ρίχνει κάτω” και μπορεί, έτσι, να συντριβείς…

Σκέφτομαι τέσσερεις –πέντε περιπτώσεις που μπορεί να συμβούν αυτά σε κάποιον: Περιπτώσεις που μπορούν να προκαλέσουν ενθουσιασμό: Η σκέψη –φιλοσοφία και η πίστη – θρησκεία… Η τέχνη… Η αγάπη κι ο έρωτας…

Όταν σε “κυριέψει” “εξ εφόδου”, που λένε, ο [θεός] Έρωτας, ο έρωτας για κάποιον ή, έστω, για κάτι… πραγματικά νιώθεις να πετάς… σε πιάνει ίλιγγος… Εν-θουσιάζεσαι με το άλλον... που γίνεται “o Θεός” σου… και σ’ ανεβάζει στα ουράνια… στον παράδεισο… Μόνο που ύστερα, το ίδιο ξαφνικά, όταν πια περάσει ο ενθουσιασμός… είναι πιθανό να σε ρίξει στην κόλαση…

Η Αγάπη σίγουρα δεν έχει την ορμή του έρωτα. Ούτε, βεβαίως, τις μεταπτώσεις του… Δεν είναι δα “ανεμοστρόβιλος” , μα ένα διαρκώς ούριο αεράκι, ένας άνεμος , που αν του αφεθείς, μπορεί να σ’ ανεβάσει (και) αυτή στα ουράνια… και να σε κρατήσει για πάντα εκεί… Διότι αυτή η Αγάπη στην οποία αναφέρομαι είναι “η αγάπη που ουδέποτε εκπίπτει”… Είναι, υπό μία έννοια και θεώρηση, “η πνοή η ζώσα” που, για τους πιστούς, ενεφύσησε, συμβολικά νοούμενο, ο Θεός στον άνθρωπο, όταν τον έπλασε “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση”, δίνοντάς του κάτι απ’ τη δική του την ουσία… Και, όπως ξέρουμε… ή όπως νιώθουμε, σωστότερα, “ο Θεός αγάπη εστί”…

Συναφές είναι και το θέμα του “ενθουσιασμού” που προκαλεί η Πίστη…

…Κατ’ αρχάς νοούμενη ως εμπιστοσύνη. Σε κάτι ή σε κάποιον… Μια τέτοια πίστη σου δίνει τεράστιες δυνάμεις… [“Μετακινεί βουνά”, που λέει η Βίβλος…] Δίνοντας ή έχοντας εμπιστοσύνη στον εαυτό σου, μπορείς να καταφέρεις τα πάντα… Έχοντας εμπιστοσύνη σε κάποιον μπορείς να τον ακολουθήσεις στα πιο ριψοκίνδυνα ταξίδια και περιπέτειες… Σωματικές και πνευματικές – διανοητικές… Ο φόβος είναι μην αποδειχθεί ανάξιος της εμπιστοσύνης… Οδηγοί και δάσκαλοι “ακραίων σπορς”, για παράδειγμα, που έβαλαν τους άλλους “να παίξουν τη ζωή τους κορώνα –γράμματα” και… την έχασαν, καθώς δεν τους υπέδειξαν τις απαραίτητες προφυλάξεις… Και έτσι, η αδρεναλίνη που γέννησε ο ενθουσιασμός “πήγε στράφι”… Το ίδιο, αντίστοιχα, συνέβη και με πνευματικούς “δασκάλους” και “ταγούς”, τάχα, γκουρού ή μοναχούς ή αρχηγούς σε διάφορες “σέκτες”… Πόσους οδήγησαν σε επικίνδυνα μονοπάτια, στο χείλος του γκρεμού… απ’ όπου γκρεμίστηκαν – συντρίφθηκαν… Ή να σας πω, να σας μιλήσω, για παράφρονες στρατηγούς που οδήγησαν το στρατό τους σε μάχες από πριν χαμένες ή/και για θρησκευτικούς ηγέτες, που εμφύσησαν τον θρησκευτικό φανατισμό ιδίως σε “νεοφώτιστους”, ενθουσιασμένους και ενθουσιώδεις “πιστούς” – “οπαδούς”, γενίτσαρους της (όποιας!) θρησκευτικής πίστης (της χριστιανικής συμπεριλαμβανομένης…) και αντί της αγάπης φύτεψαν το μίσος και, με τον ίδιο εν-θουσιασμό (τάχα!) τους οδήγησαν σε θρησκευτικούς πολέμους και σφαγές κατά των (όποιων άλλων!) “απίστων”!...

