Αυτά που μας ΕΝΩΝΟΥΝ είναι σημαντικότερα απ’ αυτά που μας ΧΩΡΙΖΟΥΝ

“Τι εμοί και σοί;” [Ευαγγέλιο]

Τι κοινό έχουμε εμείς μ’ εκείνους;…

…Εκείνοι είναι κίτρινοι ή ερυθρόδερμοι ή “μαύροι” [… “κι άραχνοι”…] Ασιάτες, Αμερικανοί, Αφρικανοί… Ενώ εμείς είμαστε φορείς του δυτικού και δη του ευρωπαϊκού πολιτισμού!...

…Ο οποίος πολιτισμός, σημειωτέον, είναι, κατά βάση, ελληνικός! Διότι “όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες, εκείνοι έτρωγαν βελανίδια”!... Ποιος, λοιπόν, να συγκριθεί μ’ εμάς τους Έλληνες, που μπροστά μας δεν μπορούν να σταθούν, και γι’ αυτό μας ζηλεύουν όλοι, Άγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι, Ιταλογερμαναράδες… για να μην μιλήσουμε για τους Βαλκάνιους, τους Αλβανούς, τους Βούλγαρους, πόσο δε μάλλον για τους Τούρκους, τους βάρβαρους!... “Πάς μη Έλλην, βάρβαρος”. Τελεία και παύλα!

…Χμ… Για την ακρίβεια δεν είναι και όλοι οι Έλληνες ίδιοι, έτσι δεν είναι; Υπάρχουν και “Τουρκόσποροι” και “Βούλγαροι” [τυχαίο που αποκαλούνται έτσι οι οπαδοί όλων των θεσσαλονικιών ομάδων; Δεν νομίζω!...] και Βλάχοι και Αρβανίτες κι ένα σωρό παραφυάδες… Λοιπόν: Να μην γελιόμαστε: Οι γνήσιοι Έλληνες είναι αυτοί της “Παλαιάς Ελλάδας”, για να μην πω πως είναι μόνον αυτοί “κάτω απ’ το αυλάκι”, δηλαδή οι Πελοποννήσιοι….

…Μα κι απ’ αυτούς, θα ξέρετε δα αυτά που λέγονται για τους Πατρινούς, για τους Πυργιώτες και τους Καλαματιανούς [που, εν ολίγοις, “όταν βρίσκονται κι οι τρεις μαζί σ’ ένα αυτοκίνητο, αυτός που οδηγεί είναι… ο οδηγός της κλούβας της Αστυνομίας”!...]. Οι Τριπολιτσιώτες είναι, λένε, τσιγκούνηδες, οι Σπαρτιάτες ψωροπερήφανοι, οι Κορίνθιοι είναι “άστα να πάνε”!...

…Απομένουν, συνεπώς, όσοι κατάγονται [και όχι, βέβαια, όσοι απλώς κατοικούν…] στην Αργολίδα… και μάλιστα, και απ’ αυτούς, όχι δα οι Ναυπλιώτες. Διότι “τι να μας πούν κι αυτοί, που… μια νύχτα απ’ τη ζωή μας ολόκληρη η δική τους”;!... Άργος, λοιπόν [“η αρχαιότερη πόλη της Ελλάδας” καθώς αυτοπαινεύεται] και Αργείοι.

…Τι; Ποιος κακοήθης θυμήθηκε εκείνο το “Αιδώς Αργείοι”;!...

…Αν και, για να πω την αλήθεια, θα μπορούσα να το πω κι εγώ για αρκετούς: Για τον “πάνω μαχαλά”, για τον “πέρα μαχαλά”, για τον “κείθε μαχαλά”, για τον “δώθε μαχαλά”…

…Τελικά, αν το καλοσκεφτείς, μόνο η δική μας γειτονιά αξίζει! Και απ’ αυτήν, βέβαια, πρώτη και καλύτερη η οικογένεια η δική μας… Κι αν σταθμίσεις και συνεκτιμήσεις την κάκιστη συμπεριφορά των αδελφών μου σ’ ένα σωρό περιπτώσεις [“τους τα’χω μαζεμένα”, αλλά “κάνω υπομονή” και τους ανέχομαι!...] προκύπτει, τελικά, ότι… ο μόνος που αξίζω είμαι ΕΓΩ!....

[……………………………..]

Εσύ, βέβαια, φίλε αναγνώστη, θα μπορούσες να έχεις ακολουθήσει μια πορεία διαφορετική στον συλλογισμό σου:

Θα μπορούσες να ’χες χωρίσει τους ανθρώπους ανάλογα με την θρησκεία τους [και να έχεις επιλέξει, βεβαίως, τη δική σου!...], την ιδεολογία σου, την ομάδα σου ή ένα σωρό άλλα στοιχεία ή ιδιότητες και να έχεις καταλήξει […στην Λατινική Αμερική ή στην Κίνα, στην Αίγυπτο ή στην Αλάσκα…] στο δικό σου ΕΓΩ!...

[…Κι αν σκεφτείς ότι βρισκόμαστε από καιρό στην εποχή της διάσπασης του ατόμου… αλλά και του διχασμού του ατόμου… και ότι συχνά “δεν ανεχόμαστε ούτε τον εαυτό μας”… τότε… αλίμονο μας!...]

Μπορεί να υπάρχουν πραγματικά [ή μήπως μόνο φαντασιακά;…] “ένα σωρό λόγοι” και κριτήρια για να χωρίζουμε [να ξε-χωρίζουμε…] και να χωριζόμαστε [διότι αυτό πάντα λειτουργεί αμφιμερώς…] από τους άλλους. Και δυστυχώς το κάνουμε, εκούσια ή ακούσια, καθημερινά…

Κι όμως τα όσα έγραψα παραπάνω, στην αρχή, θα μπορούσαν να λειτουργούν τελείως διαφορετικά, τελείως αντίστροφα:

Εγώ και τα αδέλφια μου έχουμε “το ίδιο αίμα”, που μας ενώνει!...

Με τους φίλους και τους γνωστούς, μας ενώνουν κοινές μνήμες και εμπειρίες!

Όλοι οι μαχαλάδες συγκροτούν την πόλη μας.

Κι αν το καλοσκεφτείς “τι έχουν να χωρίσουν” οι κάτοικοι γειτονικών πόλεων που παρουσιάζονται ως φορείς παραδοσιακής αντιπαλότητας και ως, τάχα, “δίπολα”; [Χανιώτες και Ηρακλειώτες είναι Κρητικοί, Λαρισαίοι και Βολιώτες είναι Θεσσαλοί, Θεσσαλονικείς και Αθηναίοι είναι (και οι μεν και οι δε) εξίσου Έλληνες, όπως και επί αρχαιότητος, Αθηναίοι και Σπαρτιάτες, Θηβαίοι, Αργείοι και Μακεδόνες, ένιωθαν όλοι και έλεγαν ότι “Έλληνες εσμέν”…

Έλληνες και Τούρκοι, “καρντάσια”, έχουν ένα σωρό κοινά, έχουν συμβιώσει και συμβιώνουν σε πάμπολλες περιπτώσεις, ομαλότατα [όταν ποικίλες σκοπιμότητες, ιδεοληψίες και στερεότυπα μπαίνουν κατά μέρος…], όπως και, άλλωστε, ένα σωρό γειτονικοί λαοί που τα τεχνητά κρατικά σύνορα τους ενώνουν μάλλον παρά τους χωρίζουν [Παρένθεση: Θυμηθείτε πώς, για παράδειγμα (ιδιαίτερα χαρακτηριστικό), με “απόφαση” κάποιων, ο Χ παράλληλος οριοθέτησε, αυθαίρετα, τον χωρισμό του Βιετνάμ ή/και της Κορέας σε “καλούς” και σε “κακούς”, σε φίλους και εχθρούς!....]

