Περί “ορθοδοξίας” (ορθής δόξας), “ορθότητας”, “λοξότητας”, “αναποδιάς” και “αιρετικότητας”

[Η παρούσα ανάρτηση, λόγω του μεγέθους και της “προχειρότητάς” της, θα έπρεπε, ίσως, να καταταχθεί και αναρτηθεί στο “Σπουργίτι”। Λόγω της σημασίας της, όμως, προκρίνω – προτιμώ να την αναρτήσω εδώ]

Κυριακή η λεγόμενη “της Ορθοδοξίας” χθες.

Αφορμή για να σκεφτώ τόσο περί Ορθοδοξίας, όσο και περί ορθοδοξίας.

Πολλά σκέφτηκα (και επί των δύο αυτών θεμάτων) και πολλά έγραψα σχετικώς, λέω, όμως, και επιλέγω, αντί άλλων, να αναρτήσω μόνο μία εικόνα [“μια εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις” δεν λένε;…], τροφή για σκέψη και προβληματισμό όλων μας περί του τι είναι (ή, κατ’ ακρίβεια, τι θεωρούμε, συχνά με προχειρότητα ή επειδή “έτσι το βρήκαμε” ή μας είναι βολικό…) “ορθό” ή “ανάποδο”…

Επίσης παραπέμπω σε κάποιες παλαιότερες αναρτήσεις μου:

http://seagullstefanos.blogspot.com/2010/03/blog-post.html

[Οπτική των πραγμάτων]

http://seagullstefanos.blogspot.com/2009/03/puzzle.html

[Κομμάτια (σκέψεων) ενός puzzle (για την “Αλήθεια”)]

Αυτά που μας ΕΝΩΝΟΥΝ είναι σημαντικότερα απ’ αυτά που μας ΧΩΡΙΖΟΥΝ

“Τι εμοί και σοί;” [Ευαγγέλιο]

Τι κοινό έχουμε εμείς μ’ εκείνους;…

…Εκείνοι είναι κίτρινοι ή ερυθρόδερμοι ή “μαύροι” [… “κι άραχνοι”…] Ασιάτες, Αμερικανοί, Αφρικανοί… Ενώ εμείς είμαστε φορείς του δυτικού και δη του ευρωπαϊκού πολιτισμού!...

…Ο οποίος πολιτισμός, σημειωτέον, είναι, κατά βάση, ελληνικός! Διότι “όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες, εκείνοι έτρωγαν βελανίδια”!... Ποιος, λοιπόν, να συγκριθεί μ’ εμάς τους Έλληνες, που μπροστά μας δεν μπορούν να σταθούν, και γι’ αυτό μας ζηλεύουν όλοι, Άγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι, Ιταλογερμαναράδες… για να μην μιλήσουμε για τους Βαλκάνιους, τους Αλβανούς, τους Βούλγαρους, πόσο δε μάλλον για τους Τούρκους, τους βάρβαρους!... “Πάς μη Έλλην, βάρβαρος”. Τελεία και παύλα!

…Χμ… Για την ακρίβεια δεν είναι και όλοι οι Έλληνες ίδιοι, έτσι δεν είναι; Υπάρχουν και “Τουρκόσποροι” και “Βούλγαροι” [τυχαίο που αποκαλούνται έτσι οι οπαδοί όλων των θεσσαλονικιών ομάδων; Δεν νομίζω!...] και Βλάχοι και Αρβανίτες κι ένα σωρό παραφυάδες… Λοιπόν: Να μην γελιόμαστε: Οι γνήσιοι Έλληνες είναι αυτοί της “Παλαιάς Ελλάδας”, για να μην πω πως είναι μόνον αυτοί “κάτω απ’ το αυλάκι”, δηλαδή οι Πελοποννήσιοι….

…Μα κι απ’ αυτούς, θα ξέρετε δα αυτά που λέγονται για τους Πατρινούς, για τους Πυργιώτες και τους Καλαματιανούς [που, εν ολίγοις, “όταν βρίσκονται κι οι τρεις μαζί σ’ ένα αυτοκίνητο, αυτός που οδηγεί είναι… ο οδηγός της κλούβας της Αστυνομίας”!...]. Οι Τριπολιτσιώτες είναι, λένε, τσιγκούνηδες, οι Σπαρτιάτες ψωροπερήφανοι, οι Κορίνθιοι είναι “άστα να πάνε”!...

…Απομένουν, συνεπώς, όσοι κατάγονται [και όχι, βέβαια, όσοι απλώς κατοικούν…] στην Αργολίδα… και μάλιστα, και απ’ αυτούς, όχι δα οι Ναυπλιώτες. Διότι “τι να μας πούν κι αυτοί, που… μια νύχτα απ’ τη ζωή μας ολόκληρη η δική τους”;!... Άργος, λοιπόν [“η αρχαιότερη πόλη της Ελλάδας” καθώς αυτοπαινεύεται] και Αργείοι.

…Τι; Ποιος κακοήθης θυμήθηκε εκείνο το “Αιδώς Αργείοι”;!...

…Αν και, για να πω την αλήθεια, θα μπορούσα να το πω κι εγώ για αρκετούς: Για τον “πάνω μαχαλά”, για τον “πέρα μαχαλά”, για τον “κείθε μαχαλά”, για τον “δώθε μαχαλά”…

…Τελικά, αν το καλοσκεφτείς, μόνο η δική μας γειτονιά αξίζει! Και απ’ αυτήν, βέβαια, πρώτη και καλύτερη η οικογένεια η δική μας… Κι αν σταθμίσεις και συνεκτιμήσεις την κάκιστη συμπεριφορά των αδελφών μου σ’ ένα σωρό περιπτώσεις [“τους τα’χω μαζεμένα”, αλλά “κάνω υπομονή” και τους ανέχομαι!...] προκύπτει, τελικά, ότι… ο μόνος που αξίζω είμαι ΕΓΩ!....

[……………………………..]

Εσύ, βέβαια, φίλε αναγνώστη, θα μπορούσες να έχεις ακολουθήσει μια πορεία διαφορετική στον συλλογισμό σου:

Θα μπορούσες να ’χες χωρίσει τους ανθρώπους ανάλογα με την θρησκεία τους [και να έχεις επιλέξει, βεβαίως, τη δική σου!...], την ιδεολογία σου, την ομάδα σου ή ένα σωρό άλλα στοιχεία ή ιδιότητες και να έχεις καταλήξει […στην Λατινική Αμερική ή στην Κίνα, στην Αίγυπτο ή στην Αλάσκα…] στο δικό σου ΕΓΩ!...

[…Κι αν σκεφτείς ότι βρισκόμαστε από καιρό στην εποχή της διάσπασης του ατόμου… αλλά και του διχασμού του ατόμου… και ότι συχνά “δεν ανεχόμαστε ούτε τον εαυτό μας”… τότε… αλίμονο μας!...]

Μπορεί να υπάρχουν πραγματικά [ή μήπως μόνο φαντασιακά;…] “ένα σωρό λόγοι” και κριτήρια για να χωρίζουμε [να ξε-χωρίζουμε…] και να χωριζόμαστε [διότι αυτό πάντα λειτουργεί αμφιμερώς…] από τους άλλους. Και δυστυχώς το κάνουμε, εκούσια ή ακούσια, καθημερινά…

Κι όμως τα όσα έγραψα παραπάνω, στην αρχή, θα μπορούσαν να λειτουργούν τελείως διαφορετικά, τελείως αντίστροφα:

Εγώ και τα αδέλφια μου έχουμε “το ίδιο αίμα”, που μας ενώνει!...

Με τους φίλους και τους γνωστούς, μας ενώνουν κοινές μνήμες και εμπειρίες!

Όλοι οι μαχαλάδες συγκροτούν την πόλη μας.

Κι αν το καλοσκεφτείς “τι έχουν να χωρίσουν” οι κάτοικοι γειτονικών πόλεων που παρουσιάζονται ως φορείς παραδοσιακής αντιπαλότητας και ως, τάχα, “δίπολα”; [Χανιώτες και Ηρακλειώτες είναι Κρητικοί, Λαρισαίοι και Βολιώτες είναι Θεσσαλοί, Θεσσαλονικείς και Αθηναίοι είναι (και οι μεν και οι δε) εξίσου Έλληνες, όπως και επί αρχαιότητος, Αθηναίοι και Σπαρτιάτες, Θηβαίοι, Αργείοι και Μακεδόνες, ένιωθαν όλοι και έλεγαν ότι “Έλληνες εσμέν”…

Έλληνες και Τούρκοι, “καρντάσια”, έχουν ένα σωρό κοινά, έχουν συμβιώσει και συμβιώνουν σε πάμπολλες περιπτώσεις, ομαλότατα [όταν ποικίλες σκοπιμότητες, ιδεοληψίες και στερεότυπα μπαίνουν κατά μέρος…], όπως και, άλλωστε, ένα σωρό γειτονικοί λαοί που τα τεχνητά κρατικά σύνορα τους ενώνουν μάλλον παρά τους χωρίζουν [Παρένθεση: Θυμηθείτε πώς, για παράδειγμα (ιδιαίτερα χαρακτηριστικό), με “απόφαση” κάποιων, ο Χ παράλληλος οριοθέτησε, αυθαίρετα, τον χωρισμό του Βιετνάμ ή/και της Κορέας σε “καλούς” και σε “κακούς”, σε φίλους και εχθρούς!....]

