Το “αλφαβητάρι”… της πολιτικής

            Κατ’ αρχάς, αλλά και εν τέλει, τα πάντα είναι απλά. Πολύ απλά. Στην πορεία γίνονται (δηλαδή τα κάνουμε) δύσκολα, μέχρι να χρειαστεί να τα απλοποιήσουμε και πάλι, για το δικό μας καλό, δηλαδή “για να βρούμε άκρη”!...

           

            Κατ’ αρχάς, αλλά και εν τέλει, ό,τι πιο σημαντικό είναι αυτό που διδαχθήκαμε ως παιδιά.

            “Όσα πραγματικά πρέπει να ξέρω, τα έμαθα στο νηπιαγωγείο” είναι ο εύγλωττος τίτλος του βιβλίου κάποιου ψυχολόγου και παιδαγωγού.

            “…και στην πρώτη δημοτικού”, θα συμπληρώσω εγώ, “συγγραφική αδεία”, δηλαδή για τις ανάγκες του παρόντος κειμένου.

            Αντιγράφω, λοιπόν, από το “Αλφαβητάριο” της Α’ Δημοτικού που διδασκόταν στα σχολεία μας πριν από κάποια (…) χρόνια:

            «Ο Μίμης λέει: -Άννα, φέρε πέτρες. Φέρε ξύλα, φέρε λάσπη. Θα κτίσω ένα σπιτάκι. Τα δύο αδερφάκια ίδρωσαν. Ίδρωσαν στη δουλειά κι έκτισαν το σπιτάκι.  Όταν το τελείωσαν, τραγουδούσαν: “Σπίτι μου, σπιτάκι μου, σπιτοκαλυβάκι μου…”»

            Αυτά διδάχθηκα εγώ από τη δασκάλα τη μάνα μου, από τους γονείς μου, αυτά διδάχθηκε και η γενιά πριν απ’ τη δική μου…

            Πολλά θα μπορούσα να γράψω με αφορμή το παραπάνω απόσπασμα, θα περιοριστώ, όμως, εδώ, σε ελάχιστα μόνο, τα ακόλουθα:

            Πολλοί Έλληνες, οι περισσότεροι, ιδίως πριν από μία – δύο γενιές, ίδρωσαν ιδιαίτερα για να ρυθμίσουν “τα του οίκου τους”, δηλαδή για να χτίσουν το “σπιτοκαλυβάκι” τους. Τόσο κυριολεκτικά, όσο και μεταφορικά…

            Σε επίπεδο χώρας, όμως, κάποιοι, και ιδίως οι ταγοί αυτής της χώρας, (σχεδόν) από την μεταπολίτευση και μετά, δεν ακολούθησαν τους κανόνες…

            …Γι’ αυτό και η χώρα μας βρίσκεται, σήμερα, στην κατάσταση που όλοι βιώνουμε…

            Διότι, όπως κάποιοι εργολάβοι – κατασκευαστές – “λαμόγια” έχτιζαν πολυκατοικίες ή εργοστάσια ή/και κλειστά γυμναστήρια (για να θυμηθώ συγκεκριμένες περιπτώσεις) βάζοντας λιγότερα από τα απαραίτητα σίδερα και περισσότερο σκέτο τσιμέντο, με αποτέλεσμα τα κτίσματα να καταρρεύσουν στον πρώτο δυνατό σεισμό, έτσι και το “πολιτικό προσωπικό” έχτισε ένα κράτος με λιγότερες πέτρες – θεσμούς και περισσότερη λάσπη…

            [Λάσπη άφθονη! Για να εκτοξεύουν οι μεν στους δε… Λάσπη για να τσαλαβουτάει και η “πλέμπα”, κι άλλοι να γλιστράνε σ’ αυτήν, άλλοι να κολλάνε και, το χειρότερο, να θεωρούν οι περισσότεροι πως αυτό είναι το φυσικό περιβάλλον της πολιτικής που μας αρμόζει εδώ στην Ελλάδα και πως αυτό δεν μπορεί, τάχα, ν’ αλλάξει…]

