Οι αριθμοί ως σύμβολα και η Αριθμοσοφία

“Σουσάμι άνοιξε!”. Η μαγική φράση, στο παραμύθι “Ο Αλή Μπαμπά και οι σαράντα κλέφτες”, νομίζω, που μετακινεί τον βράχο και ανοίγει την πόρτα – πέρασμα προς την κρυφή σπηλιά όπου κρύβονται οι πολύτιμοι και αμύθητοι θησαυροί!... Αν αποφασίσεις να πεις κάτι άλλο, είτε πιο πρωτότυπο, είτε πιο “σοφό”, το πέρασμα δεν πρόκειται ν’ ανοίξει, οι θησαυροί δεν πρόκειται να σου αποκαλυφθούν…

“Σουσάμι άνοιξε”… Πφφ!... Παραμύθια!...

* * *

Ένα χρηματοκιβώτιο. Όπου τοποθετείς, ασφαλώς, ό,τι πιο πολύτιμο. Όσο πιο πολύτιμο, τόσο πιο επιτακτική η ανάγκη να βάλεις ένα συνδυασμό πιο δύσκολο, ώστε ν’ αποφευχθούν τυχόν δυσάρεστες εκπλήξεις… Το σημαντικό να μην ξεχαστεί ο συνδυασμός! Διαφορετικά… αλίμονο!....

* * *

Καθένας μας έχει ένα (κινητό) τηλέφωνο. Που αντιστοιχεί σ’ έναν διαφορετικό αριθμό. Αν θέλεις κάποιος άλλος να μπορεί να επικοινωνεί μαζί σου, του γνωστοποιείς τον δεκαψήφιο αυτό αριθμό. Έστω κι ένας αριθμός να είναι λάθος, επικοινωνία δεν μπορεί να επιτευχθεί… [Το “σπασμένο τηλέφωνο” στην μετάδοση… ενός τηλεφωνικού αριθμού μπορεί να καταστήσει την μεταδιδόμενη πληροφορία άχρηστη και την επικοινωνία αδύνατη. Και το παιχνίδι αυτό, τότε, δεν μας φέρνει γέλιο!...]

Αριθμοί και λέξεις είναι σύμβολα. Σύμβολα επικοινωνίας. Νοηματοδοτημένα με συγκεκριμένο τρόπο, με συγκεκριμένο περιεχόμενο, κοινής αποδοχής, ώστε να επιτευχθεί επικοινωνία… Αν κάπου δεν υπάρχει συμφωνία και αποδοχή της έννοιας, αν παρεισφύσει κάποιο σφάλμα στην μετάφραση, στην ερμηνεία, προκύπτουν παρα-νοήσεις, παρ-εξηγήσεις…

Αριθμοί και λέξεις είναι φορείς σοφίας και πλούτου. Τα μαθηματικά κι η γλώσσα είναι τα πολύτιμα κλειδιά της Σοφίας του κόσμου. Χωρίς τα μαθηματικά και τους αριθμούς δεν μπορείς να ξεκλειδώσεις τους συμπαντικούς νόμους… Και χωρίς τις λέξεις τον πλούτο της επικοινωνίας και την σοφία του νοήματος. Ιδίως αν η Αριθμο-σοφία δεν είναι ένας μύθος, ένα παραμύθι…

Παραμύθι, θυμίζω, ήταν κάποτε, δηλαδή θεωρείτο, η Ελλάδα του Ομήρου. Μέχρι που κάποιος την πίστεψε ως αλήθεια, ο Σλήμαν, και ανακάλυψε την Τροία…

[Βεβαίως δεν έχουμε ανακαλύψει ακόμα την Ατλαντίδα κι αυτό κάνει κάποιους να μην πιστεύουν στην ύπαρξή του, αλλά ότι πρόκειται για παραμύθι… Το ίδιο ισχύει, ίσως, και για τον “Απωλεσθέντα Παράδεισο”. Όχι ως ποίημα, προϊόν φαντασίας, αλλά ως πραγματικότητα…]

Κι αν είναι αλήθεια η Αριθμοσοφία, η αντιστοιχία δηλαδή κάθε λέξης μ’ έναν αριθμό; Τότε προκύπτουν τα προβλήματα: π.χ. η λέξη “θάρρος” [9+1+100+100+70+200=480] στην αρχαία ελληνική ήταν “θάρσος” [9+1+100+200+70+200=580] ή, πάλι, η λέξη “κλειδί” [20+30+5+10+4+10=79] που στην αρχαιότητα ήταν “κλεις” [20+30+5+10+200=265]. Σκέψου να προσπαθείς μ’ ένα κλειδί Νο.79 ν’ ανοίξεις μια πόρτα που χρειάζεται… κλειδ-άριθμο No.265!... Δεν πρόκειται ν’ ανοίξει ποτέ!... Κι ο θησαυρός, αν δεν είναι άνθρακες, δεν πρόκειται να σου αποκαλυφθεί ποτέ!...

Περί “ορθοδοξίας” (ορθής δόξας), “ορθότητας”, “λοξότητας”, “αναποδιάς” και “αιρετικότητας”

[Η παρούσα ανάρτηση, λόγω του μεγέθους και της “προχειρότητάς” της, θα έπρεπε, ίσως, να καταταχθεί και αναρτηθεί στο “Σπουργίτι”। Λόγω της σημασίας της, όμως, προκρίνω – προτιμώ να την αναρτήσω εδώ]

Κυριακή η λεγόμενη “της Ορθοδοξίας” χθες.

Αφορμή για να σκεφτώ τόσο περί Ορθοδοξίας, όσο και περί ορθοδοξίας.

Πολλά σκέφτηκα (και επί των δύο αυτών θεμάτων) και πολλά έγραψα σχετικώς, λέω, όμως, και επιλέγω, αντί άλλων, να αναρτήσω μόνο μία εικόνα [“μια εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις” δεν λένε;…], τροφή για σκέψη και προβληματισμό όλων μας περί του τι είναι (ή, κατ’ ακρίβεια, τι θεωρούμε, συχνά με προχειρότητα ή επειδή “έτσι το βρήκαμε” ή μας είναι βολικό…) “ορθό” ή “ανάποδο”…

Επίσης παραπέμπω σε κάποιες παλαιότερες αναρτήσεις μου:

http://seagullstefanos.blogspot.com/2010/03/blog-post.html

[Οπτική των πραγμάτων]

http://seagullstefanos.blogspot.com/2009/03/puzzle.html

[Κομμάτια (σκέψεων) ενός puzzle (για την “Αλήθεια”)]

«“Τι είναι η πατρίδα μας;” (πάλι…)»

[Τα παρακάτω θα μπορούσαν να θεωρηθούν συνέχεια από μια παλιότερη ανάρτησή μου, εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2010/05/blog-post.html, αλλά δεν είναι!]

“Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είναι οι κάμποι; Μην είναι τα ψηλά βουνά;…” [Κι αυτά και άλλα!...]

Το ερώτημα του ποιήματος που απαγγέλλαμε όταν ήμασταν παιδιά, έρχεται και ξανάρχεται και τώρα που ανδρωθήκαμε… Και ζητά, συχνά πιεστικά, απαντήσεις…

Τι είναι η Ελλάδα μας; Έχει κάποιο ρόλο ιδιαίτερο στην ιστορία, στο παρόν και στο μέλλον;

“Η Ελλάς προόρισται να ζήσει και θα ζήσει!” είπε ο σοφός. Ήταν σοφό αυτό που είπε ή όχι; Εξέφραζε γνώμη σοφή ή αβάσιμη πρόβλεψη; Ή μήπως μια επιθυμία; Αν είναι αλήθεια, σημαίνει πως η τρέχουσα οικονομική κρίση, αλλά και η κρίση θεσμών και αξιών που διερχόμαστε, δεν πρόκειται να είναι καταστροφική για τη χώρα, η οποία, όπως πολλές φορές, “μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει και ξανά προς την δόξα τραβά”…

Εάν βεβαίως και το εμβατήριο αυτό εκφράζει αληθινά την πραγματικότητα και δεν είναι απλώς προς “λαϊκή κατανάλωση” ή/και “καθοδήγηση” του πλήθους…

Να συμφωνήσουμε, ίσως, σε κάτι; Πως δηλαδή η πατρίδα μας δεν είναι μόνο οι κάμποι και τα βουνά. Και πως όσο όμορφα κι αν είναι αυτά [ή εν γένει η φύση της χώρας μας], αντικειμενικά και όχι υποκειμενικά, ότι δεν τα θεωρούμε εμείς όμορφα (αντίστοιχα όπως κάθε λαός γενικά και κάθε άνθρωπος ειδικότερα παινεύει τον τόπο του….), η ομορφιά της φύσης, λοιπόν, δεν αρκεί, αυτή και μόνη, να είναι ο λόγος για να αξίζει αυτή η χώρα!...