ΑΕΚτζήδες, Ολυμπιακοί, Παναθηναϊκοί, ΠΑΟΚτζήδες κ.λπ. [με αλφαβητική σειρά, προς αποφυγή παρεξηγήσεων!...] δεν τους χωρίζει, κατ’ ουσίαν, τίποτα, αλλά τους ενώνει η αγάπη για το ποδόσφαιρο. Και γι’ αυτό, άλλωστε, μέχρι μερικές δεκαετίες πριν, ακόμα και οι πιο σκληροί σημερινοί αντίπαλοι έβλεπαν τους αγώνες μαζί, χωρίς ιδιαίτερο χωρισμό, έτσι ακριβώς όπως οι φίλαθλοι διαφορετικών χωρών παρακολούθησαν μαζί τους αγώνες στο πρόσφατο Μουντιάλ της Ν.Αφρικής, αλλά και στο “δικό μας” Euro2004…

Εβραίοι, Μουσουλμάνοι και Χριστιανοί, έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό, το ότι είναι μονοθεϊστές. Και με όσους ακολουθούν άλλες θρησκείες μας ενώνει η εσώτερη ανάγκη να αναζητούμε και να λατρεύουμε ανώτερη δύναμη…

Πιστοί και άθεοι, λευκοί, μαύροι και κίτρινοι, όλα τα ανθρώπινα πλάσματα γενικώς, έχουμε τα ίδια υπαρξιακά ερωτήματα και, ταυτόχρονα, τις ίδιες βιοτικές ανάγκες. Μπορεί να υπάρξουν ισχυρότεροι απ’ αυτούς τους δεσμούς; Και όταν αυτά τα όσο σημαντικά μας ενώνουν, είναι δυνατόν να μας χωρίζει το ότι ο άλλος έχει –ας πούμε- διαφορετική πολιτική ή συνδικαλιστική τοποθέτηση;…

Και κάτι τελευταίο, επί τροχάδην, για την πληρότητα της θέσης – άποψής μου:

Η ενοποιητική ματιά – οπτική μας δεν σταματά [και: δεν πρέπει να σταματά!] εδώ. Με όλους τους οργανισμούς, με τα ζώα και τα φυτά αυτού του πλανήτη, μας ενώνει η ανάγκη να επι-βιώσουμε πάνω στη Γη. Κι αυτό μπορεί να συμβεί μόνο εάν επι-λέξουμε την συμ-βίωση!...

Αμήν!...

“Τι εμοί και σοι”; Πολλά! Πάρα πολλά!... Το άπαν!...

Υ.Γ.-1: “Τι είναι αυτό που μας ενώνει, μας χωρίζει, μας πληγώνει…” λέει ένα τραγούδι. Και συνεχίζει: “…είναι ο χρόνος που τελειώνει και ξανά μένουμε μόνοι”. Φυσικά! Αν τους “αποκλείσουμε” όλους, είναι αυτονόητο ότι θα μείνουμε μόνοι, αποκλεισμένοι οι ίδιοι, φυλακισμένοι!...

Υ.Γ.-2: “Οι χωρισμένοι δεν γιορτάζουνε ποτέ”, λέει ένα άλλο τραγούδι. Που αυτοί τουλάχιστον οι στίχοι του αποκτούν μια άλλη σημασία, υπό το πρίσμα των παραπάνω σκέψεων…

Ουδέν κακόν (διάβαζε: οικονομική κρίση) αμιγές καλού

Ο ακατάλυτος νόμος της αιτιότητας, της σχέσης αιτίου και αιτιατού…

Ισχύει απαρέγκλιτα, ακόμη κι αν τον ξεχνάμε…

[…ακόμη και για χρόνια πολλά!...]

Οι πράξεις έχουν συνέπειες…

…Κι η Ύβρις προκαλεί την Τιμωρία και την Κάθαρση!...

* * *

Τι περιμέναμε, δηλαδή;

Να μένει εσαεί ατιμώρητη (ή, διαφορετικά: χωρίς συνέπειες) η πολύχρονη άλογη – αλόγιστη - ασυλλόγιστη συμπεριφορά μας και υποθήκευση του μέλλοντός μας;

Και μάλιστα να φιμώνουμε ή να λοιδορούμε τις όποιες φωνές λογικής μας μέμφθηκαν όλα αυτά τα χρόνια!....

* * *

“Ουδέν κακόν αμιγές καλού” λέει ο λαός.

Κι αυτό το “κακό” που μας συνέβη, δεν είναι εξαίρεση.

Ελπίζω, εύχομαι και νιώθω πως μπορεί να έχει / θα έχει και σημαντικές θετικές επιπτώσεις:

Να / Θα “έλθουμε εις εαυτούς”…

Να / Θα σκεφτούμε – συλλογιστούμε – λογικευθούμε…

Να / Θα επαναπροσδιορίσουμε τα “θέλω” μας…

Να / Θα αντικαταστήσουμε την απληστία μας με την ολιγάρκεια…

[Πόσο σπουδαίο θα ήταν η αντικατάσταση αυτή να είναι ουσιαστική και συνειδητή και όχι εξωτερική και εξ ανάγκης επιβεβλημένη!...]

Να / Θα μετα-νοήσουμε / μετα-νιώσουμε…

Να / Θα ξεχωρίσουμε “την ήρα από το σιτάρι”…

Να / Θα επαναξιολογήσουμε τις “αξίες” και τις Αξίες…

Να / Θα ξαναζήσουμε ζωή αληθινή αντί για fake “life style”…

* * *

Μα… “δεν φταίμε (μόνο) εμείς” ίσως να είπατε ή/και να λέτε…

“Οι (άλλοι) φταίχτες της κατάστασης που βιώνουμε, οι βασικοί φταίχτες της κρίσης, οι κάθε είδους βολεμένοι, δεν θα πληρώσουν;”

Κι αν ναι, πότε θα πληρώσουν;

Δεν γνωρίζω… δεν μπορώ να απαντήσω…

…τουλάχιστον όχι για το “πότε”!...

Αυτό που γνωρίζω [όχι διότι μπορώ δα να προβλέψω το μέλλον, αλλά διότι μας το διδάσκει η ιστορία…] είναι αυτό που ήδη έγραψα, προεξαγγελτικά:

Η Ύβρις συνεπάγεται την τιμωρία και την κάθαρση!

Υπήρξαν πανίσχυροι ηγέτες και κραταιές αυτοκρατορίες, που ένιωθαν ακλόνητοι, που κατέρρευσαν κι είχαν τέλος τραγικό…

“Έχει γυρίσματα ο καιρός”…

…και “η Ιστορία εκδικείται”…

* * *

Μα έχει νόημα, αλήθεια, αναρωτιέμαι, ν’ ασχολούμαστε με αυτούς, να ασχολούμαστε, γενικότερα, με άλλους;…

Με τον εαυτό μας θα έπρεπε, θαρρώ, πιότερο να ασχολούμαστε, ο καθένας μας.

Διότι, εάν πραγματικά “το πάθημα μας έγινε μάθημα”…

…όχι απλά επιφανειακά, μα ουσιαστικά, σε βάθος…

…θα πρέπει να το εφαρμόσουμε και να διδαχτούμε απ’ αυτό και ως προς άλλες εκφάνσεις και εκδηλώσεις της ζωής μας…

Μήπως κι αναδειχθεί, ο καθένας μας, ένας Προμηθέας και όχι, πάλι, Επιμηθέας…

“To προλαμβάνειν γαρ κρείττον του θεραπεύειν”…

* * *

Οι πράξεις έχουν συνέπειες!

Οι πράξεις ΜΑΣ έχουν συνέπειες!...

…σε στενότερο ή σε ευρύτερο πεδίο, σε άλλους μα και σε εμάς τους ίδιους.

Η διατροφή, ο τρόπος ζωής μας, οι καταχρήσεις και τα πάθη μας έχουν συνέπειες στην υγεία μας και στον οργανισμό μας…

Οι σκέψεις μας, τα λόγια μας, οι συνήθειές μας, η συμπεριφορά μας, ο εγωισμός και η μικρότητά μας έχουν συνέπειες στους άλλους, στις σχέσεις μας με τους άλλους, σ’ εμάς τους ίδιους…

Η εχθρότητα, η αντιπαλότητα, το μίσος, η εκδικητικότητα έχουν συνέπειες και γίνονται, όχι σπάνια, “boomerangs” που στρέφονται εναντίον μας…

Η αδιαφορία για το περιβάλλον, πόσο δε μάλλον η συνειδητή καταστροφή του, στο βωμό οποιωνδήποτε άλλων βραχυ- / μεσο- πρόθεσμων, μικρών ή “μεγάλων”, τάχα, ωφελειών [προόδου, δήθεν, ή οικονομικής ευημερίας…] θα έχει, κι αυτή, τις συνέπειές της…

Διότι, εκτός από την Ιστορία, και η Φύση εκδικείται!...

