“Seagull” γιατί; Ως φόρο τιμής στο βιβλίο «Γλάρος Ιωνάθαν» του Richard Bach
[βλ.περισσότερα στηνAνάρτηση"ΦόροςTιμής" (http://seagullstefanos.blogspot.com/2007/10/richard-bach-blog.html). ]
Ναι,αλλά γιατί “Seagull” και όχι “Γλάρος”; H απάντηση στην ανάρτησή μου “Αποκαλύπτω…”
(http://seagullstefanos.blogspot.com/2008/03/seagull-eagle.html)
Ποιός είμαι
SeaGulL
Αθήνα, Greece
Πνευματική Καλλιέργεια, Αυτογνωσία, Αναζήτηση, Φιλοσοφία, Ανθρωπισμός, Ελευθερία: Αυτά είναι τα θέματα που με απασχολούν...
Μόλις πριν από λίγες ημέρες όλη η Ευρώπη γιόρτασε, κατά τρόπο πανηγυρικό, την επέτειο της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου, του λεγόμενου και “τείχους του αίσχους”…
Υπάρχει, βεβαίως, ένα αίσχος που συνεχίζεται: Το τείχος που χωρίζει τη Λευκωσία…
…Μα αυτό που εμένα τουλάχιστον με θλίβει περισσότερο και που με κάνει να σκέφτομαι πως, μέσα σ’ αυτούς τους πανηγυρισμούς, είμαστε και “για τα πανηγύρια” (…), είναι κάτι άλλο:
Πώς μπορεί μεν το Τείχος να έπεσε (και καλώς έπεσε), με όλους τους συμβολισμούς που αυτό συνεπάγεται, όμως η (πέρα απ’ αυτούς τους συμβολισμούς) πραγματικότητα είναι φρικτά διαφορετική: Στις ζωές μας συνεχώς υψώνονται νέα τείχη, υψηλότερα τείχη, και μάλιστα συνδυασμένα με σύρματα ηλεκτροφόρα, αλλά και τάφρους πλατύτερους και βαθύτερους, όπως στα κάστρα του παλιού καιρού, του Μεσαίωνα… Όχι ένα και δύο μόνο, αλλά σε ένα σωρό εκφάνσεις των ζωών μας. Αντί να βρίσκουμε τρόπους επικοινωνίας, αντί να ρίχνουμε γέφυρες, αντί ν’ ανακαλύπτουμε σημεία επαφής και ενότητας, εμείς επιλέγουμε, ως στάση ζωής, να ανακαλύπτουμε ή να εφευρίσκουμε τι μας χωρίζει!...
Απ’ τον διπλανό μας, απ’ τον συνάνθρωπό μας, υπάρχουν, πράγματι, αν το θελήσουμε, αν το αποφασίσουμε, αν το επιλέξουμε ως οπτική και τρόπο ζωής, “ένα σωρό πράγματα” που μας χωρίζουν: “Τι κι αν είναι, για παράδειγμα, ομοεθνής, πατριώτης; Ανήκει σε άλλο κόμμα, σε άλλη ομάδα, σε άλλη κοινωνική τάξη, έχει διαφορετικό μορφωτικό ή πνευματικό επίπεδο κ.λπ. κ.λπ.”…
Κι όμως, θα μπορούσαμε (και θα ήταν για όλους μα πολύ καλύτερο, πολύ πιο χρήσιμο, πολύ πιο ωφέλιμο, παντοιοτρόπως) να έχουμε την ακριβώς αντίθετη και κατά συνειδητή επιλογή θεώρηση: Τι κι αν είναι φτωχός; Αξίζει να τον συναναστρέφομαι για τη μόρφωσή σου ή για την πνευματικότητά του. Σε κάθε περίπτωση μπορεί να μας ενώνει η ομάδα ή το κόμμα. Κι αν όχι το κόμμα, ίσως κάποιες κοινές ή παρόμοιες πολιτικές θεωρήσεις. Κι αν, ίσως, ούτε αυτό, τουλάχιστον το γεγονός ότι όλοι έχουμε κατά βάση ως κριτήριο το καλό της πατρίδας μας, ακόμη κι αν το αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά. Αλλά και με τον αλλοεθνή μπορεί να μας ενώνει η ίδια θρησκεία. Ή, έστω, η πίστη σε έναν Θεό, ακόμα κι αν τον ονομάζουμε διαφορετικά. Αλλά μήπως, άραγε, και με τον δεδηλωμένο άθεο δεν έχουμε τις ίδιες υπαρξιακές αγωνίες, δεν προσπαθούμε να δώσουμε απάντηση στα μεγάλα φιλοσοφικά προβλήματα της ζωής; “Σε τελική ανάλυση” όλοι, μαύροι ή άσπροι ή κίτρινοι, ινδουιστές ή χριστιανοί ή μουσουλμάνοι, έξυπνοι και βλάκες… όλοι μας είμαστε άνθρωποι, που αντιμετωπίζουμε, λίγο – πολύ, τα ίδια προβλήματα στην καθημερινότητά μας…
Είμαστε, άραγε, τόσο αθεράπευτα ανόητοι ή ασυλλόγιστοι ή, ίσως, είναι τόσο δύσκολο να κατανοήσουμε πού θα μπορούσε να μας οδηγήσει μια τέτοια οπτική; Θα μας ελευθέρωνε από “ταμπέλες” και “κατηγοριοποιήσεις”, θα μας απάλλασσε από ένα σωρό φοβίες και σύνδρομα, από ρατσισμούς και εθνικισμούς, από φανατισμούς, από αλληθωρισμούς, από μυωπίες ή πρεσβυωπίες, από βαρηκοΐα ή και κώφωση… Θα μπορούσαμε άνετα να επικοινωνήσουμε με οποιονδήποτε καθ’ οιονδήποτε τρόπο “διαφορετικό”, να τον (παρ-)ακολουθήσουμε στα δικά του μονοπάτια (που τώρα θεωρούμε “απαγορευμένα”…) και στους δικούς του χώρους (που τώρα νιώθουμε μη προσβάσιμα, να πολλαπλασιάσουμε τις γνώσεις μας και τις εμπειρίες μας…
Διότι, αναμφίβολα, τα όποια “τείχη” χτίζουμε στις σχέσεις μας με τους γύρω μας, για να “προστατευθούμε”, τάχα, απ’ αυτούς, ταυτόχρονα γίνονται εμπόδιο και φυλακή για εμάς τους ίδιους…
Οι λιμενεργάτες, προκειμένου να διασφαλίσουν τα δικαιώματά τους, τα “κεκτημένα” τους, αλλά και, όπως λένε, “τον δημόσιο έλεγχο του λιμανιού” [έργο που νομίζω πως ανατίθεται σε θεσμοθετημένες αρχές και εξουσίες…], απεργούν και “κλειδώνουν” το λιμάνι, προκαλώντας ασφυξία στην αγορά, στους εμπόρους και στους κάθε είδους επαγγελματίες…
[Παλαιότερα]:
Οι αγρότες, διεκδικώντας διάφορα, έχουν στήσει μπλόκα σε διάφορα σημεία της χώρας, εμποδίζοντας τις μετακινήσεις και μεταφορές, προσώπων και αγαθών, από πόλη σε πόλη…
[Άλλοτε]:
Τα πλοία παραμένουν δεμένα στα λιμάνια, εξαιτίας της πολυήμερης απεργίας των ναυτικών, που προβάλλουν θεσμικά και οικονομικά (όπως όλοι, πάντοτε!...) αιτήματα…
Θεσμικά και οικονομικά αιτήματα έχουν και οι υπάλληλοι της Δ.Ε.Η. που, “σκληραίνοντας τη στάση τους”, “κατεβάζουν διακόπτες”, διαδοχικά, για να αποτρέψουν ένα γενικευμένο blackout…
“Blackout” υπάρχει και στις τράπεζες, οι οποίες εδώ και μέρες δεν λειτουργούν. Σε κάποιες απ’ αυτές επειδή οι ελάχιστοι απεργοί, η μειοψηφία των εργαζομένων, εμποδίζουν και τους υπόλοιπους να εργαστούν, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να τους προπηλακίσουν…
Το ίδιο γίνεται και σε κάποια εργοστάσια και επιχειρήσεις: Οι λίγοι, “διασφαλίζουν τα δικαιώματα” των ιδίων αλλά και, κατά τα λεγόμενά τους, των πολλών, στρεφόμενοι και κατ’ αυτών, που “δεν αντιλαμβάνονται το συμφέρον τους”…
Από τη συμπεριφορά των μεγαλυτέρων παραδειγματίζονται και οι μικρότεροι: Μικρές ομάδες μαθητών γυμνασίου προχωρούν σε “καταλήψεις” των σχολείων τους, εμποδίζοντας την είσοδο στους καθηγητές και στους υπόλοιπους μαθητές, που επιλέγουν τη συνέχιση των μαθημάτων. Οι μικρές αυτές ομάδες, μάλιστα, “δεσμεύονται” ότι θα περιφρουρήσουν οι ίδιοι της καταλήψεις τους, στη συνέχεια, όμως, αποδίδουν τις καταστροφές στα κτίρια και στο εποπτικό υλικό σε “εξωσχολικούς” που παρεισέφρησαν…
[Στο μεταξύ]:
Οι δημοτικοί υπάλληλοι που απασχολούνται στην καθαριότητα έχουν ακινητοποιήσει για 10, 20 ή 30 μέρες (δεν θυμάμαι πια…) ημέρα τα απορριμματοφόρα, με αποτέλεσμα τα σκουπίδια να συσσωρεύονται στους δρόμους, με ορατό, πλέον, τον κίνδυνο επιδημιών…
Μικρές ομάδες απεργών, άλλων κατηγοριών, όχι μεγαλύτερες από πενήντα – εκατό ανθρώπους η καθεμιά, απλώνονται σε όλο το πλάτος κεντρικών οδών και λεωφόρων, προκαλώντας έτσι κυκλοφοριακή συμφόρηση στο κέντρο της πόλης…
Οι τραυματιοφορείς και οι οδηγοί των ασθενοφόρων εξυπηρετούν μόνο τα “πολύ επείγοντα” [κατά την κρίση τους!] περιστατικά…
Έτσι κι αλλιώς οι νοσοκομειακοί γιατροί απεργούν κι αυτοί….
