Είμαστε πρώτα ΑΝΘΡΩΠΟΙ και μετά ό,τι άλλο… π.χ. Έλληνες

Ερώτημα πρωταρχικό, βασικό, καίριο:

            “Ποιος είμαι;”

            Ερώτημα για κάθε άνθρωπο. Ερώτημα πρωταρχικό και βασικό τόσο Φιλοσοφικά, όσο και Ψυχολογικά:

- “ΠΟΙΟΣ ΕΙΜΑΙ; ΤΙ ΕΙΜΑΙ; ΤΙ ΕΙΜΑΙ ΠΡΟΕΧΟΝΤΩΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΒΑΣΗ;”

            - ΑΝΘΡΩΠΌΣ!

                Η πρώτη, η αυθόρμητη, η πηγαία, η αυτονόητη, η βασική, η θεμελιώδης απάντηση [Όλες οι άλλες είναι μεταγενέστερες, δευτερεύουσες, ενδεχομένως και “τεχνητές”]

                Ακολουθεί η αναζήτηση και ο προσδιορισμός της έννοιας “Άνθρωπος”. Το περιεχόμενό της, η ουσία της.

                Ακολουθούν και οι διάφορες κατηγοριοποιήσεις, οι “τεμαχισμοί”, οι διαφοροποιήσεις, οι ιδιαιτερότητες. [Όλες, μα όλες, μεταγενέστερες, δευτερεύουσες, όχι απαραίτητες, όχι αυτονόητες…]

                π.χ. Έλληνας… Πελοποννήσιος… Λάκωνας… Σπαρτιάτης… εγώ.

                π.χ. Χριστιανός… Ορθόδοξος… εγώ.

                π.χ. Παναθηναϊκός… Της Παναθηναϊκής Συμμαχίας… εγώ.

                Αναρωτιέμαι αν υπάρχει ποτέ περίπτωση ένα παιδί να σκεφτεί, να συνειδητοποιήσει, να αντιληφθεί κατ’ αρχάς ότι είναι, ας πούμε, Έλληνας (ή  Χριστιανός ή  Παναθηναϊκός ή… ό,τι άλλο) και μετά ότι είναι Άνθρωπος.

                Αναρωτιέμαι αν αυτό έχει γίνει ποτέ στην ανθρώπινη ιστορία και αν θα μπορούσε ποτέ να γίνει, εξ απόψεως Φιλοσοφίας, Ψυχολογίας, Κοινωνιολογίας.

                Αναρωτιέμαι μεν… πλην όμως εύκολα, πηγαία και αυθόρμητα έρχεται και η αυτονόητη απάντηση: Δεν θα μπορούσαμε ποτέ να διανοηθούμε κάτι τέτοιο.

                Σε παρακαλώ, λοιπόν, φίλε αναγνώστη, να αναρωτηθείς μαζί μου (ή κατά μόνας…), να σκεφθείς (κατά μόνας, για να είναι πράγματι σκέψη δική σου, αυθεντική και ανεπηρέαστη…) και να απαντήσει (στον εαυτό σου προεχόντως και κατά βάση, διότι δεν οφείλεις δα να απαντήσεις σε οποιονδήποτε άλλο…):

                - ΠΟΙΟΣ ΕΙΣΑΙ; ΤΙ ΕΙΣΑΙ ΠΡΟΕΧΟΝΤΩΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΒΑΣΗ;

                ΑΝΘΡΩΠΟΣ ή ΕΛΛΗΝΑΣ;

                ΑΝΘΡΩΠΟΣ ή ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ;

                ΑΝΘΡΩΠΟΣ ή Ο,ΤΙ ΑΛΛΟ;

                Και στη συνέχεια, ανάλογα με την απάντησή σου, να πορευθείς αναλόγως…

Είσαι (Έλληνας, Χριστιανός κ.λπ.) από τύχη ή από ελεύθερη απόφαση;…

Νομίζω πως το ’χω ξαναγράψει, το πόσο κατανοητή (μου) ακούγεται η φράση “η μάνα μου είναι η καλύτερη μάνα του κόσμου”. Ή, αντίστοιχα, “το παιδί μου…”. Ή, επίσης, “το χωριό μου είναι το πιο όμορφο χωριό της Ελλάδος”… Ή/και “του κόσμου ολόκληρου”… Και, βεβαίως, “η Ελλάδα μας είναι η ομορφότερη χώρα του κόσμου”. Και “οι Έλληνες είναι ο πιο ντόμπρος… ή ο πιο γλεντζές… ή ο πιο φιλότιμος λαός της γης”… “ο πιο ιδιαίτερα μοναδικός λαός της γης”… Ακόμα και “ο περιούσιος λαός της γης”…

Βεβαίως, αυτό το τελευταίο, για “περιούσιο λαό”, έχει λεχθεί και εξακολουθεί να λέγεται και για άλλους. Για τους Εβραίους, για παράδειγμα. Και όχι μόνο!... Διότι λέγεται ή δεν λέγεται μεν αλλά εννοείται ή υπονοείται και για άλλους λαούς και τις χώρες τους, π.χ. για τους Γερμανούς (και τους Άρειους), για τους Άγγλους, για τους Γάλλους, για τους Αμερικανούς κ.λπ. κ.λπ….

Λοιπόν, όλες αυτές οι φράσεις μου φαίνονται τόσο κατανοητές μεν, αλλά και τόσο ακατανόητες ταυτοχρόνως…

Τόσο “λογικές”, αλλά και τόσο παράλογο να τις νιώθουν και να τις λένε κάποιοι, που να θέλουν (ή να “πρέπει”) να γίνουν αποδεκτές!...

Κατανοώ πως κέντρο του κόσμου του καθενός μας είναι ο εαυτός του. Ο καθένας μας είναι, για τον εαυτό του, η αφετηρία, ο παρατηρητής, το κριτήριο, το σημείο αναφοράς κ.λπ. κ.λπ.

Κατα-νοητό και αυτο-νόητο!...

…που, όμως, φευ, εύκολα μπορεί να κατα-ντήσει και α-νόητο!....

Είχα γράψει παλαιότερα (βλέπε εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/01/blog-post_11.html) πως παλαιότερα, πριν από κάποιους αιώνες, κοινή πεποίθηση ήταν ο γεω-κεντρισμός. Που στην Αναγέννηση εγκαταλείφθηκε. Αλλά οι περισσότεροι δεν έχουμε εγκαταλείψει, δυστυχώς, τον εγω-κεντρισμό, και γι’ αυτό δεν έχουμε περάσει στην εποχή της Αναγέννησης, της προσωπικής αλλά και της κοινωνικής…

Κατανοώ, σε συνέχεια των όσων έγραψα παραπάνω, πως για κάποιους οι συνθήκες ζωής είναι τέτοιες, που δύσκολα μπορούν να ταξιδέψουν, ώστε να δουν και να γνωρίσουν. Αυτό, όμως, που μου φαίνεται ακατανόητο, αυτό που είναι αδιανόητο, είναι το να έχεις, από επιλογή και όχι εξ ανάγκης πλέον, τα μάτια σου κλειστά και να μην θέλεις να τα ανοίξεις… Και, αντίστοιχα, να έχεις και τα μάτια της ψυχής σου κλειστά, και το μυαλό σου και τη συνείδησή σου…. Κι έχω γνωρίσει, δυστυχώς, πολλούς τέτοιους. Ακόμα και ταξιδιώτες πολυταξιδεμένους. Ή σωστότερα, για να υπάρχει “σύνδεση με τα προηγούμενα” (βλ. εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2010/01/b.html και εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2010/01/blog-post_19.html) τουρίστες. “Τουρίστες της ζωής”! Που δεν αφήνουν τη ζωή να τους πλουτίσει τον νου και την καρδιά τους, με τις εμπειρίες και το φως…

Κατανοώ, έγραψα παραπάνω, κατανοώ ψυχολογικά, κάθε μάνα να βλέπει με άλλα μάτια τα δικά της παιδιά. Κι η κορακίνα, για παράδειγμα, όπως έχει λεχθεί, θεωρεί το “κρώξιμο” του πουλιού της, το ομορφότερο κελάηδημα που υπάρχει στον κόσμο… Η κορακίνα, όμως, λέμε και ξέρουμε, πως “δεν έχει μυαλό” και “δεν είναι αντικειμενική”. Ευτυχώς μάλιστα που δεν έχει και δύναμη και εξουσία, διότι θα μπορούσε, διαφορετικά, να μας έχει απαγορεύσει να ακούμε τον Μπετόβεν και τον Χατζηδάκι για χάρη των τραγουδιών των παιδιών της…

Κατανοώ ψυχολογικά, επίσης, έγραφα παραπάνω, πως για πολλούς το χωριό τους είναι το ομορφότερο χωριό της χώρας. “Φυσικό και κατανοητό”, ψυχολογικά πάντα, αφού το χωριό “φιλοξενεί” και αντιπροσωπεύει τις αναμνήσεις και τα βιώματα της παιδικής και εφηβικής ηλικίας. [Και, από μία άλλη οπτική και άποψη, μακάρι, ίσως, να το ένιωθαν αυτό περισσότεροι και δυνατότερα, για να ξανάνιωναν και να ξανάπαιρναν ζωή κάποια εγκαταλελειμμένα χωριά της αστυφιλικής Ελλάδας μας….] Αρκεί να μην έχουν την απαίτηση, αυτοί οι προηγούμενοι, οι όποιοι (αν όχι και όλοι μας…) τα χωριά τους (ή η κωμόπολή τους ή η πόλη τους….) να παραμείνουν αυτοτελείς δήμοι ή να γίνουν, οπωσδήποτε, έδρες δήμου και αντισταθούν στην προσπάθεια διοικητικού εκσυγχρονισμού της χώρας μας [Το είχαμε ζήσει γαρ στον “Καποδίστρια” και υπάρχουν φόβοι να το ξαναζήσουμε στον “Καλλικράτη”…]