Μίλησα ακόμα, νωρίτερα, και για τη Σκέψη. Όσοι έχουν ζήσει, όσοι έχουν “βιώσει” αυτή την εμπειρία, αναμφίβολα εύκολα θα με αντιληφθούν, θα με καταλάβουν: Υπάρχουν σκέψεις που γεννιούνται στο ανθρώπινο μυαλό, πράγματα, καταστάσεις και φαινόμενα που, έξαφνα, σαν από έμπνευση, κατανοείς, θεωρίες που αιφνίδια γεννιούνται μέσα σου ή προβάλλουνε μπροστά σου… που εξίσου με τις προηγούμενες περιπτώσεις σε ενθουσιάζουν!... Σαν, ξαφνικά, όλα να φωτίζονται, σαν όλα “να μπαίνουν σε τάξη”… Και στροβιλίζεσαι σε μια διανοητική υπερδιέγερση… Το πνεύμα σου σα να ’χει καβαλήσει ένα ατίθασο άτι και να τρέχει τον ανήφορο… το άρμα σου να σε ανεβάζει ως τα ουράνια… [Έτσι όπως ο προφήτης Ηλίας… ή ο Ήλιος ο Φαέθωνας…] Μια φιλοσοφική θεωρία που γεννιέται μέσα σου, πρωτογενώς, πρωτότυπη, ή που κατανοείς, σ’ ενθουσιάζει… γιατί σου δίνει, πια, νόημα και σκοπό ζωής…

…Αλλά κι αυτός ο ενθουσιασμός μπορεί να σε οδηγήσει, ενδεχομένως, σε απογοήτευση ή/και σε καταστροφή… Σαν αντιληφθείς, για παράδειγμα, πως “ήταν φώτα, χίλια φώτα [φώτα τεχνητά…], μα δεν ήτανε το φως” που εσύ ζητούσες… Αν η φιλοσοφική θεωρία που αποδέχθηκες ως αληθινή, σου δίνει μεν νόημα, τάχα, της ζωής, αλλά όχι και σκοπό ζωής, και αντιθέτως… Αν το άλογο που “είχες καβαλήσει” γρήγορα αποδείχθηκε “κουτσό”… Ή αν το ταξίδι σου, ψηλά στον ουρανό, η πτήση σου προς τον ήλιο… σου έλιωσε τα φτερά, έτσι όπως του Ίκαρου, του (αρχικά) τόσο ενθουσιασμένου…

Υπάρχει τέλος (;) και η Τέχνη. Είτε τη συναντάς ως αποδέκτης, δηλαδή ως θεατής ενός σπουδαίου ζωγραφικού πίνακα ή ενός γλυπτού ή ως ακροατής ενός υπέροχου μουσικού κομματιού κ.λπ., είτε, πολύ περισσότερο, ως δημιουργός!... Με όποια απ’ τις δυό αυτές μορφές αν σε συνεπάρει η Τέχνη, αν σε εν-θουσιάσει, μπορεί να σε οδηγήσει, παρέα με τις Μούσες, οπουδήποτε, σε κάθε συναίσθημα… μέχρι το ακραίο όριο της αισθητικής απόλαυσης που προσφέρει ή ίδια η φύση!...

…Αυτοί οι τέσσερεις –πέντε λόγοι που μπορούν να μας κάνουν να εν-θουσιαστούμε, είναι, νιώθω και σκέπτομαι, οι δρόμοι που μπορούν να μας οδηγήσουν στο Θεό… και στην θεώση!...

Άλλωστε ας μη ξεχνάμε τη σοφία που μας προσφέρει, ενσωματωμένη σ’ αυτήν, η ίδια η λέξη [“Αρχή σοφίας, ονομάτων επίσκεψις”…]. H λέξη “ενθουσιασμός”, κατά κυριολεξία, παράγεται και προέρχεται από τις λέξεις “εν” και “Θεός”, δηλαδή “Θεός εν ημίν… Θεός μέσα μας… Θεός στην καρδιά μας”…

Αν μη τι άλλο ας είναι τα παραπάνω αφορμή για περαιτέρω σκέψεις ενόψει Χριστουγέννων!...

«Ο γλάρος και η θάλασσα»

Ο γλάρος…

Ο γλάρος και η θάλασσα…

Η θάλασσα που δίνει νόημα ύπαρξης σ’ έναν γλάρο!...

Νοείται γλάρος χωρίς θάλασσα;…

[Κι όμως, δυστυχώς νοείται… Υπάρχουν γλάροι που ζουν κι υπάρχουν πάνω και κοντά σε σκουπιδότοπους… “Κάνει τη ζωή τους πιο εύκολη”, βλέπεις… Τους εξασφαλίζει πολύ και πλούσιο και εύκολο φαγητό… “Να φας του σκασμού”, που λένε…. Τόσο που να μην μπορείς και να πετάξεις ακόμα… Σκουπιδότοποι που σε “πλανεύουν”… και ξεχνάς ακόμα και τη θάλασσα…]

Ο γλάρος είμαι εγώ… Κι η ψυχή μου που φτερουγίζει…

Η θάλασσα, που δίνει νόημα ύπαρξης στον γλάρο, είσαι εσύ!... Τα μάτια σου! Και η ψυχή σου!... Ψυχή γυναίκας… Απέραντη και βαθειά… Αδύνατο, εξ ορισμού, να εξερευνηθεί στο σύνολό της… Κι απροσδιόριστη στις αντιδράσεις της… Μα και, για όλα ετούτα [και για ένα σωρό ακόμη…] μαγική!... Γυναίκα – μάγισσα… θάλασσα – μάγισσα… Πλανεύτρα… Κίρκη….