Αστυνόμοι διαδηλώνουν και αυτοί, στους δρόμους, και συγκρούονται με άλλους αστυνομικούς και Μ.Α.Τ. που προστατεύουν το κτήριο της Βουλής. Τελικά αποφασίζουν να προχωρήσουν [δεν θυμάμαι εάν αυτό αφορά τους μεν ή τους δε…] σε “λευκή απεργία”…
Οι βουλευτές, στο μεταξύ, με (ν)τροπολογία σε άσχετο νομοθέτημα, υπερψηφίζουν ομοφώνως διάταξη για αύξηση, εν μέσω γενικότερης οικονομικής στενότητας, της βουλευτικής τους αποζημίωσης και κάποιων επιδομάτων τους και φοροαπαλλαγών…
Οι δικαστές ερμηνεύουν οι ίδιοι, κατά το δοκούν, σχετική συνταγματική διάταξη, και αποφαίνονται πως “ό,τι ισχύει για τους βουλευτές, ισχύει και για μας”… Προφανώς, όμως, “ό,τι ισχύει για τον απλό λαό δεν ισχύει και γι’ αυτούς”: Ενώ στον οποιονδήποτε, έστω κι αν είναι αγράμματος, δεν συγχωρείται άγνοια νόμου, το ανώτατο δικαστήριο “βγάζει λάδι” πλειάδα δικαστών που παρέλειψαν να υποβάλουν δήλωση “πόθεν έσχες”, με την αιτιολογία, ακριβώς, ότι δεν γνώριζαν…
“Στο ίδιο μήκος κύματος” και με την ίδια κακώς νοούμενη συντεχνιακή νοοτροπία, τα διάφορα πειθαρχικά συμβούλια των δημοσίων υπαλλήλων απαλλάσσουν, σε υπερβολικά μεγάλο ποσοστό, όπως επισημαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη, συναδέλφους των (της εφορίας, της πολεοδομίας κ.λπ.) που κρίθηκαν ένοχοι δωροληψίας, πλαστογραφίας, ψευδούς βεβαίωσης κ.λπ. από τα αρμόδια ποινικά δικαστήρια…
κ.λπ. κ.λπ. […]
Πολλά “μεμονωμένα” γεγονότα, που παύουν να είναι μεμονωμένα, και γενικεύονται… ΟΛΟΙ μας έχουμε αγανακτήσει για ΟΛΑ αυτά, εκτός αν μας αφορούν προσωπικά, δηλαδή συντεχνιακά, οπότε είναι “δικαιολογημένα” στην κρίση μας… Σκεφθείτε εάν όλα τα παραπάνω συνέβαιναν και ταυτόχρονα!...
ΟΛΟΙ (πιστεύουν πως) έχουν ΔΙΚΗΟ!
Αυτοί και μόνον αυτοί!
ΟΛΟΙ εναντίον ΟΛΩΝ!
Συντεχνίες εναντίον της Κοινωνίας…
Μάζες (που δεν σκέφτονται, αλλ’ απλώς συμπεριφέρονται ιδιοτύπως, κινούμενοι και από την ψυχολογία της μάζας…) εναντίον του κοινού – συλλογικού καλού!...
Σ’ αυτή την χώρα, φοβούμαι, κυρίως “απεργεί” και “απέχει” το μυαλό, η λογική, η σύνεση!... Και δεν “απεργεί” ποτέ η αυθαιρεσία… Κι οι τραμπούκοι στήνουν χορό στους δρόμους!...
“Πας μη Έλλην βάρβαρος”. Λένε… Ή τουλάχιστον έλεγαν… Και μπορεί, ίσως, να είχε, τότε, ισχύ, σήμερα όμως, χωρίς καμιά αμφιβολία, δεν έχει!... Πολύ δε περισσότερο που σήμερα ως Έλληνες νοούνται και οι Γραικύλοι κι οι Ελληναράδες!... Και που, δυστυχώς, οι φερώνυμοι που έχουν ελληνική παιδεία και ήθος είναι, φοβούμαι, μειοψηφία…Κι απ’ τα στοιχειώδη της ελληνικής παιδείας και του ήθους που συνεπάγεται είναι, θαρρώ, η κοινή λογική, η φρόνηση, η έγνοια για την πατρίδα και το κοινό καλό, ακόμα και εις βάρος του κοντόφθαλμου προσωπικού – ατομικού συμφέροντος…
Κοινή λογική, λοιπόν. Σχεδόν ανύπαρκτη! (Ή, τουλάχιστον, “καλά κρυμμένη”, τάχα, δηλαδή άχρηστη…) Πέστε μου! Ή μάλλον αναλογιστείτε – συλλογιστείτε: Είναι δυνατόν κάποιος που κερδίζει 49 να ξοδεύει 77; Προφανώς όχι! Κι αυτό ισχύει, βεβαίως, είτε πρόκειται για 49 και 77 δραχμές, στην αρχαιότητα, είτε για 49 και 77 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοίχως, στη σύγχρονη εποχή!...
Οι αριθμοί δεν είναι φανταστικοί (Θα μπορούσα να γράψω, μάλιστα, ότι είναι “εκτός πάσης φαντασίας”). Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, το ελληνικό κράτος, μέσα στο 2008, είχε έσοδα 49 δις ευρώ και έξοδα 77 δις ευρώ. Που για να τα ξοδέψει, φυσικά τα δανείστηκε. Με αρκετά υψηλό επιτόκιο… Τα δανείστηκε ουσιαστικά από το μέλλον μας!... Το δικό μας ή/και των παιδιών μας!...
Και να πεις πως έγινε για πρώτη ή για τελευταία φορά; Κάθε άλλο! Αυτή είναι η συνήθης πρακτική από καταβολής νεοελληνικού κράτους: Αλλεπάλληλα δάνεια που συνεχώς αυξάνονται και, βέβαια, μας φορτώνουν με τόκους… Και σε κάποιες περιόδους (π.χ. αμέσως μετά την Επανάσταση για Εθνική Ανεξαρτησία) πες πως ήταν “απαραίτητα”. Πες πως πήγαιναν (τουλάχιστον κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τους) σε παραγωγικά έργα και, συνεπώς, απέδιδαν τα επόμενα χρόνια… Όμως τώρα πια (και συμβαίνει εδώ και χρόνια…) οι παραγωγικές επενδύσεις είναι ελάχιστες (αν θυμάμαι καλά μόνο τα 9 από τα 77 δις πήγαν πέρυσι σε τέτοιες παραγωγικές επενδύσεις….)
Το μεγάλο κακό άρχισε με την εμφάνιση των μεγάλων λαμογιών. Κι ο καθένας σας ας το προσδιορίσει χρονικά όποτε θέλει… φοβούμαι ανάλογα με τις πολιτικές ή/και κομματικές του πεποιθήσεις… Θα μπορούσα να σας δώσω μια ιδέα, μια δική μου εκτίμηση, αλλά νομίζω πως αυτό θα έβλαπτε. Όχι κατά το ότι αυτόματα θα με “σταμπάρατε” –καλώς ή κακώς- πολιτικά, αλλά διότι σε τελική ανάλυση δεν έχει αυτό σημασία, αλλά το να συμφωνήσουμε ότι το φαινόμενο αποτελεί μια πραγματικότητα.