“Χώρα” είναι ο χώρος που καταλαμβάνει.

Πατρίδα είναι και κάτι [τουλάχιστον “κάτι”, αν όχι περισσότερα!...] παραπάνω!

Είναι, για παράδειγμα, και οι άνθρωποι. Οι Έλληνες. Κι αυτό ο καθένας το νοηματοδοτεί κατά πως του αρέσει…. Έλληνες εκ του “Σελλοί” κατά την κρατούσα άποψη. Έλληνες εκ των “Ελ” κατά μία άποψη. Έλληνες με διαφορετικό DNA απ’ όλους τους άλλους ανθρώπους της γης, ίσως επειδή είναι απόγονοι εξωγήινων απ’ την Ανδρομέδα, σύμφωνα με άλλες απόψεις…

[“Όλες οι απόψεις είναι σεβαστές”, είθισται να λέμε, στην δημοκρατία. “Ο σεβασμός κερδίζεται”, ισχυρίζεται κάποιο άλλο ρητό. Διαλέγετε και παίρνετε!...]

Και τι είναι, τελικά, οι Έλληνες; Τι εννοούμε λέγοντας “Έλληνες”;

Οι αρχαίοι Έλληνες; [Και ποιοι, ειδικότερα; Οι Σπαρτιάτες ή οι Αθηναίοι; Οι ανυπόταχτοι ή όσοι μήδισαν; Οι φιλόσοφοι ή οι σοφιστές; κ.λπ. κ.λπ.] Ήταν και παραμένει ο “Χρυσούς Αιών του Περικλέους”, το ελεύθερο και δημιουργικό πνεύμα της εποχής και η εδραίωση της δημοκρατίας, η κορυφαία στιγμή του Ελληνισμού; Ή ο Ελληνισμός κέρδισε και μεγαλούργησε όταν “μπολιάστηκε” απ’ τον Χριστιανισμό, όπως υποστηρίζουν πολλοί άλλοι, δημιουργώντας έτσι τον Ελληνοχριστιανικό ή/και Βυζαντινό πολιτισμό; Η έκφραση “Ελληνοχριστιανικός πολιτισμός” έχει νόημα ή περιέχει μία εσωτερική αντίφαση (ή και περισσότερες;!), όπως μαχητικά προβάλλουν κάποιοι “ψαγμένοι” [Πόσο “ψαγμένοι” είναι αυτοί, ώστε να απαιτούν να αποδεχθούμε άκριτα τις απόψεις τους;!...]. Είχε Ελληνισμό και πολιτισμό η βυζαντινή περίοδος της ιστορίας μας και αξίζει, άραγε, να είμαστε “υπερήφανοι” και γι’ αυτήν, ή αποτελεί μια μεγάλη περίοδο μεσαιωνικού σκοταδισμού, όπως κάποιοι θεωρούν;

Τα τετρακόσια χρόνια σκλαβιάς και η Επανάσταση του 1821 ήταν έτσι όπως νομίζουμε πως ξέρουμε; Πρέπει να “ξαναγράψουμε” την σχετική ιστορία μας ή κάτι τέτοιο μας βλάπτει ως έθνος; “Το έθνος πρέπει να θεωρεί εθνικό ό,τι είναι αληθές”, έχει ειπωθεί, αλλά συνήθως κάποιοι δεν το αποδέχονται, στο όνομα του “πατριωτισμού” και του “καλού της πατρίδας”.

Τι είναι καλό “για την πατρίδα και το έθνος”; Η αλήθεια ή η [“λελογισμένη”;] αποσιώπηση; [Τι είναι καλό για έναν ασθενή, για την ψυχολογική του κατάσταση και την περαιτέρω εξέλιξη της πορείας της υγείας του ή/και της ζωής του; Να του αποκαλύψεις ότι πάσχει από σοβαρή ασθένεια, από καρκίνο για παράδειγμα, ή όχι;….]

Για να επανέλθω στο ερώτημά μου περί Ελλάδος και περί Ελλήνων: Τι είδους άνθρωποι βγήκαμε μετά την Τουρκοκρατία; Ρωμιοί ή Έλληνες; “Αποτινάσσοντας τον ζυγό”, αποτινάξαμε, άραγε, και συμπεριφορές και ψυχοσύνθεση που αυτός συνεπαγόταν; Γίναμε κράτος ή προτεκτοράτο; Κοιταχτήκαμε στον καθρέφτη να δούμε αν εξακολουθούμε να μοιάζουμε στον Μεγαλέξανδρο ή αν μοιάζαμε στον Καραγκιόζη; Το “εθνικό κράτος” που δημιουργήσαμε [ή μας δημιούργησαν;] επειδή έτσι επέβαλε η συγκεκριμένη εποχή, αποτελείτο από Έλληνες πολίτες (κατά την αρχαιοελληνική έννοια) ή από αρματολούς και κλέφτες (με το βάρος να πέφτει στους δεύτερους); Κι από τότε μέχρι σήμερα πόσο έχει αλλάξει αυτή η κατάσταση;

Δεν είναι απλές και εύκολες οι απαντήσεις. Αλλά πρέπει να δοθούν!

Δεν είναι και δεν μπορεί να είναι ενιαίες, κοινές από όλους! Το αντίθετο μάλιστα! Ο καθένας θα δώσει διαφορετική απάντηση, ανάλογα με τη γνώση του, την μόρφωσή του, την πνευματικότητά του, την κριτική του ικανότητα, τις προκαταλήψεις του, την ελευθερία του πνεύματός του, αλλά και, ίσως, το προσωπικό του συμφέρον!... Κι ύστερα να/θα βρούμε τα ελάχιστα “κοινά”!...

«Ψυχολογικό τεστ για τις Αξίες μας [Μέρος 2ο: Το κλειδί της ερμηνείας της απάντησης στο τεστ]»

Προσοχή: ΠΡΙΝ διαβάσετε την παρούσα ανάρτηση, διαβάστε το κείμενο του ψυχολογικού τεστ στην ακριβώς προηγούμενη ανάρτησή μου, δηλαδή εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2011/02/1.html

Λοιπόν…

Καθένα από τα πέντε πρόσωπα της ιστορίας μας [υποτίθεται πως (και μπορεί να είναι αλήθεια…)] αντιπροσωπεύει κάτι. Συγκεκριμένα:

Ο Βαρκάρης, την αξία και σημασία που δίνουμε στα χρήματα.

Η Κοπέλα, την αξία και τη βαρύτητα που δίνουμε στο συναίσθημα.

Ο Σοφός, τη σημασία που δίνουμε στη λογική.

Ο Άγριος, τη σημασία που δίνουμε στο σεξ, στη ζωή μας.

Ο Ευρωπαίος, τη βαρύτητα που αποδίδουμε στην κρίση – άποψη του κόσμου για εμάς.

Η σειρά, συνεπώς, με την οποία κατατάξατε (από τον καλύτερο προς τον χειρότερο) τα πέντε πρόσωπα της ιστορίας, αποκαλύπτει πώς αξιολογείτε, ιεραρχικά, ό,τι καθένας αντιπροσωπεύει!....

Υ.Γ.: Στην παρέα όπου (μου/μας) έγινε το συγκεκριμένο τεστ, ήταν πολύ ενδιαφέρουσα η συζήτηση που επακολούθησε, τόσο ως προς την κατάταξη καθενός μας, όσο και ως προς την ερμηνεία του (αποκαλυπτικού;) τεστ.

