Κάτω τα κόμματα! Ζήτω οι τελείες και, ιδίως, τα ερωτηματικά!

“Κάτω τα κόμματα. Ζήτω οι τελείες!”

Σύνθημα από τους τοίχους των χρόνων της φοιτητικής μου ζωής. Ίσως να βρίσκεται και να το διαβάζουμε ακόμη και τώρα σε κάποιους τοίχους. Και, πάντως, το πρώτο μισό του συνθήματος, υπάρχει στο μυαλό και στο στόμα μιας μεγάλης μερίδας ανθρώπων στις μέρες μας:

Κάτω τα κόμματα!

Έξω τα κόμματα!

Τέλος τα κόμματα!

Τουλάχιστον αυτά τα κόμματα της μεταπολίτευσης, έτσι που πολιτεύτηκαν και πολιτεύονται τόσον καιρό, με αποτέλεσμα να έχουν φέρει το λαό αυτής της χώρας στην παρούσα τραγική κατάσταση.

Έξω τα κόμματα που ήταν “μέσα σε όλα”.

Κάτω τα κόμματα που ήταν “πάνω απ’ όλα”…

…ενώ άλλη θα έπρεπε να είναι η προτεραιότητα κάθε πολίτη και κάθε πολιτικού: Η χώρα και ο λαός της, η κοινωνία.

Τα κόμματα καπέλωσαν τον συνδικαλισμό, γι’ αυτό ο τελευταίος ξεφτιλίστηκε και ξέφτισε… Μόνο οι συνδικαλιστές ευημερούν και χρησιμοποιούν τη δράση και την προβολή τους ως εφαλτήριο για πολιτική καριέρα…

Τα κόμματα, θυμίζω, με τις στείρες αντιπαραθέσεις και με στόχο τους το στενό συμφέρον τους, κατέστρεψαν και το αγροτοσυνεταιριστικό κίνημα, κάτι που, μεταξύ άλλων, συνετέλεσε και στη μείωση της αγροτικής παραγωγής της χώρας και, γενικότερα, στη σημερινή μίζερη κατάσταση της αγροτικής οικονομίας…

Τα κόμματα καπέλωσαν, επίσης, και το φοιτητικό κίνημα και το διέβρωσαν από μέσα. Γι’ αυτό δεν έχουμε πλέον Πανεπιστήμια, αλλά μόνο φοιτητοπατέρες, που αργά ή γρήγορα ανταμείβονται με καίριες θέσεις στην κεντρική πολιτική και στον δημόσιο βίο…

Και σαν να μην έφθανε το κακό στην ανώτατη παιδεία, τα κόμματα θέλησαν να αλώσουν και την δευτεροβάθμια εκπαίδευση (κι αν τα αφήσουμε, θα φθάσουν μέχρι τα νηπιαγωγεία…), για να είναι βέβαια ότι θα έχουν έτοιμους στρατολογημένους οπαδούς – κομματικούς χειροκροτητές και όχι σκεπτόμενους πολίτες!...

Εν ολίγοις και συνοπτικώς, όπου μπήκαν τα κόμματα, τα έκαναν “ρόιδο”, “μπάχαλο”!...

Όχι πως φταίνε δα μόνο αυτά. Οι κάθε είδους και μορφής ‘ινστρούχτορες”, “καθοδηγητές” ή γενικότερα “επικεφαλής” κάνουν το παιχνίδι τους, προωθούν και εξασφαλίζουν τα συμφέροντά τους, όπως έκαναν εδώ και χρόνια…

Φταίμε κι εμείς, όλοι οι “από κάτω” και οι ανένταχτοι, που πολύ τα ανεχτήκαμε!...

“Κόμματα”, το λέει και η λέξη, είναι αυτά που μας κόβουν, μας διαιρούν ως λαό! Αυτή η διαίρεση “βλάπτει σοβαρά την κοινωνία”, καθώς την αποδυναμώνει, ιδιαίτερα σε μια εποχή που προς όφελος όλων είναι να βρίσκουμε αυτά που μας ενώνουν…

Είναι προς όφελος όλων, του λαού, της κοινωνίας, να εκλέγονται και να ηγούνται οι κατά τεκμήριο και αντικειμενική κρίση άξιοι και όχι οι κομματικοί, οι “κολλητοί” της κομματικής ηγεσίας και των αρχηγών.

Οι άξιοι δεν (θα έπρεπε να) έχουν ανάγκη την κομματική υποστήριξη, αφού (θα έπρεπε να) αναδεικνύονται από την αξία τους και μόνον.