Το Τείχος και τα Τείχη…

[Μια ανάρτηση στα γρήγορα…]

Μόλις πριν από λίγες ημέρες όλη η Ευρώπη γιόρτασε, κατά τρόπο πανηγυρικό, την επέτειο της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου, του λεγόμενου και “τείχους του αίσχους”…

Υπάρχει, βεβαίως, ένα αίσχος που συνεχίζεται: Το τείχος που χωρίζει τη Λευκωσία…

[Με την ευκαιρία: Μόλις προχθές, ο blogger “Locus Publicus” ανάρτησε ένα αρκετά ενδιαφέρον σχετικό κείμενο, εδώ: http://locus-editorium.blogspot.com/2009/11/blog-post_12.html]

…Μα αυτό που εμένα τουλάχιστον με θλίβει περισσότερο και που με κάνει να σκέφτομαι πως, μέσα σ’ αυτούς τους πανηγυρισμούς, είμαστε και “για τα πανηγύρια” (…), είναι κάτι άλλο:

Πώς μπορεί μεν το Τείχος να έπεσε (και καλώς έπεσε), με όλους τους συμβολισμούς που αυτό συνεπάγεται, όμως η (πέρα απ’ αυτούς τους συμβολισμούς) πραγματικότητα είναι φρικτά διαφορετική: Στις ζωές μας συνεχώς υψώνονται νέα τείχη, υψηλότερα τείχη, και μάλιστα συνδυασμένα με σύρματα ηλεκτροφόρα, αλλά και τάφρους πλατύτερους και βαθύτερους, όπως στα κάστρα του παλιού καιρού, του Μεσαίωνα… Όχι ένα και δύο μόνο, αλλά σε ένα σωρό εκφάνσεις των ζωών μας. Αντί να βρίσκουμε τρόπους επικοινωνίας, αντί να ρίχνουμε γέφυρες, αντί ν’ ανακαλύπτουμε σημεία επαφής και ενότητας, εμείς επιλέγουμε, ως στάση ζωής, να ανακαλύπτουμε ή να εφευρίσκουμε τι μας χωρίζει!...

Απ’ τον διπλανό μας, απ’ τον συνάνθρωπό μας, υπάρχουν, πράγματι, αν το θελήσουμε, αν το αποφασίσουμε, αν το επιλέξουμε ως οπτική και τρόπο ζωής, “ένα σωρό πράγματα” που μας χωρίζουν: “Τι κι αν είναι, για παράδειγμα, ομοεθνής, πατριώτης; Ανήκει σε άλλο κόμμα, σε άλλη ομάδα, σε άλλη κοινωνική τάξη, έχει διαφορετικό μορφωτικό ή πνευματικό επίπεδο κ.λπ. κ.λπ.”…

Κι όμως, θα μπορούσαμε (και θα ήταν για όλους μα πολύ καλύτερο, πολύ πιο χρήσιμο, πολύ πιο ωφέλιμο, παντοιοτρόπως) να έχουμε την ακριβώς αντίθετη και κατά συνειδητή επιλογή θεώρηση: Τι κι αν είναι φτωχός; Αξίζει να τον συναναστρέφομαι για τη μόρφωσή σου ή για την πνευματικότητά του. Σε κάθε περίπτωση μπορεί να μας ενώνει η ομάδα ή το κόμμα. Κι αν όχι το κόμμα, ίσως κάποιες κοινές ή παρόμοιες πολιτικές θεωρήσεις. Κι αν, ίσως, ούτε αυτό, τουλάχιστον το γεγονός ότι όλοι έχουμε κατά βάση ως κριτήριο το καλό της πατρίδας μας, ακόμη κι αν το αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά. Αλλά και με τον αλλοεθνή μπορεί να μας ενώνει η ίδια θρησκεία. Ή, έστω, η πίστη σε έναν Θεό, ακόμα κι αν τον ονομάζουμε διαφορετικά. Αλλά μήπως, άραγε, και με τον δεδηλωμένο άθεο δεν έχουμε τις ίδιες υπαρξιακές αγωνίες, δεν προσπαθούμε να δώσουμε απάντηση στα μεγάλα φιλοσοφικά προβλήματα της ζωής; “Σε τελική ανάλυση” όλοι, μαύροι ή άσπροι ή κίτρινοι, ινδουιστές ή χριστιανοί ή μουσουλμάνοι, έξυπνοι και βλάκες… όλοι μας είμαστε άνθρωποι, που αντιμετωπίζουμε, λίγο – πολύ, τα ίδια προβλήματα στην καθημερινότητά μας…

Είμαστε, άραγε, τόσο αθεράπευτα ανόητοι ή ασυλλόγιστοι ή, ίσως, είναι τόσο δύσκολο να κατανοήσουμε πού θα μπορούσε να μας οδηγήσει μια τέτοια οπτική; Θα μας ελευθέρωνε από “ταμπέλες” και “κατηγοριοποιήσεις”, θα μας απάλλασσε από ένα σωρό φοβίες και σύνδρομα, από ρατσισμούς και εθνικισμούς, από φανατισμούς, από αλληθωρισμούς, από μυωπίες ή πρεσβυωπίες, από βαρηκοΐα ή και κώφωση… Θα μπορούσαμε άνετα να επικοινωνήσουμε με οποιονδήποτε καθ’ οιονδήποτε τρόπο “διαφορετικό”, να τον (παρ-)ακολουθήσουμε στα δικά του μονοπάτια (που τώρα θεωρούμε “απαγορευμένα”…) και στους δικούς του χώρους (που τώρα νιώθουμε μη προσβάσιμα, να πολλαπλασιάσουμε τις γνώσεις μας και τις εμπειρίες μας…

Διότι, αναμφίβολα, τα όποια “τείχη” χτίζουμε στις σχέσεις μας με τους γύρω μας, για να “προστατευθούμε”, τάχα, απ’ αυτούς, ταυτόχρονα γίνονται εμπόδιο και φυλακή για εμάς τους ίδιους…

Υ.Γ. Κάποια “τείχη” μπορείτε να βρείτε στη σημερινή ανάρτησή μου, ως “Σπουργίτι”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/11/blog-post.html

Τη “σιγουριά” των “λιμανιών”, να τη φοβάσαι…

Η e-φίλη μας η Γιώτα, προ καιρού, στο ιστολόγιό της. Οι φίλοι μου (σχεδόν) όλοι. Εγώ ο ίδιος. Λίγο – πολύ όλοι μας!... Θέλω να ελπίζω όχι πάντα και συνεχώς, όχι “στα καλύτερά μας”, όχι όταν συνειδητοποιούμε το “πώς και το γιατί”…

Όλοι μας, λοιπόν, κάποιες στιγμές, συχνές, αρκετές, πολλές ή, έστω, μερικές… ποθούμε κι ευχόμαστε “ήρεμα νερά”, “λιμάνια απάγκια” κ.λπ.

Αξίζει, άραγε, να ευχόμαστε στους εαυτούς μας κάτι τέτοιο ή κάποια άλλη ανάλογη ευχή;… Αξίζει, άραγε, στον εαυτό μας, μια τέτοια κατάληξη; Μπορεί να θεωρηθεί επιτυχία ή είναι, μήπως, μια “κατάντια”;…

Για σκεφθείτε το!... Κι ας δώσει ο καθένας την απάντηση που του ταιριάζει…

…Νιώθω πως τα χρειάζομαι, βέβαια, το δίχως άλλο, τα λιμάνια και το απάγκιο που μου προσφέρουν, κάποιες στιγμές που το ’χω ανάγκη, απ’ τους ανέμους, την πρόσκαιρη προστασία απ’ τις τρικυμίες, την ψυχική και σωματική ξεκούραση…

Μα απ’ την άλλη είμαι σίγουρος πως δεν μου ταιριάζει ως μόνιμος τρόπος ζωής… Μια βάρκα, ένα καράβι, ένα σκάφος η ύπαρξή μου, η ζωή μου! Τι νόημα θα είχε, για μένα, μια τέτοια ζωή μέσα σ’ ένα λιμάνι;… Δεν φτιάχτηκα γι’ αυτό!... Να σκίζω τα κύματα φτιάχτηκα, να πηγαίνω κόντρα στους ανέμους, ν’ αντιμετωπίζω τις φουρτούνες… Και να φθάνω, έτσι, σε άλλους τόπους, μακρινούς… να ρίχνω άγκυρα εκεί, για λίγο… κι ύστερα… “πάμε γι’ άλλα”!...

Το ξέρω, το νιώθω, το αντιλαμβάνομαι… πως είναι η “εύκολη λύση”… Οι θελκτικές σειρηνικές φωνές για “ήσσονα προσπάθεια”, για “άραγμα”!...

…Κι ιδίως εμείς οι Έλληνες… για πές μου!... Πώς αφεθήκαμε και καταλήξαμε έτσι, στο πέρασμα των αιώνων;!... Οι αρχαίοι πρόγονοί μας ήταν θαλασσοπόροι κι εξερευνητές… εμείς, οι σύγχρονοι Έλληνες, πώς επιλέξαμε ως ιδανικό μας “μια θεσούλα στο δημόσιο” και, γενικότερα, τη “βολή” μας “μόλις πιάσουμε την καλή”;… Να “βρούμε τον μήνα που τρέφει τους έντεκα”: το όνειρό μας!

