Δύο ανέκδοτα με ένα (κοινό) δίδαγμα

Α!

Σε κάποιο στρατόπεδο της Ελλάδας, αναλαμβάνει τα καθήκοντα του ο νέος διοικητής. Όπως είναι φυσικό του γίνεται η ενημερώσει για όλες τις δραστηριότητες της Μονάδας. Σε κάποια στιγμή του γίνεται και η ενημέρωση από τον υπεύθυνο Αξιωματικό για τις σκοπιές του στρατοπέδου:

- Έχουμε σκοπιά στη πύλη, στον όρχο κ.τ.λ και στο παγκάκι.

- Στο παγκάκι; ρωτάει ο διοικητής, γιατί στο παγκάκι;

- Δεν ξέρω απαντάει ο Αξιωματικός, έτσι το βρήκαμε από τον προηγούμενο διοικητή.

Την επόμενη ημέρα ο νέος διοικητής τηλεφωνάει στον προηγούμενο και των ρωτάει για τη σκοπιά στο παγκάκι.

- Γιατί είχες σκοπιά στο παγκάκι;

- Δεν ξέρω, απαντάει, έτσι το βρήκα από τον προηγούμενο διοικητή.

Έκπληκτος ο διοικητής συνεχίζει την αναζήτηση και τηλεφωνάει στον προπροηγούμενο διοικητή, αλλά εισπράττει την ίδια απάντηση. Συνεχίζοντας της αναζήτηση από διοικητή σε διοικητή φτάνει στον διοικητή 20 χρόνια πριν ο οποίος είχε βάλει και τη σκοπιά.

- Καλημέρα σας είμαι νέος ο διοικητής του στρατοπέδου και θα ήθελα να σας ρωτήσω κάτι: Παρακαλώ πείτε μου, γιατί είχατε ορίσει την σκοπιά στο παγκάκι;

Και απαντάει ο άλλος.

- Μη μου πείτε ότι δεν στέγνωσε ακόμα!

* * *

“Εκεί που τελειώνει η λογική, αρχίζει ο στρατός”, ίσως μου πουν κάποιοι…

Διαβάστε, λοιπόν, και το παρακάτω!

* * *

Β!

Σε ένα γεύμα με ρολό κοτόπουλο ως κύριο πιάτο, ένας επισκέπτης παρατηρεί ότι οι άκρες του ρολού είναι κομμένες και ρωτάει την οικοδέσποινα:

- Γιατί κόβεις τις άκρες στο ρολό κοτόπουλο;

- Δεν ξέρω, έτσι το έκανε και η μάνα μου τόσο καιρό. Θα την πάρω τηλέφωνο να μάθουμε!

[…]

- Μαμά, γιατί στο ρολό κοτόπουλο έκοβες τις άκρες;

- Δεν ξέρω, έτσι το έκανε και η γιαγιά σου. Πάρε την τηλέφωνο να μάθουμε!

[…]

- Γιαγιά, γιατί έκοβες τις άκρες στο ρολό κοτόπουλο;

- Είχα μικρό ταψάκι και το ρολό δεν χώραγε ολόκληρο μέσα στο ταψί. Γι’ αυτό!...

* * *

Γι’ αυτό!...

…ας μην τα θεωρούμε όλα, πρακτικές και συνήθειες, ως δεδομένα και λογικά!...

…“Καλύτερα να’ναι κανείς δυστυχισμένος Σωκράτης”…

…Μια ζωή με θυμάμαι να διαβάζω…

…Κι εξακολουθώ να διαβάζω “ασυστόλως”…

…με μια αγωνία, συχνά…

…πως είναι τόσα πολλά… πως είναι ατελείωτα τα αξιόλογα βιβλία που θέλω να διαβάσω… και είναι τόσο σύντομη η ζωή μας [πολύ δε περισσότερο που, μάλιστα, εκτός από το διάβασμα, δεν πρέπει να πάψουμε να ζούμε, ποικιλοτρόπως, όλες τις άλλες εκφάνσεις της ζωής…] και δεν θα προλάβω…

[“Μια αστραπή η ζωή μας… τι να πρωτο-προλάβουμε;…”, για να παραφράσω τον ποιητή…]

…Κι όσο πιο πολύ διαβάζω… τόσο πιο πολύ αντιλαμβάνομαι πόσο περισσότερα θα πρέπει και θέλω να διαβάσω, καθώς συνεχώς ανακαλύπτω νέους, άγνωστους ή ανεξερεύνητους τόπους, λογοτεχνίας και γνώσης…