Οι άξιοι (του εαυτού τους και της εμπιστοσύνης μας) βουλευτές θα έπρεπε να ψηφίζουν και να ενεργούν κατά συνείδηση και όχι ως “στρατιωτάκια άβουλα”, υπακούοντας στα κομματικά κελεύσματα… [Αυτά δεν επιβάλλει, άλλωστε, το Σύνταγμα;…]

Τα κόμματα, τα υπάρχοντα ελληνικά κόμματα, έτσι που πολιτεύονται, είναι ένας θεσμός παρωχημένος και διεφθαρμένος. Και μάλιστα “απ’την κορυφή μέχρι τα νύχια” [Ανάλογα με την παρομοίωση που επιλέγετε, είτε “έχουν βρωμίσει απ’ το κεφάλι”, είτε “έχουν σαπίσει απ’ τη ρίζα”…]

Ευχής έργο θα ήταν να επρόκειτο για θεσμούς που να έχουν ανακύψει και αναπτυχθεί “από κάτω”, ως έκφραση και εκδήλωση του δικαιώματος του “συνεταιρίζεσθαι”. Και να παρέμεναν έτσι εις το διηνεκές [Ουτοπικό!]

Ευχής έργο θα ήταν να υπήρχε ελευθερία ιδεών, έκφρασης, σκέψης. Ισότητα και αξιοκρατία. “Ευήκοον ους” στις ανάγκες της κοινωνίας…

Αντ’ αυτών, όλα πηγάζουν και εκπορεύονται “εκ των άνω”. Και πλασάρονται – προωθούνται “στην πλέμπα”…

Αλήθεια, τι χρειάζεται η διαφήμιση των κομμάτων και το σχετικό πολιτικό μάρκετινγκ; Δεν θα αρκούσε, άραγε, η απλή και σε ισότιμη βάση αντι-παράθεση όλων των διαφορετικών απόψεων όλων των κομμάτων, παρατάξεων, κινήσεων, κινημάτων κ.λπ., ώστε να μπορεί να συγκρίνει και να κρίνει νηφάλια [λέμε, τώρα!...] ο σκεπτόμενος λαός;

Αλήθεια, γιατί χρειάζεται να χρηματοδοτούνται τα κόμματα; Δεν αντιλαμβάνονται όλοι πως αυτό προάγει την εν γένει διαφθορά; [Δεν νομίζω πως χρειάζεται ανάλυση, έτσι;…]

Αλήθεια, γιατί τα κόμματα έχουν εισπράξει προκαταβολικά μελλοντικές χρηματοδοτήσεις τους και, παρ’ όλ’ αυτά, οφείλουν εδώ κι εκεί;…

“Κάτω τα κόμματα! Ζήτω… τα ερωτηματικά!”

Περί “κοινωνικής συνοχής”

Αφότου ανταλλάξαμε μηνύματα με μια e-φίλη blogger, μου ’χε “σφηνώσει” στο μυαλό μια έκφραση που χρησιμοποίησε, αλλά και που, γενικότερα, ακούω πολύ συχνά τον τελευταίο καιρό στα Μ.Μ.Ε., ιδίως από διάφορους συνδικαλιστές: “κοινωνική συνοχή”. “Προσοχή, είναι κρίσιμο να διασφαλίσουμε την κοινωνική συνοχή” είναι η φράση της εποχής…

Όμορφη έκφραση. Εκ πρώτης όψεως [δηλαδή… “εκ πρώτης ακοής”…] με βρίσκει σύμφωνο. Μα, από την άλλη, κάτι με ενοχλεί. Όχι σ’ αυτή καθεαυτή την έκφραση, ίσως, αλλά στον τρόπο με τον οποίο συχνά χρησιμοποιείται από κάποιους, στην έννοια που της αποδίδεται…

[Πολύ συχνά έχω τέτοια “προβλήματα” και “ενστάσεις” για κάποιες εκφράσεις ή λέξεις, για κάποιους όρους, για κάποιες έννοιες! Νιώθω πως συχνά είναι “ψευδεπίγραφες”, κρύβουν παγίδες, η έννοιά τους έχει διαφθαρεί ακριβώς όταν και διότι χρησιμοποιείται από διεφθαρμένους… Λέξεις –έννοιες όπως “αγάπη”, “ελευθερία”, “δημοκρατία” κ.λπ. κ.λπ….]

Ενότητα, λοιπόν! Σύμφωνοι! Αλλά ενότητα με ποιους;

Ενότητα ναι! Αλλά ενότητα σε τι και με ποιους όρους;…

Κι ο προβληματισμός (μου) δεν σταματά, δεν επιλύεται στο ελάχιστο, σκέφτομαι, όταν προσδιορίζεται επιθετικά ως “κοινωνική ενότητα”. Διότι τι (προσδι)ορίζουμε ως “κοινωνία”;…

[Όχι, δεν είναι καθόλου στις προθέσεις μου να ασχοληθώ και να αναφερθώ σε κοινωνικές τάξεις, σε “πάλη των τάξεων” και άλλα τέτοια κοινωνικοπολιτικά βαρύγδουπα, που, ίσως, μόνο στο άκουσμά τους, προκαλούν έριδες, αντιπαλότητες και κάθε άλλο παρά “ενότητα”….]