            Διότι, εξάλλου, κάποιοι ή, ίσως, όλοι μας, δεν ιδρώσαμε στην δουλειά ή, κατ’ ακρίβεια, δεν ιδρώσαμε τόσο πολύ όσο θα έπρεπε, δεδομένου μάλιστα του ότι οι “ανάγκες” μας, πλέον, δεν περιορίζονται  απλά και μόνο σε ένα “σπιτοκαλυβάκι”, αλλά σε ένα σωρό άλλα και μάλιστα πολλαπλάσια: διαμερίσματα, εξοχικά, αυτοκίνητα, σκάφη… Πώς έγιναν αυτά; Όλοι το ξέρουμε πια, ‘το νιώσαμε στο πετσί μας”, που λέει ο λόγος,  πως δεν έγιναν με εργασία – παραγωγή, δηλαδή “με τον ιδρώτα του προσώπου μας”, αλλά με δανεικά από τους ξένους, που νομίζαμε, αστόχαστα, πως θα’ταν “δανεικά κι αγύριστα”, είτε γιατί “είχαμε πρόσωπο” (μακιγιαρισμένο!) στους… κουτόφραγκους, είτε γιατί, ακριβώς, τους θεωρούσαμε “κουτόφραγκους”… Κι ήρθε πια η Ιστορία και η αυτονόητη Λογική, και με τα τωρινά χαστούκια μας θυμίζουν τον κανόνα που στην Ύβρι μας τον είχαμε κι αυτόν ξεχάσει τελείως: Πως το τραγούδι (και οι χοροί, και τα γλέντια) έρχονται μετά την εργασία, διότι πώς αλλιώς θα πληρώσεις τον λογαριασμό;…

            Λοιπόν…

            …αν θέλουμε να χτίσουμε το μέλλον μας…

            …αν θέλουμε να ξαναχτίσουμε την χώρα μας…

            …ας διδαχθούμε απ’ τα παθήματά μας (που ελπίζω να έγιναν, πλέον, μαθήματα και πείρα μας)…

            …ας θυμηθούμε κι όσα διδαχθήκαμε στο αλφαβητάρι - αναγνωστικό της Α’ Δημοτικού…

            Και επειδή είμαστε πια, ως μεγαλύτεροι, πιο ώριμοι πια και πιο “υποψιασμένοι”…

            …ας μην αρκεστούμε σε ημίμετρα, σε λύσεις “μεσοβέζικες”, σε τσαπατσούλια “μερεμέτια”! Ας το γκρεμίσουμε, πια, το ρημάδι το αυθαίρετο (:το κράτος της αυθαιρεσίας, της διαφθοράς, της διαπλοκής, του ρουσφετιού…) και ας το ξαναχτίσουμε πάλι από την αρχή, με σωστά θεμέλια, με γερά υλικά, με σύγχρονες (ή/και πανάρχαιες) δημοκρατικές αρχές, με θεσμούς, με νόμους, με μεγάλα παράθυρα για άπλετη διαφάνεια, αλλά χωρίς “παραθυράκια”, με ασφαλείς πόρτες και χωρίς “κερκόπορτες”.

            Οι επερχόμενες εκλογές θα μπορούσαν ν’ αποτελέσουν την αρχή αυτής της κοινής προσπάθειας όσων αγαπούν αυτόν τον τόπο, αλλά και, ταυτόχρονα, όσων, θεμιτά, αγαπούν (και) τον εαυτό τους, μακροπρόθεσμα και όχι κοντόφθαλμα…

Το παραπάνω κείμενο δημοσιεύτηκε στο τ.55 (Μαρτίου – Απριλίου 2012) του περιοδικού “Δημοφών” (http://dimofon.gr/magazine/)

Ο χρόνος κι η φθορά. Των ανθρώπων και των πραγμάτων

Ο χρόνος και η φθορά. Των ανθρώπων και των πραγμάτων
(ή)
Ανθρώπων έργα. Φθαρτά και θνησιγενή. Όπως κι οι άνθρωποι