ΑΕΚτζήδες, Ολυμπιακοί, Παναθηναϊκοί, ΠΑΟΚτζήδες κ.λπ. [με αλφαβητική σειρά, προς αποφυγή παρεξηγήσεων!...] δεν τους χωρίζει, κατ’ ουσίαν, τίποτα, αλλά τους ενώνει η αγάπη για το ποδόσφαιρο. Και γι’ αυτό, άλλωστε, μέχρι μερικές δεκαετίες πριν, ακόμα και οι πιο σκληροί σημερινοί αντίπαλοι έβλεπαν τους αγώνες μαζί, χωρίς ιδιαίτερο χωρισμό, έτσι ακριβώς όπως οι φίλαθλοι διαφορετικών χωρών παρακολούθησαν μαζί τους αγώνες στο πρόσφατο Μουντιάλ της Ν.Αφρικής, αλλά και στο “δικό μας” Euro2004…

Εβραίοι, Μουσουλμάνοι και Χριστιανοί, έχουν ως κοινό χαρακτηριστικό, το ότι είναι μονοθεϊστές. Και με όσους ακολουθούν άλλες θρησκείες μας ενώνει η εσώτερη ανάγκη να αναζητούμε και να λατρεύουμε ανώτερη δύναμη…

Πιστοί και άθεοι, λευκοί, μαύροι και κίτρινοι, όλα τα ανθρώπινα πλάσματα γενικώς, έχουμε τα ίδια υπαρξιακά ερωτήματα και, ταυτόχρονα, τις ίδιες βιοτικές ανάγκες. Μπορεί να υπάρξουν ισχυρότεροι απ’ αυτούς τους δεσμούς; Και όταν αυτά τα όσο σημαντικά μας ενώνουν, είναι δυνατόν να μας χωρίζει το ότι ο άλλος έχει –ας πούμε- διαφορετική πολιτική ή συνδικαλιστική τοποθέτηση;…

Και κάτι τελευταίο, επί τροχάδην, για την πληρότητα της θέσης – άποψής μου:

Η ενοποιητική ματιά – οπτική μας δεν σταματά [και: δεν πρέπει να σταματά!] εδώ. Με όλους τους οργανισμούς, με τα ζώα και τα φυτά αυτού του πλανήτη, μας ενώνει η ανάγκη να επι-βιώσουμε πάνω στη Γη. Κι αυτό μπορεί να συμβεί μόνο εάν επι-λέξουμε την συμ-βίωση!...

Αμήν!...

“Τι εμοί και σοι”; Πολλά! Πάρα πολλά!... Το άπαν!...

Υ.Γ.-1: “Τι είναι αυτό που μας ενώνει, μας χωρίζει, μας πληγώνει…” λέει ένα τραγούδι. Και συνεχίζει: “…είναι ο χρόνος που τελειώνει και ξανά μένουμε μόνοι”. Φυσικά! Αν τους “αποκλείσουμε” όλους, είναι αυτονόητο ότι θα μείνουμε μόνοι, αποκλεισμένοι οι ίδιοι, φυλακισμένοι!...

Υ.Γ.-2: “Οι χωρισμένοι δεν γιορτάζουνε ποτέ”, λέει ένα άλλο τραγούδι. Που αυτοί τουλάχιστον οι στίχοι του αποκτούν μια άλλη σημασία, υπό το πρίσμα των παραπάνω σκέψεων…

Αγάπη. Προς όλους ή μόνο προς ένα πρόσωπο;

Αγάπη…

Τόσα και τόσα λόγια γι’ αυτήν…

Τόσες και τόσες σκέψεις γι’ αυτήν…

Τόσα και τόσα γραπτά γι’ αυτήν…

Τόσες λίγες πράξεις, όμως, γι’ αυτήν!...

Πράξεις που να ανταποκρίνονται πραγματικά στο ύψος και στο βάθος και στο μέγεθος αυτής της λέξης…

Διότι, απ’ την άλλη, ένα σωρό πράξεις μας (“του σωρού”…) γίνονται “στο όνομα της αγάπης”!...

…αυτού, δηλαδή, που νομίζουμε ή νιώθουμε ή κατανοούμαι ως αγάπη…

Το οποίο σημαίνει ότι ή πάσχουμε νοητικά ή πάσχουμε καρδιακά ή έχουμε χάσει το νόημα και την ουσία των λέξεων…

(…και είναι, όλα αυτά, “το ένα χειρότερο απ’ το άλλο”…)

Θυμήθηκα τώρα κάτι που είχα διαβάσει ή ακούσει (δεν θυμάμαι…) παλαιότερα: Πως “όλοι μας αναζητούμε την πραγματική αγάπη”, αλλά η φράση αυτή περιέχει και εκφράζει μια αντίφαση, ότι δηλαδή το επίθετο “πραγματική” σημαίνει “αυτό που υπάρχει στην πράξη”, στην καθημερινότητα… Συνεπώς αυτή η αναζήτηση της “πραγματικής” αγάπης έχει την έννοια της αναζήτησης της “ουσιαστικής” αγάπης, μιας έννοιας μάλλον εκπεσούσας και “πληθωριστικής” [όχι υπό την έννοια ότι υπάρχει άφθονη… αλλά ότι έχει χάσει την αξία της απ’ την αλόγιστη χρήση της, από την φλυαρία και τα φληναφήματα ημών των ανθρώπων…]

Ποια είναι, λοιπόν… ποια μπορεί να είναι η ουσιαστική αγάπη;…

[Κάποιος είχε κάτι που είναι ιδιαίτερα επίκαιρο, λόγω της ημέρας: “Θέλεις να δεις ποιο είναι το μέτρο της αγάπης; Κοίταξε (σήμερα!) πάνω στον Σταυρό!”]

…Η αγάπη προς ένα μόνο πρόσωπο ή η αγάπη προς τους πολλούς, με στόχο και αποκορύφωμα την αγάπη προς όλους;

Άλλοτε πίστευα το ένα… άλλοτε νόμιζα το άλλο… κατόπιν επανήλθα στην αρχική μου άποψη… κι ύστερα πάλι στη δεύτερη υπόθεση…

…και θεωρώ πως ακόμα ταλαντεύομαι…

(…αποδεχόμενος την μομφή και την κατηγορία πως δεν έχω σταθερές και κατασταλαγμένες απόψεις…)

Και η μία και η άλλη άποψη, βλέπετε, έχουν, θαρρώ, βάσιμα επιχειρήματα…

- “Αγάπη προς όλους”, είχε πει κάποιος μεγάλος, “σημαίνει αγάπη προς κανέναν”… Διότι τι άλλο είναι αγάπη, αν όχι η επιλογή και η διάκριση κάποιου προσώπου μέσ’ απ’ το πλήθος των ανθρώπων;

- Ναι (θα έρθει όμως ο αντίλογος), αλλά αυτή που θεωρούμε υπέρτατη ένδειξη αγάπης, η ενανθρώπιση και η σταυρική θυσία του Ιησού Χριστού, αφορούσε και αφορά στο σύνολο των ανθρώπων, αποτελεί πράξη αγάπης προς όλους!

- Βεβαίως, αλλά τότε αναφερόμαστε στην υπέρτατη αγάπη και στον Θεό, που δεν έχει “μέτρο”, που δεν περιορίζεται από κανόνες. Ενώ ο άνθρωπος είναι πεπερασμένος, έχει όρια… Αυτή η περιορισμένη ή, σε κάθε περίπτωση, πεπερασμένη ποσότητα αγάπης που μπορεί να παράξει η ανθρώπινη καρδιά, πώς είναι δυνατόν να αρκέσει ώστε να δροσίσει, πόσο δε μάλλον να ποτίσει τόσες και τόσες ανθρώπινες υπάρξεις γύρω μας;

- Είμαστε πλασμένοι, όμως, “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση Θεού” και, συνεπώς, τείνουμε και ελπίζουμε και αγωνιζόμαστε γι’ αυτό: Για την υπέρβαση της ανθρώπινης φύσης, που θ’ απελευθερώσει περισσότερη αγάπη, αγάπη προς όλους!...