…Ένιωσα και συνειδητοποίησα πως είμαι γλάρος… μόνο αφότου είδα, μόνο αφότου γνώρισα τη θάλασσα [σου]. Ως τότε ήμουν απλά ένα χωρίς όνομα, δηλαδή απροσδιόριστο, πουλί. Διότι μου άρεσε ανέκαθεν (και μου αρέσει πάντα…) να πετώ στα ουράνια….

[Γυναίκα του Ουρανού, όμως, ή, πάντως, Μεγάλη Ερωμένη, Αιώνια Αγαπημένη του, είναι η θάλασσα… Αιώνιος Έρωτας!... Μετά από τόσους αιώνες, μετά από τόσες χιλιετίες, μετά από τόσες κοσμικές εποχές, ακόμα κοιτάζονται μέσα στα μάτια… σ’ ένα διαρκές αντικαθρέφτισμα… κι ούτε που ξέρει πια κανείς τίνος είναι το χρώμα, το παρόμοιο, άραγε των ματιών ή αυτού που καθρεφτίζεται μέσα σ’ αυτά;… άραγε της θάλασσας ή του ουρανού;…]

Κι εκεί που πέταγα, πρωτύτερα, πάνω από δάση και βουνά, πάνω από πεδιάδες κι από πόλεις… εκεί που έκανα ταξίδια μακρινά…

…όταν σε γνώρισα, πια, “παγιδεύτηκα” για πάντα…

Σε γνώρισα… [“σε γνώρισα”;… είναι άραγε εύκολο να πεις, ποτέ, πως “γνώρισες” τη θάλασσα, έναν άνθρωπο, πόσο δε μάλλον μια γυναίκα!...] σε “καλές” στιγμές, μα και “κακές”… Σε φουρτούνες μα και σε ηρεμία, νηνεμία… Και είχαν, όλες τους, μια ιδιαιτερότητα, μια γοητεία!...

Λένε συχνά πολλοί, ίσως οι περισσότεροι, πως η θάλασσα και η ψυχή και η ζωή αξίζει, τάχα, μόνο στην ηρεμία, στην γαλήνη, στην απανεμιά… Θαρρώ: Μεγάλο λάθος!...

Όλα! Όλα είναι η ζωή!... Και τα “καλά” και τα “κακά” της… Αξίζει να ’ρχονται, συχνά, τα πάνω κάτω, τα μέσα έξω… να αναδεύονται άγρια τα βαθειά νερά… τα εσώψυχα…

Μου είναι εύκολο, δίχως άλλο, το να σε βρίσκω, να σε συναναστρέφομαι εν ηρεμία… Μα μία τέτοια μόνιμη κατάσταση, όπως και να το κάνεις, δεν μου κάνει δα καλό, αν το δούμε μακροπρόθεσμα… Διότι αφήνει, βέβαια, όπως είναι εύκολα κατανοητό, αγύμναστες πια τις φτερούγες μου….

Μια τέτοια μόνιμα ήρεμη ζωή, ανέκαθεν δεν ήταν το ιδανικό μου, αυτό που ευχόμουνα να χαρακτηρίζει τη ζωή μου…

Άλλοι εύχονται και προσεύχονται να μην τους χαρίζει ο Θεός δυσκολίες και πόνους στη ζωή τους… [Κι εγώ το ευχήθηκαν συχνά, το ομολογώ, σε στιγμές αδυναμίας: “Παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο”…] Μα η πείρα κάποιων χρόνων, τα βιώματά μου, με δίδαξαν, αν μη τι άλλο, ετούτο: Να εύχομαι “δίνε μου, Κύριε, ν’ αντέχω τους πόνους και τις δυσκολίες, να προσπερνώ τα εμπόδια”…

“Εισένεγκέ με, Κύριε, εις πειρασμόν, και ρύσαι τον Πονηρόν από εμού. Αμήν”…

Σ’ ευχαριστώ, Κύριε, που μου ’δειξες τη θάλασσα… Αυτή τη θάλασσα!... Αλληλούια!...

Ημιτελείς (και ατελείς!) σκέψεις…

Ημιτελείς σκέψεις…
[ήτοι, όπως θα διαβάζαμε, ίσως, ως τίτλο ενός βιβλίου του προ-προηγούμενου αιώνα,
«Σκέψεις ημιτελείς… για θέματα όπως το “τέλειο”, τον “Παράδεισο”, την “σωτηρία” και το “αιώνιο”… που αποδεικνύουν πως είναι οι σκέψεις ατελείς. Και ατελέσφορες!»]