«Ψυχολογικό τεστ για τις Αξίες μας [Μέρος 1ο: Το τεστ]»

Χθες το μεσημέρι, σε μια παρέα όπου βρισκόμουν, μεταξύ άλλων συζητήσεων [και δη “μεταξύ τυρού και αχλαδίου”…], κάποια από την παρέα μάς έκανε ένα ψυχολογικό τεστ. Αργότερα το αναζήτησα στο διαδίκτυο και διάβασα [εάν και εφόσον είναι αληθές αυτό μικρή σημασία έχει] ότι “τo test αυτό εφάρμοζε μια Βέλγικη εταιρεία προκειμένου να προβεί σε προσλήψεις. Όταν διέρρευσε, απαγορεύτηκε η χρήση του, επειδή φωτογράφιζε ακριβώς το χαρακτήρα κάθε υποψηφίου (προσωπικά δεδομένα!)”।

Διαβάστε την παρακάτω ιστορία και απαντήστε στην ερώτηση όσο πιο αυθόρμητα και γρήγορα μπορείτε.

Λοιπόν: Είναι δυο νησιά γειτονικά. Στο ένα ζει ένας άγριος (βάρβαρος, απολίτιστος με γένια...), και ένας πολιτισμένος (Ευρωπαίος λέει το τεστ). Στο άλλο ζουν αρκετοί άνθρωποι, μεταξύ αυτών και μια κοπέλα που είναι ερωτευμένη με τον Ευρωπαίο και έχει "σχέση" μαζί του. Θέλει να πάει στο απέναντι νησί προκειμένου να συναντήσει τον αγαπημένο της. Ρωτάει το μοναδικό βαρκάρη του νησιού, πόσα θέλει να την πάει απέναντι με τη βάρκα του. Ο βαρκάρης της απαντά ότι δε θέλει λεφτά και ότι θα την πάει στο νησί του καλού της, υπό τον όρο ότι θα είναι γυμνή μέσα στη βάρκα.
Η κοπέλα σοκάρεται...δεν ξέρει τι να κάνει και πάει να ζητήσει τη βοήθεια του σοφού του νησιού. Αυτός αφού, την άκουσε με προσοχή, της απάντησε: "Να κάνεις παιδί μου αυτό που σε προστάζει η καρδιά σου..." Κι έτσι η κοπέλα αποφάσισε να πάει γυμνή, προκειμένου να συναντήσει τον αγαπημένο της. Πράγματι τυπικός ο βαρκάρης την πήγε. Στην προκυμαία όμως ήταν ο άγριος...ο όποιος μόλις είδε γυναίκα και μάλιστα γυμνή… τη βίασε... Τη στιγμή του βιασμού έρχεται ο Ευρωπαίος βλέπει το σκηνικό και έξαλλος λέει στην κοπέλα να τα μαζέψει και να φύγει αμέσως, πως δεν την θέλει πια και πως χωρίζουν! Και τη διώχνει...

Τέλος ιστορίας.

Εσείς πρέπει να αξιολογήσετε τα πέντε πρόσωπα, από τον καλύτερο στον χειρότερο, δηλαδή, στο νούμερο 1 αυτός που πιστεύετε ότι ήταν ο καλύτερος, στο 2 ο αμέσως επόμενος ... και στο 5 ο χειρότερος όλων... Σας θυμίζω τα πρόσωπα: Άγριος, Ευρωπαίος, Κοπέλα, Βαρκάρης, Σοφός. Απαντήστε αμέσως και αυθόρμητα. Μην αναλύσετε το πώς και το γιατί...

[Προσωπικά πιστεύω ότι δεν βλάπτει εάν σκεφθείτε την απάντησή σας και εάν μπορείτε να την αιτιολογήσετε!...]

Υ.Γ.: Το κλειδί της ερμηνείας της απάντησής σας [διότι δεν υπάρχει “σωστή” απάντηση!...] θα σας το αποκαλύψω στην ακριβώς επόμενη ανάρτησή μου.

Υ।Γ.-2: Στη χθεσινή παρέα μου, πάντως, συζητήσαμε [και αυτό ήταν, κατ’ εμέ, το πιο ενδιαφέρον!] τα κριτήρια του καθενός μας για την αξιολόγηση της συμπεριφοράς των πέντε προσώπων της ιστορίας

Περί “κοινωνικής συνοχής”

Αφότου ανταλλάξαμε μηνύματα με μια e-φίλη blogger, μου ’χε “σφηνώσει” στο μυαλό μια έκφραση που χρησιμοποίησε, αλλά και που, γενικότερα, ακούω πολύ συχνά τον τελευταίο καιρό στα Μ.Μ.Ε., ιδίως από διάφορους συνδικαλιστές: “κοινωνική συνοχή”. “Προσοχή, είναι κρίσιμο να διασφαλίσουμε την κοινωνική συνοχή” είναι η φράση της εποχής…

Όμορφη έκφραση. Εκ πρώτης όψεως [δηλαδή… “εκ πρώτης ακοής”…] με βρίσκει σύμφωνο. Μα, από την άλλη, κάτι με ενοχλεί. Όχι σ’ αυτή καθεαυτή την έκφραση, ίσως, αλλά στον τρόπο με τον οποίο συχνά χρησιμοποιείται από κάποιους, στην έννοια που της αποδίδεται…

[Πολύ συχνά έχω τέτοια “προβλήματα” και “ενστάσεις” για κάποιες εκφράσεις ή λέξεις, για κάποιους όρους, για κάποιες έννοιες! Νιώθω πως συχνά είναι “ψευδεπίγραφες”, κρύβουν παγίδες, η έννοιά τους έχει διαφθαρεί ακριβώς όταν και διότι χρησιμοποιείται από διεφθαρμένους… Λέξεις –έννοιες όπως “αγάπη”, “ελευθερία”, “δημοκρατία” κ.λπ. κ.λπ….]

Ενότητα, λοιπόν! Σύμφωνοι! Αλλά ενότητα με ποιους;

Ενότητα ναι! Αλλά ενότητα σε τι και με ποιους όρους;…

Κι ο προβληματισμός (μου) δεν σταματά, δεν επιλύεται στο ελάχιστο, σκέφτομαι, όταν προσδιορίζεται επιθετικά ως “κοινωνική ενότητα”. Διότι τι (προσδι)ορίζουμε ως “κοινωνία”;…

[Όχι, δεν είναι καθόλου στις προθέσεις μου να ασχοληθώ και να αναφερθώ σε κοινωνικές τάξεις, σε “πάλη των τάξεων” και άλλα τέτοια κοινωνικοπολιτικά βαρύγδουπα, που, ίσως, μόνο στο άκουσμά τους, προκαλούν έριδες, αντιπαλότητες και κάθε άλλο παρά “ενότητα”….]

Καθένας που χρησιμοποιεί τον όρο “κοινωνική ενότητα” του δίδει ένα διαφορετικό περιεχόμενο, τον εννοεί διαφορετικά. Και [ας μην μας διαφεύγει αυτό!...] συχνά το κάνε παραπλανητικά ή κρύβει άλλες σκοπιμότητες και προσωπικά ή συντεχνιακά συμφέροντα και όχι το γενικότερο κοινωνικό συμφέρον…

Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα, όχι μόνο παλαιότερα, αλλά και πρόσφατα.