[Παρένθεση –για να ελαφρύνουμε…- μ’ένα καυστικό ανέκδοτο που είχε κάποτε κυκλοφορήσει: Φιλοξενείται, λέει, παλαιότερα, ένας έλληνας πολιτικός, υπουργός δημοσίων έργων, ίσως, στη βίλα του ομολόγου του στην Ιταλία, ας πούμε! –Πώς τα κατάφερες κι έφτιαξες αυτή την όμορφη βίλα, τον ρωτά. –Βλέπεις εκείνη εκεί την αερογέφυρα; τον ρωτά ο ομόλογός του. –Ναι. –Ε, προμήθειά μου 50% και… χτίστηκε η βίλα μου!... Μετά από μερικά χρόνια ο ξένος υπουργός ανταποδίδει την επίσκεψη στην “ουάου – σούπερ – ντούπερ” βίλα του έλληνα υπουργού. –Πω,πω! Τόσο πολυτελή βίλα δεν έχω ξαναδεί. Πώς τα κατάφερες; τον ρωτάει. –Ακολούθησα το παράδειγμά σου. –Δηλαδή; -Βλέπεις την αερογέφυρα; -Όχι, δεν βλέπω καμιά αερογέφυρα! –Πήρα προμήθεια 100%!...]
28 δις ευρώ έλλειμα σε μια μόλις χρονιά. Και, όπως προείπαμε, δεν είναι η τελευταία χρονιά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Φέτος ο δανεισμός θα φτάσει στα 65 δις ευρώ (http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4544147&ct=3). Και του χρόνου και τον επόμενο χρόνο κ.λπ., η ίδια πρόβλεψη υπάρχει: Να δανειζόμαστε για να καλύπτουμε… το “ακάλυπτο” κράτος μας [αλήθεια, θυμάστε τον τηλεοπτικό ήρωα “Ακάλυπτο”;…], το “απύθμενο” χάος μας!...
Αυτό θα έκανε, άραγε, ο οποιοσδήποτε συνετός – λογικός άνθρωπος; Υπάρχει ένα τηλεοπτικό “realityshow” με τίτλο “Για λογαριασμό σας”, που αποδεικνύει κάτι που ο καθένας μας, νομίζω, γνωρίζει κατά βάθος πολύ καλά (ή, για την ακρίβεια, συνήθως προσπαθεί να μην το σκέφτεται, να προσποιείται ότι δεν υπάρχει, στουθοκαμηλίζοντας, εάν και εφόσον αφορά τον ίδιο!...): Αργά ή γρήγορα η οικονομική καταστροφή είναι δεδομένη…
Παλαιότερα, επί εποχής “δραχμούλας”, όπως λένε και γράφουν οι ειδικοί, υπήρχαν κάποια τερτίπια, κάποιες λύσεις: Μια υποτίμηση της δραχμής είχε κάποια αποτελέσματα. Τώρα, με την Ελλάδα στην Ο.Ν.Ε., τέτοιες δυνατότητες δεν υπάρχουν… Μα εμείς (και οι κάθε είδους και χρώματος “πολιτικάντηδες” που τους “εμπιστευόμαστε” εν λευκώ, ανά τετραετία, στα πλαίσια της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, να ορίζουν τις μοίρες μας, “αντί για εμάς και για λογαριασμό μας”…), καμωνόμαστε πως δεν καταλαβαίνουμε…
…Ή θεωρούμε (: “θεωρούν”…) πως είμαστε έξυπνοι, ως Έλληνες, και θα τους πιάσουμε και πάλι “κώτσους” τους “κουτόφραγκους” της υπόλοιπης Ευρώπης: “Δεν είναι δυνατόν να επιτρέψουν οι Ευρωπαίοι να πτωχεύσει ένα κράτος που έχει ως νόμισμα το ευρώ” σκεφτόμαστε (ή “σκέφτονται”… ANσκέφτονται!...) Μάγκες! Καπάτσοι! Ελληναράδες!... Πίνουμε, αραχτοί, τις φραπεδιές μας, κάνουμε την “μεγάλη ζωή”… κι άφησε τους λοιπούς Ευρωπαίους, τα κορόιδα, να παράγουν και για λογαριασμό μας!...
Η Ελλάδα δεν παράγει! Για την ακρίβεια παράγει ελάχιστα! Ακόμα ακριβέστερα: Οι Έλληνες “παράγουν” απλώς (και συνεχώς) επιθυμίες! Ανέξοδα! Απροβλημάτιστα! Και βεβαίως (για να μην ξεχνιόμαστε!) παραμένουν πάντα (και εσαεί!) “εθνικώς υπερήφανοι και ανεξάρτητοι”!... “Του Έλληνα ο τράχηλος ζυγό δεν υπομένει”. Και “ούτε σηκώνει μύγα στο σπαθί του”!... Ποιος είναι ο “κύριος Αλμούνια” και οι κάθε είδους υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι, που έχουν το θράσος να μας “χτυπάνε καμπανάκια” (ή κουδούνες!...) θέλοντας να μας ξυπνήσουν; Και ποιος τους επέτρεψε να μας “κουνάνε απειλητικά το δάχτυλο μπροστά στη μύτη μας”; [Βεβαίως τόσο κοντόφθαλμοι που είμαστε, συνήθως “δεν βλέπουμε πέρα απ’ τη μύτη μας”…]
Για πόσο ακόμα, άραγε, θα μας στηρίζουν οικονομικά οι ξένοι; Και γιατί να συνεχίσουν να το κάνουν, άραγε, και στο μέλλον; “Για την ψυχή ποιας μάνας τους”; Για να μας ευχαριστήσουν, επ’ άπειρον, που “πήραν τα φώτα του πολιτισμού απ’ την αρχαία Ελλάδα”; Ή γιατί οφείλουν να είναι “φιλέλληνες”; [Και μην μου πείτε ότι, όταν αλλάξουν συμπεριφορά, δεν θα τους αποκαλέσουν, κάποιοι, “μισέλληνες”, απαλλάσσοντας πλήρως τους εαυτούς μας από την –αποκλειστική- ευθύνη που στην πραγματικότητα μας αναλογεί…]
Η “Επιτήρηση” είναι, ίσως, πλέον, “μονόδρομος”… Κι άντε να συνδυαστεί αυτό με “εθνική κυριαρχία” και “ανεξάρτητη πολιτική”… Ενός κράτους που ουσιαστικά έχει πτωχεύσει (κατά πως διαβάζουμε, πάντα) κι απλώς διατηρείται “στην εντατική, με μηχανική υποστήριξη”…
Κι όμως, μπροστά στη δεδομένη αυτή κατάσταση, εμείς εξακολουθούμε να “σφυράμε αδιάφορα”. Λες και δεν μας αφορά. Όλους μας! Πολιτικούς και πολίτες! Παντού στον κόσμο, όλοι, δείχνουν αυτοσυγκράτηση, ανέχονται περιορισμούς και περικοπές, ενώ εμείς (“τον χαβά μας”!...) αυξάνουμε τις απαιτήσεις μας, απαιτώντας αυξήσεις!...
[Θυμήθηκα τώρα, πάλι, και “μου άναψαν τα γλομπάκια”, πως πριν από κάποια χρόνια, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα, εργατοπατέρες και συνδικαλιστές, στο όνομα του κακώς νοούμενου συνδικαλισμού και επικαλούμενοι “εργατικά κεκτημένα”, αποδείχθηκαν “ανυποχώρητα” ανελαστικοί, με αποτέλεσμα χιλιάδες εργαζόμενοι να μείνουν, τελικά, άνεργοι, επειδή πολλές επιχειρήσεις, μη αντέχοντας το κόστος, αναγκάστηκαν να μεταφερθούν “εκτός συνόρων”, όπου υπήρχαν κατά πολύ φθηνότερα εργατικά χέρια…]
“Ένα κι ένα κάνουν δύο”: Η μόνη λύση είναι αύξηση των εσόδων και της παραγωγής και, παράλληλα, μείωση των εξόδων και της κατανάλωσης. [Η μόνη λύση! Αν γνωρίζετε οποιαδήποτε άλλη, σας παρακαλώ να μου/μας την υποδείξετε!...] Δεν μπορούμε να έχουμε “και την πίττα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο”! Είναι παράλογο, για παράδειγμα, οι δημόσιοι υπάλληλοι [και “τους έχω πολλά άλλα, ράμματα για τη γούνα τους, μαζεμένα”…] και μεγαλύτερους μισθούς και λιγότερο φόρτο εργασίας και πρόσληψη νέου προσωπικού και σύνταξη κατά το δυνατόν νωρίτερα (και αυτό “κεκτημένο”!...) και “πριμ παραγωγικότητας” (για όλους! είτε παράγουν, είτε όχι!...). Δεν μπορούν να συμβούν όλα αυτά μαζί, ταυτόχρονα! Διότι όλα αυτά απαιτούν χρήματα, περισσότερα χρήματα. “Δει δη χρημάτων, άνδρες Αθηναίοι, και άνευ τούτων ου δυνάμεθα ποιείν ουδέν”!...
“Μακάρι να είχαμε μια μηχανή να τυπώνει χαρτονομίσματα”, μας έλεγε, αστειευόμενος, όταν ήμουν μικρός, ο μακαρίτης ο πατέρας μου, απαντώντας έτσι στις ανεξάντλητες “ανάγκες” – απαιτήσεις τριών παιδιών. Μακάρι [τρόπος του λέγειν “μακάρι”, διότι κι αυτό είχε δυσμενείς συνέπειες…] να είχε τέτοια δυνατότητα και η Ελλάδα, να τυπώνει δηλαδή όσα χαρτονομίσματα έκρινε “αναγκαία”, ανάλογα με τις απαιτήσεις μας. Αλλά, καθώς προείπαμε, τέτοια δυνατότητα δεν υπάρχει!...