[Σκέψεις που μου γεννήθηκαν προ ημερών, καθώς διάβαζα το βιβλίο του Χρήστου Γιανναρά «Ενάντια στη θρησκεία». Όχι απαραίτητα εξαιτίας αυτού του βιβλίου…]

…Υπάρχουν κάποια «βιβλία – σταθμοί». Σταθμοί μικροί ή μεγάλοι… Ο χρόνος το δείχνει, αυτός αποδεικνύει την αξία και τη σημασία τους…
Όχι για όλους [Κι αυτό το γράφω χωρίς οποιοδήποτε κριτήριο καλού ή κακού, έξυπνου ή χαζού, μορφωμένου ή αμόρφωτου, σοφού ή άσοφου…]. Μπορεί άλλοι, περισσότερο σοφοί ή έξυπνοι ή καλοί μορφωμένοι να το διαβάσουν και να το αξιολογήσουν διαφορετικά… Μπορεί κι εγώ αν το είχα διαβάσει άλλη χρονική στιγμή, να το είχα απορρίψει ή δεχθεί διαφορετικά… Ή να το κάνω στο μέλλον… «Θα δείξει»…

Υπάρχουν κάποια βιβλία…
Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι…
…που σου ανατρέπουν τις «βεβαιότητες». Όχι από κακία! [Μπορεί να υπάρχουν και αυτοί… Σίγουρα θα υπάρχουν και αυτοί…]
«Δίνουν μια» και σου γκρεμίζουν αυτό που είχες κτίσει με τα… τουβλάκια σου… […Κι εσείς, μετά, «κατηγορείστε» με που είχα χτίσει με «τουβλάκια» κι όχι με τούβλα και τσιμέντο… ένα σπίτι πραγματικό ή ένα πύργο όλο βεβαιότητες, που θα άντεχε ακόμα και σε δυναμίτιδα…]
«Δίνουν μια» και σου καταστρέφουν την εικόνα που είχες φτιάξει, με κόπο ίσως, κομματάκι – κομματάκι, με τα puzzle σου… Ή σου λένε, απλώς, πως πρέπει εσύ να το χαλάσεις και να το ξαναφτιάξεις από την αρχή… Σωστό!
«Μα συμφωνεί με την εικόνα», ίσως απαντήσεις, ίσως πεις… «Συμφωνεί με την εικόνα – οδηγό».
«Κι αυτό σ’ αρέσει;» θα σε ρωτήσει, ίσως. «Σ’ αρέσει ετούτη η εικόνα που σου δώσανε ν’ ακολουθήσεις;… Και που ξέρεις πως η εικόνα – οδηγός είναι σωστή;… Κι αν σου πω εγώ πως μπορείς εσύ, με τα ίδια κομμάτια, να φτιάξεις μιαν εικόνα άλλη, διαφορετική, ίσως ακόμα και καλύτερη;…» σου απαντά…
Ή, ίσως, πιο δραστικά και πιο παραστατικά, μπορεί να πάρει την εικόνα – οδηγό και να τη σκίσει κομματάκια και να την πετάξει, έπειτα, ως άχρηστη, στον σκουπιδοντενεκέ…

… «Follow your heart!» σου ψιθυρίζει γελώντας. Με αγάπη… «Ακολούθησε την καρδιά σου!... Την καρδιά σου, όμως, όχι τη μνήμη σου και το μυαλό σου»…
Δεν είναι, σίγουρα, από μίσος ή από κακία αυτή του η συμπεριφορά. Από αγάπη είναι κι από καλή πρόθεση… [«Ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος από καλές προθέσεις», θυμήθηκα τώρα, που το έγραφα, και «σφίχτηκα» και κοντοστάθηκα, φοβήθηκα… μ’ αυτό «είναι μια άλλη ιστορία»…]
Είναι, αναμφίβολα, βολικό, να έχεις εικόνες – οδηγούς ν’ ακολουθήσεις… Σαν «τυφλοσούρτες»… μηχανιστικά…
…Μα είναι, άραγε, αυτό που επιθυμούμε όλοι και που επιδιώκουμε;…

Παραβολικά θ’ αναφερθώ και θα θυμίσω το «σύνδρομο του Παβλώφ»… Μας παρα-είναι βολική μια τέτοια «παβλωφική ακολουθία»: ερέθισμα – αποτέλεσμα… Μα, τελικά, μας οδηγεί σε μια πάρα πολύ «βολική» και «βολεμένη» ζωή, μηχανιστική και ανελεύθερη… Σε μια ζωή ζωώδη…

Όλοι μας ζητούμε, ίσως, κατά βάθος, και επιθυμούμε, ως βαθύτερη ανάγκη κι ως ορμέμφυτο (;), την σωτηρία… Ο Γιανναράς μας θυμίζει πως η «σωτηρία» συνδέεται με το «σώος». Και της δίνει μια άλλη διάσταση, ένα νέο χρώμα…
Πες πως «σώσαμε» (λέμε, τώρα!...) τον εαυτό μας. Αυτό μας φτάνει, άραγε;... Σκέφτομαι τον καθένα μας «σωσμένο» σ’ έναν «παράδεισο ατομικό, ιδιωτικό»… Η μεγαλύτερη δυστυχία, η πιο βασανιστική κόλαση!... Μα κι ένα ζευγάρι, μόνο του, σ’ ένα «χρυσό πύργο» [:αγάπης, έρωτα και πάθους…], σ’ ένα παλάτι, σ’ έναν «παράδεισο» δικό του… αργά ή γρήγορα [πόσο δε μάλλον όταν μιλάμε για «αιώνια»…] καταντάει, αναμφίβολα, κάτι βασανιστικό!... Έτσι δεν είναι…
«Σωτηρία» και «Παράδεισος» νοείται μόνο μαζί με τους πολλούς, ει δυνατόν μαζί με όλους!...

