“Seagull” γιατί; Ως φόρο τιμής στο βιβλίο «Γλάρος Ιωνάθαν» του Richard Bach
[βλ.περισσότερα στηνAνάρτηση"ΦόροςTιμής" (http://seagullstefanos.blogspot.com/2007/10/richard-bach-blog.html). ]
Ναι,αλλά γιατί “Seagull” και όχι “Γλάρος”; H απάντηση στην ανάρτησή μου “Αποκαλύπτω…”
(http://seagullstefanos.blogspot.com/2008/03/seagull-eagle.html)
Το κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε πριν από καιρό… Μπορεί να είναι τρία ή επτά ή δέκα ή δεκαεπτά ή τριάντα τρία ή σαράντα επτά χρόνια…
Ίσως να υπάρχει ένας λόγος που το αναρτώ τώρα… Ίσως, πάλι, να το αναρτώ “έτσι, χωρίς λόγο”!...
Κυριακή… λάθος… Δευτέρα… […]
(…τόσο “χαμένα” τα έχω, που έκανα λάθος και στην ημέρα!...)
Τι έχω, όταν δεν ξέρω τι έχω;…
Τι να φταίει που θέλω να κλάψω από χαρά ή και ανακούφιση, έτσι, χωρίς συγκεκριμένο λόγο;
Πού να οφείλεται το ότι θα ήθελα να πω σ’ όλο τον κόσμο, δυνατά, την χαρά μου, κι όμως, απ’ την άλλη, ικανοποιούμαι απ’ αυτή την ήρεμη σιωπή;…
Γιατί να νοιώθω πως όλες αυτές οι (υπό “αντικειμενικές συνθήκες”) σοβαρές δουλειές που έχω να κάνω είναι τόσο ασήμαντες για να ταράξω την μακαριότητά μου;…
…Ένας ποταμός αισθημάτων συνωθούνται μέσα μου και θέλουν να εκδηλωθούν! “Δεν είναι λίγο” (που λέει και ο λόγος…) να αγαπάς. Τι λέω; (Τι έκφραση χρησιμοποίησα;!...) Είναι το παν στη ζωή!...
Αγάπη σε κάθε μορφή της, αγάπη άδολη, ανόθευτη, πηγαία… Γιατί οι λέξεις να ’ναι τόσο φτωχές να την περιγράψουν;…
“Με τόσα ψέματα που ντύθηκαν οι λέξεις, πώς να σου πω το “σ’αγαπώ” να το πιστέψεις”, λέει το σύγχρονο τραγούδι, στο οποίο αναφερθήκαμε […]
…Κι ύστερα μιλήσαμε γι’ αυτόν τον πλούτο και το βάθος των αισθημάτων μιας νέας αδελφής ψυχής, που ψάχνει να βρει τρόπο να εκδηλωθεί…
(Η μαγευτική και μεταμορφωτική δύναμη των ταξιδιών…)
Κι όταν δεν ταξίδευε…
…άφηνε το μυαλό και τη φαντασία του να ταξιδέψουν…
…να τον ταξιδέψουν…
Όλα αυτά άλλαξαν…
…κατά τρόπο μαγικό…
…θαυματουργικό…
Όταν τη συνάντησε…
(Όχι, δεν ήταν σε κάποιο ταξίδι του, για να πει κανείς πως ήταν μια σειρήνα που τον μάγεψε με το τραγούδι της…)
…Κι αμέσως άλλαξαν όλα!
Εντός του!
Ανατράπηκαν και οι αξίες του και οι προτεραιότητές του και τα “θέλω” του…
Τι νόημα είχαν, πια, τα ταξίδια;…
(…αν ήταν ταξίδια μακριά της;…)
Τα απαρνήθηκε όλα!
(Όχι γιατί του το ζήτησε. Όχι “για χάρη της” που λένε… Όχι για να της δείξει κάτι… Αλλά γιατί έτσι ένιωθε!...)