…Ήδη από χρόνια έχω αποδεχθεί το πόσο ουτοπικό ήταν το εφηβικό μου όνειρο, της “κατάκτησης” [άκουσον! άκουσον!...] της Γνώσης… Που με το πέρασμα των χρόνων, και παρά το συνεχές διάβασμα, αντί να πλησιάζει, μάλλον απομακρύνεται… Κι έτσι έχω οδηγηθεί σ’ αυτό που αποκαλείται “προσεκτικά σχεδιασμένη… ημιμάθεια”, για την οποία γράφει επαινετικά ο Γιώργος Παμπούκης στο “Ημιμάθειας εγκώμιο”, ένα από τα βιβλία που διαβάζω αυτόν τον καιρό και για το οποίο ίσως να γράψω εν καιρώ…

Ατέλειωτο, λοιπόν, κι ευθύς εξαρχής καταδικασμένο σε αποτυχία, το… κυνήγι της Γνώσης, αν βέβαια το εκλάβεις ως “κυνήγι”…

…Καλύτερα, λοιπόν, να το εκλάβουμε ως “ταξίδι”… και να το απολαύσουμε… να το απολαμβάνουμε, ως τέτοιο, κάθε στιγμή, σε κάθε έκφανσή του…

…Ως τελικό προορισμό, πάντως, και ως σκοπό ζωής, δεν νομίζω, πάντως, πως θα ’ταν σκόπιμο και έξυπνο να ορίσουμε την Γνώση.

Αυτό τουλάχιστον πιστεύω εγώ… Αυτό επέλεξα ήδη απ’ τα μικράτα μου…

Ίσως να στάθηκα τυχερός, που έπεσε νωρίς στα χέρια μου ο “Φάουστ” του Γκαίτε, κι έκρινα κι αποφάσισα πως δεν άξιζε δα (τουλάχιστον στον δικό μου πίνακα αξιών…) “να πουλήσω την ψυχή μου στον διάβολο” για τη Γνώση…

Ίσως να στάθηκα ακόμα τυχερότερος που, ακόμα μικρότερος, είχα διαβάσει και με είχε “αγγίξει” η φράση: “πολλοί πολυμαθέες νόον ουκ έχουσιν”…

Οι γνώσεις, μόνον, δεν αρκούν!

Απαιτείται, επιπροσθέτως, τουλάχιστον η σκέψη.

Κι ακόμα περισσότερο, κατά τη γνώμη μου πάντα, απαιτείται και ήθος!...

Γνώση. Σκέψη. Ήθος…

Ο συνδυασμός των δύο πρώτων απ’ αυτά θα μπορούσε, ενδεχομένως, να μας απελευθερώσει; Ερώτημα. Θα μπορούσε να μας προσφέρει την ευτυχία;

Αμφιβάλλω. Ή μάλλον είμαι σχεδόν σίγουρος για το αντίθετο.

Ο Νίτσε, νομίζω, το είχε πει, πως “για όσους επιλέγουν τη σκέψη και τη γνώση, δεν υπάρχουν χαρούμενες ζωές”…

Το έχω νιώσει κατ’ επανάληψη, τόσο παλαιότερα, όσο και στο πρόσφατο παρελθόν, ιδιαιτέρως όταν διαβάζω κάποια ιδιαίτερα βιβλία.

Ίσως γι’ αυτό κάποιοι συνάνθρωποι έχουν επιλέξει [τους δικαιολογώ και, βέβαια, τους το αναγνωρίζω…] την “ευτυχισμένη άγνοια”… Συχνά έφθασα κι εγώ στο ίδιο κρίσιμο σταυροδρόμι και κάποιες φορές δίστασα για το εάν θα έπρεπε να ξαναπάρω τον ίδιο δρόμο…

Προσφάτως, πάντως, διάβασα κάτι που μου ’δωσε κουράγιο καθώς δικαίωσε, λες, την επιλογή μου: Μια ρήση του Μιλ:

“Καλύτερα να ’ναι κανείς δυστυχισμένος Σωκράτης, παρά ευτυχισμένο γουρούνι”…

Τι αντιπροσωπεύει, όμως, άραγε, το “αρχέτυπο” Σωκράτης;

Την Γνώση ως Επιστήμη, μάλλον όχι…

Την Γνώση ως Απόπειρα Αυτο-γνωσίας, μάλλον ναι!...

Μια απόπειρα Σοφίας – Φιλο-σοφίας θα μπορούσε, πράγματι, να είναι το Ιδανικό!...

Εν-θουσιαστείτε!

[Συνέχεια από όσα έγραψα στο ιστολόγιό μου “Σπουργίτι”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2008/12/blog-post_22.html]

Σπουδαίο συναίσθημα, σκέφτομαι, ο ενθουσιασμός!...