Μια ανάρτηση για λίγους… (…ίσως και για μόνο μία…)

Έτσι κι αλλιώς αυτή η ιστοσελίδα διαβάζεται από λίγους… (Καμιά 150αριά επισκέψεις σε κάθε νέα ανάρτηση, περίπου…) Και, τελικά, το πολύ καμιά δεκαριά αφήνουν ένα σχόλιο… Κι άλλοι τόσοι, ίσως, από αυτούς που με γνωρίζουν φυσικά, μου κάνουν σχόλια προφορικά…
Με τόσους λίγους αναγνώστες, το λοιπόν, ας μου επιτραπεί και….

Μια ανάρτηση για λίγους… (…ίσως και για μόνο μία…)

…Μια φορά κι έναν καιρό (πριν από κάποια χρόνια…) ήταν ένας γέρος… χμ, όχι τόσο γέρος… ας πούμε ένας μεσήλικας… ήταν αυτός, που λέτε, «χωμένος», όπως λέμε, μέσα στα βιβλία… Διάβαζε και ταξίδευε… Διάβαζε απ’ όλα… Ακόμα και ιστορίες αγάπης… [Φόρος τιμής στο βιβλίο του Luis Sepulveda “Ένας γέρος που διάβαζε ιστορίες αγάπης”…] Και του άρεσε να της διηγείται… Ιστορίες και παραμύθια… Με μάγισσες και ξωτικά, με ήρωες και με πριγκίπισσες… Ιστορίες άλλων…
…Διάβαζε και ένιωθε πως είναι τα βιβλία, παράθυρα στον κόσμο… Στη γνώση και στη φαντασία… στην πραγματικότητα και στο όνειρο… Διάβαζε, λοιπόν, εκτός των άλλων, και ονειρευόταν… Ονειρευόταν την ώρα που θα μπορούσε να ζήσει κι αυτός ένα δικό του παραμύθι, μια δική του ιστορία… κι ούτε που σκεπτόταν, τότε, πως θα μπορούσε ύστερα να την διηγείται ως δική του… Και τότε που τον έπιανε να ονειρεύεται… άφηνε τα βιβλία – τα παράθυρα (της φαντασίας…), σήκωνε το βλέμμα του απ’ αυτά και κοίταζε μέσα απ’ τα παράθυρα (τα πραγματικά…) πέρα μακριά, στ’ αστέρια τα αληθινά…
Μια φορά κι έναν καιρό, λοιπόν, που λέτε, ήτανε, θαρρώ, είτε νωρίς το πρωί είτε αργά το σούρουπο, ο ήρωάς μας (ήρωας;… σιγά τα λάχανα…) διάβαζε ένα βιβλίο που τον ταξίδευε… Ήταν ενός συγγραφέα γιαπωνέζου (ξεχνώ ακόμα και το όνομά του –άλλωστε δεν έχει σημασία…) Ένα διήγημα που είχε λέξεις άγνωστες, εξωτικές… Μία απ’ αυτές, η λέξη «kokoro»… Kokoro στα γιαπωνέζικα θα πει «καρδιά»… Κι αυτό τον έκανε να ταξιδεύει… στην χώρα εκείνη την εξωτική, στην χώρα της καρδιάς…

«Τι διαβάζεις;» άκουσε μια φωνή. Που τον τράβηξε πίσω στην πραγματικότητα, κόβοντάς του το ταξίδι…
Το διάβασμα και τα ταξίδια αυτά, ιδίως στην χώρα της καρδιάς, του είχαν μάθει πως η καρδιά, εκτός των άλλων (δηλαδή εκτός απ’ την αγάπη μόνο…) είναι κι άλλα: ευγένεια, χαμόγελο και άλλα, πολλά άλλα… Σήκωσε τα μάτια του, λοιπόν, απ’ το βιβλίο, και τα έστρεψε να δε ποιος του είχε απευθυνθεί, κι ευγενικά… της χαμογέλασε… Όχι προσποιητά, μα αυθόρμητα!... Γιατί σηκώνοντας τα μάτια είδε να τον κοιτά… ένα αστεράκι… [μα, όπως σας είπα ήδη… δεν θυμάμαι τώρα, τι ώρα ήταν τότε… για να σας πω με βεβαιότητα αν το αστεράκι ήταν ο Αυγερινός ή ο Αποσπερίτης… έτσι κι αλλιώς το ίδιο είναι, δεν έχει σημασία…] Του χαμογέλασε κι εκείνη… Μια μικρή νεράιδα! Μια ψυχούλα παιδική…
«Τι κάνεις;» τον ξαναρώτησε…
«Διαβάζω» της απάντησε, πάντα χαμογελώντας. «Διαβάζω και σκέφτομαι και ονειρεύομαι»…
«Δεν μου αρέσει (τόσο πολύ) να διαβάζω» του αντιγύρισε. «Προτιμώ να ζωγραφίζω και έτσι να ονειρεύομαι»...
«Εγώ δεν ήμουνα ποτέ καλός σ’ αυτά», σχολίασε μ’ ένα παράπονο… «Κανείς δεν μου έδειξε, σαν ήμουνα μικρός, τον τρόπο. Κι αργότερα αμέλησα κι εγώ, είναι αλήθεια», συνέχισε….
[…Πολύ αργότερα έγραψε: «Κι εγώ μπορώ να κάνω τέχνη! Κι εγώ μπορώ να ζωγραφίσω! Δεν έχω, όμως, χρώματα! Δεν έχω πινέλα! Ξέρετε… …δεν έχω ούτε χέρια! Ξέρετε… …γι’ αυτό… εγώ ζωγραφίζω στην ψυχή μου!» (βλ. στο «De Profundis: Περί Πολιτισμού (Β’)» http://seagullstefanos.blogspot.com/2007/10/de-profundis_1568.html)]
«Θέλεις να σε μάθω να ζωγραφίζεις;» τον ρώτησε εκείνη.
«Μετά χαράς!» απάντησε εκείνος ενθουσιασμένος…
…Μ’ αυτό δεν έγινε ποτέ, από τότε… Είτε γιατί εκείνος δεν έδειξε την απαραίτητη ζέση και διάθεση… Είτε γιατί εκείνη διέγνωσε από ένστικτο (που τα παιδιά κι οι καλλιτέχνες το ’χουν ιδιαίτερα ανεπτυγμένο, κι εκείνη ήταν, ταυτόχρονα, και παιδί και καλλιτέχνις!...) πως ήταν «ανεπίδεκτος μαθήσεως, ένεκα των πολλών βιβλίων»… Είτε διότι δεν υπήρξαν ποτέ οι αναγκαίες και κατάλληλες συνθήκες…
..Μα και που δεν έμαθε… «δεν έγινε και τίποτα»… Ίσως καλύτερα έτσι. Δεν είναι δα όλοι κατάλληλοι για όλα. Και, ιδιαίτερα, δεν έχουν όλοι κλίση για την τέχνη… Καθένας με το τάλαντό του… Καθένας με τον χαρακτήρα του…