Τι να του κάνουν, τι να του προσφέρουν τα ταξίδια;…
Τώρα πια ταξίδευε η καρδιά…
Κι αυτό ήταν το πιο σημαντικό…
…αυτό που είχε γι’ αυτόν σημασία…
Το “πάθος” για εξερεύνηση και ανακάλυψη, μετουσιώθηκε:
Εξερευνούσε, πια, τον άλλο άνθρωπο…
…τα μυστικά μονοπάτια της ψυχής…
…το ξωκλήσι που είχε χτίσει, τόσα χρόνια, και είχε ιστορήσει – αγιογραφήσει εντός της…
…τις στολισμένες κάμαρες και τα σαλόνια τα πλουμισμένα απ’ τα χαρίσματά της…
Διάβαζε, στις πληγές της, την ιστορία της ζωής της…
Αφουγκραζόταν, στις ανάσες και στους λυγμούς της, τους πόθους της τους κρυφούς…
Και δεν υπήρχε, πιστέψτε με, άλλο ταξίδι που να το είχε ευχαριστηθεί ποτέ περισσότερο, να του είχε χαρίσει περισσότερες εμπειρίες, να την είχε κάνει πλουσιότερο, να τον είχε κάνει σοφότερο…
Μα… όλα τα ταξίδια έχουν και τα προβλήματά τους…
…και τα όριά τους…
Ιδίως δε, κατά πως φαίνεται, αυτά που έχουν να κάνουν με ανθρώπους…
…ανθρώπους που κουβαλάνε αποσκευές βαριές, εμπειρίες, πληγές, ευαισθησίες, αγκυλώσεις…
(Και αναφέρομαι, βεβαίως, τόσο στους μεν, όσο στους δε, τόσο στους ταξιδιώτες, όσο και στα ταξίδια τους…)
Σπουδαίο συναίσθημα, σκέφτομαι, ο ενθουσιασμός!...
[Μπορεί, άραγε, να προσεγγίσει κάποιος τα συναισθήματα με τη σκέψη;…]
…Σε παρασύρει σε μια δίνη… ικανή να σε ανεβάσει ψηλά, σαν ανεμοστρόβιλος, ως τα ουράνια, “στον έβδομο ουρανό”…
…και, αντίστοιχα, αν τυχόν χαθεί, “σε ρίχνει κάτω” και μπορεί, έτσι, να συντριβείς…
Σκέφτομαι τέσσερεις –πέντε περιπτώσεις που μπορεί να συμβούν αυτά σε κάποιον: Περιπτώσεις που μπορούν να προκαλέσουν ενθουσιασμό: Η σκέψη –φιλοσοφία και η πίστη – θρησκεία… Η τέχνη… Η αγάπη κι ο έρωτας…
Όταν σε “κυριέψει” “εξ εφόδου”, που λένε, ο [θεός] Έρωτας, ο έρωτας για κάποιον ή, έστω, για κάτι… πραγματικά νιώθεις να πετάς… σε πιάνει ίλιγγος… Εν-θουσιάζεσαι με το άλλον... που γίνεται “oΘεός” σου… και σ’ ανεβάζει στα ουράνια… στον παράδεισο… Μόνο που ύστερα, το ίδιο ξαφνικά, όταν πια περάσει ο ενθουσιασμός… είναι πιθανό να σε ρίξει στην κόλαση…
Η Αγάπη σίγουρα δεν έχει την ορμή του έρωτα. Ούτε, βεβαίως, τις μεταπτώσεις του… Δεν είναι δα “ανεμοστρόβιλος” , μα ένα διαρκώς ούριο αεράκι, ένας άνεμος , που αν του αφεθείς, μπορεί να σ’ ανεβάσει (και) αυτή στα ουράνια… και να σε κρατήσει για πάντα εκεί… Διότι αυτή η Αγάπη στην οποία αναφέρομαι είναι “η αγάπη που ουδέποτε εκπίπτει”… Είναι, υπό μία έννοια και θεώρηση, “η πνοή η ζώσα” που, για τους πιστούς, ενεφύσησε, συμβολικά νοούμενο, ο Θεός στον άνθρωπο, όταν τον έπλασε “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση”, δίνοντάς του κάτι απ’ τη δική του την ουσία… Και, όπως ξέρουμε… ή όπως νιώθουμε, σωστότερα, “ο Θεός αγάπη εστί”…