Μακάρι, λοιπόν, αντ’ αυτών, ν’ αποκτήσουμε, όλοι μας, “κοινή λογική” και “μέτρο”, αρετές που ανέδειξαν ως κορυφαίες οι αρχαίοι ημών πρόγονοι… Οι Έλληνες!...
“Περίλυπος εστί η καρδία μου” τον τελευταίο καιρό… [όχι απλά μέρες, αλλά μήνες…]
Όχι για κάποιον λόγο προσωπικό. Αλλά γι’ αυτά που βλέπω γύρω μου και με θλίβουν…
Τι κάνεις όταν είσαι θλιμμένος;
Μιλάς (ή: γράφεις) ή σιωπάς;
Φλυαρείς [ενδεχομένως “φληναφήματα”] ή βιώνεις τη θλίψη σου “διατελών και συσκεπτόμενος” (όπως λένε, νομίζω, κάποιοι που περνιούνται για σοφοί – και ίσως να είναι…)
Όλους αυτούς τους μήνες που το ιστολόγιό μου παραμένει “σιωπηλό” [ή μάλλον: άγραφο…. “tabularasa” που λένε….] ο ιστολόγος του δεν έχει πάψει να γράφει. Δεν φεύγεις εύκολα, βλέπεις, από αυτό το “χούι”… Λένε ακόμα, άλλωστε, πως “πρώτα φεύγει η ψυχή και ύστερα το χούι”, η συνήθεια… Αν και δεν [νομίζω πως] γράφω από συνήθεια. Κάτι τέτοιο θα ήταν ανούσιο, άλλωστε.. Γράφω για να εκφραστώ, γράφω για να σκεφτώ καλύτερα, γράφω για να αναπνεύσω, για να ζήσω…
Και τώρα, τέτοια ώρα, μες στη νύχτα, τι μ’ έπιασε, άραγε, αναρωτιέμαι, να καθίσω να (σας) γράψω;… Με τι θα ήθελα να σπάσω (“εκκωφαντικά”;…) την προηγούμενη σιωπή μου;…
Σίγουρα όχι με πολλά… [Κι ας συνωστίζονται μέσα μου τόσα πολλά που θέλουν να ειπωθούν, να εκφραστούν, ν’ ακουστούν… Τόσον καιρό, δα, που έχουμε να τα πούμε!...].
…Και, αναμφίβολα, ούτε και φλύαρα. “Τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι”, έλεγε, κατ’ επανάληψη, ο μακαρίτης ο πατέρας μου… Μακάρι να μπορούσα να εκφραστώ επιγραμματικά, με λόγο σύντομο κι αποφθεγματικό [κάτι που έχω “ζηλέψει” επανειλημμένα αυτούς τους τελευταίους μήνες, λόγω της έντονης και συστηματικής ενασχόλησής μου με τη συλλογή γνωμικών κι αποφθεγμάτων και με την ανάρτησή τους στα “Βικιφθέγματα”]
Αυτό, λοιπόν, που θέλω να γράψω, που θέλω να (σας) πω, αυτό που επιθυμώ να μοιραστώ μαζί σας, είναι η δική μου οπτική για την τρέχουσα κατάσταση.
Το πρόβλημα, για μένα, λοιπόν, δεν είναι [μόνο;] πολιτικό ή, ορθότερα, κομματικό. Το πρόβλημα δεν είναι ούτε οικονομικό [κάθε άλλο μάλιστα!] Το πρόβλημα το βαθύτερο κι η αιτία των κάθε είδους και μορφής εκδοχών κι εκφάνσεών του είναι [πάντοτε κατ’ εμέ] πρόβλημα αξιών. Αξιών και αξιολογήσεων.Κι αυτό που ιδιαίτερα με λυπεί και με τρομάζει, παράλληλα, είναι που αυτή η λέξη, η λέξη “Αξίες” τείνει να εκλείψει από το λεξιλόγιό μας, τείνει να γίνει είδος “μουσειακό”, μια απλή λεξικογραφική καταχώρηση της… παρελθούσας συνείδησής μας… Ίσως ορθότερο είναι να λέμε πως τείνει [αν δεν έχει γίνει ήδη…] ν’ αντικατασταθεί από μία μόνο “αξία” [με “α” μικρό και μέσα σε εισαγωγικά φυλακισμένη…]: Το Χρήμα.
“Το Χρήμα είναι Θεός”, θυμάμαι που έγραφε κι απήγγειλε, παλαιότερα, κάποιος. “Αγοράζει συνειδήσεις” συνέχιζε. “Αγοράζει…” …και τι δεν αγοράζει!...
Όχι πως είναι δα αποκλειστικά σύγχρονο φαινόμενο. Κάθε άλλο μάλιστα! Από καταβολής κόσμου, στο διάβα ολόκληρης της ιστορίας, βρίθουν τα παραδείγματα και οι περιπτώσεις που το χρήμα και ο πλούτος αναδείχθηκαν σε “υπεραξία”: Προδοσίες κάθε είδους και μορφής… Κορυφαίο παράδειγμα τα “τριάντα αργύρια” ως “τιμή του τετιμημένου”, μα και, πέρα απ’ αυτό, καθημερινά, εδώ και αιώνες, ασταμάτητα, πόσοι και πόσοι δεν “πουλάνε και τη μάνα τους” ή “ακόμα και την ψυχή τους στο διάβολο”, που λένε [ή και που έγραψε ο Γκαίτε, στον “Φάουστ”] για χρήμα, πλούτο και εξουσία…
[Έγραφα, παραπάνω πως “στο διάβα ολόκληρης της ιστορίας, βρίθουν τα παραδείγματα και οι περιπτώσεις που το χρήμα και ο πλούτος αναδείχθηκαν σε υπεραξία” και σκέφτομαι πως, τουλάχιστον για κάποιους, ολόκληρη η ιστορία δεν είναι τίποτε άλλο, κατά βάθος, παρά μια έκφανση του οικονομικού φαινομένου… αλλά η σχετική συζήτηση μπορεί να διαρκέσει ώρες ατελείωτες και να μας πάει αλλού και γι’ αυτό λέω να την αφήσω για την ώρα…]
Σκέφτομαι και θλίβομαι, συγκρίνοντας πως αξιολογούσαν – αξιολογούσαμε τους ανθρώπους παλαιότερα [μέχρι και πριν από τρεις – τέσσερεις δεκαετίες, ίσως;…] και πώς σήμερα.
Σήμερα “άξιος και επιτυχημένος” είναι μόνον αυτός που έχει πολλά χρήματα και περιουσία. Χωρίς να μας πολυενδιαφέρει πώς τα απέκτησε [τουλάχιστον όχι μέχρι να αποκαλυφθεί, οπότε και μάλλον θα του φορτώσουμε όλοι το “ανάθεμά” μας, για να είμαστε “εντάξει” με την –“ξεπουλημένη” πια- συνείδησή μας!...]: Μεγαλέμποροι ναρκωτικών, μεγαλέμποροι ελπίδων και ονείρων, “μάνατζερς” και “ατζέντηδες”, εκδότες και διακινητές πορνογραφικού υλικού, έμποροι λευκής [και μαύρης… και κίτρινης…] σάρκας, βιομήχανοι και επιχειρηματίες, εγκληματίες με λευκά κολάρα, μεγαλοδικηγόροι, μεγαλογιατροί κ.λπ. κ.λπ…. όλοι τους “άξιοι και πετυχημένοι”, αρκεί να έχουν κάνει περιουσία…
Παλαιότερα, θαρρώ, πως άξιζε ο γιατρός μονάχα γι’ αυτό που ήταν, γι’ αυτό που γνώριζε, γι’ αυτό που έκανε, για το ότι “έδινε τη ζωή του και τον χρόνο του” στην έρευνα και στην προσφορά προς την κοινωνία, όχι σπάνια ακόμα και μη εισπράττοντας αμοιβή απ’ όσους δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια. Σήμερα, αντ’ αυτών έχουμε ως “sinequanon” [και “άνευ αυτού ου δύνασθαι ποιείν ουδέν”…] το “φακελάκι”…
Παλαιότερα υπήρχαν, απ’ ό,τι γνωρίζω, δικηγόροι που αναλάμβαναν και έφερναν εις πέρας υποθέσεις αφιλοκερδώς, μόνο και μόνο για ν’ αναδειχθεί το δίκαιο, κι έχοντας πάντα ως πυξίδα κι οδηγό αυτό ακριβώς που τάχθηκαν κι ορκίστηκαν να υπηρετούν: το δίκαιο. Ενώ σήμερα [και διορθώστε με αν κάνω λάθος] μηχανεύονται τα πάντα και γίνονται ακόμη και “καραγκιόζηδες”, μόνο και μόνο για να κερδίσουν μιαν υπόθεση και την αμοιβή που συνεπάγεται…
Και τι να πούμε, εξάλλου, για εμπόρους κι επιχειρηματίες, βιομήχανους και μεγαλόσχημους “μάνατζερς”, που έχουν “πατήσει επί πτωμάτων” [τόσο μεταφορικώς, όσο και, ενδεχομένως, σε κάποιες περιπτώσεις, κυριολεκτικώς] για να αποκτήσουν πλούτο (και δόξα και εξουσία…)
Ουαί!...