…Εκείνη με τη καρδιά και το συναίσθημα περισσότερο…
…Εκείνος μάλλον περισσότερο κολλημένος (και όχι «κολλημένος»…) με τη λογική… Μα και με δόσεις ισχυρές απ’ το «άλλο ημισφαίριο του εγκεφάλου»…
Εκείνη συνέχιζε να ζωγραφίζει…
Εκείνος συνέχιζε να διαβάζει… και, πού και πού, να γράφει… ιστορίες και παραμύθια… Τα τελευταία ήταν γραμμένα ειδικά για εκείνην… Γραμμένα, μάλιστα, με τα πινέλα και τα χρώματα που είχε «κλέψει» απ’ την παλέτα της…
Εκείνη τα διάβαζε και χαμογελούσε… Και καμωνόταν πως δεν είχε καταλάβει πως τα χρώματα ήτανε απ’ τα δικά της…
…όσο κι αν εκείνος, πια, όχι μονάχα δε προσπαθούσε να το κρύψει, μα το διαλαλούσε απροκάλυπτα, σε όλους, με τα κείμενά του… (βλέπε το «Γραμμένο μια χειμωνιάτικη νύχτα» http://seagullstefanos.blogspot.com/2007/12/blog-post.html)

Εκείνος έγραφε… και έγραφε… και έγραφε…
Εκείνη ζωγράφιζε… και ζωγράφιζε… και έγραφε…
[Ναι, δεν το έγραψα κατά λάθος αυτό το τελευταίο. Εκτός από το να ζωγραφίζει, έγραφε κιόλας! Γιατί έτσι συμβαίνει με τους αληθινούς, τους πραγματικούς, τους ολοκληρωμένους καλλιτέχνες, τους «πληθωρικούς»: Η καρδιά τους εκδηλώνεται με χίλιους τρόπους… ακόμα και με λέξεις…]
Ζωγράφιζε και έγραφε, λοιπόν… Σε ένα, καθώς του ’λεγε, «κόκκινο τετράδιο»… Τετράδιο καρδιάς… τετράδιο συναισθημάτων…
…που πια είχε γίνει το όνειρο εκείνου, κάποτε να το διαβάσει… Του φάνταζε (και του φαντάζει…) ως η «χώρα της επαγγελίας»…
Κατά καιρούς του επιτρέπει, παιχνιδιάρικα, να ρίχνει σύντομες ματιές… και να διαβάζει κάποιες φράσεις… [Το έχει αυτό, καθώς αποδεικνύεται, η γυναικεία ψυχοσύνθεση… από παιδί ακόμα… να έχει «κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα»… ένα μυστήριο… συμπλήρωμα της γοητείας…]