Οι άνθρωποι… Αχ, εμείς οι άνθρωποι!...
….Που όσο είμαστε νέοι, έφηβοι, παιδιά, έχουμε μια λάμψη στο βλέμμα και μια επιθυμία στην καρδιά: ν’ αλλάξουμε τον κόσμο, να τον φέρουμε τούμπα, να τον χτίσουμε από την αρχή!...
…Κι ύστερα, με το πέρασμα του χρόνου… η επαναστατικότητά μας μετατρέπεται σε συντηρητικότητα, «βολευόμαστε» με την κατάσταση, πιάνουμε μια «θεσούλα» και απαρνιόμαστε όνειρα κι ιδανικά, τα εξαργυρώνουμε όλα μ’ ένα νέο «κοινωνικό status» που μας κάνει «περήφανους»…
Ανθρώπων έργα…
Μία – μία, ολόκληρες (οι) γενιές, της αμφισβήτησης, των χίπις, του ροκ-εν-ρολ, των λουλουδιών, του «Μάη του’68», του Πολυτεχνείου… «ήρθαν στα πράγματα» και… ξεπουλήθηκαν, ξεφούσκωσαν, αλλοτριώθηκαν, απαλλοτριώθηκαν, λίμνασαν… Έγιναν «καθεστώς» και εμπόδιο σε νέες περισσότερο ή εξίσου φρέσκες ιδέες…
Οι ερωτευμένοι έφηβοι κατέληξαν, με τα χρόνια, βολεμένοι οικογενειάρχες ή/και (παράλληλα, ενδεχομένως) παράνομοι εραστές… Ή, ακόμα χειρότερα (;), κατακεραυνώνουν και «ξεκατινιάζουν» στις αίθουσες των δικαστηρίων, αυτούς που κάποτε ένιωθαν κι αποκαλούσαν «έτερον ήμισύ» τους…΄
Ανθρώπων έργα!...
Έργα της φθοράς…

Ακόμα κι οι μεγάλες ιδεολογίες δεν γλύτωσαν απ’ τη φθορά… Ιδεολογίες που ήταν «για τον άνθρωπο» και τον υπηρετούσαν, αποδείχθηκε πως επιβίωσαν για ένα διάστημα εξουθενώνοντας και εξαφανίζοντας ανθρώπους, τρέφονταν με τις ψυχές και τις ζωές τους…
[Καπιταλισμός είναι, λέει, η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Σοσιαλισμός είναι, λέει, το ακριβώς αντίθετο…]
Τόσο στην Ελλάδα, όσο και αλλού, το ζήσαμε κι αυτό: Ο σοσιαλισμός κι οι εκφραστές του να έχουν γίνει [πριν από κάποια χρόνια…] «καθεστώς», καθεστηκυία τάξη, κι «οι δεξιοί να τους την βγαίνουν από τ’ αριστερά», να χρησιμοποιούν την ξεχασμένη γλώσσα των αντιπάλων τους, τα ίδια τους τα όπλα, που τους τα πήραν όχι ως λάφυρα σε κάποια μάχη (ιδεολογικο –πολιτική), αλλά επειδή εκείνοι τα είχαν παρατήσει κι έτσι είχαν περιέλθει σε αχρησ(τ)ία: Θούριοι, συνθήματα, αγώνες, τραγούδια….
…Ιδεολογίες, ιδέες, εμπνεύσεις, σκέψεις… όλα, λίγο –πολύ, ακολουθούν την ίδια πορεία, υποκύπτουν στον ίδιο κανόνα: αυτόν της φθοράς!...