Κατανοώ ψυχολογικά, έγραφα επίσης παραπάνω, να ακούω από κάποιους πως “η Ελλάδα είναι η ωραιότερη χώρα της γης”. Μα μου φαίνεται α-διανόητο και α-νόητο να το λένε, και δη μετ’ επιτάσεως, ακόμα και άνθρωποι που δεν έχουν ταξιδέψει καθόλου ή έχουν ταξιδέψει, έστω και μέσα από βιβλία, τουριστικούς οδηγούς και φωτογραφικά λευκώματα, ελάχιστα [Συνήθως, μάλιστα, αυτοί οι τελευταίοι, οι λιγοταξιδεμένοι, είναι και οι πιο επίμονοι και επικίνδυνοι, αντίστοιχα όπως οι ημιμαθείς είναι πιο πείσμονες, φανατικοί και επικίνδυνοι από αυτούς που τουλάχιστον παραδέχονται ή/και κατανοούν την άγνοιά τους….] Πώς μπορείς να λες, για παράδειγμα, πως “η Ελλάδα είναι πιο όμορφη απ’ την Κίνα” ή να λες πως “η Αμερική [οι ΗΠΑ ή ολόκληρη η Αμερική;] δεν αξίζει τίποτα μπροστά στις ομορφιές της πανέμορφης Ελλαδίτσας μας”, όταν δεν έχεις ιδέα για τις ομορφιές των αχανών αυτών χωρών;…

Ψυχολογικά κατανοητή είναι, βεβαίως, και η φράση – “θέσφατο”: “οι άλλοι λαοί δεν πιάνουν χαρτωσιά μπροστά σ’ εμάς τους Έλληνες”!.... [To “χαρτωσιά” εδώ γράφτηκε και εννοείται με τη γενικότερη μεταφορική έννοιά του και δεν αφορά και αναφέρεται στις αρχικές και περιορισμένες έννοιές της που παραπέμπουν είτε σε χαρτοκλέφτες, δηλαδή απατεώνες, είτε σε “χαρτούρα” – χρήμα, που παραπέμπει περαιτέρω σε εύκολο πλούτο από απάτες και λαμογιές, με τα οποία, βεβαίως, ημείς οι Έλληνες, ως γνωστόν, ουδεμίαν σχέσιν έχομεν!...]

Για την ακρίβεια η ψυχολογία εξηγεί και κατανοεί όχι μόνο το συγκριτικό δίπολο “Έλληνες – ξένοι”, αλλά και μια σειρά άλλων τέτοιων διπόλων που αποτελούν παραλλαγές στο αρχετυπικό δίπολο “εμείς – οι άλλοι” και μπορεί να οδηγήσει σε ένα σωρό περιχαρακώσεις, όπου το “εμείς” υπερέχει πάντα των “άλλων”!...

Και, βεβαίως, ακόμα και μέσα στο “εμείς” υπερισχύει πάντα το “εγώ”!... [Τόσα “εγώ” που υπερέχουν… όσα και τα “εγώ” που απαρτίζουν το όποιο “εμείς”!....]

Είναι, συχνά, το “εγώ” τόσο ασήμαντο και ανάξιο, που έχει την ανάγκη, για να επιβιώσει και να υπάρξει, να στρατευθεί πίσω από και μέσα σε ένα “εμείς”… και, στη συνέχεια, να αναδειχθεί, στρεφόμενο και πολεμώντας ή/και υποτιμώντας τους “άλλους”… τους όποιους “άλλους”…. Που θα μπορούσαν να είναι, σε μια άλλη περιχαράκωση, “εμείς”!...

Τους “άλλους” δεν τους μαθαίνουμε ποτέ. Ούτε καν προσπαθούμε να τους μάθουμε!...

Θα μου πεις: “Τι ζητάς τώρα”!...

…Εδώ δεν ξέρουμε καν το “εμείς”…

…και δεν κάνουμε καν προσπάθεια να γνωρίσουμε το “εγώ”…

Τι ζητάω τώρα!...

Οι Έλληνες, λοιπόν, λέγαμε, είναι “ο περιούσιος λαός της γης” επειδή…

…επειδή ακριβώς γεννηθήκαμε Έλληνες!...

Όλοι οι άλλοι είναι “βάρβαροι” ή, έστω, “παρακατιανοί”, ακριβώς επειδή δεν ανήκουμε σ’ αυτούς!

[Αν κάποιοι από εμάς είχαμε γεννηθεί, για παράδειγμα, Εβραίοι, θα ένιωθαν και θα έλεγαν, πάλι, πως ανήκουν στον “περιούσιο λαό”, μόνο που αυτός θα ήταν άλλος. Κι αν είχαμε γεννηθεί στις ΗΠΑ και είχαμε αμερικανική υπηκοότητα, δεν θα αυτοαποκαλούμαστε, βεβαίως, “Αμερικανάκια”, αλλά θα στρατευόμαστε, ενδεχομένως, στο γενικότερο αμερικανικό όνειρο, μιας μερίδας, “να σώσουν τον κόσμο”….]

Αλλά, ευτυχώς, επαναλαμβάνω, είμαστε, “είμαστε ευτυχείς και ευλογημένοι που γεννηθήκαμε Έλληνες”!... [Και κοκολογούμε, τουλάχιστον, τον Νίκο Δήμου, που τόλμησε να γράψει το “Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας”… Και όσους άλλους νιώθουν και διατυπώνουν ανάλογες απόψεις…]

Επιπλέον είμαστε ευτυχείς και ευλογημένοι που γεννηθήκαμε και είμαστε Χριστιανοί και μάλιστα Ορθόδοξοι!

Δοξα-σμένοι Έλληνες και Ορθό-δοξοι Χριστιανοί! Γνήσιοι! Αυθεντικοί! “Από κούνια”! Εκ γενετής!....

Μπορεί και να είμαστε ευτυχείς κι ευλογημένοι…

…“Ευτυχισμένοι στην άγνοιά μας”, όπως λέμε συχνά για διάφορες καταστάσεις…

Η Γνώση είναι συχνά, αν όχι πάντοτε, δυστυχία. Και, ταυτόχρονα, Καθήκον, Ευθύνη, Χρέος!... Προς τους “άλλους” και προς το “εμείς” και προς τους ίδιους μας τους εαυτούς…

Το να “καμαρώνουμε” και να “κομπάζουμε” για κάτι που (μας) έτυχε να γεννηθούμε (και όχι να γίνουμε εξ επιλογής και να είμαστε, ελεύθερα) είναι, κατά τη γνώμη μου, ανόητο….

Οι αρχαίοι Έλληνες δοξάστηκαν, τιμούνται και ευ-λογούνται για αυτά που στοχάστηκαν, γι’ αυτά που δημιούργησαν, για τις αξίες που ανέδειξαν. Εμείς πώς μπορούμε να απαιτούμε να θεωρούμαστε ευλογημένοι όταν δεν σκεφτόμαστε καν, όταν καταστρέφουμε ό,τι κληρονομήσαμε, όταν απαρνιούμαστε αρχές και αξίες, όταν μιμούμαστε δουλικά (και δεν αφομοιώνουμε δημιουργικά) ξενόφερτα ήθη και έθιμα, όταν δηλαδή δεν έχουμε τίποτα από τα στοιχεία που υποτίθεται πως μας έκαναν “ξεχωριστούς” και ιδιαίτερους;….

Κι ύστερα, πάλι, τι σημαίνει για εμάς, εκείνο το “Ορθόδοξοι Χριστιανοί”;

[“Τύποις”… “Κατ’ όνομα”… “Στα λόγια”…. Όχι μεν στις ταυτότητες, αλλά “στην ταυτότητά μας”…]

Λέμε πως είμαστε Χριστιανοί, έτσι ακριβώς όπως λέμε πως είμαστε Έλληνες, χωρίς, στην πραγματικότητα, όχι απλά να μην είμαστε, αλλά ούτε καν να γνωρίζουμε τι σημαίνει… Απλά έτυχε να γεννηθούμε τέτοιοι…

Δεν θα φλυαρήσω πολύ ακόμα… Το τι εννοώ είναι απλό. Ως αφετηρία για να το εξηγήσω θα χρησιμοποιήσω δύο γνωστές παλιές διαφημιστικές καμπάνιες:

“Είσαι στην Ε.Ο.Κ., μάθε για την Ε.Ο.Κ.” [όπου “EOK”, ήδη “Ευρωπαϊκή Ένωση”] και

“Αγαπάς την Ελλάδα; Απόδειξη!” [ήδη επανήλθε… δριμύτερη!...]

Λές πως είσαι Έλληνας, λοιπόν; Μάθε και σκέψου τι σημαίνει Ελλάδα. Τι την ανέδειξε κάποτε…

Αγαπάς την Ελλάδα; Απόδειξη! Στην πράξη! Στην ουσία! Στον τρόπο σκέψης, δράσης, ελεύθερης “ανοχής” και αποδοχής του διαφορετικού. Στη δημιουργικότητα. Στις αξίες…

Λες πως είσαι Ορθόδοξος Χριστιανός, λοιπόν; Μάθε και σκέψου και νιώσε τι σημαίνει αυτό.

Κι όχι μόνο αυτό, μα και κάτι άλλο. Ο ίδιος ο Χριστός είπε να τον ακολουθήσουν “όσοι θέλουν”. Διάβασε και μάθε, λοιπόν, για τον Χριστιανισμό, μα και για τις άλλες θρησκείες, τι προτείνουν και τι πρεσβεύουν, κι ακολούθησε, τελικά, ό,τι ελεύθερα επιλέξεις. Γίνε, αν θέλεις, ένας συνειδητός Χριστιανός [ή ένας συνειδητός Μουσουλμάνος, Ιουδαϊστής, Βουδιστής ή ό,τι άλλο… “σε φωτίσει ο Θεός”]. Θα μπορείς, τότε, να καμαρώνεις και να καυχιέσαι, με το δίκηό σου, πως ήταν δική σου επιλογή και όχι αποτέλεσμα τύχης. Και όλοι, τότε, “θα σου βγάλουν το καπέλο” […Ίσως όχι όλοι! Οφείλω να σε προειδοποιήσω πως κάποιοι, φανατικοί και θερμοκέφαλοι, θα θελήσουν, ίσως, “την κεφαλή σου επί πίνακι”, επειδή θα είναι ένα σκεπτόμενο κεφάλι!...] Και αν τυχόν αποφασίσεις, συνειδητά πλέον, ότι θέλεις να λέγεσαι όχι απλά “Χριστιανός”, μα και “Ορθόδοξος”, έχοντας διαβάσει και γνωρίζοντας πλέον, υποθέτω, τι πρεσβεύουν οι “άλλοι”, οι αλλόδοξοι… τότε, υποθέτω πάλι, πως έχοντας κάνει ετούτη τη συνειδητή επιλογή, θα μπορείς, αν μη τι άλλο, αν όχι να συγχωρήσεις εσύ, τουλάχιστον να ανεχθείς τις διαφορετικές “δόξες”. Διότι το “αγαπάτε τους εχθρούς υμών” του Χριστού, περιλαμβάνει, βεβαίως, το δίχως άλλο, και τους αλλόθρησκους και τους αλλόδοξους, έτσι δεν είναι;

Αγαπάς τον Χριστό; Απόδειξη! Στην πράξη! Στην ουσία! Αγαπώντας τους άλλους!...