Οι φράσεις που του επέτρεψε να διαβάσει, τελευταία (και μάλιστα, πια, με τρόπο μοντέρνο, «ηλεκτρονικό»…), οι ακόλουθες:
«Κοντά του μόνο μπορούσε να γίνεται γοητευτική και ενδιαφέρουσα. Μακριά του δεν ήταν ευτυχισμένη. “Δεν ζω χωρίς εσένα” με χίλιους τρόπους του έλεγε κι αυτός πνιγόταν. Με χίλιους τρόπους το έδειχνε. Κοντά του γινόταν παιδάκι. Ένα τόσο δα μικρό κοριτσάκι που είχε απόλυτη ανάγκη το γόνατο του μπαμπά»
Δάκρυσε από συγκίνηση όταν το διάβασε… Μα και χαμογέλασε, μετά, χαρούμενος κι ευτυχισμένος. Γιατί αυτές οι φράσεις, που ίσως σε άλλον κανένα (από σας) δεν σημαίνει τίποτα, γι’ αυτόν είχαν ένα νόημα, μιαν ουσία…
…Ήταν ένα παιχνίδι που έπαιζαν παλιά… Ένα παιχνίδι δημιουργίας… Μια προ(σ)κληση: Να γράψει (ή να συνεχίσει…) ένα παραμύθι… Ή μιαν ιστορία…
[…Κάπως όπως το «Παιχνίδι των τεσσάρων» ή, παλιότερα, το «Μυθιστόρημα των τεσσάρων»… Ή όπως το παιχνίδι που παίζαμε παιδιά, που κάποιος έγραφε μια φράση κι ύστερα την έκρυβε και άφηνε μόνο μια λέξη, την τελευταία, και από αυτήν έπρεπε να συνεχίσουν οι επόμενοι…]
Κι έπαιξε, λοιπόν, το παιχνίδι που του πρότεινε!... Άρχισε να γράφει… Αυτή τη φορά μόνο για εκείνην!… [«Ένας γέρος που έγραφε ιστορίες αγάπης»…]

[Μόνο;… Εγώ «ξέκλεψα» κάτι απ’ τα γραφόμενά του και τα δημοσιεύω σ’ αυτό το ιστολόγιο, που το άφησα ανοιγμένο, στα μάτια λίγων ή πολλών, μήπως και θέλει κάποιος να συνεχίσει το «παιχνίδι»…]


Υ.Γ. Στο μεταξύ εκείνη (σίγουρα!) πάλι ζωγράφιζε!...

Καλή Χρονιά (Μόνο για μεγάλους…)

Πολλά έγραψα, στα χαρτιά μου, αυτές τις μέρες…
…και πολλά άλλα, ως συνήθως, δεν μπόρεσα να τ’ αποτυπώσω στο χαρτί… Πέρασαν, σαν σκέψεις ή σαν αισθήματα κι ύστερα, το ίδιο βιαστικά όπως εμφανίστηκαν, χάθηκαν… Είτε φτερούγισαν μακριά (κι ελπίζω κι εύχομαι πως θα ξαναέρθουν…) είτε φυλλορρόησαν (κι ελπίζω να γίνουν λίπασμα καλό για τα επόμενα…)
Απ’ όλα αυτά κι εκείνα, νιώθω την ανάγκη να γράψω για ένα, για μένα το πιο σημαντικό…

Κυριακή, προπαραμονή Πρωτοχρονιάς. Όπως συνηθίζω να κάνω κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, περιδιαβαίνω το εμπορικό κέντρο της Αθήνας. Με τη φωτογραφική μηχανή στον ώμο, για ν’ αποτυπώσω ό,τι μου τραβήξει την προσοχή, το ενδιαφέρον, τα όμορφα και τα τυχόν σημαντικά… Δεν περπατώ μόνο στους βασικούς δρόμους, τους στολισμένους, που ελκύουν τον περισσότερο κόσμο… Χώνομαι και στα στενάκια… Πίσω απ’ τα σκηνικά… Μακριά από τις κάμερες… (Εκεί που κάποιοι κρύβουν αυτά που δεν πρέπει να φανούν στην βιτρίνα, αυτά που «θα χαλούσαν το κάδρο» εάν φαίνονταν, αυτά που θα «λέρωναν» το βλέμμα μας και την εορταστική μας διάθεση… Εκεί που κάποιοι κρύβονται απ’ τη ματιά μας…) Η ματιά μου στρέφεται παντού. Αναζητάει… Βιτρίνες, graffiti, αρχιτεκτονικά στοιχεία σπιτιών ερημωμένων… μα και ζωές και ψυχές ερημωμένες που κείτονται στα πεζοδρόμια και τυλίγονται με χαρτόνια, σακούλες και υφάσματα, για να προστατευθούν…
…Και ξαφνικά το βλέμμα μου παγιδεύεται από μια φράση, γραμμένη με μαρκαδόρο σ’ έναν τοίχο… και μένει εκεί καθηλωμένη… για ώρα πολλή (…κι η σκέψη μου ακόμα δεν λέει να «ξεκολλήσει»…):

«Σας αγαπάω όλους»

Ποιος το ’γραψε, άραγε, αυτό; Να’ταν κάποιος ιεραπόστολος της αγάπης; Κάποιος ιερέας ίσως;.. Να ήταν κάποιος υπάλληλος της κοινωνικής υπηρεσίας; Κάποιος κοινωνικός εθελοντής; Κάποιος διαβάτης, σαν κι εμένα, που απευθυνόταν, γράφοντας, στ’ ανθρώπινα ναυάγια αυτής της πόλης;…
… «Χλωμό μου φαίνεται»…
…Πιο πιθανό νομίζω να το έγραψε ένας από αυτούς τους ναυαγούς… (…Θυμίζει μήνυμα μες σε μπουκάλι…)