“Ουαί”, θα πείτε, το δίχως άλλο, γι’ αυτές τις περιπτώσεις. Και είναι αυτή, τόσο για εσάς, όσο και για μένα, η εύκολη λύση: Το “ουαί”, το “ανάθεμα” των άλλων… Ακόμα και όλων των άλλων, εκτός, βεβαίως, των “άμεμπτων” εαυτών μας, ο καθένας μας!...
Κι όμως φοβάμαι [κι ετούτο με τρομάζει πιότερο] πως οι περισσότεροι από εμάς, μέσα στον μεγαλοαστισμό ή στον μικροαστισμό ή στην φτώχεια μας, ανάλογα, ο καθένας μας, κατά βάθος ελάχιστα διαφέρουμε, στην πραγματικότητα, απ’ όλους αυτούς τους [τάχα] λίγους “μεγαλόσχημους”… Φοβάμαι ότι ίσως να μη γίναμε σαν αυτούς [“σαν τα μούτρα τους”, που λένε…] όχι για κάποιον άλλο λόγο, αλλά γιατί δεν μας δόθηκε η [“μεγάλη”] ευκαιρία.
Διότι νομίζω πως στην καθημερινότητά μας, ο καθένας μας, τηρουμένων των αναλογιών, κάνει τις ανάλογες (και μάλιστα αλλεπάλληλες!) ηθικές υποχωρήσεις…
Ο λιανέμπορος, για παράδειγμα, ακόμα κι ο απλός φρουτέμπορος της λαϊκής αγοράς, δεν παύει να αισχροκερδεί, ακόμα κι αν δεν έχει, σε απόλυτες τιμές, το κέρδος του μεγαλέμπορου…
…κι ο “παπατζής” με τους “αβανταδόρους”και τα “τσιράκια” του, κατά βάση μάλλον καθόλου δεν διαφέρει απ’ τον ιδιοκτήτη ενός λαμπερού καζίνου… Κι ίσως, μάλιστα, να ονειρεύεται να γίνει κάποτε ένας τέτοιος…
Να συνεχίσω με άλλα παραδείγματα; Θαρρώ πως δεν χρειάζεται, διότι αναμφίβολα έγινε αντιληπτό αυτό που εννοώ…
[“Δός μοι πα στω και ταν Γαν κινήσω” (Δώσε μου μέρος να σταθώ και θα μετακινήσω τη γη)]
Όχι βέβαια γιατί ζαλίστηκα από τη “μονότονη” περιστροφή της γύρω από τον εαυτό της και την κίνησή της γύρω από τον ήλιο και στο σύμπαν γενικότερα…
…ούτε, φυσικά, γιατί κουράστηκα από τις ομορφιές της…
Αλλά διότι διαπιστώνω κι εγώ, μαζί με ένα μεγάλο αριθμό των κατοίκων αυτού του πλανήτη, πως πηγαίνει“από το κακό στο χειρότερο”… προς βέβαιη κλιματική αλλαγή ή/και πλήρη οικολογική καταστροφή…
Βεβαίως, και να “κατέβω” εγώ κι όλοι όσοι από τους υπόλοιπους “επιβάτες” διαβλέπουν την καταστροφή, καθόλου δεν θα βοηθήσει… Το σημαντικό είναι να “κατέβουν” αυτοί που διαφεντεύουν τις τύχες του κόσμου, οι ηγέτες των “G8”, μήπως κι αλλάξει η ρότα του πλανήτη και σωθούμε… Μα αυτοί, δυστυχώς, προβάλλουν, καθώς φαίνεται (λες και αφορά αυτούς!...) το ότι “ο κυβερνήτης – καπετάνιος εγκαταλείπει τελευταίος το σκάφος που βυθίζεται”… Έτσι τους είπαν, καθώς φαίνεται, αυτοί που τους έστησαν εκεί πάνω, εκμεταλλευόμενοι την φιλαρχία τους, για να παριστάνουν τους ηγέτες (αλλά να’ ναι, στην πραγματικότητα) μαριονέτες…
“Μοιραίοι”, όπως λέει και ο ποιητής… “Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, περιμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα”…
Toθέμα είναι πως όλοι αυτοί, δηλαδή και οι ηγέτες και αυτοί οι οικονομικοί μεγαλοπαράγοντες που τους στηρίζουν, έχουν στη διάθεσή τους ένα σωρό “thinktanks” και αναλυτές και εναλλακτικά σενάρια για κάθε κρίση, αλλά δεν έχουν, καθώς φαίνεται, απλή λογική, για να σκεφτούν πως η καταστροφή θα περιλάβει και θα έχει συνέπειες και για τους ίδιους και τα παιδιά τους…
“Μωραίνει Κύριος ούς βούλεται απωλέσαι”…
…Κι αυτούς… Κι εμάς όλους!...
Διότι όλοι έχουμε ευθύνη που φτάσαμε ως εδώ:
“Οι λαοί έχουν την εξουσία και τους πολιτικούς που τους αξίζουν”….
…Κι αυτό ισχύει, βέβαια, και για την Ελλάδα!...
“Σταματήστε την Ελλάδα να κατέβω”…
Διότι η Ελλάδα τρέχει ανεξέλεγκτα. Στην λεωφόρο της… “προόδου”. Προς τον κατήφορο. Χωρίς φρένα… Και με οδηγούς και πλήρωμα υπνωτισμένους, μεθυσμένους… Αλλά, πάντως, ανέκαθεν (και τώρα ακόμα!...) “μες στην καλή χαρά”!... Με γλέντια και τραγούδια, χαρές και γέλια… [“Των οικιών ημών εμπιμπραμένων ημείς άδομεν” και “Γελά μωρός καν τι μη γελοίον ει”…]. Τρέχουμε, καθώς είπα, χωρίς φρένα… δηλαδή χωρίς φρένας… Με δύο οδηγούς να εναλλάσσονται (όπως απαιτεί ο νόμος, για… ασφάλεια στην οδήγηση και στην δημοκρατία!...), αλλά χωρίς να ελέγχουμε αν και οι δυό τους είναι “βαθιά νυχτωμένοι”, νυσταγμένοι… ή το ίδιο μεθυσμένοι με εμάς. Και, παράλληλα, αχόρταγα… διψασμένοι για εξουσία και εφήμερες δόξες και τιμές… [Για υστεροφημία ούτε λόγος!... “Apresmoiledeluge”…. “Μετά από μένα το χάος και η καταστροφή”!...]
“Σταματήστε την Ελλάδα να κατέβω”…
…Μα πού να πάω, αφού την Ελλάδα και τον Έλληνα τους κουβαλάω μέσα μου;!...
Για να επιβιώνουν τα όντα, πρέπει να εξελίσσονται. Να προσαρμόζονται. Στις εκάστοτε συνθήκες. Διαφορετικά είναι καταδικασμένα σε εξαφάνιση…
Θα το έχετε ακούσει ή διαβάσει, φαντάζομαι, πως σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα έμβια όντα με τη μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα είναι… οι κατσαρίδες!... Αυτές, κατά πως λέγεται, θα είναι, ίσως, τα τελευταία έμβια όντα του πλανήτη, ικανές να επιβιώσουν ακόμα και από πυρηνικό ολοκαύτωμα!...
[Οι κατσαρίδες, λοιπόν, μην το ξεχνάτε!...]
Στο πέρασμα του χρόνου, δεκάδες χιλιάδες είδη έχουν εξαφανιστεί και εξακολουθούν να εξαφανίζονται. Και μάλιστα στην εποχή μας με όλο και πιο γρήγορο ρυθμό… Υπάρχουν είδη που πια τα “συναντούμε” μόνο ως φωτογραφίες ή σχέδια ειδικών επιστημόνων (και) σε μουσεία ή ως απολιθώματα…
[Απολιθώματα! Να το θυμάστε και αυτό, θα επανέλθω…]
Αναρωτιέμαι εάν και κατά πόσο και πώς ακριβώς ισχύει ο νόμος της εξέλιξης και της προσαρμοστικότητας στους ανθρώπους και στις κοινωνίες…
Στο πέρασμα των χρόνων και των εποχών, τι μας διδάσκει η εμπειρία και η πραγματικότητα; Μπορεί, για παράδειγμα, ένας συνειδητός υπέρμαχος της “μη-βίας” να επιβιώσει, άραγε, στη μάχη με τον πρεσβευτή του “δικαίου του ισχυροτέρου”;… Όχι, το δίχως άλλο, αν δεν “εξελιχθεί”, αν δεν “προσαρμοστεί”… Γι’ αυτό, άλλωστε [τι; Είναι άραγε τυχαίο;…] λιγοστεύουν συνεχώς κι εξαφανίζονται οι Ποιητές (με «Π» κεφαλαίο). Οι Ποιητές για τους οποίους κάποιος πολιτικός είχε πει, αν θυμάστε, εκείνο το αμίμητο… […Δεν το γράφω καν, διότι… προσπαθώ να το ξεχάσω!...]