Και η αμφιταλάντευσή μου συνεχίζεται… Πέρα – δώθε… [Να ’ναι, άραγε, εκκρεμής και… “εκκρεμότητα” ή να οφείλεται, άραγε, σε μέθη μου, μέθη πνευματική, και αποπροσανατολισμό μου;…]

Μόλις προ ολίγου, πάντως, συνειδητοποίησα ένα μεγάλο σφάλμα μου: πως δηλαδή έκανα λόγο, παραπάνω, για εκατέρωθεν “επιχειρήματα”. Τα οποία, βεβαίως, έχουν να κάνουν κι αναφέρονται στη λογική και στο μυαλό [Ή μήπως κάνω λάθος και εδώ;…]

Αυτό είναι κάτι που μου είχε πει και μου είχε επισημάνει, κατ’ επανάληψη στο παρελθόν, μια φίλη μου αγαπημένη, η φίλη μου η αγαπημένη, ο άνθρωπός μου: Ότι συχνά (αν όχι πάντα) η αγάπη μου “βρίσκεται μέσα στο μυαλό μου”…

…Κι ας ήταν αυτή που μ’ είχε κάνει ν’ απαρνηθώ την (άποψη για την) αγάπη προς όλους και με είχε προσγειώσει [ή “απογειώσει”;…] στην αγάπη προς την μία, προς αυτήν!...

…Κι ας ήταν αυτή που με είχε κάνει να νιώσω και να πω “μαζί σου και στην κόλαση”, φράση που μάλλον είναι, τελικά, η πιο παραδεισένια…

[Αυτό το τελευταίο, όμως, είναι μια άλλη, “μια μεγάλη ιστορία”, ένα σπουδαίο και ιδιαίτερα σοβαρό θέμα προς συζήτηση… και, προφανώς, όχι μόνο προς συζήτηση, δηλαδή για “λόγια”, αλλά προς ενέργεια, προς δράση… Θα επανέλθω, λοιπόν! Τουλάχιστον στο “προς συζήτηση”!...]

“Είναι” και “Φαίνεσθαι”. Και περί Υπερηφάνειας

Θυμάμαι πως στο παρελθόν έχω ασχοληθεί κι έχω γράψει για το ελάττωμα της υπερβολής και για την αρετή της υπέρβασης. Για την ευκολία της πρώτης και για τις δυσκολίες της δεύτερης (βλ. εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2008/12/blog-post_14.html). Κι αν θυμάμαι καλά (διότι αυτή τη στιγμή που γράφω δεν έχω το κείμενό μου εκείνο εμπρός μου, ώστε να μπορώ να το διαβάσω και πάλι) πρέπει να είχα αναφερθεί και στην συλλογική ροπή και προτίμησή σας, Ελληνες γαρ, προς την πρώτη… Κάτι για το οποίο δεν νομίζω πως θα πρέπει να είμαστε υπερήφανοι!...

“Υπερήφανος” έγραψα κι αμέσως, κατά τρόπο καταιγιστικό, ξεπήδησαν απ’ το μυαλό μου [ή, ίσως, “ξεχύθηκαν στο μυαλό μου” (από πού, άραγε… αυτό μου φαίνεται ένα ενδιαφέρον γλωσσικό ή / και φιλοσοφικό – ψυχολογικό θέμα με το οποίο θα μπορούσα να ασχοληθώ κάποτε, στο μέλλον, αλλά, πάντως, δεν είναι του παρόντος, για να μην ξεστρατίσω...)] ένα σωρό σχετικές σκέψεις…

…Από το “Είμαι υπερήφανος μου είμαι (ή “που εγεννήθην”) Έλλην” ή το “θα έπρεπε να είμαστε υπερήφανοι που γεννηθήκαμε Έλληνες” κ.λπ. μέχρι αυτή καθεαυτή την λέξη “υπερηφάνεια”…

...που άλλοι, οι περισσότεροι ίσως, την εμφανίζουν ως ελάττωμα μέγα (όταν αφορά όχι τους ίδιους, αλλά κάποιους άλλους…) κι άλλοι ως αρετή…

[Δεν είναι σπάνιο το φαινόμενο, δα, κάποια ελαττώματα, αν όχι όλα, να εμφανίζονται ως αρετές… Από πού ν’ αρχίσει και πού να τελειώσει κανείς, σχετικώς. Για την ώρα ας περιοριστώ στην απλή αναφορά του φαινομένου και στο γεγονός ότι μνεία έχει κάνει και ο Οδυσσέας Ελύτης, γράφοντας για “αμαρτία που την είπανε αρετή”…]

“Να έχεις υπερηφάνεια στη ζωή σου”, λένε και προτρέπουν πολλοί γονείς τα παιδιά τους. Μα εννοούν προφανώς κάτι άλλο: την αξιοπρέπεια.

Υπερ-ηφάνεια, λοιπόν!

Ή και: υπεροψία, αλαζονεία, έπαρση, καύχηση, κομπασμός, κομπορρημοσύνη, ξιπασιά, οίηση, περιαυτολογία κ.λπ.

Και αυτή η λέξη, όπως και η υπερ-βολή και η υπέρ-βαση, έχουν ως πρώτο συνθετικό το “υπέρ”. Και ως δεύτερο το “φαίνεσθαι”…

[Δεν θα πάψω να γράφω και να ξαναγράφω, και να επισημαίνω ως σημαντικό, για να μην χαθεί, να μην ξεχαστεί, το “Αρχή Σοφίας, ονομάτων επίσκεψις”, δηλαδή ότι η αναζήτηση του νοήματος των λέξεων είναι πάντα σοφή ενέργεια!...]

Αναρωτιέμαι από πού θα ήταν πιο χρήσιμο κι ωφέλιμο και έξυπνο και πρέπον να αρχίσω. Από το “υπέρ” ή από το “φαίνεσθαι”…

[Να μην ξεχάσω, ίσως, και τις ερμηνείες ή παρερμηνείες που θα μπορούσαν να προκύψουν απ’ το ανακάτωμα ή τις προσθήκες π.χ. “φαίνεσθαι υπέρ”… “το φαίνεσθαι είναι υπέρ” κ.λπ….]

“Φαίνεσθαι”! Τι λέξη κι αυτή! Και πόσο έχει υπερ-τιμηθεί… και υπερ-εκ-τιμάται ιδίως στην εποχή μας! (Την εποχή της εικόνας και δη της προς-οψης και όχι της ουσίας!...)

Εάν κάτι ή κάποιος δεν φαίνεται, δεν υπάρχει!

Η υπαρξιακή μας αγωνία έγκειται εκεί ακριβώς: Να φανούμε, έστω για λίγο, ώστε να υπάρξουμε… ώστε να μπορούμε στη συνέχεια να νοιώθουμε ή να λέμε ότι υπήρξαμε… ή να λένε οι άλλοι για εμάς ότι υπήρξαμε… Να φανούμε με όποιον τρόπο! Θετικό ή αρνητικό… Ανάγκη ψυχολογική και φιλοσοφική – υπαρκτική που, για να είμαστε απόλυτα ακριβείς, είναι διαχρονική: Από τον Ηρόστρατο που πυρπόλησε τον ναό της Αρτέμιδος στην Έφεσο, μέχρι τις σύγχρονες τηλε-περσόνες που θέλουν συνεχώς να προβάλλονται, έστω και αρνητικά ή να ακούγεται το όνομά τους [“σωστά”, σύμφωνα με τον κανόνα του marketing και της διαφήμισης, αλλά αδιάφορο αν γίνεται για τον σωστό λόγο!...], αλλά και μέχρι την επιδίωξη της μεγάλης πλειοψηφίας να κερδίσει “τα πέντε λεπτά δημοσιότητας” που αναλογεί στον καθένα μας…

“Φαίνεσθαι”, λοιπόν… Πόσα και πόσα δεν θα μπορούσαν να λεχθούν (και θα ήθελα να γράψω) σχετικά ή με αφορμή αυτή τη λέξη!...