Πόσες και πόσες συντεχνίες δεν ζήτησαν την “κοινωνική συμπαράταξη όλων των υπόλοιπων εργαζομένων”, αλλά αποδείχθηκε πως ήταν ιδιαίτερα προνομιούχοι που νοιάζονταν απλώς και μόνον μήπως χάσουν τα σκανδαλώδη “κεκτημένα” τους;…

Αλλά και οι κυβερνήσεις, ιδίως η τωρινή ( λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών) αλλά και οι παλαιότερες, την “κοινωνική ενότητα και συνοχή” δεν επικαλούνται, κάθε φορά, για να προωθήσουν τα όποια αντιλαϊκά – αντικοινωνικά μέτρα, προς όφελος κάποιων “μεγάλων συμφερόντων”;…

Όσο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο αγανακτώ με τον λεκτικό εμπαιγμό και την απόπειρα παραπλάνησης που συχνότατα υφιστάμεθα από κάποιους!... Που, βεβαίως, έχοντας και την επιστημονική καθοδήγηση διαφημιστών και opinion managers, χρησιμοποιούν προσεκτικά επιλεγμένες και συναισθηματικά φορτισμένες λέξεις (π.χ. “κοινωνικό”, “λαϊκό”, “εθνικό”, “ιερό”) για να επιτύχουν να μας παραπλανήσουν!... Παράδειγμα: “Έχουμε, όλοι μας, ιερό καθήκον να βάλουμε πλάτη για να σώσουμε την εθνική οικονομία και θα τα καταφέρουμε όλοι μαζί” κ.λπ. κ.λπ. έλεγαν και λένε οι πολιτικοί, αφενός μεν υπονοώντας τις τράπεζες και το μεγάλο κεφάλαιο, αφετέρου δε περιορίζοντας (αν!...) ελάχιστα τις δικές τους αποδοχές και τις κάθε είδους απολαβές τους, απλά και μόνο για να ρίξουν στάχτη στα μάτια του “πόπολου”!...

Η λέξη “κοινωνία” προέρχεται από το “κοινός”.

H Κοινωνία (πρέπει να) συγκροτείται βάσει Κοινών Αρχών και Αξιών και της Κοινής Λογικής!

Με το βάρος να πέφτει στις Αρχές, τις Αξίες και τη Λογική!

Και με το επίθετο “κοινός” να έχει την αρχική έννοιά της και όχι την μεταγενέστερη μεταφορική της, όπως στην έκφραση “κοινή γυναίκα”…

Την τελευταία αυτή επισήμανση τη θεωρώ ιδιαίτερα καίρια –κρίσιμη! Διότι με τη διαφθορά, ανθρώπων και λέξεων – εννοιών, ιδίως τις τελευταίες δεκαετίες, ακόμα και η “Κοινή Λογική” έχει καταντήσει “κοινή (κάθε-άλλο-παρά) λογική”!...

Μην μου πείτε πως ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας δεν θεωρούσε “λογικό” – “αυτονόητο” ότι μπορεί να ζει ζωή ζηλευτή – τρυφηλή, αδιαφορώντας για τις συνέπειες! Μην μου πείτε πως δεν ήταν στην “κοινή λογική” πολλών ατόμων ή/και οικογενειών η ανεξέλεγκτη χρήση πιστωτικών καρτών και ο δανεισμός από τράπεζες (αντίστοιχα δε και ο α-συλ-λόγιστος δανεισμός του ελληνικού κράτους από τις “αγορές”!...)

Αντίθετα προς τις παραπάνω εκδηλώσεις –εκφάνσεις της “κοινής λογικής”, η Κοινή Λογική βοούσε (σε ώτα μη ακουόντων!) και βοά ότι “δεν μπορούμε να καταναλώνουμε περισσότερα από όσα παράγουμε”. Και ότι οι πράξεις (μας) και η εν γένει συμπεριφορά μας έχουν συνέπειες. Και ότι η “ύβρις” έχει ως αποτέλεσμα την τιμωρία – “κάθαρση”. Και ότι η συγκέντρωση υπερβολικού πλούτου από κάποιους συνεπάγεται υπερβολική φτώχεια σε άλλους. Και ότι η διαφθορά προκαλεί. Και εξοργίζει. Και διαφθείρει (περαιτέρω). Και φθείρει, μεταξύ άλλων, και τον κοινωνικό ιστό, την κοινωνική ενότητα, περί της οποίας κάνουμε λόγο τώρα….

Ας ξαναγυρίσουμε, λοιπόν, στα βασικά. Στα θεμελιώδη.

Πως δηλαδή βάση της λέξης “κοινωνία” είναι το “κοινό”.

Βάση και θεμέλιο της Κοινωνίας και ενοποιητικό στοιχείο της είναι οι Κοινές συμφωνίες, οι Κοινές Αξίες, οι Κοινές Αρχές.

Ας τις ανακαλύψουμε, λοιπόν, και πάλι ή ας τις (επαν)εφεύρουμε, ας τις επαναπροσδιορίσουμε!...

Υ.Γ.: Στο άλλο μου ιστολόγιο, το “Σπουργίτι” ανήρτησα προ ολίγου, ένα σύντομο παράδειγμα (προς αποφυγήν!) “κοινωνικής συνοχής” και απεμπόλησης Αρχών και Αξιών… βλ. εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2011/01/blog-post_07.html

Για τον Χρόνο – Κρόνο που “τρώει τα παιδιά του”…

Προπαραμονή Πρωτοχρονιάς 2011.

Ετοιμαζόμαστε να τραγουδήσουμε το “Πάει ο παλιός ο χρόνος…”

“Πάει” κι αυτός!

“Να πάει και να μην ξαναγυρίσει” θα πούνε πολλοί.

“Ειδικά αυτός” θα συμπληρώσουν οι περισσότεροι. “Στον αγύριστο”, κάποιοι.

Λες και υπήρχε περίπτωση ποτέ να ξαναγυρίσει!

Ποτέ δεν πρόκειται, το ξέρουμε καλά αυτό, να γυρίσει πίσω ο χρόνος (υπό όποια έννοια!)

Εμείς, όμως, υπάρχει περίπτωση να τον ξαναφέρουμε πίσω, πάλι και πάλι, με την (ή: “στην”) μνήμη μας…

Κάθε χρόνο, τέτοιες ημέρες, οι περισσότεροι [αν όχι όλοι…], κι εγώ ανάμεσά τους, θέλοντας και μη [εμένα κατατάξτε με στους “θέλοντες”…], κάνουμε σκέψεις σχετικές: Για τον χρόνο που πέρασε (απολογισμός κάθε είδους), για τον χρόνο που έρχεται (προϋπολογισμός, αλλά και σχέδια, ελπίδες και όνειρα…), για τον Χρόνο, γενικότερα, ως έννοια.

Φέτος “μου ήρθε”, μεταξύ άλλων, να συνδέσω τον Χρόνο με τον Κρόνο [Μυθολογικά συνδέονται, ετυμολογικά είναι αμφίβολο…]. Τον Κρόνο που, όπως θυμάστε, είναι μία από τις κύριες και πρωταρχικές θεότητες, γεννήτορας πολλών άλλων, επίσης σημαντικών, θεοτήτων, που έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό ότι “έτρωγε τα παιδιά του”…

Με αυτά τα (μυθολογικά) δεδομένα πολλές σκέψεις θα μπορούσαμε να κάνουμε σχετικώς, ο καθένας για λογαριασμό του (και όχι μόνον…). Στα “παιδιά” του Κρόνου – Χρόνου θα πρέπει να κατατάξουμε , προφανώς, τις επιμέρους στιγμές (και γενικότερα διαιρέσεις) του χρόνου και ό,τι συμβαίνει στο πέρασμά του. Ό,τι γεννιέται – δημιουργείται, ό,τι βιώνεται και, τελικά, πεθαίνει ή/και ξεχνιέται…

Δύσκολη έννοια ο Κρόνος – Χρόνος [Αλλά και μία άλλη έννοια, συναφής, η Αιωνιότητα. Αυτή κι αν είναι δύσκολο να την αντιληφθούμε!...] Πώς να την συλλάβει “το μικρό μας το μυαλό”;… Πώς να συλλάβουμε (και) τις επιμέρους στιγμές του χρόνου;

Η δυσκολία ανάλογη με αυτή του να πιάσεις στις χούφτες σου το νερό ενός ποταμού που τρέχει ασταμάτητα…

…κάτι για το οποίο εκφράζει την θλίψη του ο ποιητής:

“Λυπούμαι γιατί άφησα να περάσει ένα πλατύ ποτάμι μέσα από τα δάχτυλά μου χωρίς να πιω ούτε μια στάλα”… Ή περισσότερες…

Δύσκολο, έγραψα παραπάνω, να συλλάβουμε τον Χρόνο.