Έγραψα για “πολιτικούς” και θυμήθηκα κι ετούτο, που είναι –βεβαίως- απόλυτα σχετικό με όσα γράφω: Είναι τυχαίο, άραγε, που (σχεδόν) εξαφανίστηκαν οι άξιοι πολιτικοί, αυτοί δηλαδή που δεν “εξελίχθηκαν” και δεν “προσαρμόστηκαν” με του πολιτικάντηδες, που έχουν έρθει στα πράγματα;
[Θυμάστε το “ανθ’ ημών Γουλιμής”; Να σας θυμίσω κι εγώ ότι αντί για πολιτικούς – διανοούμενους, όπως για παράδειγμα ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος κι ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, που είχαμε πριν από τρεις – τέσσερις δεκαετίες, έχουμε σήμερα ως (δήθεν) “πολιτικούς”, διάφορες TV-περσόνες;…]
Λέγεται πως “οι λαοί έχουν τις εξουσίες και τους πολιτικούς που τους ταιριάζουν και τους αξίζουν”
[Τους άλλους, αυτούς δηλαδή που “δεν μας κάνουν”, είτε τους εξοστρακίζουμε, όπως τον δίκαιο Αριστείδη, είτε τους δολοφονούμε, όπως τον σπουδαίο Καποδίστρια, είτε –ακόμα- τους περιορίζουμε σε ένα ελάχιστο – ασήμαντο ποσοστό, όπως τον Κωστή Στεφανόπουλο, ως ενεργό πολιτικό δηλαδή πριν τον αναδείξουμε Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ.λπ.]
Αναρωτιέμαι τι προηγήθηκε στον φαύλο κύκλο που έχουμε περιπέσει: Οι “υπήκοοι” “προσαρμοστήκαμε” στις “βουλές” (με την έννοια του “επιθυμίες”) και στα “καπρίτσια” των πολιτικάντηδων ή αυτοί “προσαρμόστηκαν” στην γενική κατάπτωση ημών των σύγχρονων Ελληναράδων;…
Σκέφτομαι και θλίβομαι… για το πόσο “ταιριαστά” και “προσαρμοσμένα” είναι τα παρακάτω φαινόμενα:
Θεωρούμε το κράτος εχθρικό και, αντίστοιχα, το Κράτος μας εχθρεύεται…
Φοροδιαφεύγουμε ασύστολα και με κάθε ευκαιρία… [και “με το δίκιό μας”, βέβαια, αφού…] …και το κράτος μας κλέβει συνεχώς, και δεν σέβεται τα χρήματα που εισπράττει απ’ τους φόρους μας…
Ζητούμε “αξιοκρατία παντού”… τη στιγμή που δεν μπορούμε να την ανεχθούμε όταν αυτή μας αφορά και λειτουργεί εις βάρος των ατομικών μας συμφερόντων…
Κατηγορούμε τους βουλευτές για… “βολευτές”, ενώ παράλληλα κι εμείς αυτό έχουμε ως “ελληνικό όνειρο”, δηλαδή να βρούμε κάπου “να τη βολέψουμε” και, μάλιστα, ζητάμε από τους ίδιους τους “βολευτές” να μας βολέψουν κι εμάς και τα παιδιά μας… [Αξιοκρατικά, πάντα, βεβαίως – βεβαίως!...]
Τους μεμφόμαστε ότι δεν βουλεύονται (με την πραγματική έννοια της λέξεως), όταν κι εμείς έχουμε πάψει από καιρό να σκεπτόμαστε, να στοχαζόμαστε…
Αναθεματίζουμε όσους είναι αναμεμειγμένους με οικονομικά σκάνδαλα, ενώ κατά βάθος, εκ πεποιθήσεως απατεώνες και εν δυνάμει “λαμόγια” κι εμείς, ψάχνουμε ευκαιρίες για να “πιάσουμε την καλή”!...
Ανήθικοι κι εκείνοι, ανήθικοι κι εμείς!... Απλώς σ’ εμάς δεν δόθηκε η ευκαιρία να το αποδείξουμε…
κ.λπ. κ.λπ. κ.λπ……
Καθένας μπορεί να αποφασίσει…
…αν θα καταλήξει μουσειακό “απολίθωμα” στη σύγχρονη κοινωνία…
[Και βέβαια όχι!... Το αποκαλύπτει, άλλωστε, κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, εκείνο το ανέκδοτο (που αναφέρεται μεν σε δικηγόρους, αλλά θα μπορούσε κάλλιστα να αφορά σε οποιανδήποτε άλλη κατηγορία) που λέει ότι “το 98% των δικηγόρων, δυστυχώς δίνει το κακό όνομα και στους υπόλοιπους”!...]
“Δεν είμαστε όλοι λαμόγια, κλέφτες, απατεώνες κ.λπ.”
[Όχι βέβαια! Το ζήτημα είναι αν αυτό γίνεται συνειδητά ή λόγω τύχης (ή… ατυχίας…)]
“Υπάρχουν και εργατικοί και δραστήριοι άνθρωποι. Προσπαθούμε να είμαστε σωστοί στη δουλειά μας. Επαγγελματίες!...”
[Σε αντίθεση, βεβαίως, με τους “ερασιτέχνες”. Κατηγορία και χαρακτηρισμός που είναι, φυσικά, υποτιμητικός, παρότι περιέχει ως συνθετικά του τις τόσο ευγενικές λέξεις “έρως” και “τέχνη”…]
“Εγώ είμαι ντόμπρος! Γνήσιος! Αυθεντικός! Ό,τι έχω θα στο πω μπροστά σου. Τίμια και τσεκουράτα! (Διότι “οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους”…). Δεν μ’ αρέσει να υποκρίνομαι!...”
[Μπράβο να σε χαρώ! Κάποια σκέψη, ενδεχομένως, να μην υποκριθείς, αλλά να προσπαθήσεις να γίνεις καλύτερος, ευγενικός, χαρούμενος, προσηνής κ.λπ. κ.λπ., σου έχει περάσει απ’ το μυαλό, ως εναλλακτική πρόταση;…]
“Όχι βέβαια! Δεν ισχυρίζομαι δα πως είμαι άγιος!... Έχω κάνει κι εγώ τα λάθη μου και τις στραβές μου… αλλά, πάντως, δεν είμαι σαν εκείνον ή σαν τον άλλον…. τον τάδε και τον δείνα… τον “μπήξε” και τον “δείξε”… Που ο καλύτερός τους (μπορεί να) έχει σκοτώσει τη μάνα του…”
[…]
“Αλλά έτσι είναι η ζωή: Για μας τα ντόρτια κι οι διπλές και γι’ άλλους οι εξάρες… Ήμουν άτυχος, βλέπεις, στη ζωή μου! Μ’ αδίκησε η ζωή και η “κακούργα” η κοινωνία… Όλοι αυτοί οι επιτυχημένοι “δεν πιάνουν χαρτωσιά μπροστά μου”… Γιατί αν υπήρχε δικαιοσύνη και αξιοκρατία, ξέρεις τι θα ήμουνα εγώ τώρα και τι περιουσία θα είχα;!...”
[Όχι δεν ξέρω! Αλλά θα μπορούσα να φανταστώ: Ίσως θα ήσουν δήμαρχος ή νομάρχης και, πάντως, γνήσιο και αγνό παιδί του λαού (κάτι σαν “Πανίκος” ένα πράγμα…). Ή ακόμα και Πρωθυπουργός (“Γιατί; Καλύτεροι είναι όλοι αυτοί από σένα;”…) ή/και Πλανητάρχης (:Μπάρακ Ομπάμα ή… Τάκης Μπουγάς!...). Και, από την άλλη, Ωνάσης ή Νιάρχος ή Λάτσης! Ή, ακόμα σωστότερα, συνδυασμός επιτυχημένου επιχειρηματία και πολιτικού… κάτι σαν τον Μπερλουσκόνι!...]
Ξέρεις τι είναι αυτές οι φράσεις; [οι… φυλακισμένες μέσα στα εισαγωγικά]. Ξέρεις ποιος τις έχει πει και τις λέει ακόμα; Και βέβαια ξέρεις – δεν μπορεί να μην ξέρεις!... Είναι φράσεις που τις λέμε όλοι μας, καθημερινά, με κάθε ευκαιρία, ανάλογα με τις περιστάσεις…
Όλοι μας “σχεδόν” τέλειοι!
Και, πάντως, “προσπαθούμε για το καλύτερο”!...