…Κι ακόμα περισσότερα, ίσως, για άλλη μια λέξη, που μας έρχεται συνειρμικά, σαν την ακούμε, ως παρακολούθημα ή ως αντίθετο ή ως… ό,τι άλλο τέλος πάντων:

“Είναι”!

“Φαίνεσθαι” και “Είναι”.

[Ιδού ο συνδυασμός… το “δίδυμο”... ή το “δίπολο” που… “σκοτώνει”…

Ή που δίνει ζωή… Ή νόημα στη ζωή… Ή ουσία στη ζωή… Ή…]

Να φαίνεσαι ή να είσαι;…

…Και, βεβαίως, αντίστοιχα, το συναφές: Να είσαι ή να έχεις;…

Πολλά θα μπορούσαμε να σκεφτούμε, να πούμε και να γράψουμε για καθένα απ’ τα παραπάνω θέματα… Γιατί σε καθεμιά απ’ τις παραπάνω διασταυρώσεις (ή/και τρίστρατα…) ανοίγονται δρόμοι που μπορούν να μας προσφέρουν ευχάριστες κι ωφέλιμες διαδρομές…

…που, όμως, για την ώρα μας ξεστρατίζουν (το έκαναν ήδη…) από τη σημερινή διαδρομή μας… Πάμε πίσω, λοιπόν…

Υπερηφάνεια: Να φανούμε προς στιγμή ή να φαινόμαστε διαρκώς παραπάνω απ’ αυτό που είμαστε…

Ποιόν κοροϊδεύουμε, αλήθεια;

Τους άλλους ή τον ίδιο μας τον εαυτό;…

Θυμήθηκα, μόλις τώρα, πώς και πόσο κορόιδεψαν (ή/και κοροϊδέψαμε, όλοι μας) τον σύγχρονο ξένο πολιτικό, πρόεδρο μεγάλης δυτικοευρωπαϊκής χώρας, που για να φανεί ψηλότερος απ’ ό,τι είναι, είτε σηκώνεται στις μύτες των ποδιών του, είτε φορά τακούνια, είτε φωτογραφίζεται στεκόμενος πάνω σε σκαλοπάτια…

[Θα μπορούσα να θυμίσω και τον εγχώριο πόλεμο περί ύψους, δύο πολύ γνωστών και προβεβλημένων προσώπων… και μάλιστα υπό το μουσικό θέμα και άσμα “είναι γάτα, είναι γάτα, ο κοντός με τη γραβάτα”, αλλά δεν θέλω να… ρίξω το επίπεδο του κειμένου –μεταφορικώς, βεβαίως!...]

Πόσο μπορεί να στέκεται κάποιος στις… μύτες των ποδιών του; Πόσο μπορεί να ισορροπείς πάνω σε ψηλοτάκουνα… παπούτσια ή γόβες; (…) [Θυμήθηκα κι αυτό που αποδίδεται στον Μέγα Βασίλειο ή/και στον Τζων Ράσκιν: “Η υπερηφάνεια είναι ένα ζευγάρι ξύλινα παπούτσια που κάνουν τον άνθρωπο υψηλό, χωρίς όμως να τον κάνουν μεγάλο”!...] Πόσο μπορείς να εξαπατάς τους άλλους πριν, τελικά, να γίνεις καταγέλαστος;

Κι όμως αυτό που τόσο εύκολα βλέπουμε και περιγελούμε και για το οποίο κατηγορούμε τους άλλους, δεν το βλέπουμε ότι συμβαίνει με τον ίδιο μας τον εαυτό.

[Το περίφημο “κάρφος” που δεν βλέπουμε στο δικό μας μάτι!...]

Υπερηφανευόμαστε ότι είμαστε, δηλαδή θέλουμε να φαινόμαστε ότι είμαστε, για παράδειγμα, σοβαροί, κι αυτό μας κάνει, εν τέλει, να φαινόμαστε γελοίοι…

Υπερηφανευόμαστε, για παράδειγμα, για την άσπιλη ηθική μας, με τελικό αποτέλεσμα, όταν η “ηθική” μας αποδεικνύεται πως ήταν κούφια ηθικολογία, ακόμα και το ελάχιστο παράπτωμά μας να φαίνεται σαν κατάμαυρος λεκές πάνω σε λευκό πουκάμισο…

Υπερηφανευόμαστε, γενικώς, θέλοντας με αυτόν τον τρόπο να μας προσέξουν οι άλλοι και να πραγματωθεί έτσι η έμφυτη ανάγκη μας για επικοινωνία και ανθρώπινη σχέση, και είναι ετούτη ακριβώς η υπερήφανη συμπεριφορά μας που έχει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα και μας απομακρύνει απ’ τους ανθρώπους…

Έχει συνέπειες [πώς να το κάνουμε;…] η κάθε μας επιλογή.

Έτσι ακριβώς και η υπερηφάνεια, η υπεροπτική συμπεριφορά, η αλαζονεία, έχει κι αυτή τις συνέπειές της.

Με “πρώτη και καλύτερη” [ή, μάλλον: “χειρότερη”!...] το ότι, αργά ή γρήγορα, ακόμα και αν αρχικά δεν το πιστεύαμε οι ίδιοι, αλλά απλά θέλαμε να το δείχνουμε προς τους άλλους, τελικά να… το πάθουμε: Να “πειστούμε” δηλαδή πως υπερέχουμε… ως προς όλα… από όλους… (Για την ακρίβεια, συνήθως κάνουμε μια υποχώρηση, μια παραχώρηση: υπερέχουμε… στα περισσότερα… απ’ τους περισσότερους…)

[Πραγματικά δεν ξέρω τι προηγείται ψυχολογικά: Πρώτα νιώθουμε υπεροχή και μετά υπερηφανευόμαστε ή πρώτα υπερηφανευόμαστε, για να καλύψουμε τις ανασφάλειές μας, και μετά πιστεύουμε κι οι ίδιοι στην υπεροχή μας;…]

Υπέρ-τατη… δηλαδή έσχατη έκφραση της υπερηφάνειας είναι η Ύβρις. Με πολλές εκφάνσεις και σε διάφορα επίπεδα: Απέναντι στους νόμους και στον Νόμο, απέναντι τους νόμους τους ανθρώπινους ή τον Φυσικό Νόμο, απέναντι στους φυσικούς νόμους, απέναντι στον Θεό.

Υπό μία οπτική, άλλωστε, από εκεί δεν άρχισαν όλα τα δεινά; Από την υπερηφάνεια του διαβόλου και από το “έσεσθε ως θεοί”!...

Διότι “ο Θεός υπερηφάνοις αντιτάσσεται”!...

Και όχι μόνον ως Θεός της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, του Ιουδαϊσμού και του Χριστιανισμού. Μα και ως θεοί της αρχαίας Ελλάδας. “Ύβριν γαρ ου στέργουσιν ουδέ δαίμονες” (Την αλαζονεία δεν την ανέχονται ούτε οι θεοί). “Ο Θεός αγαπά να ταπεινώνει τα υπερέχοντα”, γράφει ο Ηρόδοτος. “Ζευς μεγάλης γλώσσης κόμπους υπερεχθαίρει” (Ο Ζευς μισεί υπερβολικά τις καυχησιολογίες) γράφει ο Σοφοκλής στην “Αντιγόνη”. Και συμπληρώνει αλλού: “Ζευς κολαστής των άγαν υπερφρόνων”.