Κι όχι μονάχα στα υλικά. Μα σε κάθε τομέα! Να βρούμε μια γνώμη, μια άποψη, μια φιλοσοφία ζωής, μια κοσμοθεωρία, ένα σύστημα αξιών και ηθικής, εύκολα και βολικά, και να “αράξουμε”, αναπαυμένοι, σε αυτά… Στις βεβαιότητές μας, στις αλήθειες μας, στη σιγουριά… “του λιμανιού”…

…Χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι τα καράβια που παραμένουν για πολύ μες στα λιμάνια, αργά ή γρήγορα ξαναγυρίζουν στα μουράγια… πάνε προς διάλυση… για παλιοσίδερα!...

«Υπερβολή και Υπέρβαση. Ελλάδα και Έλληνες. Της υπερβολής (συνήθως) και της υπέρβασης (σπανίως)»

Τα παρακάτω δύο συναφή κείμενα γράφτηκαν πριν από τα γεγονότα της τελευταίας εβδομάδας και, συνεπώς, ουδόλως έχουν επηρεαστεί απ’ αυτά. Ίσως, όμως, να αφορούν και σ’ αυτά…

[11.10.2008]

Υπερ-βολή και Υπέρ-βαση.

Φαίνεται να μοιάζουν, να έχουν κοινά στοιχεία, οι δύο αυτές λέξεις. Κι όμως, αν το σκεφτείς, είναι τόσο διαφορετικές!...

Η πρώτη αρνητική. Η δεύτερη θετική. Έτσι τις σταθμίζω, έτσι τις αξιολογώ…

Δεν πολεμάς… δεν ξεπερνάς το “βολικό” που μας βαλτώνει, δρώντας κι ενεργώντας “υπερ-βολικά”. H “υπερ-βολή” δεν είναι μια “super-βολή”, δηλαδή μια “πολύ καλή βολή”… Είναι μια “παραμύθα”, ένα ψέμα!... Κάτι σαν… να προσπαθείς να “πετάξεις” τον εαυτό σου και να τον παρουσιάσεις πολύ πιο μπροστά, πολύ πιο πέρα απ’ όπου είσαι στη πραγματικότητα. Παριστάνεις ότι τα καταφέρνεις, ότι είσαι… μα γρήγορα καταλαβαίνεις την πικρή αλήθεια… Που την καταλαβαίνουν κι οι άλλοι, βεβαίως, κι έτσι γίνεσαι καταγέλαστος!...

Η υπέρ-βαση είναι διαφορετική: Δεν τον “πετάς” τον εαυτό σου πιο πέρα, πιο μπροστά, μα… τον σπρώχνεις, τον κουβαλάς ή τον τραβάς πιο πέρα, πιο μπροστά! Πιο πέρα από όσο νόμιζες ότι μπορεί να φθάσει… ή απ’ όσο νόμιζαν οι άλλοι πως μπορεί να φθάσεις!...

* * * * * * *

[25.10.2008]

Η Ελλάδα και οι Έλληνες. Συνήθως της υπερβολής και σπανίως της υπέρβασης. Δυστυχώς…

Η “υπερβολή”, έγραφα παλιότερα, αστειευόμενος, είναι λέξη σύνθετη, με κύριο συνθετικό τη “βολή”, δηλαδή το “βόλεμα”… Συνεπώς υπερ-βολή είναι η “βολή” που ξεπερνά το μέτρο, η “υπερβολική βολή”, το “υπερβολικό βόλεμα”. Βόλεμα σ’ αυτό που είμαστε (και συνεπώς στασιμότητα…), βόλεμα στις καταστάσεις (και, συνεπώς, ανυπαρξία και αδυναμία αντίδρασης στα κακώς κείμενα, απουσία ελπίδας για κάτι καλύτερο, για μια αλλαγή, για πρόοδο…)

[Επειδή, όμως, όπως συχνά επισημαίνω, “αρχή σοφίας ονομάτων επίσκεψις”… κάτι που έχουμε ξεχάσει και γι’ αυτό μειώνονται οι πιθανότητές μας για σοφία…]

…Στην πραγματικότητα οι λέξεις “υπερ-βολή” και “υπέρ-βαση” προέρχονται, ετυμολογικά, από τα ρήματα “υπερ-βάλλω” και “υπερ-βαίνω”.

“Βάλλω” σημαίνει “ρίχνω” ή “χτυπώ”, ενώ “βαίνω” σημαίνει “προχωρώ”, “πορεύομαι”… Στην πρώτη περίπτωση ρίχνουμε κάτι, στην δεύτερη προχωράμε εμείς οι ίδιοι…

[Σαρκαστική παρένθεση: Μπας και γι’ αυτό ήμασταν συνήθως καλοί στις ρίψεις –βλ. Σακορράφα, Βερούλη, Μανιάνι, Κελεσίδου- και, πλην εξαιρέσεων, κακοί στους δρόμους και στα άλματα, όταν οι επιδόσεις δεν είναι χημικά υποβοηθούμενες;…]

Μου ήρθε μια εικόνα, μια σύγκριση, για να φανεί η διαφορά: Υπάρχει κάπου ένα εμπόδιο, ένα σύνορο, ένα όριο αξεπέραστο. Εύκολη λύση: η υπερβολή. Δύσκολη λύση: η υπέρβαση!

Οι παρομοιώσεις… που αναδεικνύουν περιπτώσεις… ένα σωρό:

Ένας κίνδυνος, ένας φόβος, ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζει κάποιος. Πώς αντιμετωπίζονται;

Η εύκολη λύση, να στεκόμαστε σε απόσταση και να ξορκίζουμε το κακό, να πετροβολάμε τον κίνδυνο εξ αποστάσεως και “εκ του ασφαλούς”, να κομπορρημονούμε ότι (τάχα) δεν μας φοβίζει και ότι μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε “για πλάκα” [“Ο Γιάννης με τα λόγια χτίζει ανώγεια και κατώγεια”…], γενικότερα το να μιλάμε και να μην δρούμε, να μην πράττουμε…

Κι η άλλη λύση; Η δύσκολη, αλλά πάντως η προφανώς (πιο) αποτελεσματική: Να κάνουμε την υπέρβαση! Να περάσουμε την “κόκκινη γραμμή”. Να φτάσουμε “στα όριά μας” (που τα νομίζαμε “όριά μας”…) και να τα ξεπεράσουμε: Να νικήσουμε τους φόβους μας, τις προκαταλήψεις μας, την “βολή μας”, την απάθειά μας… και να έρθουμε “πρόσωπο με πρόσωπο” με τον κίνδυνο ή το πρόβλημα, “ενώπιοι ενωπίοις” με τους εαυτούς μας και με τα προβλήματά μας…

Εύκολο, φίλε μου, να στέκεσαι έξω από τον φράχτη και τα προστατευτικά σύρματα, να βλέπεις το αφηνιασμένο άλογο ή τον λυσσασμένο σκύλο και, πάνω απ’ τον φράχτη, να τον πετροβολάς… Το δύσκολο είναι να μπεις μέσα απ’ τον φράχτη και να τα δαμάσεις…

Εύκολο να στέκεσαι στις κερκίδες και να “βάλλεις” [:σχολιάζεις, κριτικάρεις] κατά των αθλητών του στίβου ή κατά των ποδοσφαιριστών, ή να “υπερ-βάλλεις” κομπάζοντας ότι “εγώ, αν έμπαινα μέσα, θα πήγαινα καλύτερα από εσάς, θα έπαιζα καλύτερο ποδόσφαιρο από εσάς”…

Το δύσκολο, η υπέρβαση, θα ήταν να αφήσεις ετούτες τις υπερβολές, να βγάλεις τα σκαρπίνια σου, να φορέσεις τη φόρμα σου και τα αθλητικά σου παπούτσια και να μπεις ο ίδιος στον στίβο ή στο γήπεδο… [Εκεί και τότε να δω, φίλε μου, “πόσα απίδια χωράει ο σάκκος”…]

Εύκολο είναι, φίλε μου, να κριτικάρεις (σχεδόν πάντοτε υπερ-βολικά!...) πρόσωπα για έναν σωρό λόγους και αιτίες. Η υπέρβαση έγκειται στο να αντιμετωπίσεις ανάλογες καταστάσεις με τον ενδεικνυόμενο τρόπο… Δεν αρκεί να λες, πρέπει να πράττεις! Δεν έχουν αξία οι υποσχέσεις, αλλά η εκπλήρωσή τους… To “θα κάνω” και “θα δείξω” είναι υπερβολή, το “κάνω” και το “δείχνω” είναι υπέρβαση!...

[Να κάνω μια αναγκαία διευκρίνιση: Συχνά υπέρβαση δεν είναι ν’ αντιμετωπίσεις το πρόβλημα ή την κατάσταση διαφορετικά ή πιο δυνατά ή πιο έξυπνα, αλλά να καταργήσεις το πρόβλημα! Πολλοί προσπάθησαν να λύσουν τον γόρδιο δεσμό. Η υπέρβαση έγκειτο στο να μην τον λύσεις, αλλά να τον κόψεις!... Συχνά δεν αρκεί να είσαι πιο ικανός να ξεπεράσεις ένα εμπόδιο, ένα φράχτη για παράδειγμα, που ορθώνεται μπροστά στον δρόμο τον ανθρώπων. Υπέρβαση είναι, ίσως, να γκρεμίσεις το εμπόδιο!...]