Υπάρχουν, πολύ συχνά, κάποιες σπουδαίες ιδέες, εμπνευσμένες! Όπως, για παράδειγμα, πριν από πολλά πολλά χρόνια, η ίδρυση της Unicef: Κάλυπτε μιαν ανάγκη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Κι οι άνθρωποι, ευτυχώς, την στήριξαν, την υποστήριξαν, την ενίσχυ(σ)αν οικονομικά… Τα χρόνια πέρασαν… Ο οργανισμός «ενηλικιώθηκε» και ήδη, φοβάμαι, γέρασε (ή, έστω, γερνάει)… Προσωπικά το συνειδητοποίησα πριν από χρόνια, όταν πληροφορήθηκα πως το μεγαλύτερο ποσό των δωρεών μας προς την Unicef καλύπτει τα «λειτουργικά έξοδα» και μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό των χρημάτων καταλήγει να καλύπτει τους σκοπούς… Πόσο μικρό; Ας μην σας το πω, καλύτερα! Θα σας απογοητεύσω, όπως απογοητεύθηκα κι εγώ, τότε! Κι όπως με στενοχώρησε το ότι η σχετική είδηση ελάχιστα διαδόθηκε… [Θέμα «μάρκετινγκ»… Κι έτσι μπορούν, κάποιοι, να καρπώνονται συνεχή ταξίδια, εδώ κι εκεί, διαμονή σε πολυτελή ξενοδοχεία κ.λπ. κ.λπ.]
[Ειδικά για το θέμα αυτό επιτρέψτε μου να παραπέμψω σε ανάρτηση του ιστολόγου Αντώνιου και στα σχόλια που έγιναν επ’ αυτής: http://adonios.wordpress.com/2008/06/11/gnorimia-me-to-paidi-mou/]

Και να σταματούσε εκεί το «κακό»!...
…Τι να λέμε τώρα!...
Τα ίδια τα πολιτικά κόμματα… για σκεφθείτε: Ποιος ήταν, ποιος είναι, θεωρητικά, ο ρόλος τους;… Δημιουργήθηκαν, υποτίθεται (κι ήταν πραγματικότητα αυτό!) για να υπηρετήσουν κάποιες ιδέες, κάποιες κοινωνικές ομάδες, να διευκολύνουν κινήματα, κινήσεις, κατευθύνσεις… Και πού κατέληξαν; Τι υπηρετούν, άραγε, σήμερα, τα κόμματα;…
«Τα κόμματα της μεταπολίτευσης ολοκλήρωσαν τον πολιτικό κύκλο τους», όπως έχουν πει κάποιοι (…άσχετα αν αργότερα «το πήραν πίσω», μετανιωμένοι…). Ως κόμματα έπαψαν ίσως να έχουν λόγο ύπαρξης, ενδεχομένως, τουλάχιστον ως υπηρέτες της κοινωνίας:
«Εσμοί» προσώπων, που εξαργυρώνουν την κομματική υποτέλεια με χρήματα και αξιώματα και καταξίωση… Αρτηριοσκληρωτικοί οργανισμοί, δυσκίνητοι, που αντί να συσπειρώνουν και να εκφράζουν νέες ιδέες, φρέσκους ανθρώπους, διευκολύνουν τη ζωή «καλοζωισμένων» τρωκτικών…
[Πέστε μου, για παράδειγμα, πού ακούστηκε… δηλαδή πώς ανεχόμαστε την «κατάντια», αντί οι συνασπισμένοι οπαδοί να συνεισφέρουν οικονομικά (διότι έτσι ξεκίνησε, ιστορικά, ετούτος ο θεσμός!...) να εισπράττουν τεράστια χρηματικά ποσά από το κράτος;!... (…ή/και από την Siemens…) Αυτό ήταν και αυτό είναι, άραγε, το ζητούμενο; Γιατί… (σκεφθείτε το και πέστε μου!) …γιατί χρειάζεται και ανεχόμαστε, άραγε, να εισπράττουν και μάλιστα τόσο υπέρογκα ποσά; Για να διαφημίζονται σ’ εμάς τους ίδιους; Μα… υποτίθεται πως μας εκφράζουν!...]
[Για το θέμα των κομμάτων έγραψε ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο, σχετικά πρόσφατα, ο Γεράσιμος, στο ιστολόγιό του «Memoryland», επιγράφοντάς το «Μικροπωλητές ιδεών». Αν θέλετε, διαβάστε το εδώ: http://gerasimos-memoryland.blogspot.com/2008/05/blog-post_3392.html