Μα και αυτοί που λένε πως δεν πιστεύουν σε Θεό, μα μοναχά στην Επιστήμη ή στην “Γαία” – Φύση, κι αυτοί το ίδιο θα μας πουν και θα μας διαβεβαιώσουν: Πως δηλαδή η Ύβρις του ανθρώπου απέναντι στη Φύση, στην Επιστήμη, την Τεχνολογία και τη Γνώση, έχει ως αποτέλεσμα τραγικό, την τιμωρία…

Αντί για την υπερηφάνεια μας, λοιπόν, είναι προς όφελός μας η μετριοφροσύνη ή, ίσως, η ταπεινοφροσύνη. Παντού και πάντα και σε κάθε τομέα…

“Εν οίδα ότι ουδέν οίδα” έλεγε (με ταπείνωση…) ο Σωκράτης.

Κι είναι αυτή η βάση όχι απλά της Γνώσης, μα της Σοφίας.

Κι είναι η Ταπεινοφροσύνη, αντίστοιχα, η βάση και το θεμέλιο της κάθε αρετής, της Αρετής με Α κεφαλαίο.

Μ’ ένα μεγάλο κίνδυνο, όμως, με μια μεγάλη παγίδα: Την (τάχα μου!...) ταπεινοφροσύνη μας που είναι “φτιασιδωμένη” και μεταμφιεσμένη η χειρότερη υπερηφάνεια…

Μια μέρα, είχα διαβάσει, μπήκε ο κυνικός φιλόσοφος, ο Διογένης, και πάτησε με τα γυμνά και λασπωμένα πόδια του ένα πολύτιμο χαλί που ήταν στρωμένο στην περίφημη “Ακαδημία” του Πλάτωνα και είπε: -Πατώ την υπερηφάνεια του Πλάτωνα. –Ναι, του αποκρίθηκε, τότε, εκείνος, αλλά την πατάς με μια υπερηφάνεια μεγαλύτερη!...

Κι είναι αλήθεια: Οι χειρότεροι εγωιστές, οι περισσότερο υπερήφανοι, είναι συνήθως οι ταπεινολόγοι… [Έτσι, αντίστοιχα, όπως οι περισσότεροι ανήθικοι, είναι οι ηθικολόγοι…]

Υ.Γ.: Μόλις έγραψα την παραπάνω φράση, την τελευταία παράγραφο, “ήρθα εις εαυτόν”, συνειδητοποιώντας πως η φράση περιλαμβάνει, αυτομάτως, και εμένα. Εμένα, όμως, αγνοείστε με! Μα κρατήστε ό,τι από τα παραπάνω σας φαίνεται (ή, μάλλον, είναι!...) ενδιαφέρον και χρήσιμο. Κι αν όχι κάτι απ’ αυτά, στο άλλο μου ιστολόγιο, το “Eagle”, ανάρτησα κάποια γνωμικά και αποφθέγματα που αναφέρονται στο θέμα μας, εδώ:

http://eaglestefanos.blogspot.com/2010/03/blog-post_07.html

Με αφορμή ένα σχέδιο του Escher

[Το παρακάτω κείμενο το έγραψα πριν από αρκετά χρόνια. Θα ήταν δυνατόν, όμως, ίσως, να το έχω γράψει και χθες…]:

«[…]

Βίοι παράλληλοι… Ψυχές που μπλέκονται… σαν συμπληρωματικές η μία στην άλλη… κάτι σαν ένα κομμάτι puzzle που έλειπε… ο ένας του άλλου…

…Και ξαφνικά μου ’ρχεται κατά νου η λέξη “δυαδικότητα”… τα περί γιν – γιανγκ κ.λπ., αλλά και περί…

[…άσε τα αυτά για την ώρα, για μια άλλη φορά, διότι…]

…μου ήρθε ακόμα και ξύπνησε μέσα μου η γοητεία που χρόνια ασκεί μέσα μου ο κόσμος των παράξενων σχεδίων του Escher. Ιδίως αυτό που, αν θυμάσαι, παριστάνει δυο χέρια που το καθένα κρατά ένα μολύβι και σχεδιάζει το άλλο… την ίδια στιγμή… ταυτόχρονα!...

Τι όμορφο που ακούγεται (και φαίνεται και είναι!...), ιδίως δε ο συμβολισμός του!...

Το ένα χέρι να δίνει ζωή και ύπαρξη στο άλλο, κι εκείνο να “σπεύδει”, σαν πρώτη του ενέργεια, ταυτόχρονα, να δίνει ζωή στο άλλο… σ’ εκείνο που το δημιούργησε, σ’ ένα ατέλειωτο κύκλο, που όμως εμπεριέχει το μήνυμα πως υπάρχουμε και παίρνουμε ζωή μέσα απ’ τη ζωή και την ύπαρξη του άλλου, ο οποίος επίσης υπάρχει και παίρνει ζωή απ’ τη δική μας ύπαρξη…

….Αυτό το “πάντρεμα” που μου φέρνει στο νου και το “πάντρεμα” και την αλληλεπίδραση των συνηθειών και των συναισθημάτων μας…»

Ελευθερία και Διαφορετικότητα

Ελευθερία όλοι μας υπόσχονται, μας τάζουν.

Ελευθερία ανάπηρη, όμως, εννοούνε όλοι!...

Ο Χριστιανισμός δέχεται ότι ο Θεός, πάνσοφος και πανάγαθος, δημιούργησε τον άνθρωπο ελεύθερο. Παρότι δε, ως παντοδύναμος, θα μπορούσε, κάλλιστα, να καταστρέψει το Κακό, δεν το έκανε και δεν το κάνει. Ανέχεται (αν αυτή είναι η θεολογικώς ορθή έκφραση) όχι απλά το διαφορετικό, αλλά και τον κατ’ εξοχήν αρνητή Του, τον υβριστή Του και μεγάλο διαβολέα Του, τον διάβολο. Και όμως, δυστυχώς, πολλοί από αυτούς που τον πιστεύουν, αποδεικνύονται “βασιλικότεροι του Βασιλέως” (δηλαδή χρίζονται αυτοκλήτως, στην πραγματικότητα, ανώτεροι κι από τον ίδιο τον Θεό, που λένε ότι πιστεύουν…) και όχι απλά δεν ανέχονται, αλλά εύχονται και επιδιώκουν την εξόντωση καθενός που θεωρούν ότι ίσως “αποκλίνει” έστω και ελάχιστα. Διότι, βεβαίως, συχνά η εχθρότητά τους δεν περιορίζεται κατά των “απίστων” και των “αλλοθρήσκων”, αλλά φθάνει στην έξαρσή της όταν στρέφεται κατά των “αλλοδόξων”. Είναι πραγματικά εξωφρενική η “μαχητική αγωνιστικότητα” που δείχνουν, δηλώνοντας “ορθόδοξοι”, εναντίον των αλλοδόξων, των αιρετικών, των “πλανημένων”…

Η μεγάλη τους πλάνη, θαρρώ…

[Κι ας με χαρακτηρίσουν, γι’ αυτό, “αιρετικό”… Ας με ρίξουν στην πυρά!...]

Κατ’ εμέ, η ορθόδοξη άποψη της Ορθοδοξίας είναι ότι “όπου το Πνεύμα Κυρίου, εκεί Ελευθερία”!...

Γι’ αυτό και ανέχομαι, τουλάχιστον, καθέναν που έχει διαφορετικές ιδέες και απόψεις από εμέναν, ακόμα και αν δεν αποδέχομαι, βεβαίως, τις απόψεις τους…

Γι’ αυτό και ψιθυρίζω ή κραυγάζω, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά πάντοτε με αγωνία: Όχι ανελευθερία στο όνομα του Θεού, όχι μίσος στο όνομα της Αγάπης!...