Περί ελληνικής οικονομίας από έναν μη οικονομολόγο έλληνα

“Πας μη Έλλην βάρβαρος”. Λένε… Ή τουλάχιστον έλεγαν… Και μπορεί, ίσως, να είχε, τότε, ισχύ, σήμερα όμως, χωρίς καμιά αμφιβολία, δεν έχει!... Πολύ δε περισσότερο που σήμερα ως Έλληνες νοούνται και οι Γραικύλοι κι οι Ελληναράδες!... Και που, δυστυχώς, οι φερώνυμοι που έχουν ελληνική παιδεία και ήθος είναι, φοβούμαι, μειοψηφία… Κι απ’ τα στοιχειώδη της ελληνικής παιδείας και του ήθους που συνεπάγεται είναι, θαρρώ, η κοινή λογική, η φρόνηση, η έγνοια για την πατρίδα και το κοινό καλό, ακόμα και εις βάρος του κοντόφθαλμου προσωπικού – ατομικού συμφέροντος…

Κοινή λογική, λοιπόν. Σχεδόν ανύπαρκτη! (Ή, τουλάχιστον, “καλά κρυμμένη”, τάχα, δηλαδή άχρηστη…) Πέστε μου! Ή μάλλον αναλογιστείτε – συλλογιστείτε: Είναι δυνατόν κάποιος που κερδίζει 49 να ξοδεύει 77; Προφανώς όχι! Κι αυτό ισχύει, βεβαίως, είτε πρόκειται για 49 και 77 δραχμές, στην αρχαιότητα, είτε για 49 και 77 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοίχως, στη σύγχρονη εποχή!...

Οι αριθμοί δεν είναι φανταστικοί (Θα μπορούσα να γράψω, μάλιστα, ότι είναι “εκτός πάσης φαντασίας”). Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, το ελληνικό κράτος, μέσα στο 2008, είχε έσοδα 49 δις ευρώ και έξοδα 77 δις ευρώ. Που για να τα ξοδέψει, φυσικά τα δανείστηκε. Με αρκετά υψηλό επιτόκιο… Τα δανείστηκε ουσιαστικά από το μέλλον μας!... Το δικό μας ή/και των παιδιών μας!...

Και να πεις πως έγινε για πρώτη ή για τελευταία φορά; Κάθε άλλο! Αυτή είναι η συνήθης πρακτική από καταβολής νεοελληνικού κράτους: Αλλεπάλληλα δάνεια που συνεχώς αυξάνονται και, βέβαια, μας φορτώνουν με τόκους… Και σε κάποιες περιόδους (π.χ. αμέσως μετά την Επανάσταση για Εθνική Ανεξαρτησία) πες πως ήταν “απαραίτητα”. Πες πως πήγαιναν (τουλάχιστον κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τους) σε παραγωγικά έργα και, συνεπώς, απέδιδαν τα επόμενα χρόνια… Όμως τώρα πια (και συμβαίνει εδώ και χρόνια…) οι παραγωγικές επενδύσεις είναι ελάχιστες (αν θυμάμαι καλά μόνο τα 9 από τα 77 δις πήγαν πέρυσι σε τέτοιες παραγωγικές επενδύσεις….)

Το μεγάλο κακό άρχισε με την εμφάνιση των μεγάλων λαμογιών. Κι ο καθένας σας ας το προσδιορίσει χρονικά όποτε θέλει… φοβούμαι ανάλογα με τις πολιτικές ή/και κομματικές του πεποιθήσεις… Θα μπορούσα να σας δώσω μια ιδέα, μια δική μου εκτίμηση, αλλά νομίζω πως αυτό θα έβλαπτε. Όχι κατά το ότι αυτόματα θα με “σταμπάρατε” –καλώς ή κακώς- πολιτικά, αλλά διότι σε τελική ανάλυση δεν έχει αυτό σημασία, αλλά το να συμφωνήσουμε ότι το φαινόμενο αποτελεί μια πραγματικότητα.

[Παρένθεση –για να ελαφρύνουμε…- μ’ένα καυστικό ανέκδοτο που είχε κάποτε κυκλοφορήσει: Φιλοξενείται, λέει, παλαιότερα, ένας έλληνας πολιτικός, υπουργός δημοσίων έργων, ίσως, στη βίλα του ομολόγου του στην Ιταλία, ας πούμε! –Πώς τα κατάφερες κι έφτιαξες αυτή την όμορφη βίλα, τον ρωτά. –Βλέπεις εκείνη εκεί την αερογέφυρα; τον ρωτά ο ομόλογός του. –Ναι. –Ε, προμήθειά μου 50% και… χτίστηκε η βίλα μου!... Μετά από μερικά χρόνια ο ξένος υπουργός ανταποδίδει την επίσκεψη στην “ουάου – σούπερ – ντούπερ” βίλα του έλληνα υπουργού. –Πω,πω! Τόσο πολυτελή βίλα δεν έχω ξαναδεί. Πώς τα κατάφερες; τον ρωτάει. –Ακολούθησα το παράδειγμά σου. –Δηλαδή; -Βλέπεις την αερογέφυρα; -Όχι, δεν βλέπω καμιά αερογέφυρα! –Πήρα προμήθεια 100%!...]

28 δις ευρώ έλλειμα σε μια μόλις χρονιά. Και, όπως προείπαμε, δεν είναι η τελευταία χρονιά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Φέτος ο δανεισμός θα φτάσει στα 65 δις ευρώ (http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4544147&ct=3). Και του χρόνου και τον επόμενο χρόνο κ.λπ., η ίδια πρόβλεψη υπάρχει: Να δανειζόμαστε για να καλύπτουμε… το “ακάλυπτο” κράτος μας [αλήθεια, θυμάστε τον τηλεοπτικό ήρωα “Ακάλυπτο”;…], το “απύθμενο” χάος μας!...

Αυτό θα έκανε, άραγε, ο οποιοσδήποτε συνετός – λογικός άνθρωπος; Υπάρχει ένα τηλεοπτικό “reality show” με τίτλο “Για λογαριασμό σας”, που αποδεικνύει κάτι που ο καθένας μας, νομίζω, γνωρίζει κατά βάθος πολύ καλά (ή, για την ακρίβεια, συνήθως προσπαθεί να μην το σκέφτεται, να προσποιείται ότι δεν υπάρχει, στουθοκαμηλίζοντας, εάν και εφόσον αφορά τον ίδιο!...): Αργά ή γρήγορα η οικονομική καταστροφή είναι δεδομένη…

Παλαιότερα, επί εποχής “δραχμούλας”, όπως λένε και γράφουν οι ειδικοί, υπήρχαν κάποια τερτίπια, κάποιες λύσεις: Μια υποτίμηση της δραχμής είχε κάποια αποτελέσματα. Τώρα, με την Ελλάδα στην Ο.Ν.Ε., τέτοιες δυνατότητες δεν υπάρχουν… Μα εμείς (και οι κάθε είδους και χρώματος “πολιτικάντηδες” που τους “εμπιστευόμαστε” εν λευκώ, ανά τετραετία, στα πλαίσια της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, να ορίζουν τις μοίρες μας, “αντί για εμάς και για λογαριασμό μας”…), καμωνόμαστε πως δεν καταλαβαίνουμε…

…Ή θεωρούμε (: “θεωρούν”…) πως είμαστε έξυπνοι, ως Έλληνες, και θα τους πιάσουμε και πάλι “κώτσους” τους “κουτόφραγκους” της υπόλοιπης Ευρώπης: “Δεν είναι δυνατόν να επιτρέψουν οι Ευρωπαίοι να πτωχεύσει ένα κράτος που έχει ως νόμισμα το ευρώ” σκεφτόμαστε (ή “σκέφτονται”… AN σκέφτονται!...) Μάγκες! Καπάτσοι! Ελληναράδες!... Πίνουμε, αραχτοί, τις φραπεδιές μας, κάνουμε την “μεγάλη ζωή”… κι άφησε τους λοιπούς Ευρωπαίους, τα κορόιδα, να παράγουν και για λογαριασμό μας!...