Κι αφού είναι έτσι, αναρωτιέμαι, πώς γίνεται και ως σύνολο, ως κοινωνία, έχουμε καταντήσει τόσο χάλια και ακόμα πάμε από το κακό στο χειρότερο;…
Μήπως, τελικά, είμαστε όλοι ίδιοι;…
Ή μήπως, έστω, έχουμε όλοι τα στραβά κι ανάποδά μας, καθένας το κουσούρι ή τα κουσούρια του, και ας προβάλλουμε τα προτερήματά μας;…
Τα οποία προτερήματά μας, σημειωτέον, συχνά είναι στη φαντασία μας…
[…όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς (αλλά μόνο καθόσον αφορά στους άλλους και όχι, φυσικά, στον εαυτό μας…) βλέποντας, για παράδειγμα, τις “οντισιόνς” στα διάφορα τηλεοπτικά “talentshows”….]
Μήπως, τελικά, είμαστε όλοι (ή οι περισσότεροί μας) “εν δυνάμει” λαμόγια, κλέφτες, απατεώνες κ.λπ., κι απλώς δεν μας δόθηκε η ευκαιρία να… “αποδείξουμε” εμπράκτως τα… “ταλέντα” μας αυτά;… Μήπως δηλαδή δεν είμαστε συνειδητά και με προσωπική απόφαση με το μέρος του καλού;…
Μήπως οι περισσότεροί μας είμαστε αποδεδειγμένα τεμπέληδες και τσαπατσούληδες;…
[Οι δημόσιοι υπάλληλοι, πάντως, θεωρούν ότι “υπερβαίνουν τα όριά τους τα ανθρώπινα”, αν και οι περισσότεροι δεν θα είχαν εύκολα θέση σε μια επιχείρηση με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια… Κι όσο για τους διάφορους τεχνίτες και ελεύθερους επαγγελματίες, που οι περισσότεροι ονειρεύονται να κάνουν καμιά “καλή αρπαχτή”, πώς συμβαίνει άραγε –πέστε μου!- ο ένας να βρίσκει κουσούρια και τσαπατσουλιά μόνο στις δουλειές των άλλων, ακόμα της συντεχνίας του, αλλά όχι στα δικά του έργα;…]
Χρειάζεται, άραγε, να συνεχίσω με άλλα παραδείγματα;…
…Δεν φθάνουν αυτά για να αποδείξουν πως “των άλλων είναι καρύδια και βροντάνε, μα τα δικά μας είναι σύκα”;!....
Εκεί έγκειται το λάθος μας, νομίζω…
…Πως είμαστε εύκολοι στην κριτική μας με τους άλλους…
…Πως, αντίθετα απ’ ό,τι θα έπρεπε, είμαστε υποκειμενικοί με τους εαυτούς μας και “αντικειμενικοί” με τους άλλους…
…Πως (μοιραία, ίσως, εξ απόψεως ψυχολογίας…) συγκρίνουμε τις λάθος πράξεις των άλλων και τα ενδεχομένως αποτυχημένα αποτελέσματά τους, με τις δικές μας καλές και αγαθές προθέσεις…
…Πως ξεχνάμε όλα τα δικά μας λάθη και βλέπουμε το ελάχιστο λάθος του συνανθρώπου μας, το οποίο μάλιστα και γιγαντώνουμε…
…Πως προσπαθούμε να “διορθώσουμε” όλους τους άλλους γύρω μας, την κοινωνία ολόκληρη, ενώ εμείς δεν μπορούμε, απ’ ό,τι φαίνεται, να διορθώσουμε στο ελάχιστο τον εαυτό μας!...
Διότι αν το είχαμε κάνει, όλα θα πήγαιναν προς το καλύτερο!....
Έγραφα, τις προάλλες, για τη “Βικιπαίδεια” και την αξία και σημασία της. Και, βεβαίως, για την αξία και σημασία του να γράφει κάποιος για τη Βικιπαίδεια. Την αξία και σημασία του… “να κάνεις το καλό και τον ρίχνεις στο γιαλό”. Να γράφεις για το κοινό καλό! Χωρίς να περιμένεις ανταπόδοση. Και με τον “κίνδυνο” (για τον εγωισμό σου…) να δεις, αργότερα, το κείμενό σου να “πετσοκόβεται” ή να τροποποιείται άρδην από κάποιον άλλο που συμβάλλει στην κοινή –συλλογική αυτή προσπάθεια…
Η Βικιπαίδεια είναι ένας από τους λόγους εξαιτίας των οποίων έχω “ψιλοχαθεί” απ’ την μπλογκόσφαιρα τον τελευταίο καιρό…
…κι ένας ακόμα λόγος είναι τα Βικιφθέγματα. Κι ας μην είναι τόσο “διάσημα” όσο η Βικιπαίδεια!... Που ίσως γι’ αυτό έχουν λιγότερη συμμετοχή και επισκεψιμότητα… Ίσως πάλι και όχι… Ίσως άλλος να ’ναι ο λόγος…
Η Βικιπαίδεια είναι εγκυκλοπαίδεια.
Τα Βικιφθέγματα είναι συλλογή γνωμικών, ρητών και αποφθεγμάτων.
Μια εγκυκλοπαίδεια… η εγκύκλια μόρφωση… οι γνώσεις… ανέκαθεν ήταν, για τους περισσότερους, το σημαντικό, το αξιόλογο, το ιδανικό, το ευκταίο κ.λπ.
Μια συλλογή αποφθεγμάτων, όμως;… Ποτέ δεν “πούλαγε” ιδιαίτερα. Ποτέ δεν θεωρείτο, για τους περισσότερους, κάτι το ιδιαίτερο… Ίσως διότι τα γνωμικά και τα αποφθέγματα έχουν σχέση και αφορούν, κατά βάση, στην αρετή, στον χαρακτήρα, στην ηθική κ.λπ.
Σ’αυτή τη σύγκριση… σ’αυτή την επιλογή, μεταξύ Γνώσης και Αρετής, μεταξύ Μόρφωσης και Χαρακτήρα, τις περισσότερες φορές (αν όχι πάντα…) θεωρείται, πλέον, δεδομένο το ποιος κερδίζει και ποιος χάνει… (Αν και φοβούμαι πως γι’αυτό, τελικά, βγαίνουμε όλοι μας χαμένοι, τόσο ατομικά, όσο και ως κοινωνία…) Είναι κάτι σαν τη μάχη μεταξύ καουμπόηδων και ινδιάνων, όπου πάντα βγαίνουν νικητές οι πρώτοι (Προσωπικά, ως παιδί, προτιμούσα τους ινδιάνους… Κι είναι κρίμα που το καταλάβαμε τόσο αργά, πως θα ήταν καλύτερα να μην έχουν εξοντωθεί, σχεδόν, οι ινδιάνοι…)
Θυμήθηκα τώρα, τα παλιά ενδεικτικάκαι τα απολυτήρια, δημοτικών και γυμνασίων και λυκείων: Υπήρχε, παλαιότερα, αναφορά και στη διαγωγή: “Κοσμιωτάτη” ήταν το ευκταίο. Και το ελάχιστο, θαρρώ, ήταν το “κοσμία” [Πού να το πεις, τώρα, πως και αυτό το ελάχιστο, το “κοσμία”, θεωρείτο, τότε, υποτιμητικό, υποδεέστερο…] Σήμερα, αν δεν κάνω λάθος (μακάρι να κάνω!) δεν υπάρχουν πια τέτοιες αναφορές. Σε κάθε περίπτωση, αναμφίβολα, ως Παιδεία, ως Εκπαίδευση, νοείται, πλέον, μόνο, η συγκέντρωση γνώσεων, η μόρφωση η ψυχρή, η (τελικά) “αποστεωμένη”… Σοφοί θεωρούνται, πλέον, μόνο οι παρα-μορφωμένοι [Ξεχνώντας, φαίνεται, τη διττή σημασία και έννοια που έχει αυτή η λέξη…]
Επανέρχομαι!... […ίσως και να μην έφυγα στιγμή από το θέμα!...]
Έκανα λόγο, αμέσως παραπάνω, γα Σοφούς και για Σοφία. Κι ήρθαν στο νου μου, αμέσως, κάποια σχετικά γνωμικά: “Πολλοί πολυμαθέες νόον ουκ έχουσι”… “Φιλοσοφείν εστί το λακωνίζειν” (Πλάτων)…. “Σοφός ο γνωρίζων χρήσιμα” (Αισχύλος)… “Γνώμαι σοφών αρετήν πλουτίζουσιν” (Σωκράτης)… “Μη παρίδης διήγημα σοφών και εν ταις παροιμίαις αυτών αναστρέφου” (Σοφία Σειράχ)….