Και βέβαια η υπέρβαση δεν νοείται σε σχέση μόνο και πάντα με τους άλλους. Νοείται κατά βάση και κυρίως με τον ίδιο σου τον εαυτό!...

Δεν είναι λύση το να βάλλεις – υπερβάλλεις – κριτικάρεις τον άλλο, να τον μειώσεις, να τον κάνεις “μικρότερο”, ασθενέστερο, για να τον υπερβείς… Λύση ηθική και θεμιτή είναι να υπερβείς τα όρια και τις δυνατότητες του εαυτού σου για να υπερβείς και τον άλλο…

Θα σου ήταν, σίγουρα, εύκολο να πεις, να λες “ξέρεις ποιος είμαι εγώ (ρε)”, “ξέρεις αν θέλω τι μπορώ να (σου) κάνω;” κ.λπ. Υπέρβαση, όμως, είναι, αντί να λες και να καυχάσαι, να είσαι [και όταν είσαι, δεν έχεις ανάγκη να το λες…] και να γίνεσαι συνεχώς… Υπέρβαση είναι να ξέρεις τι θέλεις και να κάνεις αυτό που μπορείς να κάνεις… κι ακόμα παραπάνω…

Έγραψα στην αρχή, προεξαγγελτικά, για την Ελλάδα και τους Έλληνες της υπερβολής. Σχεδόν σε όλα…

Λέμε, υπερ-βάλλοντας, πως “είμαστε ο καλύτερος λαός του κόσμου”, κι ούτε που προσπαθούμε να υπερ-βούμε τον ίδιο μας τον (κακό) εαυτό μας, μήπως και “δικαιολογήσουμε” έτσι τα λεγόμενά μας…

Στέκουμε στον καθρέφτη μας μπροστά, σκέτοι “καραγκιόζηδες” και καμαρώνουμε τους εαυτούς μας, καλώντας, υπερ-βάλλοντας, τους άλλους, να έρθουν να δουν, στο πρόσωπό μας, τον Μέγα Αλέξανδρο… Κι ούτε μια προσπάθεια υπέρ-βασης, τουλάχιστον, μήπως και του μοιάσουμε στο ελάχιστο…

Στα πιο απλά, τα καθημερινά:

Μόλις ανάβει το φανάρι πράσινο, “τσίτα τα γκάζια” και το στροφόμετρο “στο κόκκινο” και… λίγο αργότερα, πάλι υπερ-βάλλοντας, “αφήνουμε τα λάστιχα στον δρόμο”, φρενάροντας απότομα, δηλαδή υπερ-βολικά, μόλις στο επόμενο φανάρι [Κι αυτό, θυμίζω, το αποκαλούμε “οδήγηση στο όριο”!...] Υπέρβαση θα ήτανε για μας, θαρρώ, να βάζουμε το νου να λειτουργήσει και να σκεφτούμε πως αυτό το “γκάζι – φρένο” δεν είναι διόλου λογικό, μα επικίνδυνο και ιδιαίτερα ζημιογόνο, και για την τσέπη μας (ως κατανάλωση βενζίνης) και για το αυτοκίνητο, μα και για το περιβάλλον…

Και τούτο το παράδειγμα το τελευταίο, όπως και τα προηγούμενα, μπορούν να αναγνωσθούν και (ως) μεταφορικά, και για άλλες εκδηλώσεις της ζωής μας:

Το να ξεκινάμε κάτι παθιασμένα και βιαστικά και ύστερα, λίγο αργότερα, στο πρώτο εμπόδιο, στην πρώτη δυσκολία, να τα παρατάμε απογοητευμένοι, είναι αναμφίβολα υπερβολές, απ’ την αρχή ως το τέλος. Αντίθετα υπέρβαση [ιδίως για εμάς τους Έλληνες] θα ήταν το να κάνουμε προγραμματισμό, το να είμαστε επίμονοι… [Διότι “πάθος” είναι, βέβαια, και η υπομονή και η επιμονή… Και υπέρβαση, αντίστοιχα, το να τα δεις τα πράγματα έτσι…]

Υπερβολικοί! Παντού και πάντοτε και σε όλα:

Το βλέπεις, για παράδειγμα, κάθε χρόνο [ίδια και απαράλλαχτα!...] σε όλες τις ποδοσφαιρικές ομάδες και τους φιλάθλους τους: Το καλοκαίρι αγοράζουν, πάντοτε, όλους τους “παιχταράδες”. “Φέτος θα σκίσουμε”, λένε οι παίκτες και οι οπαδοί. Ή, πάλι: “Εμπιστευόμαστε τον ικανό προπονητή, στα εύκολα και στα δύσκολα, για να χτίσει μια νέα ομάδα, με προοπτική και μέλλον”, ακούς να λένε οι διοικούντες. Και άλλα τέτοια, βαρύγδουπα και υπερβολικά… Κι ύστερα, στην πρώτη ατυχία ή αποτυχία, το ίδιο υπερβολικά, έρχεται το “ανάθεμα”, η γκρίνια, οι εντελώς αντίθετες απόψεις και τα σχόλια… Να δούμε πότε θα κάνουμε, όλοι μας, την υπέρβασή μας, ν’ αναγνωρίσουμε, εμπράκτως, πως το σωστό “μοντέλο” είναι να αφεθεί για χρόνια ο κάθε “Άλεξ Φέργκιουσον” να γίνει “σερ” και να χτίσει, βήμα προς βήμα, σε βάθος χρόνου και με προοπτική, μια νέα ομάδα…

Κι αν είναι έτσι στον αθλητισμό, το ίδιο συμβαίνει, βέβαια, και στην πολιτική: “Πάντοτε ευκολόπιστοι και πάντα προδομένοι”… Διότι τι είναι η ευπιστία, παρά η υπερβολική και άκριτη εμπιστοσύνη;…

…Και μια που φθάσαμε στο θέμα “πίστη”: Τι είναι και η θρησκοληψία, που όλοι μας, λίγο – πολύ, κατηγορούμε, παρά μια ακόμα έκφανση υπερβολής;…

Κι ένα σωρό άλλα παραδείγματα θα μπορούσα να αναφέρω. Αλλά ας μην υπερβάλλω!...

Υ.Γ. [της 14.12.2008]:

Σήμερα, λόγω των γεγονότων της τελευταίας εβδομάδας, και το άλλο μου ιστολόγιο, το “Σπουργίτι” έκανε την… υπέρβασή του, αλλά ίσως υπέπεσε και στην παγίδα της υπερβολής… Διαβάστε εδώ:

http://spourgitistefanos.blogspot.com/2008/12/blog-post_14.html

«Έχουν όλα την τιμή τους;»

“Όλα πωλούνται! Κι όλα αγοράζονται! Όλα έχουν την τιμή τους!...”

Το πιστεύετε, αλήθεια, αυτό;

Καλώς ή κακώς, νομίζω πως πάρα πολλοί απαντούν καταφατικά.

Μα… αν είναι έτσι… Αν το πιστεύουν πραγματικά… τότε, αν θέλουν να είναι συνεπείς με την άποψή τους αυτή, θα πρέπει να παραδεχθούν πως, συνεπώς, είναι και οι ίδιοι… είμαστε όλοι μας… “ξεπουλημένοι” ή, έστω, εν δυνάμει και δυνητικά “πουλημένοι”…

[Διότι, βεβαίως, αν κάποιος θεωρεί πως ΟΛΟΙ οι άλλοι είναι “πουλημένοι” και μόνον αυτός ο ίδιος δεν “ξεπουλιέται”, τότε, σίγουρα, είτε δεν είναι ειλικρινής –κατ’ αρχάς με τον ίδιο τον εαυτό του- είτε “χρωστάει της Μιχαλούς”… Ή, από την ακριβώς αντίθετη θεώρηση: Αν κάποιος θεωρεί πως ο ίδιος δεν “ξεπουλιέται”, τότε οφείλει να αναγνωρίσει ότι –σίγουρα!- υπάρχουν κι άλλοι που, όπως κι αυτός, δεν ξεπουλιούνται!...]