Η Ελλάδα δεν παράγει! Για την ακρίβεια παράγει ελάχιστα! Ακόμα ακριβέστερα: Οι Έλληνες “παράγουν” απλώς (και συνεχώς) επιθυμίες! Ανέξοδα! Απροβλημάτιστα! Και βεβαίως (για να μην ξεχνιόμαστε!) παραμένουν πάντα (και εσαεί!) “εθνικώς υπερήφανοι και ανεξάρτητοι”!... “Του Έλληνα ο τράχηλος ζυγό δεν υπομένει”. Και “ούτε σηκώνει μύγα στο σπαθί του”!... Ποιος είναι ο “κύριος Αλμούνια” και οι κάθε είδους υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι, που έχουν το θράσος να μας “χτυπάνε καμπανάκια” (ή κουδούνες!...) θέλοντας να μας ξυπνήσουν; Και ποιος τους επέτρεψε να μας “κουνάνε απειλητικά το δάχτυλο μπροστά στη μύτη μας”; [Βεβαίως τόσο κοντόφθαλμοι που είμαστε, συνήθως “δεν βλέπουμε πέρα απ’ τη μύτη μας”…]

Για πόσο ακόμα, άραγε, θα μας στηρίζουν οικονομικά οι ξένοι; Και γιατί να συνεχίσουν να το κάνουν, άραγε, και στο μέλλον; “Για την ψυχή ποιας μάνας τους”; Για να μας ευχαριστήσουν, επ’ άπειρον, που “πήραν τα φώτα του πολιτισμού απ’ την αρχαία Ελλάδα”; Ή γιατί οφείλουν να είναι “φιλέλληνες”; [Και μην μου πείτε ότι, όταν αλλάξουν συμπεριφορά, δεν θα τους αποκαλέσουν, κάποιοι, “μισέλληνες”, απαλλάσσοντας πλήρως τους εαυτούς μας από την –αποκλειστική- ευθύνη που στην πραγματικότητα μας αναλογεί…]

Η “Επιτήρηση” είναι, ίσως, πλέον, “μονόδρομος”… Κι άντε να συνδυαστεί αυτό με “εθνική κυριαρχία” και “ανεξάρτητη πολιτική”… Ενός κράτους που ουσιαστικά έχει πτωχεύσει (κατά πως διαβάζουμε, πάντα) κι απλώς διατηρείται “στην εντατική, με μηχανική υποστήριξη”…

Κι όμως, μπροστά στη δεδομένη αυτή κατάσταση, εμείς εξακολουθούμε να “σφυράμε αδιάφορα”. Λες και δεν μας αφορά. Όλους μας! Πολιτικούς και πολίτες! Παντού στον κόσμο, όλοι, δείχνουν αυτοσυγκράτηση, ανέχονται περιορισμούς και περικοπές, ενώ εμείς (“τον χαβά μας”!...) αυξάνουμε τις απαιτήσεις μας, απαιτώντας αυξήσεις!...

[Θυμήθηκα τώρα, πάλι, και “μου άναψαν τα γλομπάκια”, πως πριν από κάποια χρόνια, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα, εργατοπατέρες και συνδικαλιστές, στο όνομα του κακώς νοούμενου συνδικαλισμού και επικαλούμενοι “εργατικά κεκτημένα”, αποδείχθηκαν “ανυποχώρητα” ανελαστικοί, με αποτέλεσμα χιλιάδες εργαζόμενοι να μείνουν, τελικά, άνεργοι, επειδή πολλές επιχειρήσεις, μη αντέχοντας το κόστος, αναγκάστηκαν να μεταφερθούν “εκτός συνόρων”, όπου υπήρχαν κατά πολύ φθηνότερα εργατικά χέρια…]

“Ένα κι ένα κάνουν δύο”: Η μόνη λύση είναι αύξηση των εσόδων και της παραγωγής και, παράλληλα, μείωση των εξόδων και της κατανάλωσης. [Η μόνη λύση! Αν γνωρίζετε οποιαδήποτε άλλη, σας παρακαλώ να μου/μας την υποδείξετε!...] Δεν μπορούμε να έχουμε “και την πίττα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο”! Είναι παράλογο, για παράδειγμα, οι δημόσιοι υπάλληλοι [και “τους έχω πολλά άλλα, ράμματα για τη γούνα τους, μαζεμένα”…] να θέλουν και να "απαιτούν" και μεγαλύτερους μισθούς και λιγότερο φόρτο εργασίας και πρόσληψη νέου προσωπικού και σύνταξη κατά το δυνατόν νωρίτερα (και αυτό “κεκτημένο”!...) και “πριμ παραγωγικότητας” (για όλους! είτε παράγουν, είτε όχι!...). Δεν μπορούν να συμβούν όλα αυτά μαζί, ταυτόχρονα! Διότι όλα αυτά απαιτούν χρήματα, περισσότερα χρήματα. “Δει δη χρημάτων, άνδρες Αθηναίοι, και άνευ τούτων ου δυνάμεθα ποιείν ουδέν”!...

“Μακάρι να είχαμε μια μηχανή να τυπώνει χαρτονομίσματα”, μας έλεγε, αστειευόμενος, όταν ήμουν μικρός, ο μακαρίτης ο πατέρας μου, απαντώντας έτσι στις ανεξάντλητες “ανάγκες” – απαιτήσεις τριών παιδιών. Μακάρι [τρόπος του λέγειν “μακάρι”, διότι κι αυτό είχε δυσμενείς συνέπειες…] να είχε τέτοια δυνατότητα και η Ελλάδα, να τυπώνει δηλαδή όσα χαρτονομίσματα έκρινε “αναγκαία”, ανάλογα με τις απαιτήσεις μας. Αλλά, καθώς προείπαμε, τέτοια δυνατότητα δεν υπάρχει!...

Μακάρι, λοιπόν, αντ’ αυτών, ν’ αποκτήσουμε, όλοι μας, “κοινή λογική” και “μέτρο”, αρετές που ανέδειξαν ως κορυφαίες οι αρχαίοι ημών πρόγονοι… Οι Έλληνες!...

Παράδοση και Πρόοδος

[Ο τρόπος γραφής μου της τελευταίας μου ανάρτησης και συγκεκριμένα η “επίκληση” σκηνών μου θύμισε μια εργασία – έκθεση που είχα γράψει, πριν από (κάποια) χρόνια, στο Λύκειο, με θέμα “Ελληνική Παράδοση”. Την αναζήτησα, λοιπόν, και αντιγράφω ένα πολύ μικρό απόσπασμα, διότι είναι αρκετά μεγάλη για να την παραθέσω ολόκληρη…]

Παράδοση και Πρόοδος

Σκηνή πρώτη: Ένα αυτοκίνητο που τρέχει μπροστά… Ένας καθρέφτης στο πλάι του αυτοκινήτου… Κι ένας οδηγός στο τιμόνι… Το βλέμμα του “καρφωμένο” στον καθρέφτη, βλέπει προς τα πίσω… Το αυτοκίνητο συνεχίζει την πορεία του… Αποτέλεσμα, το αναμενόμενο: Θλιβερό, μοιραίο…

Σκηνή δεύτερη: Νέος που βάδιζε μπροστά… Ύψος απλανές, παράξενο… Του ζήτησαν στοιχεία… Απάντησε: “Όνομα: Νέος άνθρωπος… Επάγγελμα: Προοδευτικός… Καταγωγή: Δεν ξέρω, δεν έχω, δεν θέλω να έχω…”. Του ζήτησαν ταυτότητα. Δεν είχε. Δεν ήθελε να έχει. Κάποτε είχε, μα την πέταξε… Νέος που βάδιζε μπροστά…

Αυλαία…

* * *

Δύο κατηγορίες ανθρώπων, δούλες σε δύο ακραίες αντιλήψεις: Οι μεν ζητούν να αλλάξει ο ποταμός ροή, να γυρίσει προς τις πηγές: “Αχ, να ξανάρχονταν οι παλιοί καλοί καιροί”… Οι άλλοι ξέγραψαν το παρελθόν, κι όρισαν η ζωή του πλανήτη ν’ αρχίζει σήμερα… Δεσμώτες του χθες και του σήμερα.

Μα ευτυχώς υπάρχουν και οι τρίτοι: Αυτοί που ένωσαν παρελθόν και παρόν και άρχισαν να φτιάχνουν το μέλλον. Με τα υλικά της χθεσινής πείρας και με τη σμίλη της σημερινής δυναμικής, έπιασαν να χτίζουν το αύριο, καλύτερο απ’ το χθες…

“Το παρελθόν πρέπει να είναι η αφετηρία του μέλλοντος” (Μακ Μίλλαν) έγραφαν τα βιβλία, κι έκαναν την δεύτερη καρδιά, το παρελθόν, να κτυπήσει μέσα στα στήθη αυτών των τρίτων. Κι αυτοί “πατώντας στο παρελθόν, αγνάντεψαν το μέλλον τους” (Αϊνστάιν) που διαγραφόταν ευτυχισμένο: “τ’ αύριο να πλάσουμε καλύτερο απ’ το χθες, κτίστες εμείς, ξεριζωτές και φυτευτές…” (Γ.Βερίτης). Στ’ αλήθεια, συμβιβάζονται αυτά τα δύο; Ξεριζώνουμε και φυτεύουμε;

Γιατί όχι; Δεν είπαμε, βέβαια, να ξεριζώσουμε ο,τιδήποτε, να το απορρίψουμε απλώς και μόνον επειδή είναι “παρελθόν”. Κι όμως, το έκαναν μερικοί, στο όνομα της προόδου… Χωρίς να σκεφτούν ότι τα τρυφερά κλαδιά που θα περιφρονήσουν τον κορμό ή τις ρίζες –αν βέβαια είναι δυνατόν να γίνει κάτι τέτοιο- είναι καταδικασμένα σε μαρασμό. Θα ήταν πολύ αφελές (αν όχι γελοίο) να διαγράψει ο σύγχρονος φιλόσοφος τον Πλάτωνα, τον Σωκράτη, τον Αριστοτέλη και τους άλλους ή να αγνοήσει ο καλλιτέχνης (ο πραγματικός καλλιτέχνης) τον Φειδία, τον Πραξιτέλη ή τον Θεοτοκόπουλο. Όπως λοιπόν ο φιλόσοφος κι ο καλλιτέχνης έχει χρέος να σεβαστεί τα των προγενεστέρων, έτσι και ο κάθε άνθρωπος οφείλει (και είναι συμφέρον του) να λάβει υπ’ όψη του την προγονική κληρονομιά.

Διαφέρει βέβαια ο σεβασμός από την προσκόλληση στην παράδοση και τη λατρεία του χθες. Η στείρα, η ανιπνευματική παρελθοντολογία δεν είναι ο σκοπός μας. Τα μουσεία τα επισκεπτόμαστε για να διδαχθούμε και όχι για να μείνουμε μέσα σ’ αυτά. Την ιστορία τη μελετάμε για να αντλήσουμε τα πολύτιμα διδάγματά τους και όχι για να κάνουμε αντιγραφή της. Δεν υποστηρίξαμε, άλλωστε, κάτι τέτοιο. Γιατί η παράδοση δεν είναι “χθες”, αν και προϋποθέτει βαθιά γνώση αυτού. Η παράδοση είναι λειτουργία ζωντανή, που δένει το χθες με το σήμερα. Είναι, για κάθε λαό, η ψυχή του μέσα στον χρόνο, η “κιβωτός της διαθήκης” του. Γι’ αυτό άλλωστε αυτοί που την αρνούνται, αρνούνται τον ίδια τους τον εαυτό…

[…………………………………………..]