Κάποιοι, στο όνομα της ελευθερίας, θέλησαν και θέλουν απελευθέρωση απ’ τις θρησκείες ή και απ’ τον Θεό. Δικαίωμά τους! Ελεύθερη επιλογή τους, απόλυτα σεβαστή…

…Μόνο που φοβούμαι πως πάρα πολλοί και από αυτούς πέφτουν στην ίδια παγίδα, κάνουν το ίδιο λάθος: Δεν ανέχονται τις διαφορετικές απόψεις και εχθρεύονται τους θρησκευόμενους ή τους πιστούς. Κι αν είχαν τη δυνατότητα θα ήθελαν να τους εξαφανίσουν από προσώπου της γης…

Τα μεγαλύτερα εγκλήματα δεν έχουν γίνει μόνο στο όνομα του Θεού… ή του όποιου θεού…

Εξίσου μεγάλα εγκλήματα έχουν γίνει και στο όνομα της ελευθερίας… της τάχα ελευθερίας…

Είμαι ελεύθερος να είμαι άθεος, άπιστος, αλλόθρησκος, αλλόδοξος, αιρετικός…

…όπως, επίσης, είμαι ελεύθερος να πιστεύω σε Θεό, να ακολουθώ μια (όποια!) θρησκεία!

Αποδεχθείτε την ελευθερία του άλλου…

…έτσι ακριβώς όπως θέλετε να γίνεται αποδεκτή η δική σας ελευθερία!...

Ανεχθείτε τους άλλους, το διαφορετικό…

...έτσι ακριβώς όπως θέλετε να είστε ανεκτός σε ένα περιβάλλον διαφορετικότητας…

Αυτός, νομίζω, είναι ο χρυσός κανόνας της διαπολιτισμικής κοινωνικής συνύπαρξης, ειρήνευσης και ευημερίας…

…αλλά και, ταυτόχρονα, ο χρυσός κανόνας της εσωτερικής προσωπικής προόδου, καλλιέργειας και σοφίας…

Ταξίδια… (B)

“Δεν μας είπε δα και τίποτα σπουδαίο ο άλλος”…

[Ποιος άλλος; Εκείνος… ο γνωστός μας / σας από παλιά… Ο γέρος που του αρέσει να πλάθει και να γράφει ιστορίες και μυθιστορίες αγάπης…]

Για την ακρίβεια: Σίγουρα ήταν πολύ σπουδαίο αυτό που μας είπε, αλλά… “δεν ανακάλυψε δα και την πυρίτιδα”! Δηλαδή: Δεν ήταν κάτι πρωτότυπο και καινούργιο αυτό που μας είπε. Μας το ’χουν τραγουδήσει, για παράδειγμα, ίσως πεις, κατά τρόπο εκπληκτικό:

“Δεν έκανα ταξίδια μακρινά,

ταξίδεψε η καρδιά κι αυτό μου φτάνει”…

Σπουδαίο τραγούδι και αυτό, το δίχως άλλο. Από τα τραγούδια με περιεχόμενο, που σπανίζουν στην εποχή μας. Κι ας μην με εκφράζει απόλυτα:

Ακόμα κι αν αναγνωρίζω, βεβαίως, τι έχει περισσότερη αξία και ουσία… “δεν μου φτάνει”!... Αν είχα να επιλέξω ένα απ’ τα δύο, αναμφίβολα θα επέλεγα το δεύτερο, τα ταξίδια της καρδιάς. Δεν μπορούμε, όμως, “κακείνο ποείν και τούτο μη αφιέναι”;!...

Στην μέχρι τώρα ζωή μου, λοιπόν, έχω κάνει ταξίδια και ταξίδια! Και πολλά και μακρινά!... “Πολλών ανθρώπων είδα (και οίδα) άστεα”… Δεν ξέρω εάν και κατά πόσο “νόον έγνων”, αλλά, πάντως, αυτό που ξέρω με σιγουριά, είναι πως ακόμα δεν χόρτασα… ακόμα δεν ξεδίψασα!... Έχει, βλέπετε, τόσες και τόσες ομορφιές αυτός ο κόσμος “ο μικρός, ο μέγας”, που θα ήθελα να γνωρίσω…

Δεν ξέρω τι σημαίνει για σας “ταξίδι”. Τι σημαίνει για σας το “είδα” και το “οίδα” μια πόλη, μια περιοχή, μια χώρα… Για κάποιους σίγουρα σημαίνει να επισκεφθούν, επί τροχάδην, δύο – τρία “must-see” που επισημαίνουν οι πολύχρωμοι πολυτελείς τουριστικοί οδηγοί, κι ύστερα να “ξαμολυθούν” στα καταστήματα για αγορές… Θυμάμαι, για παράδειγμα, ένα αταίριαστο ζευγάρι που η μεν καλλιεργημένη σύζυγος μπορούσε να σου μιλάει επί ώρες για τα εκθέματα του Λούβρου και τις ομορφιές του Παρισιού, ο δε ευτραφής σύζυγος μπορούσε άνετα να χρησιμεύσει ως ζων γαστρονομικός οδηγός της γαλλικής πρωτεύουσας. Έχω γνωρίσει πολλούς τέτοιους ανθρώπους, για τους οποίους ταξίδι σημαίνει καλό φαγητό και καλό ξενοδοχείο (που, σημειωτέον, εν πολλοίς είναι ήδη ή τουλάχιστον τείνουν να γίνουν πανομοιότυπα σε όλο τον κόσμο…)

Καθένας κάνει τις επιλογές του! Όπως ικανοποιείται…

Καλώς ή κακώς υπάρχει μια διάκριση, που στη δική μου οπτική τουλάχιστον, είναι ιδιαιτέρως έντονη και σημαντική:

Τουρίστες και Ταξιδιώτες…

[Υπάρχουν κι άλλες αντίστοιχες διακρίσεις και δίπολα, όπως για παράδειγμα… ψηφοφόροι και πολίτες, διασκέδαση και ψυχαγωγία, ποσότητα και ποιότητα, “άνθρωποι” και Άνθρωποι κ.λπ. κ.λπ., αλλά δεν είναι του παρόντος…]

Δύσκολα φαντάζομαι τον εαυτό μου να ταξιδεύω μ’ ένα γραφείο τουριστικό [“ταξιδιωτικό” νομίζω πως θα έπρεπε να χαρακτηρίζεται αυτό που δεν έχει μόνο “ετοιματζίδικα”, prêt-a-porter “πακέτα”, αλλά που σχεδιάζει και προγραμματίζει ταξίδια “στα μέτρα” και ανάλογα με τις επιθυμίες των υποψηφίων ταξιδιωτών…]. Σχεδόν όλα μου τα ταξίδια, ακόμα και τα μακρινά, τα έχω σχεδιάσει και οργανώσει με την απαραίτητη παρέα (συνήθως ένα άτομο, διότι με περισσότερους ανακύπτουν προβλήματα συνεννοήσεως και ρυθμού…), μετά από αρκετή αναζήτηση και μελέτη… Διότι για μένα τουλάχιστον, το ταξίδι περιλαμβάνει και την ευχάριστη “αγωνία” του “πριν”, αλλά και την μαγεία του “μετά”, εκτός από αυτό καθεαυτό το ταξίδι…

Έγραψα παραπάνω για τα “must-see” ή, αλλιώς, “don’t miss” ή “top attraction” ή όπως αλλιώς. Πολλοί οδηγοί μάλιστα (ακόμα και από τους μη έγχρωμους, φαντεζί και ιλουστρασιόν, δηλαδή περισσότερο ταξιδιωτικοί…) έχουν ιδιαίτερα κεφάλαια που επιγράφονται, για παράδειγμα “Η Ελλάδα σε τρεις… ή σε πέντε… ή σε επτά ημέρες”. Τι να δεις… τι να πρωτοδείς απ’ την Ελλάδα, μέσα σε 3 ή 5 ή 7 ημέρες, ώστε να μπορείς να πεις ότι είδες και γνώρισες την Ελλάδα; Το “Ελλάδα” το έγραψα ενδεικτικώς, ακριβώς για να γίνει άμεσα αντιληπτό στον καθένα μας τι εννοώ. Και όπου “Ελλάδα”, βεβαίως, μπορείτε και πρέπει να βάλετε οποιαδήποτε άλλη χώρα. Και τότε θα γίνει αντιληπτό πόσο αστείο είναι να ακούς, για παράδειγμα, “έχω ταξιδέψει… στη Ρωσία για 4 μέρες, στη Γαλλία για άλλες 4, στις ΗΠΑ για μια εβδομάδα και στην Κίνα για άλλη μια εβδομάδα”… Σε μια εβδομάδα δεν προλαβαίνεις να δεις ούτε καν τα μουσεία της Νέας Υόρκης ή της Ουάσινγκτον… Σε μια εβδομάδα δεν προλαβαίνεις καν να προσανατολιστείς στο Πεκίνο…