Ήδη με τα παραπάνω έκανα μια εισαγωγή, νομίζω, στην αξία των γνωμικών και των αποφθεγμάτων. Επιτρέψτε μου να συνεχίσω με άλλο ένα, κι αυτό από τους αρχαίους Έλληνες: Ο Ισοκράτης γράφει (“Προς Δημόνικον” και… προς ημάς): “Ώσπερ την μέλιτταν ορώμεν, εφ’ άπαντα μεν τα βλαστήματα καθιζάνουσαν, εφ’ έκαστον δε τα βέλτιστα λαμβάνουσαν, ούτω δει και τους παιδείας ορεγομένους μηδενός μεν απείρως έχει, πανταχόθεν δε τα χρήσιμα επιλέγειν”. Είναι αυτό που πολύ αργότερα θα πει ο Τζάιημς Έλλις: “Τα βιβλία είναι κυψέλες σκέψεων. Τα αποφθέγματα είναι το μέλι που με χίλιους τρόπους συλλέξαμε”. Άλλοι τα έχουν χαρακτηρίσει “μαργαριτάρια μέσα στην άμμο”, “χρυσό σε ορυχείο”, “σπέρματα καλού”, “σπάνια γραμματόσημα”, “μικρούς σπινθήρες αδάμαντος”, “μυρωμένα άνθη” κ.λπ.
Κατά τον Γουίπλ“οι σοφοί άνδρες της αρχαιότητας έστειλαν την περισσότερη σοφία και ηθική τους κάτω από τον χείμαρρο του χρόνου μέσα στο ελαφρύ πλοιάριο του αποφθέγματος και του επιγράμματος”. Και κατά τον Ντισραέλι“η σοφία των ατόμων και η πείρα των αιώνων διαφυλάσσεται μέσα στα διάφορα ρητά και αποφθέγματα”. Ο δε Βολταίρος υποστηρίζει: “Η πληθώρα των αληθειών και συγγραμμάτων κατάντησε τόση, ώστε πολύ σύντομα θα καταφύγουμε στα αποσπάσματα”.
Όσο περισσότερο περνούν οι αιώνες και τα χρόνια, όσο τα αξιόλογα βιβλία και κείμενα που θα ήταν σκόπιμο, ο καθένας μας, να μπορούσε να έχει διαβάσει, πολλαπλασιάζονται, αυξανόμενα με γεωμετρική πρόοδο, τόσο αυξάνεται και η αξία των γνωμικών και των αποφθεγμάτων και, ιδίως, των σχετικών συλλογών…
…Όχι απαραίτητα ως “θέσφατα” [“Αυτός έφα!”…]. Αλλά ως ώθηση για το δικό μας πνεύμα. Ούτως ή άλλως είναι δεδομένο [όσο κι αν συχνά δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε ή δεν μπορούμε να το αντιληφθούμε] ότι, συνήθως, οι καλύτερες ιδέες μας έρχονται από άλλους και, όσο νέες και πρωτότυπες κι αν τυχόν θεωρούνται, βασίζονται και πηγάζουν από άλλες, προγενέστερων… Ένα γνωμικό, ένα ρητό, ένα απόφθεγμα δεν είναι παρά “η κατάλληλη στιγμιαία ώθηση που κάνει τον τροχό της σκέψης να γυρίζει μόνος τους για μεγάλο διάστημα” (Ιάσων Ευαγγέλου). Και “αν για το κάθε γνωμικό βεις το αντι-γνωμικό του, τότε δεν θα’χεις την αναίρεση, αλλά την προϋπόθεση για τη συνθετική ολοκλήρωση της βασικής ιδέας” (Ιάσων Ευαγγέλου).
Δεν είναι πάντα εύκολα, δηλαδή “ευκολοχώνευτα”, τα διάφορα γνωμικά. Κι όσο για τις σχετικές συλλογές, δεν τις διαβάζεις, βέβαια, όπως όλα τα υπόλοιπα βιβλία. “Ουκ εν τω πολλώ το ευ”… Κατά την εύστοχη παρομοίωση του Levalloi“δεν καταπίνει κανείς, τη μία μετά την άλλη, ένα κουτί παστίλλιες. Τις αφήνει να διαλύονται, μία – μία, μέσα στο στόμα, τρεις –τέσσερεις κάθε φορά”. Δεν είναι ωφέλιμο κάτι άλλο. Διότι δεν είναι, καθώς είπαμε, σαν τα άλλα τα βιβλία, τα διηγήματα ή τα μυθιστορήματα, για παράδειγμα, που μπορείς να τα διαβάσεις “μονορούφι”… Δεν είναι, βλέπεις, ευκολόπιοτα, σαν κάποια κρασιά… Είναι, αντίθετα, σαν τα αποστάγματα, τα φίνα κι εξαιρετικά, που πρέπει να τα πίνεις σε μικρές ποσότητες, σαν το κονιάκ και τα λικέρ…
…Λοιπόν…
…Κερνάω λικεράκι ή κονιακάκι… στα “Βικιφθέγματα”!...
[Δεν ξέρω πόσο παρατηρητικοί είναι όλοι αυτοί που με διαβάζουν, πάντως αναμφίβολα κάποιοι παρατήρησαν στην προ-προηγούμενη ανάρτησή μου (αυτή με τον τίτλο “Εμείς και οι Άλλοι… Οι “άλλοι”: η Κόλαση και ο Παράδεισός μας”), ότι η αρίθμηση των “κεφαλαίων” παρουσίαζε ασυνέχεια, αφού έλειπε το «3ο». “Αυτό το… κενό, λοιπόν, έρχεται να καλύψει η σημερινή μου ανάρτηση”, όπως θα έλεγε κάποιος πολιτικός… Και ουδεμία σημασία έχει ότι το κενό αυτό εγώ ο ίδιος το δημιούργησα… (ή, αντιστοίχως, ο πολιτικός…)]
Εμείς και οι Άλλοι… (Μέρος Β’) Η Συλλογικότητα…
[Συνέχεια από το προ-προ-προηγούμενο και συμπλήρωση στο προ-προηγούμενο]
#3) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”….
Η έκφραση αυτή που φέρνει, συνειρμικά, μια άλλη έκφραση, επίσης για γιαλό:
“Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε”…
Κι αυτή, με τη σειρά της, μου θυμίζει μια άλλη έκφραση και παροιμία:
“Οι πολλοί καπεταναίοι ρίχνουν έξω το καράβι”…
Κι όμως, γνωρίζω κάποιο καράβι που η συλλογικότητα δεν το’χει ρίξει έξω… Το αντίθετο μάλιστα!... Αναφέρομαι, εν προκειμένω, στη συλλογική διαχείριση της Βικιπαίδειας. Που εδώ και κάποια χρόνια πλέει στη θάλασσα του Διαδικτύου και, όπως προείπα, όχι μόνο δεν έπεσε έξω, αλλά, αντιθέτως, έρριξε έξω την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια “Encarta” της περίφημης Microsoftτου πολύ BillyGates…
Η περίπτωση αυτή μου έφερε στο νου, συνειρμικά, άλλη μια διαφαινόμενη,μακροπρόθεσμα, “ήττα” της Microsoft: Ο γνωστός μας InternetExplorerφαίνεται πως με το πέρασμα του χρόνου θα χάσει το παιχνίδι απ’ τον MozillaFirefox, που, αν δεν κάνω λάθος, είναι κι αυτός αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας…
Αναμφίβολα, πάντως, προϊόν και αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας είναι το λειτουργικό σύστημα Linux, το “αντίπαλο δέος” στα διαδεδομένα Windowsτης Microsoft. Το οποίο Linuxφαίνεται επίσης να κερδίζει συνεχώς “πόντους” και έδαφος, από τη συλλογικότητα των χρηστών, εις βάρος της πρότασης – προϊόντος της μεγάλης πολυεθνικής…
“People have the power”, τραγουδούσαμε…
Πότε οι άνθρωποι, συλλογικά, έχουν δύναμη; Όταν ομονοούν και “συντονίζονται”!... [Θυμηθείτε, για παράδειγμα, την ιστορία του Ιησού του Ναυή… Και δεν είναι η μόνη περίπτωση, βεβαίως… Αντιθέτως!...]
Βεβαίως η δύναμη του πλήθους δεν είναι, πάντα, για καλό… Διότι, βλέπεις, η ομάδα, το σύνολο, ο λαός, συλλογικά θεωρούμενος, δεν σκέπτεται, δεν καθοδηγείται από τη λογική, αλλά από την “ψυχολογία του όχλου”. Και, συνεπώς, μπορεί εύκολα να “άγεται και να φέρεται”… “Πάντα ευκολόπιστος και πάντα προδομένος”… Εκλέγει τον Γουλιμή [“ανθ’ημών…”], φυλακίζει τον Κολοκοτρώνη, εξοστρακίζει τον δίκαιο Αριστείδη, εκλέγει τον Χίτλερ, θεοποιεί τον Στάλιν… Σταυρώνει τον Χριστό, που μόλις λίγες μέρες πριν τον υποδεχόταν (σαν αύριο, Κυριακή των Βαϊων) με “Ωσαννά”…
Αλλά αν μορφώσουμε το λαό και (ιδίως!) αν τον καλλιεργήσουμε… τότε πραγματικά (ή “ουτοπιστικά”;…) θα μπορούσε ν’αλλάξει η κατάσταση και να γίνει ο κόσμος, Κόσμος! Δηλαδή κόσμημα!... [“Ως χαρίεν ο άνθρωπος, όταν άνθρωπος εί”…]