Σκηνή τρίτη: Ένα αυτοκίνητο που πάει μπροστά.. Ένας καθρέφτης στο πλάι του αυτοκινήτου… Και ένας οδηγός στο τιμόνι… Το βλέμμα του μπροστά, στην πορεία του, μόνο που κάθε τόσο “ρίχνει κλεφτές ματιές” στον καθρέφτη… Του οδηγού του ζήτησαν στοιχεία.. Έδωσε ταυτότητα. Είχε ταυτότητα!... «Όνομα: Έλληνας νέος… Επάγγελμα: Προοδευτικός που αντλεί στοιχεία απ’ την παράδοση…» Το αυτοκίνητο τρέχει.. Συνεχίζει την πορεία του... Προχωρεί… Μπροστά… Πάντα ΜΠΡΟΣΤΑ…

Αυλαία…

Τα Φώτα και οι κάθε είδους και μορφής “καλικάντζαροι” των ημερών μας

Πόσοι από σας είχατε διαβάσει πέρσι, τέτοια μέρα, την ανάρτησή μου με τίτλο “Σήμερα τα Φώτα και οι Φωτισμοί!”; Θα την βρείτε εδώ [http://seagullstefanos.blogspot.com/2008/01/blog-post_06.html] και θα σας πρότεινα να τη διαβάσετε ή να την ξαναθυμηθείτε, πριν προχωρήσετε να διαβάσετε τα παρακάτω. Διότι αν η σημερινή μου ανάρτηση είναι “επίκαιρη”, η περσινή είναι διαχρονική…

6.1.2009

Οι μύθοι… τα παραμύθια… χαρίζουν, όσο να’ναι, μια κάποια παραμυθία…

Η σύγχρονη πραγματικότητα, όμως, ψυχρή και ανελέητη, που δεν ξέρει από παραμύθια, φοβούμαι πως μας στερεί αυτή την παραμυθία… που την έχει ανάγκη, πρώτ’ απ’ όλα, η ίδια, για να συνεχίσει να υπάρχει και να δρα ομαλά…

Εξηγούμαι…

Χθες, με τη γιορτή των Φώτων, έληξε το εορταστικό δωδεκαήμερο, κατά το οποίο, σύμφωνα με τους μύθους και τους θρύλους της ελληνικής λαογραφίας, οι καλικάντζαροι σταματούν να υποσκάπτουν τα θεμέλια της γης κι ανεβαίνουν στην επιφάνειά της, σίγουροι για την αποτελεσματικότητα του υποχθόνιου έργου τους, είτε για να απολαύσουν το θέαμα της γης να καταρρέει, είτε, κατ’ άλλη εκδοχή, για να αποφύγουν να καταπλακωθούν απ’ αυτήν ενώ θα καταρρέει…

[Κάτι αντίστοιχο, σημειωτέον, κάνουν, νομίζω, και κάποιοι από τους ανθρώπους που “ζήλεψαν τη δόξα των καλικαντζάρων” και… “είπαν να τους μοιάσουν”: Συνεχώς υποσκάπτουν, λένε, το στήριγμα του ουρανού, επιδιώκοντας κι ελπίζοντας πως θα καταρρεύσει… κι ύστερα φοβούνται πως “θα τους πέσει ο ουρανός στο κεφάλι”… Μα αυτό είναι “μια άλλη ιστορία”… ή, σωστότερα “ένα άλλο παραμύθι”… και, για την ακρίβεια, ένα θρίλερ… ένας εφιάλτης… που δεν είναι της παρούσης…]

Τους καλικάντζαρους δεν νομίζω πως χρειάζεται να σας τους περιγράψω, έτσι;… Άλλωστε, σύμφωνα με τις παραδόσεις, μπορεί να έχουν ένα σωρό διαφορετικές μορφές [συμβολικά, βεβαίως]: Κοντοί και χοντροί ή ψιλοί και αναιμικά λεπτοί, βρώμικοι, σιχαμένοι, θρασύδειλοι κ.λπ. Προσωποποίηση όλων των φόβων μας, που πολλοί λατρεύουν να τους βλέπουν σε κάθε είδους ταινίες φρίκης, τρόμου, θρίλερ, ελπίζοντας πως έτσι “ξορκίζουν” τους χειρότερους φόβους τους…

Να επισημάνω, πάντως, ότι στην ελληνική λαογραφία δεν υπάρχουν, απ’ ό,τι ξέρω, βρικόλακες ή/και “βαμπίρ”, αν και συχνά φαίνεται να τους προσεγγίζουν…

Σύμφωνα με τους μύθους, όμως, ποτέ, καμιά χρονιά, εδώ και χρόνια, εδώ κι αιώνες, οι καλικάντζαροι δεν τα καταφέρνουν… Κι όταν, τα Φώτα, καταδιωγμένοι πια απ’ τη Γη, επιστρέφουν στις υπόγειες και υποχθόνιες και μοχθηρές εργασίες τους, πρέπει ν’ αρχίσουν πάλι απ’ την αρχή… [κάτι σαν το μαρτύριο του Σισσύφου…]

Ευτυχώς για τη Γη μας… για την Κοινωνία μας… για τους Ανθρώπους…

Τα τελευταία χρόνια, όμως, κι ιδίως φέτος, νομίζω, “κάτι δεν πήγε καλά”… Κάτι “στράβωσε”… Δεν ξέρω τι ακριβώς και πού… Μόνο υποθέσεις μπορώ να κάνω!...

Ίσως να φταίει ότι οι καλικάντζαροι είναι μια “υποψιασμένοι”… Κι έχουν και σύγχρονη τεχνολογική υποστήριξη... [εδώ μέχρι και σε διαφημίσεις χώθηκε ένας, τέτοιες μέρες…] και… δεν “την πάτησαν”…

Μπορεί, λοιπόν, να συνέχισαν χωρίς διακοπή το υποχθόνιο έργο τους, καθ’ όλο το δωδεκαήμερο!... [Έτσι κι αλλιώς πόσοι από εμάς τους ανθρώπους το κατάλαβαν, το ένιωσαν, φέτος, για να έχουμε “απαίτηση” να το “σεβαστούν” και να το “τιμήσουν” κι οι καλικάντζαροι;…] Κι έτσι είναι πιο επίφοβο, πια, πως θα πετύχουν τον σκοπό τους…

Μπορεί, πάλι, το πρόβλημα να είναι αλλού. Και δεν ξέρω μήπως το σενάριο αυτό είναι ακόμα χειρότερο, πιο εφιαλτικό: Με το ανέβασμά τους πάνω στη Γη, οι καλικάντζαροι, να αποφάσισαν, πλέον, να “στρατολογούν” ανθρώπους, σαν κι εμάς, για πράκτορές τους, να τους “προσηλυτίζουν”, να τους “ρουφάνε το αίμα και τους χυμούς της ζωής” απ’ τις υπάρξεις τους, και να τους κάνουν, έτσι, ανθρωπόμορφους “ζωντανούς – νεκρούς”, ετεροκινούμενα ανθρωποειδή κενά περιεχομένου…

…Κι όσο πληθαίνουν… οι άνθρωποι – καλικάντζαροι… τόσο αποθρασύνονται!...

Και στήνουν, οι τραμπούκοι, χορό στους δρόμους… Και κρώζουν… Και ουρλιάζουν… Βγάζουν άναρθρες κραυγές… Διψώντας για περισσότερο αίμα… Για θάνατο!… Για περισσότερη καταστροφή!… Για αποδόμηση των πάντων!… Για ερείπια!... Για σκοτάδι!...

Οι καλικάντζαροι, πλέον, είναι διαφορετικοί απ’ ό,τι τους ξέραμε. Έχουν σύγχρονες μορφές…

…Άλλοι φοράνε “κουκούλες” κι άλλοι φοράνε “στολές”.

…Άλλοι παριστάνουν τους “επαναστάτες” ή τους “αναμορφωτές της σάπιας κοινωνίας”… κι άλλοι παριστάνουν τους αστυ-νομικούς!...

Οι στολές τους δεν είναι μόνο αστυνομικές… Μπορεί να είναι και στρατιωτικές, αν σκεφθούμε τα “γεράκια” που στήσανε ανόσιο απαίσιο χορό στη Λωρίδα της Γάζας…

Α, υπάρχουν κι άλλοι καλικάντζαροι! Που φοράνε λευκά κολλαριστά πουκάμισα και μαύρα κοστούμια, μαύρα – κατάμαυρα, για να “το παίξουν” σοβαροί, Πολιτικοί για παράδειγμα… και είναι (ή γίνονται) στην πραγματικότητα οι νεκροθάφτες της πολιτικής…

…ή και Διπλωμάτες (μην ξεχνιόμαστε!...), που καμώνονται πως συζητούν για να’ βρουν, τάχα, λύσεις… μέχρι να τους δώσουν οι στρατιωτικοί το “ελεύθερο” να καταλήξουν…

…Ή, πάλι, το ίδιο κουστουμαρισμένοι, το ίδιο σοβαροί… παριστάνουν τους αξιοπρεπείς τραπεζίτες, τους χρηματιστές, τους επενδυτές, τους επιχειρηματίες… Και γίνονται, στην πραγματικότητα, οι νεκροθάφτες των αγώνων και των ελπίδων και των ονείρων δεκάδων ή εκατοντάδων ή χιλιάδων οικογενειών… […που πήραν δάνειο και “χαντακώθηκαν” ή που έμειναν άνεργοι και “πετάχτηκαν στον δρόμο”…]