Ταξίδι για μένα είναι να βυθιστείς στον τόπο που επισκέπτεσαι… Να νιώσεις τη βιασύνη των κατοίκων του Τόκυο, να νιώσεις τον κοσμοπολιτισμό της Νέας Υόρκης ή του Χονγκ Κονγκ, να περπατήσεις (και) στα χωμάτινα σοκάκια ή να στριμωχθείς στα δημόσια και συνήθως απλησίαστα απ’ τους τουρίστες λεωφορεία της Μπαγκόνγκ, να δεις, περασμένα μεσάνυχτα, νεαρές Σεβιλλιάνες να χορεύουν φλαμένκο, έχοντας μόλις πριν σηκωθεί απ’ τα συνοικιακά μαγαζάκια με τα τάπας, να κωπηλατείς σε μια λίμνη της Φινλανδίας, να βλέπεις και να ακούς μια αυτοσχέδια μπάντα στο Σαντιάγκο, να πιάσεις κουβέντα με τις νοικοκυρές των Μεστών που ξεσκαρτάρουν τη μαστίχα, να πιεις ουζάκι με μεζέ κερασμένα απ’ έναν ορεσίβιο μυστακοφόρο σε κάποιο ελληνικό χωριό… και άλλα… και άλλα…

Χρειάζεται χρόνος για να “βυθιστείς” σ’ ένα τόπο, να νιώσεις τους ρυθμούς της και να συγχρονισθείς – συντονισθείς σ’ αυτούς….

…Και γι’ αυτό είναι αναγκαίο, για χάρη της ποιότητας, να θυσιάσεις την ποσότητα…

Έτσι είναι αυτά!... Θέμα επιλογής!...

Καλώς ή κακώς η πρακτική του “ψεκάστε – σκουπίστε – τελειώσατε” δεν είναι, κατ’ εμέ πάντα, ταξίδι…

…κι ας εκφράζει περισσότερο τη σύγχρονη εποχή…

…Και μάλιστα όχι μονάχα σ’ ετούτη την έκφανσή της, τα ταξίδια…

…μα και τις ανθρώπινες σχέσεις, γενικότερα…

…τα ταξίδια στους ανθρώπους, που λέγαμε…

…τα ταξίδια της καρδιάς…

…που συχνά, αν όχι συνήθως, είναι ταξίδια βιαστικά, αγχώδη και επιφανειακά…

“Γνωρίζουμε” επιφανειακά τον άλλο άνθρωπο, τον συνάνθρωπό μας… κι ύστερα νομίζουμε πως τον “ξέρουμε”… ή, σε κάθε περίπτωση, δεν έχουμε διάθεση κι ενδιαφέρον να τον εξερευνήσουμε περισσότερο… ν’ ανακαλύψουμε τα κρυφά πίσω σοκάκια της ψυχής του, που πιθανόν να κρύβουν ομορφιές απρόσμενες… ν’ αφουγκραστούμε κάποια τραγούδια μακρινά και ν’ αναζητήσουμε την πηγή τους…

Είχε δίκιο ο παππούς!....

Ταξίδια…

…Του άρεσε να ταξιδεύει…

Όχι ως έκφραση αρνητικής φυγής…

…αλλά ως έκφραση δημιουργική…

Για τη μαγεία της εξερεύνησης και της ανακάλυψης…

…της γνώσης…

Οι ανοιχτοί ορίζοντες άνοιγαν και το μυαλό του…

(Η μαγευτική και μεταμορφωτική δύναμη των ταξιδιών…)

Κι όταν δεν ταξίδευε…

…άφηνε το μυαλό και τη φαντασία του να ταξιδέψουν…

…να τον ταξιδέψουν…

Όλα αυτά άλλαξαν…

…κατά τρόπο μαγικό…

…θαυματουργικό…

Όταν τη συνάντησε…

(Όχι, δεν ήταν σε κάποιο ταξίδι του, για να πει κανείς πως ήταν μια σειρήνα που τον μάγεψε με το τραγούδι της…)

…Κι αμέσως άλλαξαν όλα!

Εντός του!

Ανατράπηκαν και οι αξίες του και οι προτεραιότητές του και τα “θέλω” του…

Τι νόημα είχαν, πια, τα ταξίδια;…

(…αν ήταν ταξίδια μακριά της;…)

Τα απαρνήθηκε όλα!

(Όχι γιατί του το ζήτησε. Όχι “για χάρη της” που λένε… Όχι για να της δείξει κάτι… Αλλά γιατί έτσι ένιωθε!...)

Τι να του κάνουν, τι να του προσφέρουν τα ταξίδια;…

Τώρα πια ταξίδευε η καρδιά…

Κι αυτό ήταν το πιο σημαντικό…

…αυτό που είχε γι’ αυτόν σημασία…

Το “πάθος” για εξερεύνηση και ανακάλυψη, μετουσιώθηκε:

Εξερευνούσε, πια, τον άλλο άνθρωπο…

…τα μυστικά μονοπάτια της ψυχής…

…το ξωκλήσι που είχε χτίσει, τόσα χρόνια, και είχε ιστορήσει – αγιογραφήσει εντός της…

…τις στολισμένες κάμαρες και τα σαλόνια τα πλουμισμένα απ’ τα χαρίσματά της…

Διάβαζε, στις πληγές της, την ιστορία της ζωής της…

Αφουγκραζόταν, στις ανάσες και στους λυγμούς της, τους πόθους της τους κρυφούς…

Και δεν υπήρχε, πιστέψτε με, άλλο ταξίδι που να το είχε ευχαριστηθεί ποτέ περισσότερο, να του είχε χαρίσει περισσότερες εμπειρίες, να την είχε κάνει πλουσιότερο, να τον είχε κάνει σοφότερο…

Μα… όλα τα ταξίδια έχουν και τα προβλήματά τους…

…και τα όριά τους…

Ιδίως δε, κατά πως φαίνεται, αυτά που έχουν να κάνουν με ανθρώπους…

…ανθρώπους που κουβαλάνε αποσκευές βαριές, εμπειρίες, πληγές, ευαισθησίες, αγκυλώσεις…

(Και αναφέρομαι, βεβαίως, τόσο στους μεν, όσο στους δε, τόσο στους ταξιδιώτες, όσο και στα ταξίδια τους…)

[Συνεχίζεται…]

Το Τείχος και τα Τείχη…

[Μια ανάρτηση στα γρήγορα…]

Μόλις πριν από λίγες ημέρες όλη η Ευρώπη γιόρτασε, κατά τρόπο πανηγυρικό, την επέτειο της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου, του λεγόμενου και “τείχους του αίσχους”…

Υπάρχει, βεβαίως, ένα αίσχος που συνεχίζεται: Το τείχος που χωρίζει τη Λευκωσία…

[Με την ευκαιρία: Μόλις προχθές, ο blogger “Locus Publicus” ανάρτησε ένα αρκετά ενδιαφέρον σχετικό κείμενο, εδώ: http://locus-editorium.blogspot.com/2009/11/blog-post_12.html]

…Μα αυτό που εμένα τουλάχιστον με θλίβει περισσότερο και που με κάνει να σκέφτομαι πως, μέσα σ’ αυτούς τους πανηγυρισμούς, είμαστε και “για τα πανηγύρια” (…), είναι κάτι άλλο:

Πώς μπορεί μεν το Τείχος να έπεσε (και καλώς έπεσε), με όλους τους συμβολισμούς που αυτό συνεπάγεται, όμως η (πέρα απ’ αυτούς τους συμβολισμούς) πραγματικότητα είναι φρικτά διαφορετική: Στις ζωές μας συνεχώς υψώνονται νέα τείχη, υψηλότερα τείχη, και μάλιστα συνδυασμένα με σύρματα ηλεκτροφόρα, αλλά και τάφρους πλατύτερους και βαθύτερους, όπως στα κάστρα του παλιού καιρού, του Μεσαίωνα… Όχι ένα και δύο μόνο, αλλά σε ένα σωρό εκφάνσεις των ζωών μας. Αντί να βρίσκουμε τρόπους επικοινωνίας, αντί να ρίχνουμε γέφυρες, αντί ν’ ανακαλύπτουμε σημεία επαφής και ενότητας, εμείς επιλέγουμε, ως στάση ζωής, να ανακαλύπτουμε ή να εφευρίσκουμε τι μας χωρίζει!...