Για να τον “δαμάσουμε”, λοιπόν, για να τον κάνουμε “του χεριού μας”, για να τον “φέρουμε στα μέτρα μας” [και να τον μετρήσουμε…], τον… κάναμε κομμάτια: Χρόνια –Μήνες – Ημέρες – Λεπτά – Δευτερόλεπτα…

Χρόνος “ψιλοκομμένος”…

Και [ίσως εξαιτίας αυτού, άραγε;] εύκολα αναλώσιμος…

…Σαν… “πασατέμπος”…

[…εκ των “passer” και “temps”… δηλαδή “περνάει ο χρόνος”…]

Ποιός “Κρόνος που τρώει τα παιδιά του” [που λέει ο μύθος…]

Εμείς, παιδιά του Χρόνου, σκεφθείτε πώς τρώμε τα παιδιά του, πώς δηλαδή αφήνουμε τον χρόνο και τις στιγμές του να περνούν άπραγες, ανεκμετάλλευτες, άδειες, ανούσιες… [όχι στον μύθο πια, αλλά στην τραγική πραγματικότητα…]

Εμείς οι άνθρωποι έχουμε με τον χρόνο μια ιδιότυπη σχέση. Αγάπης και μίσους, μα και αδιαφορίας…

Δεν αναφέρομαι μονάχα στην καθημερινότητα της σύγχρονης εποχής, για την οποία είχα γράψει, προ διμήνου περίπου, στο άλλο μου blog, το “Σπουργίτι” [βλ. εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2010/10/blog-post.html], ότι βιαζόμαστε, για να κερδίσουμε λίγο ελεύθερο χρόνο, για να τον αφήσουμε, τελικά, να περάσει ανεκμετάλλευτος...

Αναφέρομαι γενικότερα για όλη τη ζωή μας, διαχρονικά:

Ως παιδιά θέλουμε να μεγαλώσουμε γρήγορα, για να ζήσουμε, όπως νομίζουμε, την ελευθερία που υποθέτουμε ότι προσφέρει η ενήλικη ζωή…

[Αλλά και…] Ως γονείς στερούμε, ενδεχομένως άθελά μας και αλόγιστα, τα παιδιά από την παιδικότητά τους, και τα φορτώνουμε με “εφόδια για τη ζωή” τους, στερώντας τους, έτσι, ένα μεγάλο κομμάτι πραγματικής ζωής!...

Αργότερα, πάλι, θυσιάζουμε κατ’ επανάληψη το παρόν στο βωμό του “καλύτερου μέλλοντος” ή των ασφαλών γηρατειών…

Άλλοτε “σπρώχνουμε τον χρόνο” για να φθάσουμε “μια ώρα αρχύτερα” στο μέλλον, κι άλλοτε μένουμε κολλημένοι ή γυρίζουμε στο παρελθόν, με αποτέλεσμα, τελικά, να χάνουμε και να μην ζούμε το παρόν, την πεμπτουσία του χρόνου, δηλαδή τις στιγμές του και ό,τι αυτές έχουν να μας προσφέρουν, που είναι, τελικά, η ίδια η ζωή, που την αφήνουμε να πηγαίνει χαμένη…

[“Στερνή μου γνώση, να σε ’χα πρώτα” !...]

Κι όταν μεγαλώσουμε πια, προσπαθούμε να… “παγώσουμε τον χρόνο” και να κρύψουμε τα αποτυπώματα που αφήνει επάνω μας, χρησιμοποιώντας τερτίπια και φτιασίδια, βαφές και καλλυντικά, μακιγιάζ και κρέμες, αντιρυτιδικές και αντιγηραντικές… “Αρνούμαστε” να φανεί ότι γερνάμε, αρνούμαστε και να γεράσουμε, συχνά παλιμπαιδίζοντας… Ίσως φταίει (και πάλι…) ότι δίνουμε σημασία στο “φαίνεσθαι”, στην εμφάνιση, και όχι στο “είναι”, στην ουσία.

Διότι το πέρασμα του χρόνου και τα γηρατειά μόνο έτσι αντιμετωπίζονται - αποτρέπονται: Κρατώντας ζωντανά μέσα μας όλα εκείνα που χαρακτηρίζουν τα παιδιά και τους νέους, δηλαδή, μεταξύ άλλων, την περιέργεια, το ενδιαφέρον για τα πάντα, τον ενθουσιασμό της μάθησης, της γνώσης και της δημιουργίας…

Στην ακριβώς προηγούμενη φράση μου χρησιμοποίησα δύο λεξούλες που, ίσως, ελάχιστη σημασία τους δίνουμε:

Ενθουσιασμός και Ενδιαφέρον!

Η πρώτη λέξη [“ενθουσιασμός”] σχετίζεται ετυμολογικά με τα “εν” και “Θεός”, δηλαδή με την εικόνα του Θεού (ή τον ίδιο τον Θεό) που κρύβουμε μέσα μας! [Στην οποία είχα αναφερθεί δια μακρών, προ διετίας περίπου, εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2008/12/blog-post_22.html]

Η δεύτερη λέξη [“ενδιαφέρον”], σύμφωνα με τα ετυμολογικά του λεξικού Μπαμπινιώτη, σχετίζεται με τη διαφορά [:μας εν-διαφέρει ό,τι διαφέρει], όπως και στις ξένες γλώσσες [πρβλ. inter-esse (:βρίσκομαι ανάμεσα)]. Προσωπικά έχω δώσει ένα φανταστικό [αλλά, πάντως, “φανταστικό!”…], μη επιστημονικό, νόημα, στη λέξη: “εν-δια-φέρον”, αυτό που φέρνει στην κατάσταση του Δία και στα όσα η έννοια “Ζευς- Δίας” (μπορεί να) υποκρύπτει.

Ο Ζευς – Δίας [που αποτέλεσε αντικείμενο πρόσφατης ανάρτησής μου, εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2010/11/blog-post.html], θυμίζω και επισημαίνω, δεν φαγώθηκε από τον πατέρα του τον Κρόνο - Χρόνο, επέζησε αυτού και επικράτησε!...

…για κάποιους λόγους που θα ήταν χρήσιμο να αναζητήσουμε, νοητικά, να διδαχθούμε απ’ αυτούς και, τελικώς, να εκμεταλλευτούμε…

[Ίσως, λοιπόν, ο Ζευς – Δίας να επέζησε και να επικράτησε διότι βίωσε κάθε στιγμή του χρόνου, αντλώντας όποια εμπειρία και όποιο μάθημα – δίδαγμα προσφέρει η κάθε στιγμή, κάτι δηλαδή που θα έπρεπε να κάνουμε κι εμείς, εκμεταλλευόμενοι τον χρόνο].

Γράφοντας τα παραπάνω, μου ήρθε και μια νέα σκέψη –ιδέα, σε σχέση με όσα έγραφα τις προάλλες για τον Δία [http://seagullstefanos.blogspot.com/2010/11/blog-post.html, την οποία ανάρτηση θα σπεύσω να συμπληρώσω με τα παρακάτω]:

Ο Δίας –Ζευς, που ως Δίας “διαιρεί” και ως Ζευς “ζευγνύει” τις παρατηρήσεις του, τα βιώματά του, τις εμπειρίες του και τις γνώσεις του, δηλαδή αναλύει και συνθέτει τα δεδομένα, δημιουργεί, κατά περίπτωση, με αυτή την αναλυτική και συνθετική μέθοδο, τόσο Επιστήμη όσο και Φιλοσοφία!

Καλή και Δημιουργική Χρονιά!

Ας εκμεταλλευτούμε δημιουργικά [και όχι απλώς οικονομίστικα “παραγωγικά”] τον χρόνο μας!

“Ο χρόνος είναι χρήμα”!... Έτσι δεν λένε;

Το χρήμα το έχουμε στερηθεί, λίγο –πολύ, ιδίως τον τελευταίο καιρό, με ευθύνη άλλων κατά βάση.