Να μην ξεχάσω, βέβαια, για να ’μαι δίκαιος, κι εκείνους τους καλικαντζάρους που ντύνονται και παριστάνουν τους παπάδες ή τους αγιορείτες μοναχούς… [“Θου, Κύριε, φυλακή τω στόματί μου” και… συγχώρα με εμένα για την κατάκριση… κι εκείνους, τους “θεομπαίχτες”, για το κατάκριμα… που είπαν να παίξουν, για παράδειγμα, “εν ού παικτοίς”, στο Βατο-παίδι (ή Βατο-πέδι;) για παράδειγμα…] Και ψέλνουν, έτσι, αυτοί οι ίδιοι, τον επικήδειο πολλών ψυχών που πίστεψαν και στηρίχθηκαν και ήλπισαν σ’αυτούς… και τώρα κολάστηκαν, γιατί τους πρόδωσαν…

Οι σύγχρονοι καλικάντζαροι, οι τραμπούκοι, οπλοφορούν και ρίχνουν…

…είτε με υπηρεσιακό περίστροφο, “στον αέρα”…

…είτε με Καλάσνικωφ, “στο ψαχνό”…

Σκοτώνουν “εν θερμώ” 15χρονους…

…ή προσπαθούν να σκοτώνουν “εν ψυχρώ” 21χρονους…

Κι ύστερα γυρίζουν την πλάτη, ατάραχοι κι αναίσθητοι, και φεύγουν…

…ενδεχομένως ρίχνοντας και μια χειροβομβίδα για να καλύψουν την φυγή τους…

Σαν “Κύριοι”, που λένε…

Όχι, δεν αναφέρομαι μόνο σ΄αυτούς που έφυγαν μέσα στη νύχτα…

…μα και σ’ αυτούς, τους όποιους “καθώς πρέπει”, τους βολεμένους κάθε είδους, τους “κουστουμάτους”, που έχουν κι αυτοί τον τρόπο τους να “καλύπτουν τη φυγή τους…

…Είτε από την Κοινή γνώμη, είτε από την Δικαιοσύνη…

…Υπουργοί –καλικάντζαροι…. ή/και Κυβερνήσεις καλικαντζάρων ολόκληρες… που έφυγαν στο παρελθόν… ή/και θα φύγουν στο μέλλον…

…μέσα σε προπετάσματα καπνού…

…χάρη και σε χειροβομβίδες κρότου –λάμψης…

…τι λέω;… χειροβομβίδες νόμων κατά βούληση…

…περί παραγραφής αδικημάτων, για παράδειγμα, περί (μη) ευθύνης υπουργών…

…και προπετάσματα καπνού που δημιουργούν τα διάφορα ΜΜΕ, κατά περίπτωση και περίσταση, “εξοφλώντας γραμμάτια” και οφέλη…

Κι όλοι, κατά πως λέει ο λαός, “φεύγουν νύχτα”!...

Μα κι όλα τα παραπάνω, επισημαίνω, συμβαίνουν νύχτα!...

…Μες στο σκοτάδι!...

…Όπως κάθε τι φαύλο!....

…που πράττει, “εν κρυπτώ”, ο κάθε φαύλος και τραμπούκος…

[Όποια από τις παραπάνω επαγγελματικές ιδιότητες κι αν έχει… ή και όποια άλλη που δεν ανέφερα…]

Διότι “πας ο τα φαύλα πράττων, μισεί το φως”….

…Και τα Φώτα, που κάποτε ήταν “Φώτα ολόφωτα”, φοβούμαι πως από χρονιά σε χρονιά γίνονται όλο και λιγότερο φωτεινά…

…υπό την έννοια ότι όλο και λιγότερα μάτια… όλο και λιγότερες ψυχές… όλο και λιγότερες καρδιές και μυαλά… είναι ανοιχτά να φωτιστούν…

Γι’ αυτό σας λέω, φίλοι μου!

Ανοίξτε τα μάτια σας!

Ανοίξτε τα μυαλά σας!

Ανοίξτε τις καρδιές σας!

Να μπει Φως, πολύ Φως…

…να λάμψουν τα σκοτάδια!...

Κι όλοι μαζί, ας γίνουμε πυρσοί, λαμπάδες…

…ας καούμε… ας πυρποληθούμε…

…διότι, όπως λέει ο ποιητής [στίχος που συχνά τον έχω επικαλεσθεί…]

… “αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ, πώς θα λάμψουν τα σκοτάδια;”…

Κι όπως λέει ένας άλλος δικός μας μεγάλος ποιητής, ο Άγγελος Σικελιανός, στο “Πνευματικό Εμβατήριό” του [που μπορείτε να βρείτε και στο άλλο μου ιστολόγιο, εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2008/06/blog-post_30.html]

«Ομπρός, βοηθάτε να σηκώσουμε τον ήλιο πάνω απ΄ την Ελλάδα!

Ομπρός, βοηθάτε να σηκώσουμε τον ήλιο πάνω απ' τον κόσμο!

Τι, ιδέτε, εκόλλησεν η ρόδα του βαθιά στη λάσπη,

κι α, ιδέτε, χώθηκε τ' αξόνι του βαθιά μες στο αίμα!

Ομπρός, παιδιά, και δε βολεί μοναχός του ν' ανέβει ο ήλιος

σπρώχτε με γόνα και με στήθος να τον βγάλουμε απ' τη λάσπη,

σπρώχτε με στήθος και με γόνα, να τον βγάλουμε απ' το γαίμα.

Δέστε, ακουμπάμε απάνω του ομοαίματοι αδερφοί του!

Ομπρός, αδέρφια, και μας έζωσε με τη φωτιά του,

ομπρός, ομπρός, κ' η φλόγα του μας τύλιξε, αδερφοί μου!

Ομπρός, οι δημιουργοί!...

Την αχθοφόρα ορμή Σας στυλώστε με κεφάλια και με πόδια,

μη βουλιάξει ο ήλιος!»

Επιτρέψτε μου να κλείσω με κάτι σχετικό, αλλά πιο “πεζό” και “πρακτικό”, από το βιβλίο του Δημητρίου Μπουραντά “Όλα σου τα ’μαθα, μα ξέχασα μια λέξη”:

“Η ευθύνη μας δεν είναι μόνο να μην κάνουμε εκείνα που δεν πρέπει. Ταυτόχρονα πρέπει να μην αφήνουμε να τα κάνουν οι άλλοι. Αν τ’ αφήσουμε, θα γίνουν χείμαρροι και θα μας πνίξουν. Η αντίσταση σε όλα αυτά είναι καθήκον του κάθε πολίτη που πιστεύει σ’ έναν καλύτερο κόσμο. Η οπισθοχώρηση και η φυγή ενισχύουν τη δυναμική των φαύλων κύκλων της κοινωνίας που οδηγούν στην κοινωνική αποσύνθεση, στη μετριότητα, ίσως και στην αυτοκαταστροφή”.

Καλή Φώτιση σε όλους μας!

«Υπερβολή και Υπέρβαση. Ελλάδα και Έλληνες. Της υπερβολής (συνήθως) και της υπέρβασης (σπανίως)»

Τα παρακάτω δύο συναφή κείμενα γράφτηκαν πριν από τα γεγονότα της τελευταίας εβδομάδας και, συνεπώς, ουδόλως έχουν επηρεαστεί απ’ αυτά. Ίσως, όμως, να αφορούν και σ’ αυτά…

[11.10.2008]

Υπερ-βολή και Υπέρ-βαση.

Φαίνεται να μοιάζουν, να έχουν κοινά στοιχεία, οι δύο αυτές λέξεις. Κι όμως, αν το σκεφτείς, είναι τόσο διαφορετικές!...

Η πρώτη αρνητική. Η δεύτερη θετική. Έτσι τις σταθμίζω, έτσι τις αξιολογώ…

Δεν πολεμάς… δεν ξεπερνάς το “βολικό” που μας βαλτώνει, δρώντας κι ενεργώντας “υπερ-βολικά”. H “υπερ-βολή” δεν είναι μια “super-βολή”, δηλαδή μια “πολύ καλή βολή”… Είναι μια “παραμύθα”, ένα ψέμα!... Κάτι σαν… να προσπαθείς να “πετάξεις” τον εαυτό σου και να τον παρουσιάσεις πολύ πιο μπροστά, πολύ πιο πέρα απ’ όπου είσαι στη πραγματικότητα. Παριστάνεις ότι τα καταφέρνεις, ότι είσαι… μα γρήγορα καταλαβαίνεις την πικρή αλήθεια… Που την καταλαβαίνουν κι οι άλλοι, βεβαίως, κι έτσι γίνεσαι καταγέλαστος!...

Η υπέρ-βαση είναι διαφορετική: Δεν τον “πετάς” τον εαυτό σου πιο πέρα, πιο μπροστά, μα… τον σπρώχνεις, τον κουβαλάς ή τον τραβάς πιο πέρα, πιο μπροστά! Πιο πέρα από όσο νόμιζες ότι μπορεί να φθάσει… ή απ’ όσο νόμιζαν οι άλλοι πως μπορεί να φθάσεις!...

* * * * * * *

[25.10.2008]

Η Ελλάδα και οι Έλληνες. Συνήθως της υπερβολής και σπανίως της υπέρβασης. Δυστυχώς…

Η “υπερβολή”, έγραφα παλιότερα, αστειευόμενος, είναι λέξη σύνθετη, με κύριο συνθετικό τη “βολή”, δηλαδή το “βόλεμα”… Συνεπώς υπερ-βολή είναι η “βολή” που ξεπερνά το μέτρο, η “υπερβολική βολή”, το “υπερβολικό βόλεμα”. Βόλεμα σ’ αυτό που είμαστε (και συνεπώς στασιμότητα…), βόλεμα στις καταστάσεις (και, συνεπώς, ανυπαρξία και αδυναμία αντίδρασης στα κακώς κείμενα, απουσία ελπίδας για κάτι καλύτερο, για μια αλλαγή, για πρόοδο…)

[Επειδή, όμως, όπως συχνά επισημαίνω, “αρχή σοφίας ονομάτων επίσκεψις”… κάτι που έχουμε ξεχάσει και γι’ αυτό μειώνονται οι πιθανότητές μας για σοφία…]

…Στην πραγματικότητα οι λέξεις “υπερ-βολή” και “υπέρ-βαση” προέρχονται, ετυμολογικά, από τα ρήματα “υπερ-βάλλω” και “υπερ-βαίνω”.