Απ’ τον διπλανό μας, απ’ τον συνάνθρωπό μας, υπάρχουν, πράγματι, αν το θελήσουμε, αν το αποφασίσουμε, αν το επιλέξουμε ως οπτική και τρόπο ζωής, “ένα σωρό πράγματα” που μας χωρίζουν: “Τι κι αν είναι, για παράδειγμα, ομοεθνής, πατριώτης; Ανήκει σε άλλο κόμμα, σε άλλη ομάδα, σε άλλη κοινωνική τάξη, έχει διαφορετικό μορφωτικό ή πνευματικό επίπεδο κ.λπ. κ.λπ.”…

Κι όμως, θα μπορούσαμε (και θα ήταν για όλους μα πολύ καλύτερο, πολύ πιο χρήσιμο, πολύ πιο ωφέλιμο, παντοιοτρόπως) να έχουμε την ακριβώς αντίθετη και κατά συνειδητή επιλογή θεώρηση: Τι κι αν είναι φτωχός; Αξίζει να τον συναναστρέφομαι για τη μόρφωσή σου ή για την πνευματικότητά του. Σε κάθε περίπτωση μπορεί να μας ενώνει η ομάδα ή το κόμμα. Κι αν όχι το κόμμα, ίσως κάποιες κοινές ή παρόμοιες πολιτικές θεωρήσεις. Κι αν, ίσως, ούτε αυτό, τουλάχιστον το γεγονός ότι όλοι έχουμε κατά βάση ως κριτήριο το καλό της πατρίδας μας, ακόμη κι αν το αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά. Αλλά και με τον αλλοεθνή μπορεί να μας ενώνει η ίδια θρησκεία. Ή, έστω, η πίστη σε έναν Θεό, ακόμα κι αν τον ονομάζουμε διαφορετικά. Αλλά μήπως, άραγε, και με τον δεδηλωμένο άθεο δεν έχουμε τις ίδιες υπαρξιακές αγωνίες, δεν προσπαθούμε να δώσουμε απάντηση στα μεγάλα φιλοσοφικά προβλήματα της ζωής; “Σε τελική ανάλυση” όλοι, μαύροι ή άσπροι ή κίτρινοι, ινδουιστές ή χριστιανοί ή μουσουλμάνοι, έξυπνοι και βλάκες… όλοι μας είμαστε άνθρωποι, που αντιμετωπίζουμε, λίγο – πολύ, τα ίδια προβλήματα στην καθημερινότητά μας…

Είμαστε, άραγε, τόσο αθεράπευτα ανόητοι ή ασυλλόγιστοι ή, ίσως, είναι τόσο δύσκολο να κατανοήσουμε πού θα μπορούσε να μας οδηγήσει μια τέτοια οπτική; Θα μας ελευθέρωνε από “ταμπέλες” και “κατηγοριοποιήσεις”, θα μας απάλλασσε από ένα σωρό φοβίες και σύνδρομα, από ρατσισμούς και εθνικισμούς, από φανατισμούς, από αλληθωρισμούς, από μυωπίες ή πρεσβυωπίες, από βαρηκοΐα ή και κώφωση… Θα μπορούσαμε άνετα να επικοινωνήσουμε με οποιονδήποτε καθ’ οιονδήποτε τρόπο “διαφορετικό”, να τον (παρ-)ακολουθήσουμε στα δικά του μονοπάτια (που τώρα θεωρούμε “απαγορευμένα”…) και στους δικούς του χώρους (που τώρα νιώθουμε μη προσβάσιμα, να πολλαπλασιάσουμε τις γνώσεις μας και τις εμπειρίες μας…

Διότι, αναμφίβολα, τα όποια “τείχη” χτίζουμε στις σχέσεις μας με τους γύρω μας, για να “προστατευθούμε”, τάχα, απ’ αυτούς, ταυτόχρονα γίνονται εμπόδιο και φυλακή για εμάς τους ίδιους…

Υ.Γ. Κάποια “τείχη” μπορείτε να βρείτε στη σημερινή ανάρτησή μου, ως “Σπουργίτι”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/11/blog-post.html

[Επιστροφή]

Πολύ καιρός χωρίς να γράψω τίποτα…

Πολύς καιρός μες στη σιωπή…

Στη σιωπή και στη σκέψη…

Στις σκέψεις μου…

“Απέχω και διασκέπτομαι”, όπως λέει (αν καλώς ενθυμούμαι) κάποια ιδιαίτερη κατηγορία προσώπων…

Για μένα ιδιαίτερο ήταν και είναι ένα πρόσωπο…

…που είναι (πια) χαμένο.

Όπως χαμένος ήμουν κι εγώ τόσον καιρό…

“Φταίμε κι οι δυό, που ζούμε χωριστά”: Το τραγούδι…

Το φταίξιμο ανήκει, συνήθως, σε δύο: Η τραγωδία…

Πόσο καιρό έλειψα;

Δεν ξέρω! Δεν μπορώ να υπολογίσω!...

Ο χρόνος, βλέπεις, έχει διαφορετική περπατησιά, ανάλογα με τις περιστάσεις, ανάλογα με την ψυχολογική κατάσταση…

Πόσο καιρό έλειψα, λοιπόν;…

Ίσως “μια αιωνιότητα και μια μέρα”!...

…Κι όμως, δεν έλειψα.

Εδώ ήμουν και περίμενα. Σε περίμενα…

“Θα είμαι εδώ για πάντα να σε περιμένω”, σου είχα πει.

“Για πάντα;” είχες σχολιάσει απορημένα…

“Σ’ αγαπώ περισσότερο από καθέναν και από κάθε τι”, μου είχες πει.

“Από κάθε τι;” είχα εκφράσει την αντίρρηση…

…Ή μήπως είχαν συμβεί αντίστροφα οι διάλογοι;

Δεν ξέρω! Δεν θυμάμαι!

Μπερδεύονται τα ίχνη, τα λόγια, οι περπατησιές μας… Μπερδεύτηκε το “δικό μου” με το “δικό σου”, το “εγώ σου” με το “εσύ μου”…

Όχι, δεν έλειψα!..

Μα ήμουν “λειψός”….

Γιατί (μου) έλειπες εσύ…

Κι ακόμα μου λείπεις…

Αλήθεια, λείπεις ακόμα; Ή είσαι εδώ;

Αλήθεια, σου έλειψα καθόλου;

Αλήθεια, μ’ αγαπάς;

Προχθές σα να έλαβε η ψυχή μου ένα μήνυμά σου.

Σαν αγέρι θαλασσινό, δροσιστικό…

Φανταστική αίσθηση!...

Να’ταν αλήθεια ή η φαντασία μου;…

Να’ταν “κατά λάθος” ή “λάθος μου”;…

Λάθος… Λήθη… και Α-λήθεια παιχνιδίζουν…

Υ.Γ.: Επιστρέφω και στο "Σπουργίτι"!...

;-)