Ως προς τον χρόνο και τη διαχείρισή του, πάντως, το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης ανήκει σ’ εμάς, αφού τον όποιο “ελεύθερο χρόνο” μας τον τρώμε – τον σκοτώνουμε, συνήθως, χαζεύοντας μπροστά στην τηλεόραση [που, με τη σειρά της, μας σκοτώνει τη σκέψη και τη δημιουργικότητα] ή “διασκεδάζοντας” και όχι “ψυχαγωγούμενοι”!...

Παιχνίδι της εποχής…

Γιορτινές μέρες, χριστουγεννιάτικες, είναι φυσικό να ταξιδεύει το μυαλό πίσω στον χρόνο, στα παιδικά χρόνια…

Θυμάμαι, λοιπόν, μεταξύ πολλών άλλων, πως τέτοιες ημέρες στο πατρικό σπίτι συνηθίζαμε να παίζουμε [όχι με χρήματα (να εξηγούμαστε!), αλλά με φασόλια!...] “Πάρτα Όλα”.

“Σβούρα είναι… [και η ζωή!...] …και γυρίζει” !...

…Οι πιθανότητες γνωστές, έξι στον αριθμό: “Πάρε 1”, “Βάλε 1”, “Πάρε 2”, “Βάλε 2”, “Βάλτε Όλοι”, “Πάρτα Όλα”.

Όλα μες στο παιχνίδι.

Όλα μες στη ζωή.

Τύχη και Ατυχία.

Μάθημα ζωής.

Το “πάρε” μα και το “δώσε” – “βάλε”.

Μα και τα άλλα δύο:

Το κάπως ανούσιο ή/και ακατανόητο “Βάλτε Όλοι”…

…και, φυσικά, το κορυφαίο “Πάρτα Όλα”

Η “πεμπτουσία” του παιχνιδιού.

Η στιγμή της υπέρτατης ευτυχίας για τον παίχτη που κέρδιζε τη συμπάθεια της θεάς Τύχης.

Αφορμή για στιγμιαίο “κατσούφιασμα”, ίσως, για τους άλλους…

…αλλά απόλυτα αποδεκτό απ’ όλους…

…αφού όλοι γνωρίζαμε πως “σβούρα είναι και γυρίζει”…

…και σε κάποιον επόμενο “γύρο” θα ήταν η σειρά κάποιου άλλου να κερδίσει…

Αργότερα μάθαμε για τους νόμους των πιθανοτήτων.

Δίκαιος νόμος!

Οι πιθανότητες ήταν μοιρασμένες, ίσες για όλους!

Δίκαια πράγματα!...

Και πολύ αργότερα βγήκαμε στη ζωή…

Συνεχίσαμε ν’ ακολουθούμε τους έντιμους κανόνες του παιχνιδιού:

“Βάλε 1” στον πρώτο γύρο… “Πάρε 2” στον δεύτερο… “Πάρε 1” στον τρίτο… “Βάλε 2” στον τέταρτο… “Βάλτε Όλοι” σε κάποιον επόμενο…

Μην παραπονιόμαστε!

Και το “Πάρτα Όλα” μας ήρθε, κάποιες φορές…

Σπάνιες, ίσως, αλλά μας ήρθε…

Είτε από την καλή μας τύχη…

[…γιατί μας χαμογέλασε και μας έκλεισε το μάτι η θεά Τύχη…]

…είτε “για να μας ρίξουν στάχτη στα μάτια” κάποιοι…

…και να μην καταλάβουμε έγκαιρα πως, τελικά, ακόμα και η αθώα σβούρα του “Πάρτα Όλα” ήταν, και αυτή, “πειραγμένη” από κάποιους, έτσι όπως ξέραμε ήδη από καιρό πως συμβαίνει με τα ζάρια στις κακόφημες μπαρμπουτιέρες…

Αργήσαμε να το καταλάβουμε!...

…και μέχρι να το καταλάβουμε… “βάζαμε”! Όλοι μαζί, μα και ο καθένας μόνος του. Άλλοτε 1, άλλοτε 2….

…και παίρναμε, επίσης. Άλλοτε 2, άλλοτε 1…

Μα ήταν και κάποιοι που συνεχώς “Πάρτα Όλα” έφερναν!...

…Τα “πήραν όλα” κι έφυγαν…

Πήραν τις οικονομίες μας, τις καταθέσεις μας, τους φόρους που είχαμε “βάλει όλοι”, τις εισφορές μας στα ασφαλιστικά ταμεία (αφού προηγουμένως τις είχαν κάνει “δομημένα ομόλογα” για να διευκολυνθούν…), τις επενδύσεις κάποιων στο Χρηματιστήριο.

Τα πήραν όλα, λοιπόν, και μάλιστα ατιμώρητα!...

Και να ήταν μόνο αυτά;…

Και τις δουλειές κάποιων πήραν (αφού πρώτα τους είχαν πάρει τον ιδρώτα…) και τις ελπίδες κάποιων… και τα όνειρά τους…

Και λίγα λέω!...

Ποιοι;

Μήπως δεν τους γνωρίζετε;

Οι περίφημοι “γιοί του Πάρτα Όλα”…

Οι κύριοι (ή: “οι εγκληματίες”) των λευκών κολάρων, όπως είναι γνωστοί.

Των λευκών κολάρων και των μαύρων ψυχών…

Και ξέρετε ποιες είναι οι πιο ειδεχθείς περιπτώσεις, τα χειρότερα εγκλήματά τους;

Το ότι τα πήραν όλα τα συναισθήματα…

...και άφησαν πίσω άδειες, μαραμένες ψυχές...

…να σιγοτραγουδάνε, ίσως, το “Τα πήρες όλα κι έφυγες”…

A capella!....

Για κάποιες έννοιες που έγιναν “έγνοιες”…

“Έχω πολλά στο κεφάλι μου” αυτή την περίοδο.

[Όπως οι περισσότεροι, άλλωστε, φαντάζομαι. Όπως όλοι μας!...]

Όχι μόνο “έγνοιες”, όπως ίσως υποθέσατε.

Αλλά “έννοιες”! Και σκέψεις.

Για τι άλλο; Για την “χρηματο-οικονομική κρίση”.

Που μας φαίνεται να είναι “βουνό”!...

Που είναι, πράγματι, σύνθετη.

Ως έννοια, εννοώ!...

Ας την απλοποιήσουμε λίγο…

…εις τα εξ ών συνετέθη: “Χρήμα”, “Οικονομία” και “Κρίση”.

[Πριν να (μας) γίνουν “έγνοιες”, ήταν απλώς… απλές “έννοιες”!...]

Πολλά θα μπορούσα /-με να γράψω/-ουμε και να πω/πούμε για καθεμία απ’ αυτές.

Σ’ εμένα ειδικά (που όσοι με έχετε διαβάσει, θα έχετε αντιληφθεί το “κόλλημά” μου με την ετυμολογία, την οποία θεωρώ “αρχή σοφίας”) επιτρέψτε μου να αναφερθώ σήμερα στις έννοιες που κρύβονται πίσω από κάθε μία από τις λέξεις αυτές.

Συνοπτικά, βεβαίως, και επί τροχάδην, ως τροχιοδεικτικές βολές, προς περαιτέρω επεξεργασία και σκέψη από τον καθένα σας/μας…

[Διότι διαπιστώνω πως στην εποχή μας και ιδίως αυτή την κρίσιμη περίοδο (“της κρίσης”…) περισσεύουν τα συναισθήματα και δη τα αρνητικά (απαισιοδοξία, κατάθλιψη κ.λπ.) και υστερούμε σε σκέψη και δη σε λογική…]

Η λέξη – έννοια “οικονομία”, λοιπόν, θυμίζω, είναι σύνθετη: Οικο-νομία.

Ως “οίκο” δε μπορούμε να εννοήσουμε την οικογένεια, αλλά και την παρέα μας, τον περίγυρό μας, την γενιά (π.χ. στις αρχέγονες κοινωνίες), την “πόλη-κράτος” (αργότερα), την φυλή, το έθνος (ξέρετε… το “ανάδελφο”!...), το σύγχρονο (sic) “εθνικό κράτος” και (εάν… κάποτε… στο μέλλον… το δούμε έτσι και το αποδεχθούμε…) την γη ολόκληρη!...