[Μπορεί, άραγε, να προσεγγίσει κάποιος τα συναισθήματα με τη σκέψη;…]

…Σε παρασύρει σε μια δίνη… ικανή να σε ανεβάσει ψηλά, σαν ανεμοστρόβιλος, ως τα ουράνια, “στον έβδομο ουρανό”…

…και, αντίστοιχα, αν τυχόν χαθεί, “σε ρίχνει κάτω” και μπορεί, έτσι, να συντριβείς…

Σκέφτομαι τέσσερεις –πέντε περιπτώσεις που μπορεί να συμβούν αυτά σε κάποιον: Περιπτώσεις που μπορούν να προκαλέσουν ενθουσιασμό: Η σκέψη –φιλοσοφία και η πίστη – θρησκεία… Η τέχνη… Η αγάπη κι ο έρωτας…

Όταν σε “κυριέψει” “εξ εφόδου”, που λένε, ο [θεός] Έρωτας, ο έρωτας για κάποιον ή, έστω, για κάτι… πραγματικά νιώθεις να πετάς… σε πιάνει ίλιγγος… Εν-θουσιάζεσαι με το άλλον... που γίνεται “o Θεός” σου… και σ’ ανεβάζει στα ουράνια… στον παράδεισο… Μόνο που ύστερα, το ίδιο ξαφνικά, όταν πια περάσει ο ενθουσιασμός… είναι πιθανό να σε ρίξει στην κόλαση…

Η Αγάπη σίγουρα δεν έχει την ορμή του έρωτα. Ούτε, βεβαίως, τις μεταπτώσεις του… Δεν είναι δα “ανεμοστρόβιλος” , μα ένα διαρκώς ούριο αεράκι, ένας άνεμος , που αν του αφεθείς, μπορεί να σ’ ανεβάσει (και) αυτή στα ουράνια… και να σε κρατήσει για πάντα εκεί… Διότι αυτή η Αγάπη στην οποία αναφέρομαι είναι “η αγάπη που ουδέποτε εκπίπτει”… Είναι, υπό μία έννοια και θεώρηση, “η πνοή η ζώσα” που, για τους πιστούς, ενεφύσησε, συμβολικά νοούμενο, ο Θεός στον άνθρωπο, όταν τον έπλασε “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση”, δίνοντάς του κάτι απ’ τη δική του την ουσία… Και, όπως ξέρουμε… ή όπως νιώθουμε, σωστότερα, “ο Θεός αγάπη εστί”…

Συναφές είναι και το θέμα του “ενθουσιασμού” που προκαλεί η Πίστη…

…Κατ’ αρχάς νοούμενη ως εμπιστοσύνη. Σε κάτι ή σε κάποιον… Μια τέτοια πίστη σου δίνει τεράστιες δυνάμεις… [“Μετακινεί βουνά”, που λέει η Βίβλος…] Δίνοντας ή έχοντας εμπιστοσύνη στον εαυτό σου, μπορείς να καταφέρεις τα πάντα… Έχοντας εμπιστοσύνη σε κάποιον μπορείς να τον ακολουθήσεις στα πιο ριψοκίνδυνα ταξίδια και περιπέτειες… Σωματικές και πνευματικές – διανοητικές… Ο φόβος είναι μην αποδειχθεί ανάξιος της εμπιστοσύνης… Οδηγοί και δάσκαλοι “ακραίων σπορς”, για παράδειγμα, που έβαλαν τους άλλους “να παίξουν τη ζωή τους κορώνα –γράμματα” και… την έχασαν, καθώς δεν τους υπέδειξαν τις απαραίτητες προφυλάξεις… Και έτσι, η αδρεναλίνη που γέννησε ο ενθουσιασμός “πήγε στράφι”… Το ίδιο, αντίστοιχα, συνέβη και με πνευματικούς “δασκάλους” και “ταγούς”, τάχα, γκουρού ή μοναχούς ή αρχηγούς σε διάφορες “σέκτες”… Πόσους οδήγησαν σε επικίνδυνα μονοπάτια, στο χείλος του γκρεμού… απ’ όπου γκρεμίστηκαν – συντρίφθηκαν… Ή να σας πω, να σας μιλήσω, για παράφρονες στρατηγούς που οδήγησαν το στρατό τους σε μάχες από πριν χαμένες ή/και για θρησκευτικούς ηγέτες, που εμφύσησαν τον θρησκευτικό φανατισμό ιδίως σε “νεοφώτιστους”, ενθουσιασμένους και ενθουσιώδεις “πιστούς” – “οπαδούς”, γενίτσαρους της (όποιας!) θρησκευτικής πίστης (της χριστιανικής συμπεριλαμβανομένης…) και αντί της αγάπης φύτεψαν το μίσος και, με τον ίδιο εν-θουσιασμό (τάχα!) τους οδήγησαν σε θρησκευτικούς πολέμους και σφαγές κατά των (όποιων άλλων!) “απίστων”!...