«Σας αγαπάω όλους»

Τι θέλει να μας πει, άραγε, ο ποιητής;…
…Να απευθύνεται, άραγε, σε κάποιους φίλους ή συγγενείς, που τον έβγαλαν από το «κάδρο» και τον έστειλαν στο «περιθώριο»;… Να είναι αυτή η απάντησή του; Πως όχι μόνο δεν τους κρατά κακία για τον τρόπο και τη συμπεριφορά τους, μα και πως τους αγαπάει κι από πάνω;….
…Ή να ’ναι μια βαρειά κατηγορία, ένα έμμεσο κι ευγενικό «ουαί» σ’ όλους εμάς τους «βολεμένους», που βγήκαμε, «γιορτιάρες μέρες», να ψωνίσουμε ή να «χαζέψουμε»… που τους χαζεύουμε κι αυτούς, που τους κοιτάζουμε και δεν τους βλέπουμε, που αποστρέφουμε το βλέμμα μας, που δεν έχουμε ούτε χρόνο μα ούτε και «λίγα ψιλά» γι’ αυτούς;…
…Να’ναι για μας ; …

«Σας αγαπάω όλους»

…Πόσο γελοίος νιώθω, πόσο ανόητος, για τις ευχές μου, που εσκόρπισα και φέτος, απλόχερα, προς κάθε κατεύθυνση: «Με υγεία, ευτυχία, χαρά και αγάπη το νέον έτος» (ή κάπως έτσι, περίπου, τέλος πάντων…)
…Με πόση ευτυχία και χαρά να το ’γραφε εκείνη τη στιγμή (μα και πριν… και μετά…) ο «άγνωστος δράστης»; Να φύλαγε, άραγε, την «υγεία» και την «ευτυχία» του σε μια σύριγγα, στην μέσα τσέπη του μπουφάν του, για ώρα ανάγκης;… Τι ένιωθε;… για τον εαυτό του, για εμάς όλους, για τους όποιους παραλήπτες του μηνύματός του;… Να είχε δακρύσει;… (…για τον ίδιο ή για εμάς;…)

«Σας αγαπάω όλους»

(…Μακάρι να μπορούσα να στο είχα πει εγώ, νωρίτερα. Μακάρι να το είχα νιώσει… Πόσο καλύτερα θα ήταν αν σε είχα προλάβει, να μην είχες φθάσει στο σημείο να το γράψεις, να το νιώσεις…)

…Νιώθω να του πω… σκέφτομαι να πάω να το γράψω:

«Σ’ αγαπάω κι εγώ!... Σ’ αγαπάμε κι εμείς!...»

…Μα ήδη κοντοστάθηκα… Σχεδόν το μετάνιωσα… Διότι, σκέφτομαι, είναι «αγάπη», άραγε, αυτό που νιώθω, αυτό που νιώθουμε;…
(…Αν αρχίσω να γράφω περί αγάπης, θα ξεστρατίσω… Μπορώ να γράφω ώρες, σχετικά… Κατεβατά ολόκληρα… Από αυτά που έχω διαβάσει ή από αυτά που έχω νιώσει… Και που, δυστυχώς, εν κατακλείδι, είναι, νομίζω, ανούσια, αφού η αγάπη δεν εκδηλώνεται με σκέψεις, με λόγια και με όμορφα γραπτά, μα ΜΟΝΟ έμπρακτα… Κι εκεί μένω μετεξεταστέος…)

…Δεν θα το έλεγα, θαρρώ, «αγάπη». Απλώς «συγκίνηση» θα το ονομάτιζα, εν κατακλείδι, το συναίσθημα που ένιωσα. Και μάλιστα (φοβούμαι και σας εξομολογούμαι…) μια «συγκίνηση» φθηνή, σαν «faux bijoux»…
(Για άλλη μια φορά στήνω τον εαυτό μου –και μου αξίζει- στο έδρανο του κατηγορουμένου. Γιατί ακόμα και τα συναισθήματα τα προσεγγίζω… λογικά, ψυχρά, επιστημονικά… ωσάν να επρόκειτο για μάθημα ανατομίας…)
Τι είναι, άραγε, για εμάς, τους περισσότερους, στην εποχή μας, μια τέτοιου τύπου «συγκίνηση» που νιώθουμε; Μια ουσιαστική συγκίνηση θα ’πρεπε στην πραγματικότητα, όπως το λέει η λέξη, να μας… κινούσε. Να μας παρακινούσε, δηλαδή, σε δράση, να μας μετακινούσε απ’ τον παθητικό και άπραγο ρεμβασμό μας… Αντ’ αυτού… ένα μικρό μας συναισθηματικό «λίκνισμα» και η «συγκίνηση» τέλος!... Γι’ αυτό σας λέω: Φθηνή κι επιφανειακή «συγκίνηση», χωρίς βάθος και ουσία…

Μακάρι να τα καταφέρναμε η νέα χρονιά να μας αξιώσει (…δηλαδή: εμείς να τα καταφέρουμε, να αξιωθούμε…) να γράφουμε, στους τοίχους ή στην καρδιά μας:

«Σας αγαπάω όλους»