[…Έχω κι άλλα να σας γράψω, σχετικά με τα κόμματα. Μα επιτρέψτε μου να το αφήσουμε για μία άλλη φορά, στο μέλλον, οπότε θα το κάνω πιο συστηματικά κι οργανωμένα… Διότι τώρα έχω ανάγκη να σας πάω ακόμα πιο μακριά, να σας ωθήσω να σκεφθείτε ακόμα πιο «προωθημένα». Και αιρετικά. Και προκλητικά… Σας καλώ, λοιπόν, να σκεφθείτε, να σκεφθούμε όλοι μαζί, και να το συζητήσουμε:]

Θυμάστε, άραγε, ιστορικά (αν όχι… προϊστορικά…), απ’ ό,τι μάθατε στα σχολεία και στα βιβλία:
Για ποιόν λόγο δημιουργήθηκαν και υπάρχουν τα κράτη; Να σας θυμίσω λίγο Πλάτωνα κι Αριστοτέλη; Αρχαίους συγγραφείς που «εξοστρακίσαμε» απ’ τις μελέτες μας και απ’ τη σκέψη μας ακόμα; Ή άλλους, πολύ μεταγενέστερους, φιλοσόφους, κοινωνιολόγους, πολιτικούς επιστήμονες, μελετητές, διανοητές (και ουχί «διανοούμενους»….)
Οι συγκροτημένες κοινωνίες, λοιπόν, οι αρχέγονες και οι μεταγενέστερες πολιτείες, τα σύγχρονα κράτη, υπήρχαν και υπάρχουν…
[και πρέπει να υπάρχουν! το τονίζω για να μην με χαρακτηρίσετε «αναρχικό» και… όχι τίποτε άλλο, αλλά ίσως έτσι παρασυρθείτε από ιδεοληψίες και πάψετε να με ακούτε και δεν εισπράξετε το ουσιαστικό νόημα των γραφομένων μου…]
…υπήρχαν και υπάρχουν, λοιπόν, για να υπηρετούν συγκεκριμένες ανάγκες των κοινωνιών και των ανθρώπων που τις απαρτίζουν. Τα κράτη υπάρχουν, λοιπόν, για να υπηρετούν:
Την ανάγκη να υπάρχουν νόμοι που εκφράζουν το κοινωνικό σύνολο και να τηρούνται οι νόμοι αυτοί. Να τιμωρούνται (όχι ως εκδίκηση!...) αυτοί που τους παραβιάζουν, αυτοί που τοποθετούνται και δραστηριοποιούνται απέναντι στη θέληση της κοινωνίας. Να υπάρχει Δικαιοσύνη. Και Ισότητα. Και Ελευθερία. Να νιώθουν ασφαλείς οι πολίτες. Να επιλέγονται οι κατάλληλοι άνθρωποι, οι άξιοι, στις κατάλληλες θέσεις. Για το κοινό καλό. Οι υπουργοί να υπηρετούν την κοινωνία και το λαό και όχι το προσωπικό τους συμφέρον, τις οικογένειές τους και τους «κολλητούς» τους…
…και άλλα πολλά! Που δεν χρειάζεται, πιστεύω, να τα γράψω όλα και αναλυτικά. Διότι εσείς τα ξέρετε, τα νιώθετε, τα αντιλαμβάνεστε….
[Αλήθεια, πώς θα φανταζόσασταν μια ιδανική πολιτεία; Πολύ θα ήθελα να μου γράψουν κάποιοι…]

[…Στοιχεία και σκοποί του κράτους, που έχουμε ξεχάσει… ή έχουμε πάψει να θυμόμαστε… ή έχουμε πάψει να απαιτούμε… ή να θεωρούμε ως αυτονόητα…
Ή μήπως όχι;…]