Η κρίση που διερχόμαστε παγκοσμίως αυτή την εποχή δεν είναι τίποτα, εκτιμώ, εμπρός στην κρίση που θα διέλθει η ανθρωπότητα στο μέλλον από την ανεξέλεγκτη χρήση – κατάχρηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών και την α-λόγιστη καταστροφή του “οίκου” μας, της Γης!

Η κρίση που διέρχεται ειδικότερα η χώρα μας οφείλεται στο ότι δεν φροντίσαμε εμείς, και μάλιστα έγκαιρα, “τα του οίκου μας”.

Και γι’ αυτό μας… “πίεσαν” οι “αγορές” να αναλάβουν κάποιοι άλλοι και να διαχειριστούν αυτοί, ανθ’ ημών, την κατάσταση…

Την οικο-νομία μας.

Διότι, θυμίζω, η Ελλάδα, ως “οίκος” μας, με τους νόμους έχει μια σχέση ιδιότυπη: Παράγει νόμους “αβέρτα” (και μάλιστα συχνά “αέρα-πατέρα”, κατά το κοινώς λεγόμενο, αν αντιλαμβάνεστε τι εννοώ…), τους αλλάζει “σαν τα πουκάμισα” (ειδικά δε αυτό, καθόσον αφορά στην φορολογία έχει, όπως όλοι αντιλαμβανόμαστε, τραγικές συνέπειες για την Οικονομία καθεαυτή και για την Ανάπτυξη που όλοι ευχόμαστε…), αλλά, τελικά, δεν τους εφαρμόζει….

[Στο σημείο αυτό θυμίζω αφενός μεν την παροιμία “ο Μανώλης με τα λόγια χτίζει ανώγεια και κατώγεια”, αφετέρου δε την περίφημη σοφή ρήση “η Ελλάδα χρειάζεται, μέσα στους τόσους νόμους που ψηφίζει, να ψηφίσει και έναν επιπλέον, τον βασικό, περί εφαρμογής των νόμων”!...]

Διότι, περαιτέρω, μην μου πείτε ότι τόσα χρόνια που συζητούσαμε (“κουβεντιάζαμε”, για την ακρίβεια, και δη “μεταξύ τυρού και αχλαδίου”…) για τις απαραίτητες δομικές αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο κράτος και για τα απαραίτητα αναπτυξιακά μέτρα (που για όλα αυτά οι εκάστοτε μνηστήρες της εξουσίας, οι πολιτικοί και τα κόμματα, είχαν “έτοιμες λύσεις”…) δεν θα έπρεπε και δεν θα μπορούσαμε να έχουμε κάνει κάτι, να έχουμε οικο-νομήσει…

Η δεύτερη κρίσιμη λέξη – έννοια είναι η λέξη “χρήμα”.

“Χρήμα” σημαίνει, όπως γνωρίζουμε, αυτό που χρησιμοποιούμε.

[Χρειάζεται άραγε να το επαναλάβω, για να το θυμηθούμε και να του δώσουμε την δέουσα σημασία;]

Ήδη από καιρού, όμως, το χρήμα έχει γίνει αυτοσκοπός!

Ή τουλάχιστον του έχει δοθεί μεγαλύτερη αξία απ’ αυτήν που θα έπρεπε / θα του άξιζε να έχει…

Αξία πληθωριστική!... (για να μιλήσουμε και με οικονομικούς όρους…)

Αξία – φούσκα…

Με αντίστοιχη υποτίμηση όλων των υπόλοιπων αξιών!...

Πώς αλλιώς εξηγείται ότι το “να έχεις” είναι πιο σημαντικό από το “να είσαι”;

Αρκεί κάποιος να έχει χρήματα για να μας κάνει, ως κοινωνία, να “ξεχάσουμε” ότι (μπορεί να) έχει απαρνηθεί όλα αυτά που κάποτε θεωρούσαμε (ελληνικές) αξίες ζωής: Φιλότιμο, Τιμιότητα, Μέτρο, Ολιγάρκεια, Ειλικρίνεια, Ήθος, Ευγένεια κ.λπ. κ.λπ.

Το έχω ξαναγράψει: Ενώ κάποτε ίσχυε το “πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος”, ήδη από ετών έχουμε αποδεχθεί το “πάντων ανθρώπων μέτρο χρήμα”!...

Σκεφθείτε πόσο “γυμνοί” θα ήταν κάποιοι προβεβλημένοι σήμερα, εάν (σε ένα ουτοπικό μέλλον) αντικαθιστούσαμε το χρήμα και αξιο-λογούσαμε τους ανθρώπους με άλλα μέτρα και κριτήρια, παραδείγματος χάριν ανάλογα με το πόσο αυτοί είναι “πλούσιοι σε αισθήματα” ή “πλούσιοι σε κοινωνική προσφορά” κ.λπ.

[Θυμόμαστε και τιμούμε τους “Μεγάλους Ευεργέτες” της Ελλάδας όχι γιατί ήταν πλούσιοι σε χρήμα, αλλά διότι προσέφεραν στο κοινωνικό σύνολο, στην πατρίδα…]

Συνεπώς, για να έρθουμε στην τρίτη λέξη-έννοια:

Η κρίση που ήδη εκδηλώνεται ως (χρηματο-)οικονομική, ήταν αρχικώς και προεχόντως κρίση αξιών.

Η κρίση μας ήταν και είναι, κατ’ ουσίαν, κρίση της… κρίσης μας (υπό την έννοια της κριτικής και της διάκρισης).

Φταίει, με άλλα λόγια, ότι προ-κρίναμε την “μπάζα” και την “αρπαχτή” από την τίμια εργασία.

Φταίει το ότι προ-κρίναμε μια καλοπληρωμένη θεσούλα “αραχτού” στο Δημόσιο, από την μαγεία της δημιουργικότητας.

Φταίει το ότι προ-κρίναμε να ζήσουμε εγωιστικά το παρόν μας, με δανεικά, εις βάρος του μέλλοντος των παιδιών μας.

Φταίμε!...

Ας παραδεχτούμε τουλάχιστον αυτό, ως βάση της (συλλογικής) αυτογνωσίας μας, αρχικώς, και της… “ολικής επαναφοράς” μας, στη συνέχεια.

Διότι η εύκολη λύση είναι να πούμε (ήδη το λένε αρκετοί…) πως και πάλι φταίνε “οι άλλοι”!...

Και δη, εν προκειμένω, οι άθλιες “αγορές”, το “Δ.Ν.Τ.” κ.λπ.

Λες και αν δεν έβρισκαν μια τέτοια κατάσταση ή αν δεν τους είχαμε εμείς ανάγκη να τους καλέσουμε, θα μπορούσαν να μας επιβάλλουν μέτρα!

Υ.Γ.:

Καλό θα ήταν να θυμηθούμε και μερικούς σταθμούς του “πώς φτάσαμε ως εδώ”:

“….Δώσ’ τα όλα!”

“Είπαμε να κάνει ένα δωράκι στον εαυτό του, αλλά όχι και τόσο μεγάλο”

“Πρέπει να αλλάξουμε το κράτος”, αλλά… “χαλαρά”!

“Λεφτά υπάρχουν”

[και πολλά άλλα, βεβαίως - βεβαίως…]

«Χάρτες θησαυρών»

Τον τελευταίο καιρό ιδιαίτερα, αλλά, πάντως, όχι μόνο τώρα, ασχολούμαι με την ελληνική μυθολογία, ξαναδιαβάζοντάς την και προσπαθώντας να εντρυφήσω σε αυτήν.

“Μυθολογία”, ίσως να μου πείτε. “Ανοησίες… Παραμύθια…”

Αλλά είναι πράγματι έτσι; Είναι “ανοησίες”; Είναι έξ-υπνο την μυθολογία να την χαρακτηρίζουμε υποτιμητικά “παραμύθια”;!...