Συναφές είναι και το θέμα του “ενθουσιασμού” που προκαλεί η Πίστη…
…Κατ’ αρχάς νοούμενη ως εμπιστοσύνη. Σε κάτι ή σε κάποιον… Μια τέτοια πίστη σου δίνει τεράστιες δυνάμεις… [“Μετακινεί βουνά”, που λέει η Βίβλος…] Δίνοντας ή έχοντας εμπιστοσύνη στον εαυτό σου, μπορείς να καταφέρεις τα πάντα… Έχοντας εμπιστοσύνη σε κάποιον μπορείς να τον ακολουθήσεις στα πιο ριψοκίνδυνα ταξίδια και περιπέτειες… Σωματικές και πνευματικές – διανοητικές… Ο φόβος είναι μην αποδειχθεί ανάξιος της εμπιστοσύνης… Οδηγοί και δάσκαλοι “ακραίων σπορς”, για παράδειγμα, που έβαλαν τους άλλους “να παίξουν τη ζωή τους κορώνα –γράμματα” και… την έχασαν, καθώς δεν τους υπέδειξαν τις απαραίτητες προφυλάξεις… Και έτσι, η αδρεναλίνη που γέννησε ο ενθουσιασμός “πήγε στράφι”… Το ίδιο, αντίστοιχα, συνέβη και με πνευματικούς “δασκάλους” και “ταγούς”, τάχα, γκουρού ή μοναχούς ή αρχηγούς σε διάφορες “σέκτες”… Πόσους οδήγησαν σε επικίνδυνα μονοπάτια, στο χείλος του γκρεμού… απ’ όπου γκρεμίστηκαν – συντρίφθηκαν… Ή να σας πω, να σας μιλήσω, για παράφρονες στρατηγούς που οδήγησαν το στρατό τους σε μάχες από πριν χαμένες ή/και για θρησκευτικούς ηγέτες, που εμφύσησαν τον θρησκευτικό φανατισμό ιδίως σε “νεοφώτιστους”, ενθουσιασμένους και ενθουσιώδεις “πιστούς” – “οπαδούς”, γενίτσαρους της (όποιας!) θρησκευτικής πίστης (της χριστιανικής συμπεριλαμβανομένης…) και αντί της αγάπης φύτεψαν το μίσος και, με τον ίδιο εν-θουσιασμό (τάχα!) τους οδήγησαν σε θρησκευτικούς πολέμους και σφαγές κατά των (όποιων άλλων!) “απίστων”!...
Μίλησα ακόμα, νωρίτερα, και για τη Σκέψη. Όσοι έχουν ζήσει, όσοι έχουν “βιώσει” αυτή την εμπειρία, αναμφίβολα εύκολα θα με αντιληφθούν, θα με καταλάβουν: Υπάρχουν σκέψεις που γεννιούνται στο ανθρώπινο μυαλό, πράγματα, καταστάσεις και φαινόμενα που, έξαφνα, σαν από έμπνευση, κατανοείς, θεωρίες που αιφνίδια γεννιούνται μέσα σου ή προβάλλουνε μπροστά σου… που εξίσου με τις προηγούμενες περιπτώσεις σε ενθουσιάζουν!... Σαν, ξαφνικά, όλα να φωτίζονται, σαν όλα “να μπαίνουν σε τάξη”… Και στροβιλίζεσαι σε μια διανοητική υπερδιέγερση… Το πνεύμα σου σα να ’χει καβαλήσει ένα ατίθασο άτι και να τρέχει τον ανήφορο… το άρμα σου να σε ανεβάζει ως τα ουράνια… [Έτσι όπως ο προφήτης Ηλίας… ή ο Ήλιος ο Φαέθωνας…] Μια φιλοσοφική θεωρία που γεννιέται μέσα σου, πρωτογενώς, πρωτότυπη, ή που κατανοείς, σ’ ενθουσιάζει… γιατί σου δίνει, πια, νόημακαι σκοπό ζωής…