Δεν περιποιεί τιμή, βεβαίως, μια τέτοια διαπίστωση. Όλοι οι κήνσορες της ηθικής, οι υπέρμαχοι της απολυτότητας, οι αυστηροί θεματοφύλακες αρχών και αξιών… να είναι έτοιμοι να ξεπουλήσουν ο καθένας τις Θερμοπύλες που (τους) τάχθηκαν να φυλάνε…

Για σκεφθείτε… Οι χειρότεροι εφιάλτες να γίνονταν πραγματικότητα… Το υπέρτατο και αξεπέραστο θρίλερ!... Οι μανάδες θα μπορούσαν να σκοτώνουν, τότε, την αγάπη τους και τα ίδια τους τα παιδιά, έναντι ενός εξωφρενικού, έστω, τιμήματος… Οι ιερείς [σε ιερείς αναφέρομαι, με όλη τη σημασία της λέξεως, και όχι σε “παπάδες”…] θα παζαρεύουν την πίστη τους σ’ όποιον Θεό τους προσφέρει περισσότερα… Οι δικαστές θα βγάζουν τις αποφάσεις τους σε πλειστηριασμό… Οι “ιδεολόγοι κομμουνιστές” θα εισάγουν τα ιδανικά τους στο χρηματιστήριο… H “θύρα 13” και η “Original” θ’ αποκτήσουν σπόνσορα και νέο σύμβολο, τον έφηβο του ΟΣΦΠ…

Μπορείτε να φανταστείτε έναν τέτοιο κόσμο;

Μπορείτε να ανεχθείτε έναν τέτοιο κόσμο;

Κι αν όχι… τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε για να αντισταθούμε σε κάτι τέτοιο;

Ίσως η λύση να είναι απλή: Να πει, ο καθένας μας, “αυτά τα 2-3 πράγματα, αυτές τις 2-3 αξίες έχω ταχθεί να τις υπερασπιστώ εγώ… και θα τις υπερασπιστώ ακόμα κι αν μείνω μόνος μου να τις υπερασπίζομαι… με κάθε προσωπικό κόστος… ακόμα κι αν αυτό σημαίνει συντριβή μου”…

Όλοι οι άλλοι “απέναντι”… Όλοι οι άλλοι ενδεχομένως και εναντίον σου… Κι εσύ εκεί!... Κόντρα σε όλους!... Κόντρα σε όλες τις καταστάσεις και τις συνθήκες, να φυλάς “τα 2-3 πράγματά σου… τις 2-3 αξίες που τάχθηκες… που επέλεξες να φυλάξεις, σαν άλλες Θερμοπύλες”, καθώς είπαμε…

Θυμάστε τι λέγανε οι παλαιότεροι;

“Η τιμή τιμή δεν έχει και χαρά στον που την έχει”…

Και δεν το έλεγαν απλώς! Το ένιωθαν κιόλας! [Τουλάχιστον η μεγάλη πλειοψηφία τους, τότε…] Ό,τι κι αν τους στοίχιζε, εξ απόψεως οικονομικής (είτε ως θετική ζημία, είτε ως διαφυγόν κέρδος…) η εντιμότητά τους ήταν αδιαπραγμάτευτη. Με όποια τιμή!...

ΖΗΤΟΥΝΤΑΙ: Λεζάντα για Φωτογραφία & Καρδιές για την Άνοιξη

Ήρθε η Άνοιξη!
Πώς το λέει το ποιηματάκι; «Ο Μάιος μας έφθασε, εμπρός βήμα ταχύ, να τον προϋπαντήσουμε παιδιά στην εξοχή»…
Πήγα κι εγώ και συνάντησα την Άνοιξη, μέσα στην ελληνική ύπαιθρο και την υπέροχη φύση της… Για Μεγαλοβδόμαδο, Πάσχα και Πρωτομαγιά. Γι’ αυτό (σας) έλειψα! Πήγα και τη συνάντησα στον τόπο όπου ζει ο αδελφός μου. [Που, σημειωτέον παρεμπιπτόντως, είναι «μέσα στην Άνοιξη». Κι οδεύει ολοταχώς για γάμο!... :-) ]

Ήρθε η Άνοιξη, λοιπόν, στη φύση…
….Σ’ εμάς όμως; Στη ματιά μας; Στην καρδιά μας;

Διότι, όπως και να είναι, χρειάζεται να κάνουμε κι εμείς ένα βήμα γι’ αυτή τη συνάντηση. [Όπως, άλλωστε, για κάθε είδους συνάντηση!...]
Με άλλα λόγια το θέμα είναι: Εμείς έχουμε άνοιξη; Έχουμε ανοίξει τα μάτια μας; [Βλέπουμε ή απλώς κοιτάμε;…] Έχουμε ανοίξει τις καρδιές μας;…
Η πραγματικότητα, αυτή καθεαυτή, δεν έχει, ίσως, τόση σημασία. Περισσότερη σημασία έχει ο τρόπος που την εισπράττουμε [Απόρροια του τρόπου που έχουμε εκπαιδευτεί (ή έχουμε οι ίδιοι εκπαιδεύσει τον εαυτό μας…) να την εισπράττουμε…] Θετικά ή αρνητικά… Αναλόγως… Αυτό έχει, λοιπόν, κατά τη γνώμη μου, περισσότερη σημασία κι από την ίδια την πραγματικότητα: η οπτική μας, το βλέμμα μας, η διάθεσή μας, η καρδιά μας…
Θυμάμαι μια ιστορία [μύθο ή πραγματικότητα; ποιος ξέρει!... κι ίσως να μην έχει δα και τόση σημασία]: Ρώτησαν, λέει, κάποτε, δυο χτίστες, από αυτούς που έχτιζαν την περίφημη Sagrada Familia, στη Βαρκελώνη, για το τι κάνουν. «Χτίζουμε ντουβάρια» απάντησε βαριεστημένα, κουρασμένος από την μονότονη καθημερινότητα, ο ένας. Ο άλλος, είχε τον τρόπο να αγγίζει την κάθε μέρα μ’ ένα ραβδάκι μαγικό, να την εντάσσει σε μια προοπτική μεγαλειώδη, σ’ ένα γενικότερο στόχο: «Χτίζουμε ένα καθεδρικό ναό», απάντησε ενθουσιασμένος…
Διότι, όπως μου είχε πει πριν από χρόνια μια φίλη αγαπημένη [και μου ’χει μείνει η φράση της αυτή, καλή της ώρα!…]: «Δεν φταίει η καθημερινότητα. Η φαντασία φταίει, που δεν της κάνει παρέα».

…Και πες πως, τελικά, τ’ ανοίξαμε τα μάτια μας, τα φυσικά και της ψυχής μας… Και είδαμε, επιτέλους, και συλλάβαμε εικόνες… Τι μηνύματα παίρνουμε απ’ όσα βλέπουμε; Τι λεζάντες βάζουμε σ’ αυτά;

Ήρθε η Άνοιξη! Όχι μόνο στη φύση, μακριά μας, αλλά και μέσα στις πόλεις!
Την παραπάνω φωτογραφία, καλλιτεχνικά ίσως ασήμαντη, δεν την τράβηξα στην εξοχή, μακριά από την πολύβουη πόλη μας. Αλλά σ’ ένα μικρό πάρκο αυτής της γκρίζας πόλης… Διότι υπάρχουν τέτοιες εικόνες, σχεδόν παντού γύρω μας…
Το (πρώτο) θέμα είναι να τις εντοπίσουμε…
…Κι ύστερα να τους δώσουμε την «κατάλληλη» λεζάντα… […ή και να φτιάξουμε ολόκληρες ιστορίες…]
Να σας πω, για παράδειγμα, μερικές που σκέφθηκα εγώ, τόσο πριν τραβήξω τη συγκεκριμένη φωτογραφία, όσο και μετά; […ανάλογα με τη διάθεση και με τη φαντασία μου…]:

• Η μπάσταρδη
• Η μετανάστρια
• Η διαφορετική
• Η όμορφη
• Η ξεχωριστή
• Πρόβα νυφικού…
• Γύρω – γύρω όλοι, στη μέση ο Μανώλης…
• Η παρέα
• Αυτή η βαφή πάντα με προδίδει…

Εσείς τι «βλέπετε» στη φωτογραφία; Τι άλλες λεζάντες θα μπορούσατε να βάλετε σ’ αυτήν;

Περί «οδήγησης» και «ατυχημάτων», γενικώς…

[Στο άλλο μου ιστολόγιο [http://spourgitistefanos.blogspot.com/], αυτό για τα σύντομα και τα «καθημερινά», ανάρτησα σήμερα μεταξύ άλλων και (υπό «ii») κάτι σύντομο περί φρένων του αυτοκινήτου και φρενών του οδηγού [http://spourgitistefanos.blogspot.com/2008/02/blog-post_27.html]. Ευκαιρία, λοιπόν, να αναρτήσω κάτι σχετικό και «αναλυτικότερο» που έγραψα προ μηνός…]

…Λοιπόν… Απ’ ότι βλέπω και διαβάζω και καταλαβαίνω, οι περισσότεροι (ή έστω πολλοί) συμφωνούμε πως «πάμε από το κακό στο χειρότερο»… Πως κατρακυλάμε… Πως δεν έχουμε (ακόμα;) πιάσει πάτο… Πως είμαστε στο «παρά πέντε του χαμού»… στο «χείλος της καταστροφής»…

…Ώρα να φρενάρουμε…
…Για δες: Πιάνουν τα φρένα; Ή μήπως κάποιος τα «πείραξε»;…
… «Τράβα χειρόφρενο»!...
…Πριν απ’ τα φρένα μας… πρέπει να δουλέψουν (αν είναι ακόμα «σώες»…) οι «φρένες» μας…
Χρειάζεται κι απόφαση!...
…Κι αποφασιστικότητα!...

…Οι φρένες μας μπορεί να είναι «πειραγμένες» από διάφορα... Ακόμα κι από «ουσίες»… Κάθε είδους… Νευρο-ναρκωτικά… Ναρκωτικά της συνείδησης… Μεθύσι εγωισμού… Μεθύσι «ελευθερίας»… κι άλλα!...