“Βάλλω” σημαίνει “ρίχνω” ή “χτυπώ”, ενώ “βαίνω” σημαίνει “προχωρώ”, “πορεύομαι”… Στην πρώτη περίπτωση ρίχνουμε κάτι, στην δεύτερη προχωράμε εμείς οι ίδιοι…

[Σαρκαστική παρένθεση: Μπας και γι’ αυτό ήμασταν συνήθως καλοί στις ρίψεις –βλ. Σακορράφα, Βερούλη, Μανιάνι, Κελεσίδου- και, πλην εξαιρέσεων, κακοί στους δρόμους και στα άλματα, όταν οι επιδόσεις δεν είναι χημικά υποβοηθούμενες;…]

Μου ήρθε μια εικόνα, μια σύγκριση, για να φανεί η διαφορά: Υπάρχει κάπου ένα εμπόδιο, ένα σύνορο, ένα όριο αξεπέραστο. Εύκολη λύση: η υπερβολή. Δύσκολη λύση: η υπέρβαση!

Οι παρομοιώσεις… που αναδεικνύουν περιπτώσεις… ένα σωρό:

Ένας κίνδυνος, ένας φόβος, ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζει κάποιος. Πώς αντιμετωπίζονται;

Η εύκολη λύση, να στεκόμαστε σε απόσταση και να ξορκίζουμε το κακό, να πετροβολάμε τον κίνδυνο εξ αποστάσεως και “εκ του ασφαλούς”, να κομπορρημονούμε ότι (τάχα) δεν μας φοβίζει και ότι μπορούμε να το αντιμετωπίσουμε “για πλάκα” [“Ο Γιάννης με τα λόγια χτίζει ανώγεια και κατώγεια”…], γενικότερα το να μιλάμε και να μην δρούμε, να μην πράττουμε…

Κι η άλλη λύση; Η δύσκολη, αλλά πάντως η προφανώς (πιο) αποτελεσματική: Να κάνουμε την υπέρβαση! Να περάσουμε την “κόκκινη γραμμή”. Να φτάσουμε “στα όριά μας” (που τα νομίζαμε “όριά μας”…) και να τα ξεπεράσουμε: Να νικήσουμε τους φόβους μας, τις προκαταλήψεις μας, την “βολή μας”, την απάθειά μας… και να έρθουμε “πρόσωπο με πρόσωπο” με τον κίνδυνο ή το πρόβλημα, “ενώπιοι ενωπίοις” με τους εαυτούς μας και με τα προβλήματά μας…

Εύκολο, φίλε μου, να στέκεσαι έξω από τον φράχτη και τα προστατευτικά σύρματα, να βλέπεις το αφηνιασμένο άλογο ή τον λυσσασμένο σκύλο και, πάνω απ’ τον φράχτη, να τον πετροβολάς… Το δύσκολο είναι να μπεις μέσα απ’ τον φράχτη και να τα δαμάσεις…

Εύκολο να στέκεσαι στις κερκίδες και να “βάλλεις” [:σχολιάζεις, κριτικάρεις] κατά των αθλητών του στίβου ή κατά των ποδοσφαιριστών, ή να “υπερ-βάλλεις” κομπάζοντας ότι “εγώ, αν έμπαινα μέσα, θα πήγαινα καλύτερα από εσάς, θα έπαιζα καλύτερο ποδόσφαιρο από εσάς”…

Το δύσκολο, η υπέρβαση, θα ήταν να αφήσεις ετούτες τις υπερβολές, να βγάλεις τα σκαρπίνια σου, να φορέσεις τη φόρμα σου και τα αθλητικά σου παπούτσια και να μπεις ο ίδιος στον στίβο ή στο γήπεδο… [Εκεί και τότε να δω, φίλε μου, “πόσα απίδια χωράει ο σάκκος”…]

Εύκολο είναι, φίλε μου, να κριτικάρεις (σχεδόν πάντοτε υπερ-βολικά!...) πρόσωπα για έναν σωρό λόγους και αιτίες. Η υπέρβαση έγκειται στο να αντιμετωπίσεις ανάλογες καταστάσεις με τον ενδεικνυόμενο τρόπο… Δεν αρκεί να λες, πρέπει να πράττεις! Δεν έχουν αξία οι υποσχέσεις, αλλά η εκπλήρωσή τους… To “θα κάνω” και “θα δείξω” είναι υπερβολή, το “κάνω” και το “δείχνω” είναι υπέρβαση!...

[Να κάνω μια αναγκαία διευκρίνιση: Συχνά υπέρβαση δεν είναι ν’ αντιμετωπίσεις το πρόβλημα ή την κατάσταση διαφορετικά ή πιο δυνατά ή πιο έξυπνα, αλλά να καταργήσεις το πρόβλημα! Πολλοί προσπάθησαν να λύσουν τον γόρδιο δεσμό. Η υπέρβαση έγκειτο στο να μην τον λύσεις, αλλά να τον κόψεις!... Συχνά δεν αρκεί να είσαι πιο ικανός να ξεπεράσεις ένα εμπόδιο, ένα φράχτη για παράδειγμα, που ορθώνεται μπροστά στον δρόμο τον ανθρώπων. Υπέρβαση είναι, ίσως, να γκρεμίσεις το εμπόδιο!...]

Και βέβαια η υπέρβαση δεν νοείται σε σχέση μόνο και πάντα με τους άλλους. Νοείται κατά βάση και κυρίως με τον ίδιο σου τον εαυτό!...

Δεν είναι λύση το να βάλλεις – υπερβάλλεις – κριτικάρεις τον άλλο, να τον μειώσεις, να τον κάνεις “μικρότερο”, ασθενέστερο, για να τον υπερβείς… Λύση ηθική και θεμιτή είναι να υπερβείς τα όρια και τις δυνατότητες του εαυτού σου για να υπερβείς και τον άλλο…

Θα σου ήταν, σίγουρα, εύκολο να πεις, να λες “ξέρεις ποιος είμαι εγώ (ρε)”, “ξέρεις αν θέλω τι μπορώ να (σου) κάνω;” κ.λπ. Υπέρβαση, όμως, είναι, αντί να λες και να καυχάσαι, να είσαι [και όταν είσαι, δεν έχεις ανάγκη να το λες…] και να γίνεσαι συνεχώς… Υπέρβαση είναι να ξέρεις τι θέλεις και να κάνεις αυτό που μπορείς να κάνεις… κι ακόμα παραπάνω…

Έγραψα στην αρχή, προεξαγγελτικά, για την Ελλάδα και τους Έλληνες της υπερβολής. Σχεδόν σε όλα…

Λέμε, υπερ-βάλλοντας, πως “είμαστε ο καλύτερος λαός του κόσμου”, κι ούτε που προσπαθούμε να υπερ-βούμε τον ίδιο μας τον (κακό) εαυτό μας, μήπως και “δικαιολογήσουμε” έτσι τα λεγόμενά μας…

Στέκουμε στον καθρέφτη μας μπροστά, σκέτοι “καραγκιόζηδες” και καμαρώνουμε τους εαυτούς μας, καλώντας, υπερ-βάλλοντας, τους άλλους, να έρθουν να δουν, στο πρόσωπό μας, τον Μέγα Αλέξανδρο… Κι ούτε μια προσπάθεια υπέρ-βασης, τουλάχιστον, μήπως και του μοιάσουμε στο ελάχιστο…

Στα πιο απλά, τα καθημερινά:

Μόλις ανάβει το φανάρι πράσινο, “τσίτα τα γκάζια” και το στροφόμετρο “στο κόκκινο” και… λίγο αργότερα, πάλι υπερ-βάλλοντας, “αφήνουμε τα λάστιχα στον δρόμο”, φρενάροντας απότομα, δηλαδή υπερ-βολικά, μόλις στο επόμενο φανάρι [Κι αυτό, θυμίζω, το αποκαλούμε “οδήγηση στο όριο”!...] Υπέρβαση θα ήτανε για μας, θαρρώ, να βάζουμε το νου να λειτουργήσει και να σκεφτούμε πως αυτό το “γκάζι – φρένο” δεν είναι διόλου λογικό, μα επικίνδυνο και ιδιαίτερα ζημιογόνο, και για την τσέπη μας (ως κατανάλωση βενζίνης) και για το αυτοκίνητο, μα και για το περιβάλλον…

Και τούτο το παράδειγμα το τελευταίο, όπως και τα προηγούμενα, μπορούν να αναγνωσθούν και (ως) μεταφορικά, και για άλλες εκδηλώσεις της ζωής μας:

Το να ξεκινάμε κάτι παθιασμένα και βιαστικά και ύστερα, λίγο αργότερα, στο πρώτο εμπόδιο, στην πρώτη δυσκολία, να τα παρατάμε απογοητευμένοι, είναι αναμφίβολα υπερβολές, απ’ την αρχή ως το τέλος. Αντίθετα υπέρβαση [ιδίως για εμάς τους Έλληνες] θα ήταν το να κάνουμε προγραμματισμό, το να είμαστε επίμονοι… [Διότι “πάθος” είναι, βέβαια, και η υπομονή και η επιμονή… Και υπέρβαση, αντίστοιχα, το να τα δεις τα πράγματα έτσι…]

Υπερβολικοί! Παντού και πάντοτε και σε όλα:

Το βλέπεις, για παράδειγμα, κάθε χρόνο [ίδια και απαράλλαχτα!...] σε όλες τις ποδοσφαιρικές ομάδες και τους φιλάθλους τους: Το καλοκαίρι αγοράζουν, πάντοτε, όλους τους “παιχταράδες”. “Φέτος θα σκίσουμε”, λένε οι παίκτες και οι οπαδοί. Ή, πάλι: “Εμπιστευόμαστε τον ικανό προπονητή, στα εύκολα και στα δύσκολα, για να χτίσει μια νέα ομάδα, με προοπτική και μέλλον”, ακούς να λένε οι διοικούντες. Και άλλα τέτοια, βαρύγδουπα και υπερβολικά… Κι ύστερα, στην πρώτη ατυχία ή αποτυχία, το ίδιο υπερβολικά, έρχεται το “ανάθεμα”, η γκρίνια, οι εντελώς αντίθετες απόψεις και τα σχόλια… Να δούμε πότε θα κάνουμε, όλοι μας, την υπέρβασή μας, ν’ αναγνωρίσουμε, εμπράκτως, πως το σωστό “μοντέλο” είναι να αφεθεί για χρόνια ο κάθε “Άλεξ Φέργκιουσον” να γίνει “σερ” και να χτίσει, βήμα προς βήμα, σε βάθος χρόνου και με προοπτική, μια νέα ομάδα…

Κι αν είναι έτσι στον αθλητισμό, το ίδιο συμβαίνει, βέβαια, και στην πολιτική: “Πάντοτε ευκολόπιστοι και πάντα προδομένοι”… Διότι τι είναι η ευπιστία, παρά η υπερβολική και άκριτη εμπιστοσύνη;…

…Και μια που φθάσαμε στο θέμα “πίστη”: Τι είναι και η θρησκοληψία, που όλοι μας, λίγο – πολύ, κατηγορούμε, παρά μια ακόμα έκφανση υπερβολής;…

Κι ένα σωρό άλλα παραδείγματα θα μπορούσα να αναφέρω. Αλλά ας μην υπερβάλλω!...