…Αλλά κι αυτός ο ενθουσιασμός μπορεί να σε οδηγήσει, ενδεχομένως, σε απογοήτευση ή/και σε καταστροφή… Σαν αντιληφθείς, για παράδειγμα, πως “ήταν φώτα, χίλια φώτα [φώτα τεχνητά…], μα δεν ήτανε το φως” που εσύ ζητούσες… Αν η φιλοσοφική θεωρία που αποδέχθηκες ως αληθινή, σου δίνει μεν νόημα, τάχα, της ζωής, αλλά όχι και σκοπό ζωής, και αντιθέτως… Αν το άλογο που “είχες καβαλήσει” γρήγορα αποδείχθηκε “κουτσό”… Ή αν το ταξίδι σου, ψηλά στον ουρανό, η πτήση σου προς τον ήλιο… σου έλιωσε τα φτερά, έτσι όπως του Ίκαρου, του (αρχικά) τόσο ενθουσιασμένου…
Υπάρχει τέλος (;) και η Τέχνη. Είτε τη συναντάς ως αποδέκτης, δηλαδή ως θεατής ενός σπουδαίου ζωγραφικού πίνακα ή ενός γλυπτού ή ως ακροατής ενός υπέροχου μουσικού κομματιού κ.λπ., είτε, πολύ περισσότερο, ως δημιουργός!... Με όποια απ’ τις δυό αυτές μορφές αν σε συνεπάρει η Τέχνη, αν σε εν-θουσιάσει, μπορεί να σε οδηγήσει, παρέα με τις Μούσες, οπουδήποτε, σε κάθε συναίσθημα… μέχρι το ακραίο όριο της αισθητικής απόλαυσης που προσφέρει ή ίδια η φύση!...
…Αυτοί οι τέσσερεις –πέντε λόγοι που μπορούν να μας κάνουν να εν-θουσιαστούμε, είναι, νιώθω και σκέπτομαι, οι δρόμοι που μπορούν να μας οδηγήσουν στο Θεό… και στην θεώση!...
Άλλωστε ας μη ξεχνάμε τη σοφία που μας προσφέρει, ενσωματωμένη σ’ αυτήν, η ίδια η λέξη [“Αρχή σοφίας, ονομάτων επίσκεψις”…]. H λέξη “ενθουσιασμός”, κατά κυριολεξία, παράγεται και προέρχεται από τις λέξεις “εν” και “Θεός”, δηλαδή “Θεός εν ημίν… Θεός μέσα μας…Θεός στην καρδιά μας”…
Αν μη τι άλλο ας είναι τα παραπάνω αφορμή για περαιτέρω σκέψεις ενόψει Χριστουγέννων!...
Η θάλασσα που δίνει νόημα ύπαρξης σ’ έναν γλάρο!...
Νοείται γλάρος χωρίς θάλασσα;…
[Κι όμως, δυστυχώς νοείται… Υπάρχουν γλάροι που ζουν κι υπάρχουν πάνω και κοντά σε σκουπιδότοπους… “Κάνει τη ζωή τους πιο εύκολη”, βλέπεις… Τους εξασφαλίζει πολύ και πλούσιο και εύκολο φαγητό… “Να φας του σκασμού”, που λένε…. Τόσο που να μην μπορείς και να πετάξεις ακόμα… Σκουπιδότοποι που σε “πλανεύουν”… και ξεχνάς ακόμα και τη θάλασσα…]
Ο γλάρος είμαι εγώ… Κι η ψυχή μου που φτερουγίζει…
Η θάλασσα, που δίνει νόημα ύπαρξης στον γλάρο, είσαι εσύ!... Τα μάτια σου! Και η ψυχή σου!... Ψυχή γυναίκας… Απέραντη και βαθειά… Αδύνατο, εξ ορισμού, να εξερευνηθεί στο σύνολό της… Κι απροσδιόριστη στις αντιδράσεις της… Μα και, για όλα ετούτα [και για ένα σωρό ακόμη…] μαγική!... Γυναίκα – μάγισσα… θάλασσα – μάγισσα… Πλανεύτρα… Κίρκη….