…Πέστε μου πού οφείλονται τα ατυχήματα στους δρόμους τους ελληνικούς (ή και τους άλλους), για να σου πω κι εγώ (δρώντας λογικά, ήτοι αναγωγικά…) το πού ατύχησε κι η κοινωνία μας συνολικά…
Και μη μου πεις πως φταίει μονάχα μια αιτία, εντάξει; Διότι τότε θα σου απαντήσω είτε πως είσαι μονόπλευρος και εθελοτυφλείς, είτε πως δεν έχεις τις κατάλληλες πηγές και τις πληροφορίες…
«Φταίνε οι δρόμοι» θα μου πουν, ίσως, βιαστικά κι απόλυτα, οι περισσότεροι. Πάντα η εύκολη λύση… Διότι τότε, εύκολα και «ανώδυνα» (δηλαδή «απενοχοποιητικά»…) μπορείς να μεταθέσεις όλη την ευθύνη… στο «κράτος», στην «κυβέρνηση», στην «εξουσία»… (…που έχει την «ευθύνη» των δρόμων…)
Επίτρεψέ μου εγώ να διαφωνήσω… Να πω την άποψή μου… (Και πες εσύ πως κάνω τον «δικηγόρο του διαβόλου»…): Ας το δεχτώ, λοιπόν, έστω προσωρινά (για να προχωρήσει λιγάκι η συζήτησή μας…) πως φταίει η εξουσία για την κατάσταση των δρόμων… Κι εσύ, εγώ, όλοι εμείς, τι κάνουμε μπροστά σ’ ετούτη την κατάσταση; [Όχι, δεν αναφέρομαι και δεν εννοώ στο ότι θα έπρεπε εμείς να μεριμνούμε για τον δρόμο και την κατάστασή του. Εννοώ:] Ο δρόμος (ας το δεχτούμε!) είναι όπως είναι! Σε όποια χάλια!... Είναι, λοιπόν, σοφό, εκ μέρους μας, να τρέχουμε σε τέτοιο δρόμο ωσάν να επρόκειτο για πίστα δοκιμών για μονοθέσια της «φόρμουλα 1»;…
…Έπειτα θα πεις… (σ’ ακούω κιόλας!...) «φταίνε οι άλλοι»!... «Ξέρεις πώς οδηγούν; Απρόσεκτα… Αδιάφορα… Λες κι είναι μόνοι τους στον δρόμο». Θα συμφωνήσω απόλυτα μαζί σου! Σε νιώθω! Σε καταλαβαίνω! Μου το ’χουν πει, άλλωστε, τόσοι και τόσοι φίλοι οδηγοί, συνοδηγοί, συνοδοιπόροι… (Μα εκείνοι, όταν μου το ’λεγαν, ξέρεις, περιελάμβαναν στην κρίση τους… κι εσένα!... Διότι μην μου πεις πως δεν σου έτυχε ποτέ κι εσύ, κάποιες στιγμές, το ίδιο απρόσεκτα, το ίδιο αφηρημένα, κι εσύ να οηγήσεις…) Και τότε πώς το αντιμετωπίζουμε θα ρωτήσεις και θα διερωτηθείς; Την απάντηση μου την έδωσε πριν από χρόνια ένας σοφός εισαγγελέας, απόσταγμα μιας πείρας χρόνων πολλών: «Στον δρόμο να οδηγείς ωσάν όλοι οι άλλοι να ήταν άσχετοι, απρόσεκτοι και μεθυσμένοι»… Αν έτσι όλοι οδηγούσαμε, τα ατυχήματα και τα δυστυχήματα θα ήτανε ελάχιστα…
Οι ψυχολόγοι λένε πως οι οδηγοί, πίσω απ’ το τιμόνι, με την οδήγησή τους, εκφράζουν κι εκδηλώνουν όλο τον ψυχισμό τους, την επιθετικότητά τους, τον εγωισμό τους… Γι’ αυτό τα πιο πολλά ατυχήματα!... Διότι όλοι ξέρουμε να οδηγούμε «καλύτερα απ’ τους άλλους»… Πιο γρήγορα!... Πιο «μάγκικα»!...

Οι τροχονόμοι κι οι άλλοι ειδικοί λένε, ακόμα, πως απ’ τις κύριες αιτίες, αν όχι η κύρια αιτία, των ατυχημάτων, είναι η παράβαση των κανόνων, των σημάτων κυκλοφορίας, των φώτων, του ορίου ταχύτητας κ.λπ. Και, επίσης, η μέθη κι οι ουσίες και τα φάρμακα…
…Να γιατί το ατύχημα της ζωής μας, της κοινωνίας μας…
…Διότι δεν ακολουθούμε τους κανόνες… Του νόμου ή της ηθικής…

Οι “Αποτυχημένες Πολιτείες” του Νοαμ Τσόμσκυ [Συνέχεια]

[Συνεχίζω να διαβάζω το βιβλίο «Αποτυχημένες Πολιτείες» του Νόαμ Τσόμσκυ. Και, παράλληλα, συνεχίζονται οι «παράπλευρες σκέψεις και προβληματισμοί» μου. Επιτρέψτε μου, και πάλι, να σας κάνω κοινωνούς…]

…Εντάξει, φίλε μου, σε καταλαβαίνω, σε κατανοώ: Δεν έχει πολύ νόημα και δεν θα έχει αποτέλεσμα το να σου δείξω κάτι που βρίσκεται πολύ κοντά σου, κάτι που σε αφορά, κάτι που είναι «μπροστά στα μάτια σου»… Δεν έχεις την κατάλληλη απόσταση, δεν μπορείς ν’ αντιληφθείς το θέμα ως ολότητα… […σαν τον ελέφαντα που, όταν τον κοιτάς από πολύ κοντά, προφανώς δεν μπορείς να τον αντιληφθείς πλήρως…]
Θα σου δείξω, λοιπόν, κάτι πολύ πιο μακρινό. Μήπως έτσι καταλάβεις… κι αντλήσεις, έπειτα, επιχείρημα «a majore ad minor», «εκ του μείζονος εις το έλασσον», που λένε…
Θυμάσαι ποιοι έδωσαν δύναμη στον Μπιν Λάντεν και στους Ταλιμπάν; Τότε που θεωρούσαν πως τους βόλευε… Οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες!... Κι όταν μετά αυτονομήθηκαν, διότι… (…άσε, για πολλούς λόγους, δεν έχει σημασία…), «τρέχαν να μαζέψουν τα ασυμμάζευτα»…
Το ίδιο ακριβώς δεν έγινε, άλλωστε, και με τον ίδιο τον Σαντάμ Χουσείν; Δεν ήταν, κάποτε, παιδί αγαπημένο, στην περιοχή, των Η.Π.Α.;
Τα δύο αυτά δεδομένα μας τα θυμίζει, μεταξύ άλλων, στο βιβλίο του, ο Τσόμσκυ.
Να έρθω, τώρα, εγώ, σ’ ένα παράδειγμα λίγο πιο κοντινό μας, που μας αφορά ως Έλληνες πολίτες; Εάν καλώς θυμάμαι, επί Οικουμενικής Κυβέρνησης, ο τότε ισχυρός πολιτικός ανήρ, έδωσε ισχυρή και κατά το δυνατόν απόλυτη – μονοπωλιακή οικονομική εξουσία, κατ’ επιλογήν, σε έναν μόνο, θεωρώντας, προφανώς, πως έτσι, θα μπορούσε να αντλήσει και αυτός πολιτικά οφέλη. Αυτός λοιπόν ο πολιτικός άνδρας, εάν και πάλι καλώς θυμάμαι (αν όχι, συγχωρέστε με – αποσύρω το παράδειγμα), εκείνον ακριβώς τον οικονομικό επιχειρηματικό μεγαλοπαράγοντα κατηγόρησε πως ήταν η αιτία για την πτώση του. Ενώ αν δεν είχε κάνει τέτοια προκλητική διάκριση, αν είχε ακολουθήσει πολιτική «ίσων αποστάσεων», αν δηλαδή ήταν δίκαιος απέναντι σε όλους, ίσως τα πράγματα να ήταν διαφορετικά…

….Πες μου, λοιπόν, φίλε μου, κατάλαβες; Κατάλαβες πού αναφέρομαι; Ως δίδαγμα για το παρόν μας και το μέλλον μας….
Αν πάλι όχι ακόμα… τότε σκέψου λίγο ακόμα…
…στο μεταξύ εγώ θα πιάσω [και θα καταπιαστώ] με ένα άλλο θέμα, πάντως συναφές [Διότι, κατά βάθος, όλα τα θέματα σχετίζονται…]

Θα έχεις ακούσει, βέβαια, που λένε πως «την προδοσία πολλοί αγάπησαν, μα τον προδότη ουδείς»… Μ’ αυτοί που αγάπησαν την προδοσία δεν σκέφθηκαν πως μ’ αυτή τους ακριβώς την παράνομη, ανήθικη κι ανίερη «αγάπη» τους, ουσιαστικά γεννήσαν ή έστω εξέθρεψαν, ταυτόχρονα, και την ιδέα της προδοσίας και τους προδότες!...
Μίλησα για προδοσία και προδότες κι ο νους μου πήγε σε δυό – τρεις ας τις πω «αρχετυπικές μορφές»: στον Εφιάλτη των Θερμοπυλών, στην Κερκόπορτα του Βυζαντίου και, βέβαια, στον Βρούτο… [Τον Ιούδα δεν τον ξέχασα, μ’ αυτός είναι «μια άλλη ιστορία»…]

Για μένα, ετούτη τη στιγμή, το μυστικό δρομάκι του Εφιάλτη και η Κερκόπορτα του Βυζαντίου, δεν είναι τίποτε άλλο παρά συμβολικές «υποχωρήσεις» που κάνουμε, όλοι μας, στην Ηθική μας: Ατομική, Συλλογική ή/και Κρατική!...