Υ.Γ. [της 14.12.2008]:

Σήμερα, λόγω των γεγονότων της τελευταίας εβδομάδας, και το άλλο μου ιστολόγιο, το “Σπουργίτι” έκανε την… υπέρβασή του, αλλά ίσως υπέπεσε και στην παγίδα της υπερβολής… Διαβάστε εδώ:

http://spourgitistefanos.blogspot.com/2008/12/blog-post_14.html

Πανδώρας μύθος – Άλλη μια ανάγνωση & Μια άλλη ανάγνωση

Πανδώρα. Η προικισμένη με όλα τα δώρα.

Η Αφροδίτη της χάρισε, λέει, κάλλος. Ο Ερμής, λένε, την προίκισε με θάρρος και εξυπνάδα. Κι οι άλλοι (Ολύμπιοι) θεοί με άλλα θέλγητρα, προσόντα κι αρετές…

Ξαναδιαβάζω αυτό τον (γνωστό σε όλους μας) μύθο και… άθελά μου, μου έρχεται η σκέψη, πως θα μπορούσε κάλλιστα να είναι η Ελλάδα αυτή η Πανδώρα… Καθώς συνηθίζεται να γράφεται, η χώρα μας είναι “ευλογημένη απ’ τους θεούς”: Θέση εξαιρετική, κλίμα ήπιο, μεσογειακό, ομορφιές κάθε είδους και μορφής… Κι οι κάτοικοί της, κι αυτοί το ίδιο “ευλογημένοι”, το ίδιο προικισμένοι: Έξυπνοι, φιλότιμοι, ανοιχτόκαρδοι, δημιουργικοί, “έξω καρδιά”. Με έγνοια για τον συνάνθρωπο, με σεβασμό για τους ηλικιωμένους κ.λπ.

…Όλα αυτά στα χρόνια τα πανάρχαια, τα (σχεδόν) μυθικά, δηλαδή “παραμυθένια”…

[Είναι “πολύ καλά κι ιδανικά πλασμένα, για να είναι (ή να παραμείνουν…) αληθινά”…]

Ο μύθος, στη συνέχειά του, μιλά και για τα όσα εφιαλτικά ακολούθησαν [Χμ… η λέξη “εφιαλτικά” δεν είχε καν πλαστεί ακόμα τότε και, φυσικά, δεν είχε αυτό το νόημα που έχει σήμερα]. Αυτή η γυναίκα, λοιπόν, συνεχίζει ο μύθος, η Πανδώρα, η πρώτη γυναίκα επί της γης [το “η πρώτη γυναίκα επί της γης” θα μπορούσε, στην ανάγνωσή μας αυτή, να έχει έννοια ιεραρχική, να αναφέρεται δηλαδή στην πατρίδα μας, έτσι δεν είναι;…] προσφέρθηκε ως σύζυγος στον Επιμηθέα, παρότι ο σοφότερος αδελφός του, ο Προμηθέας, του ’χε συστήσει να μην δεχθεί κανένα τέτοιο ή άλλο δώρο. Μα… τέτοιο δώρο θα μπορούσε, άραγε, ποτέ να τ’ αρνηθεί κανείς;… [Σε τελική ανάλυση τι το κακό έχει, άραγε, μια τέτοια προικισμένη πατρίδα; Εδώ σαν κάπου να πάσχει, σκέφτομαι, ο παραλληλισμός και η νέα διάσταση της ανάγνωσης που επιχειρώ…]. Και, πολύ περισσότερο, πώς θα μπορούσε ο Επιμηθέας ν’ αρνηθεί ένα τέτοιο δώρο, μια τέτοια προσφορά, που εμείς ανέκαθεν, ως λαός, κωφεύαμε στις υποδείξεις, στις συμβουλές και στα κελεύσματα του (όποιου!) Προμηθέα, και πάντα είχαμε την προσωπικότητα και τον χαρακτήρα του Επιμηθέα… [Ακόμα και εγώ, που έρχομαι να γράψω σχετικά, το κάνω, δυστυχώς, ως Επι-μυθέας και όχι ως Προ-μυθέας….]

Ο μύθος καταλήγει, όπως ξέρετε, με τρόπο τραγικό [Xμ… κι αυτή η λέξη, “τραγικός”, εφευρέθηκε πολύ αργότερα, στους χρόνους τους ιστορικούς…]: Στο σπίτι του Επιμηθέα υπήρχε, επιμελώς σφραγισμένο, κουτί ή πίθος, που το άνοιγμά του ήταν αυστηρά απαγορευμένο σε όλους. Ο Έλληνας, όμως, ως γνωστό, “δεν υπομένει ζυγό στον τράχηλο” και φυσικά δεν ανέχεται και δεν υπακούει σε απαγορεύσεις [Ίσως αυτό το δώρο να μη βρέθηκε κανένας θεός να του το δώσει ή ο ίδιος να το απαρνήθηκε… για να κομπάζει πως, τάχα, είναι έτσι “ελεύθερος”!...] Πόσο δε μάλλον που πρόκειται για την Πανδώρα, που έχει και την “καπατσοσύνη” και την “τσαχπινιά” να παραβεί όλους τους κανόνες!... [Kαι να νομίζει πως το κάνει, μάλιστα, “χαριτωμένα”… (Μην τυχόν και δεν “παινέψουμε” τον Έλληνα τον καταφερτζή και κάθε έκφανση του χαρακτήρα του!...) Κάτι σαν τις… “βασίλισσες της μεσημεριανής τηλεοπτικής ζώνης”, δηλαδή, που νομίζουν ότι προσφέρουν κοινωνικό έργο, “ξεσκεπάζοντας κάθε τι” κι “αποκαλύπτοντας τα πάντα”…]. Ήταν κι η γυναικεία περιέργεια, βλέπεις, που συχνότατα ξεπερνά το μέτρο! [Διότι η περιέργεια ήταν κι αυτή, ανέκαθεν, ένα στοιχείο του χαρακτήρα του Έλληνα, που τον οδήγησε στο να μεγαλουργήσει, αργότερα, σε όλους τους τομείς: Επιστήμη, Τέχνη, Εξερευνήσεις, Εμπόριο, Φιλοσοφία. Μα όταν κι αυτή ξεπερνά το “μέτρο”, αυτό που αργότερα θα τονίσουν και θ’ αναδείξουν σε αρετή οι κλασικοί Έλληνες φιλόσοφοι, τότε “πανουργία και ου σοφία” αποδεικνύεται…].

Πώς, λοιπόν, ν’ αντισταθεί η Πανδώρα, στον πειρασμό να μάθει το περιεχόμενο του πίθου ή του κουτιού; Μόλις, λοιπόν, σήκωσε το πώμα, συνέβη ένα απ’ τα δύο [διότι, όπως θα ξέρετε ίσως, υπάρχουν δύο διαφορετικές, ως προς το σημείο αυτό, παραλλαγές του μύθου]: Είτε ξεχύθηκαν από μέσα όλα τα, άγνωστα ως τότε, δεινά του ανθρώπου, που απλώθηκαν ένα γύρο [:παραλλαγή του Ησίοδου], είτε ξεπήδησαν από μέσα όλα τ’ αγαθά [διότι αυτά, και όχι τα δεινά, υπήρχαν μέσα στο κουτί] κι αμέσως φτερούγισαν και χάθηκαν μακριά [όπως είναι η παραλλαγή των μεταγενέστερων αρχαίων συγγραφέων].

Διαλέξτε μία από τις δύο παραλλαγές και, αντίστοιχα, κάν’ τε τον παραλληλισμό που της ταιριάζει: Είτε γέμισε η Ελλάδα [ή, ορθότερα, οι Έλληνες…] όλα τα “κακά της μοίρας μας”, για τα οποία όλοι μας, λίγο –πολύ, καθημερινά παραπονούμαστε, είτε ξέμεινε η Ελλάδα [ή, αντίστοιχα, οι Έλληνες…] από κάθε τι θετικό κι επαινετό…

Από κάθε τι; Απ’ όλα; Χμμ! Όχι ακριβώς!... Πρόλαβε ευτυχώς, λέει ο μύθος, κι έκλεισε το καπάκι η Πανδώρα, κι έκλεισε μέσα στο κουτί, το τελευταίο που είχε μείνει μέσα απ’ το περιεχόμενό της: την Ελπίδα!

Μεγάλο δώρο, στ’ αλήθεια, ετούτη η Ελπίδα! Καλά που υπάρχει κι αυτή. Σπουδαίο δώρο από την [ή για την] Πανδώρα. Και για τους Έλληνες και την Ελλάδα… Τους σημερινούς Έλληνες και τη σημερινή Ελλάδα…

Μα για την ελπίδα θα τα πούμε κάποια άλλη φορά!

[Για την ώρα τελειώσαμε… “That’s all folks”, όπως τελειώνουν οι ταινίες!... Και, όπως συχνά επισημαίνουν, “όλα τα παραπάνω είναι φανταστικά, είναι μύθος, και καμιά σχέση δεν έχουν με την πραγματικότητα, με πρόσωπα και καταστάσεις”… Ή μήπως έχουν;…]