Μίλησα ακόμα, νωρίτερα, και για τη Σκέψη. Όσοι έχουν ζήσει, όσοι έχουν “βιώσει” αυτή την εμπειρία, αναμφίβολα εύκολα θα με αντιληφθούν, θα με καταλάβουν: Υπάρχουν σκέψεις που γεννιούνται στο ανθρώπινο μυαλό, πράγματα, καταστάσεις και φαινόμενα που, έξαφνα, σαν από έμπνευση, κατανοείς, θεωρίες που αιφνίδια γεννιούνται μέσα σου ή προβάλλουνε μπροστά σου… που εξίσου με τις προηγούμενες περιπτώσεις σε ενθουσιάζουν!... Σαν, ξαφνικά, όλα να φωτίζονται, σαν όλα “να μπαίνουν σε τάξη”… Και στροβιλίζεσαι σε μια διανοητική υπερδιέγερση… Το πνεύμα σου σα να ’χει καβαλήσει ένα ατίθασο άτι και να τρέχει τον ανήφορο… το άρμα σου να σε ανεβάζει ως τα ουράνια… [Έτσι όπως ο προφήτης Ηλίας… ή ο Ήλιος ο Φαέθωνας…] Μια φιλοσοφική θεωρία που γεννιέται μέσα σου, πρωτογενώς, πρωτότυπη, ή που κατανοείς, σ’ ενθουσιάζει… γιατί σου δίνει, πια, νόημα και σκοπό ζωής…

…Αλλά κι αυτός ο ενθουσιασμός μπορεί να σε οδηγήσει, ενδεχομένως, σε απογοήτευση ή/και σε καταστροφή… Σαν αντιληφθείς, για παράδειγμα, πως “ήταν φώτα, χίλια φώτα [φώτα τεχνητά…], μα δεν ήτανε το φως” που εσύ ζητούσες… Αν η φιλοσοφική θεωρία που αποδέχθηκες ως αληθινή, σου δίνει μεν νόημα, τάχα, της ζωής, αλλά όχι και σκοπό ζωής, και αντιθέτως… Αν το άλογο που “είχες καβαλήσει” γρήγορα αποδείχθηκε “κουτσό”… Ή αν το ταξίδι σου, ψηλά στον ουρανό, η πτήση σου προς τον ήλιο… σου έλιωσε τα φτερά, έτσι όπως του Ίκαρου, του (αρχικά) τόσο ενθουσιασμένου…

Υπάρχει τέλος (;) και η Τέχνη. Είτε τη συναντάς ως αποδέκτης, δηλαδή ως θεατής ενός σπουδαίου ζωγραφικού πίνακα ή ενός γλυπτού ή ως ακροατής ενός υπέροχου μουσικού κομματιού κ.λπ., είτε, πολύ περισσότερο, ως δημιουργός!... Με όποια απ’ τις δυό αυτές μορφές αν σε συνεπάρει η Τέχνη, αν σε εν-θουσιάσει, μπορεί να σε οδηγήσει, παρέα με τις Μούσες, οπουδήποτε, σε κάθε συναίσθημα… μέχρι το ακραίο όριο της αισθητικής απόλαυσης που προσφέρει ή ίδια η φύση!...

…Αυτοί οι τέσσερεις –πέντε λόγοι που μπορούν να μας κάνουν να εν-θουσιαστούμε, είναι, νιώθω και σκέπτομαι, οι δρόμοι που μπορούν να μας οδηγήσουν στο Θεό… και στην θεώση!...

Άλλωστε ας μη ξεχνάμε τη σοφία που μας προσφέρει, ενσωματωμένη σ’ αυτήν, η ίδια η λέξη [“Αρχή σοφίας, ονομάτων επίσκεψις”…]. H λέξη “ενθουσιασμός”, κατά κυριολεξία, παράγεται και προέρχεται από τις λέξεις “εν” και “Θεός”, δηλαδή “Θεός εν ημίν… Θεός μέσα μας… Θεός στην καρδιά μας”…

Αν μη τι άλλο ας είναι τα παραπάνω αφορμή για περαιτέρω σκέψεις ενόψει Χριστουγέννων!...