…Ένιωσα και συνειδητοποίησα πως είμαι γλάρος… μόνο αφότου είδα, μόνο αφότου γνώρισα τη θάλασσα [σου]. Ως τότε ήμουν απλά ένα χωρίς όνομα, δηλαδή απροσδιόριστο,πουλί. Διότι μου άρεσε ανέκαθεν (και μου αρέσει πάντα…) να πετώ στα ουράνια….
[Γυναίκα του Ουρανού, όμως, ή, πάντως, Μεγάλη Ερωμένη, Αιώνια Αγαπημένη του, είναι η θάλασσα… Αιώνιος Έρωτας!... Μετά από τόσους αιώνες, μετά από τόσες χιλιετίες, μετά από τόσες κοσμικές εποχές, ακόμα κοιτάζονται μέσα στα μάτια… σ’ ένα διαρκές αντικαθρέφτισμα… κι ούτε που ξέρει πια κανείς τίνος είναι το χρώμα, το παρόμοιο, άραγε των ματιών ή αυτού που καθρεφτίζεται μέσα σ’ αυτά;… άραγε της θάλασσας ή του ουρανού;…]
Κι εκεί που πέταγα, πρωτύτερα, πάνω από δάση και βουνά, πάνω από πεδιάδες κι από πόλεις… εκεί που έκανα ταξίδια μακρινά…
…όταν σε γνώρισα, πια, “παγιδεύτηκα” για πάντα…
Σε γνώρισα… [“σε γνώρισα”;… είναι άραγε εύκολο να πεις, ποτέ, πως “γνώρισες” τη θάλασσα, έναν άνθρωπο, πόσο δε μάλλον μια γυναίκα!...] σε “καλές” στιγμές, μα και “κακές”… Σε φουρτούνες μα και σε ηρεμία, νηνεμία… Και είχαν, όλες τους, μια ιδιαιτερότητα, μια γοητεία!...
Λένε συχνά πολλοί, ίσως οι περισσότεροι, πως η θάλασσα και η ψυχή και η ζωή αξίζει, τάχα, μόνο στην ηρεμία, στην γαλήνη, στην απανεμιά… Θαρρώ: Μεγάλο λάθος!...
Όλα! Όλα είναι η ζωή!... Και τα “καλά” και τα “κακά” της… Αξίζει να ’ρχονται, συχνά, τα πάνω κάτω, τα μέσα έξω… να αναδεύονται άγρια τα βαθειά νερά… τα εσώψυχα…
Μου είναι εύκολο, δίχως άλλο, το να σε βρίσκω, να σε συναναστρέφομαι εν ηρεμία… Μα μία τέτοια μόνιμη κατάσταση, όπως και να το κάνεις, δεν μου κάνει δα καλό, αν το δούμε μακροπρόθεσμα… Διότι αφήνει, βέβαια, όπως είναι εύκολα κατανοητό, αγύμναστες πια τις φτερούγες μου….
Μια τέτοια μόνιμα ήρεμη ζωή, ανέκαθεν δεν ήταν το ιδανικό μου, αυτό που ευχόμουνα να χαρακτηρίζει τη ζωή μου…
Άλλοι εύχονται και προσεύχονται να μην τους χαρίζει ο Θεός δυσκολίες και πόνους στη ζωή τους… [Κι εγώ το ευχήθηκαν συχνά, το ομολογώ, σε στιγμές αδυναμίας: “Παρελθέτω απ’ εμού το ποτήριον τούτο”…] Μα η πείρα κάποιων χρόνων, τα βιώματά μου, με δίδαξαν, αν μη τι άλλο, ετούτο: Να εύχομαι “δίνε μου, Κύριε, ν’ αντέχω τους πόνους και τις δυσκολίες, να προσπερνώ τα εμπόδια”…
“Εισένεγκέ με, Κύριε, εις πειρασμόν, και ρύσαι τον Πονηρόν από εμού. Αμήν”…
Σ’ ευχαριστώ, Κύριε, που μου ’δειξες τη θάλασσα… Αυτή τη θάλασσα!... Αλληλούια!...