Για κάθισε και σκέψου: Εσύ, ως μαχητής, ως υπερασπιστής… θα ήθελες να σου τύχει ένας Εφιάλτης, μια Κερκόπορτα, ένας Βρούτος;… Σίγουρα όχι, το δίχως άλλο… Τότε, λοιπόν, αν σου δοθεί μια αντίστοιχη ευκαιρία… μην την πιάσεις, μην την «εκμεταλλευτείς»…
[«Ό σύ μισήσεις, ετέρω μη ποιήσεις»…]
Άσε το μονοπάτι να χορταριάσει, να χαθεί στη λήθη… Ασ’ την Κερκόπορτα να σκουριάσει, να σκεβρώσει, να μην μπορεί πια ν’ ανοίξει στον αιώνα!...

Κάνε εσύ την αρχή: Όταν αύριο αποφασίσεις ποιος θα είναι ο καλύτερος πολιτικός για να ψηφίσεις… μην επιλέξεις εκείνον (ή τουλάχιστον μην είναι αυτό το κριτήριό σου…) που θα σου κάνει το «ρουσφέτι», που θα σου τάξει, για παράδειγμα, πως «σαν δικό του παιδί» θα σε διορίσει «απ’ το παράθυρο» ή ακόμα κι απ’ την πόρτα [την… Κερκόπορτα!...], διώχνοντας «τα παιδιά των προηγούμενων»… Μην το δεχθείς αυτό! Δεν οδηγεί πουθενά, πίστεψέ με!... Σ’ έναν ατέρμονα φαύλο κύκλο οδηγεί κι «απ’ το κακό στο χειρότερο» για την πατρίδα μας, που όλοι μας πονάμε και νοιαζόμαστε… [ή έτσι, τουλάχιστον, υποτίθεται…]
Κάποτε, επιτέλους, πρέπει να δοθεί ένα τέλος σ’ αυτή την κατάσταση, δεν νομίζεις; Θα θυμάσαι που, παλαιότερα, κάθε που άλλαζε η κυβέρνηση, άλλαζαν και όλοι οι δημόσιοι υπάλληλοι κι οι κάθε φορά «εκπαραθυρούμενοι» πήγαιναν και έκλαιγαν, όλοι μαζί, στην πλατεία που για αυτόν τον λόγο ονομάστηκε «Κλαυθμώνος»… Ευτυχώς που από τότε βελτιώθηκε, τουλάχιστον ως προς αυτό, η κατάσταση η τόσο ακραία… Βέβαια, θα μου πεις [και συμφωνώ μαζί σου…] πως η συνέχεια δεν ήταν η ενδεδειγμένη, η καλύτερη: Κάποιοι «έξυπνοι» πολιτικοί – «πολιτικάντηδες», σκέφτηκαν «εξυπναδίστικα»: Και ναι μεν δεν έδιωχναν τους προηγούμενους, μα έβαζαν και τους νέους τους δικούς τους, ακόμα κι αν δεν ήταν απαραίτητο… Και τώρα κλαίμε όλοι μας, με μαύρο δάκρυ [κι οι φταίχτες με «δάκρυα κροκοδείλια»…] την Ολυμπιακή που ίσως να βιώνει «το χρονικό ενός προεξαγγελθέντος θανάτου»… Για να μην μιλήσω και για την τραγική κατάσταση των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης [που για λόγους τοπικής μικροπολιτικής διορίζουν, καθώς λένε οι ειδικοί, «από πόρτες και παράθυρα» κι ύστερα δεν έχουν δυνατότητα να τους πληρώσουν…] ή/και γι’ αυτό το ίδιο το υδροκέφαλο και γραφειοκρατικό μας κράτος, με τους χιλιάδες κρατικοδίαιτους και ίσως [κάτι που ισχύει για πολλούς από αυτούς…] αργόμισθους υπαλλήλους… Αυτό το Κράτος που (υποτίθεται πως) υπάρχει για το δικό μας το καλό, να δούμε πότε θα το κλάψουμε…
Θα πεις, ίσως, «εγώ θα κάνω πρώτος την αρχή;» Ναι, πρέπει να το κάνεις! Αλλιώς δεν λύνονται οι Γόρδιοι Δεσμοί. Μόνο κόβονται!... Κι αυτοί που ’χουν το θάρρος να το κάνουν, μένουν στην ιστορία!...
Σκέψου, για παράδειγμα, τις τραγικές συνέπειες που έχει ένας άλλος τέτοιος ή παρόμοιος Γόρδιος Δεσμός, αυτός του φαύλου κύκλου της ατέρμονης εκδικητικότητας: Βεντέτα… Μια ατελείωτη αλυσίδα αίματος… Που αφανίζει οικογένειες ολόκληρες… Μέχρι που κάποιος, κάποτε, αποφασίζει να την κόψει. Είτε γιατί αποφασίζει να συγχωρήσει [που θα ήταν το καλύτερο!...] είτε γιατί βάζει, επιτέλους, τη Λογική του, ως άνθρωπος, να λειτουργήσει… Το ίδιο, σ’ εντονότερο βαθμό, σε μεγαλύτερα μεγέθη και, συνεπώς, με τραγικότερες συνέπειες, ισχύει και γι’ αυτό που ζήσαμε, ως έθνος: τον Εμφύλιο! Κι οι δύο οι μεριές, τα δύο αντίπαλα στρατόπεδα, θα είχαν, ίσως, ένα σωρό «λόγους» και «δικαιολογίες» να τον συνεχίσουνε ατέρμονα… Ευτυχώς που κάποια στιγμή ένας – δυό φωτισμένοι ή και μια ομάδα πολιτικών το πήρε απόφαση [ίσως να ήταν κι ώριμες πια οι συνθήκες και να το απαιτούσε το ένστικτο της συλλογικής μας αυτοσυντήρησης] και δόθηκε, [επιτέλους!] τέλος σ’ αυτό το γαϊτανάκι…

Χμ… Πώς «ξεστράτισα» ως εδώ;… Πρέπει, νομίζω, να γυρίσω στο αρχικό το μονοπάτι, στις αρχικές μου σκέψεις... Εκείνες που αναφέρονταν στο ύπουλο το μονοπάτι του Εφιάλτη και στο προδοτικό άνοιγμα της Κερκόπορτας…
…Σκέφτομαι, λοιπόν, πως το μονοπάτι πρέπει να το ανακόψεις μη αναστρέψιμα και την Κερκόπορτα, αντίστοιχα, πως πρέπει να την χτίσεις…
Κι είπα, νωρίτερα, πως αυτό δεν πρέπει να γίνει μόνο σε σχέση και αναφορά με την προδοσία [που τόσοι την αγάπησαν, μα κανένας, σου θυμίζω, τον προδότη…] μα και σε κάθε υπόθεση και θέμα Ατομικής, Συλλογικής και Κρατικής Ηθικής…

…Συγχώρεσέ με, αναγνώστη, που επαναλαμβάνομαι, συγγνώμη που επανήλθα στην αρχή, μα… για σκέψου το και έτσι: «Η ζωή μας κύκλους κάνει»… [Τουλάχιστον να μην είναι «φαύλοι κύκλοι»…] Χμμμ! Αυτή η φράση, ως κανόνας, νομίζω πως δεν είναι απόλυτα ακριβής… Διότι μπορεί μεν να ισχύει για τους ανόητους [που επαναλαμβάνουν τα λάθη τους, μη διδασκόμενοι είτε από αυτά, είτε, ακόμα καλύτερα, απ’ τα λάθη των άλλων…], για τους πιο έξυπνους όμως [αν θέλουμε κι αν επιλέγουμε να ανήκουμε σ’ αυτούς…] η ζωή είναι μια σπείρα, ανελισσόμενη στον χρόνο: Κι αν φαίνεται (δυσδιάστατα) πως είμαστε στο ίδιο πάλι σημείο, με μια ευρύτερη (και τρισδιάστατη…) οπτική είμαστε λιγάκι παραπάνω, λιγάκι πιο «σοφοί», από την πείρα, τις σκέψεις μας, την αναζήτηση που προηγήθηκε…
[Και αν στην ανα-ζήτηση τη δική μου προστεθεί, με κάποια σχόλιά σας, κι η δική σας η ανα-ζήτηση… αν ετούτες όλες οι ανα-ζητήσεις γίνουν, δηλαδή, συ-ζήτηση… την επόμενη φορά που θα ξαναμιλήσουμε γι’ αυτό το θέμα (ή όποιο άλλο), θα είμαστε, όλοι μας, λιγάκι ακόμα πιο ψηλά σ’ αυτή την σπείρα της ζωής…]