Τα διάφορα κλασσικά ή νεώτερα παραμύθια κάθε άλλο παρά άχρηστα μπορούν να θεωρηθούν, αφού μέσα απ’ αυτά περνούν μηνύματα και αξίες… Το θέμα είναι να μην μένουμε στα παραμύθια, αλλά να ωριμάζουμε, να κατανοούμε τα μηνύματά τους και να κάνουμε συνειδητές επιλογές των αξιών που μας περνούν…

Αλλά ας επιστρέψω στα περί Μυθολογίας:

“Μύθος”, αν δεν με γελά η μνήμη μου (διότι αυτή τη στιγμή δεν έχω πρόσβαση σε λεξικά και άλλα βιβλία, ώστε να το επιβεβαιώσω), στην αρχική του έννοια σήμαινε “λόγος” [π.χ. στη γνωστή φράση “μηδενί δίκην δικάσεις, πριν αμφοίν μύθον ακούσεις”]

Οι “μύθοι”, λοιπόν, είναι τα λόγια.

[Και τι νόημα μπορεί να έχει η λέξει “μυθολογία”;… “Λόγια για τα λόγια”;…]

Η πρώτη προσπάθεια του ανθρώπινου αλλά και, ειδικότερα, του ελληνικού γένους, να εκφράσει αυτά που αντιλαμβανόταν ή φανταζόταν ή σκεφτόταν…

[Αυτό το “η πρώτη προσπάθεια” μας θυμίζει (ή/και μας οδηγεί από άλλον δρόμο…) στο γνωστό “εν αρχή ήν ο λόγος”!...]

* * *

Ο μύθος δεν είναι, βεβαίως και προφανώς, ακριβή αποτύπωση της πραγματικότητας. Στον μύθο η πραγματικότητα κρύβεται, λιγότερο ή περισσότερο, συχνά υπονοείται.

Οι μύθοι εκφράζουν – αποδίδουν και αποτυπώνουν σύμβολα!

[Εδώ, ας σκεφτούμε, οι λέξεις είναι σύμβολα, πόσο μάλλον οι μύθοι!...]

Αν δεν κατανοήσουμε την παραπάνω α-λήθεια (που την αφήσαμε να περιπέσει σε… λήθη), έχουμε χάσει το νόημα και, το σημαντικότερο, τα οφέλη –κέρδη που μπορούμε να αντλήσουμε από τον αποσυμβολισμό των μύθων!...

Είναι σαν να έχουμε στα χέρια μας τον χάρτη ενός κρυμμένου θησαυρού και να μας είναι άχρηστος επειδή δεν μπορούμε να ερμηνεύσουμε τα σημάδια – σύμβολα… Κι ίσως κάποιους να συμφέρει να μας πείσουν ότι ο χάρτης είναι φανταστικό σχεδίασμα, χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο… Σκεφτόμουν, μάλιστα, συνεχίζοντας το παραπάνω παράδειγμα του χάρτη του χαμένου θησαυρού, πόσο εύκολο είναι, πράγματι, να καταστεί αυτός ουσιαστικά άχρηστος: Αρκεί κάποιος να εξαφανίσει από την πραγματικότητα κάποια στοιχεία ή να διαγράψει από τον χάρτη κάποια σύμβολα!...

…Αυτό δεν συμβαίνει και με τη γλώσσα, ιδίως την ελληνική (λόγω της διάρκειάς της στον χρόνο και της ιστορίας της) και τις λέξεις της; Είμαι σίγουρος πως, στο πέρασμα των αιώνων, έχουν χαθεί ένα σωρό θησαυροί που κρύβονταν στις λέξεις και στη γλώσσα μας.

Ένα πρόχειρο – απλό παράδειγμα για να γίνει κατανοητό τι εννοώ: “Τσιρίγο” λεγόταν, παλαιότερα, το νησί που σήμερα ονομάζουμε “Κύθηρα”. Συνεπώς, το επώνυμο “Τσιριγώτης” περικλείει την πληροφορία πως αυτός που φέρει το συγκεκριμένο επώνυμο κατάγεται από το Τσιρίγο. Με την αλλαγή του τοπωνυμίου “Τσιρίγο” σε “Κύθηρα”, οι άνθρωποι της εποχής μας και του μέλλοντος, αν ξεχάσουν την πληροφορία αυτή, είναι αυτονόητο πως θα θεωρούν το επώνυμο “Τσιριγώτης” χωρίς ουσία και περιεχόμενο [Είναι σαν κάποιος να κόβει ένα δένδρο που αποτυπώνεται σ’ έναν χάρτη θησαυρού, στερώντας μας έτσι τη δυνατότητα να βρούμε τον θησαυρό!...]. Πόσοι, για παράδειγμα, μπορούν να απο-συμβολίσουν – νοηματοδοτήσουν το επώνυμο “Μπαρδάκας”, μη γνωρίζοντας ότι “μπαρδάκ” σημαίνει, στα τούρκια, “βαρέλι”;…

Για τον λόγο αυτό λέω και ξαναλέω, γράφω και ξαναγράφω, αυτό που μου κληρονόμησαν, πολύτιμη παρακαταθήκη, οι γονείς και οι δάσκαλοί μου: “Αρχή σοφίας, ονομάτων [:λέξεων] επίσκεψις”.

Η ετυμολογία, βεβαίως, δηλαδή το “έτυμο” δεν μας δίνει πάντα “έτοιμες” τις λύσεις – απαντήσεις σε όλα μας τα ερωτήματα!...

* * *

Όλος αυτός ο ποταμός σκέψεων περί μυθολογίας και συμβόλων ξεκίνησε από το όνομα ενός βασικού προσώπου – συμβόλου της Ελληνικής Μυθολογίας: του Δία. Που μάλιστα, δυστυχώς, πολλά παιδιά αγνοούν ότι λέγεται και Ζευς.

[“Ο Δίας – του Δία –τον Δία – ω Δία”, θα κλίνει σήμερα ένα παιδί. “Ο Ζευς –του Διός – τω Διί – τον Δία –ω Ζευ!”, έκλιναν παλαιότερα, τρανή απόδειξη του συνδυασμού των δύο ονομάτων].

Αλλά κι εμείς που το γνωρίζουμε, πόσο συνδυάζουμε αυτές τις δύο πληροφορίες, πόσο τις νοηματοδοτούμε;

Έχουμε συνειδητοποιήσει, άραγε, πως το “Ζευς” έχει την ίδια ετυμολογική ρίζα με τις λέξεις ζευγάρι, ζεύγνυμι, ζευγάς κ.λπ.; [Χάθηκαν, άλλωστε, στη σύγχρονη εποχή οι ζευγάδες, πώς μπορούν ν’ αποκτήσουν τα σύγχρονα παιδιά την έννοια της λέξεως “ζευγάς”; Χάνεται κι η λέξη, συνεπώς, μαζί με ό,τι αυτή μπορεί να κουβαλάει…]

Και πόση σημασία δίνουμε, άραγε, αντίστοιχα, στο ότι το “Δίας” έχει την ίδια ετυμολογική ρίζα με το δια-χωριστικό “δίχα” του “διχασμού” και με το διαιρετικό “διά” της “διαίρεσης” και του “δια-ζυγίου” κ.λπ.;

“Ζευς”, λοιπόν, και “Δίας”, ένα και το αυτό “πρόσωπο” – σύμβολο, με όλους τους επιμέρους συμβολισμούς που υποκρύπτονται… Όση σημασία θα μπορούσε να έχουν αυτοί οι συμβολισμοί όχι ως ψυχρές γνώσεις, αλλά για την προσωπική και πνευματική ζωή του καθενός μας!...

(Υ.Γ. της 30.12.2010)

αμέσως μετά την ανάρτηση αυτή: http://seagullstefanos.blogspot.com/2010/12/blog-post_30.html

Ο Δίας –Ζευς, που ως Δίας “διαιρεί” και ως Ζευς “ζευγνύει” τις παρατηρήσεις του, τα βιώματά του, τις εμπειρίες του και τις γνώσεις του, δηλαδή αναλύει και συνθέτει τα δεδομένα, δημιουργεί, κατά περίπτωση, με αυτή την αναλυτική και συνθετική μέθοδο, τόσο Επιστήμη όσο και Φιλοσοφία!