Καθένας που χρησιμοποιεί τον όρο “κοινωνική ενότητα” του δίδει ένα διαφορετικό περιεχόμενο, τον εννοεί διαφορετικά. Και [ας μην μας διαφεύγει αυτό!...] συχνά το κάνε παραπλανητικά ή κρύβει άλλες σκοπιμότητες και προσωπικά ή συντεχνιακά συμφέροντα και όχι το γενικότερο κοινωνικό συμφέρον…

Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα, όχι μόνο παλαιότερα, αλλά και πρόσφατα.

Πόσες και πόσες συντεχνίες δεν ζήτησαν την “κοινωνική συμπαράταξη όλων των υπόλοιπων εργαζομένων”, αλλά αποδείχθηκε πως ήταν ιδιαίτερα προνομιούχοι που νοιάζονταν απλώς και μόνον μήπως χάσουν τα σκανδαλώδη “κεκτημένα” τους;…

Αλλά και οι κυβερνήσεις, ιδίως η τωρινή ( λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών) αλλά και οι παλαιότερες, την “κοινωνική ενότητα και συνοχή” δεν επικαλούνται, κάθε φορά, για να προωθήσουν τα όποια αντιλαϊκά – αντικοινωνικά μέτρα, προς όφελος κάποιων “μεγάλων συμφερόντων”;…

Όσο το σκέφτομαι, τόσο περισσότερο αγανακτώ με τον λεκτικό εμπαιγμό και την απόπειρα παραπλάνησης που συχνότατα υφιστάμεθα από κάποιους!... Που, βεβαίως, έχοντας και την επιστημονική καθοδήγηση διαφημιστών και opinion managers, χρησιμοποιούν προσεκτικά επιλεγμένες και συναισθηματικά φορτισμένες λέξεις (π.χ. “κοινωνικό”, “λαϊκό”, “εθνικό”, “ιερό”) για να επιτύχουν να μας παραπλανήσουν!... Παράδειγμα: “Έχουμε, όλοι μας, ιερό καθήκον να βάλουμε πλάτη για να σώσουμε την εθνική οικονομία και θα τα καταφέρουμε όλοι μαζί” κ.λπ. κ.λπ. έλεγαν και λένε οι πολιτικοί, αφενός μεν υπονοώντας τις τράπεζες και το μεγάλο κεφάλαιο, αφετέρου δε περιορίζοντας (αν!...) ελάχιστα τις δικές τους αποδοχές και τις κάθε είδους απολαβές τους, απλά και μόνο για να ρίξουν στάχτη στα μάτια του “πόπολου”!...

Η λέξη “κοινωνία” προέρχεται από το “κοινός”.

H Κοινωνία (πρέπει να) συγκροτείται βάσει Κοινών Αρχών και Αξιών και της Κοινής Λογικής!

Με το βάρος να πέφτει στις Αρχές, τις Αξίες και τη Λογική!

Και με το επίθετο “κοινός” να έχει την αρχική έννοιά της και όχι την μεταγενέστερη μεταφορική της, όπως στην έκφραση “κοινή γυναίκα”…

Την τελευταία αυτή επισήμανση τη θεωρώ ιδιαίτερα καίρια –κρίσιμη! Διότι με τη διαφθορά, ανθρώπων και λέξεων – εννοιών, ιδίως τις τελευταίες δεκαετίες, ακόμα και η “Κοινή Λογική” έχει καταντήσει “κοινή (κάθε-άλλο-παρά) λογική”!...

Μην μου πείτε πως ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας δεν θεωρούσε “λογικό” – “αυτονόητο” ότι μπορεί να ζει ζωή ζηλευτή – τρυφηλή, αδιαφορώντας για τις συνέπειες! Μην μου πείτε πως δεν ήταν στην “κοινή λογική” πολλών ατόμων ή/και οικογενειών η ανεξέλεγκτη χρήση πιστωτικών καρτών και ο δανεισμός από τράπεζες (αντίστοιχα δε και ο α-συλ-λόγιστος δανεισμός του ελληνικού κράτους από τις “αγορές”!...)

Αντίθετα προς τις παραπάνω εκδηλώσεις –εκφάνσεις της “κοινής λογικής”, η Κοινή Λογική βοούσε (σε ώτα μη ακουόντων!) και βοά ότι “δεν μπορούμε να καταναλώνουμε περισσότερα από όσα παράγουμε”. Και ότι οι πράξεις (μας) και η εν γένει συμπεριφορά μας έχουν συνέπειες. Και ότι η “ύβρις” έχει ως αποτέλεσμα την τιμωρία – “κάθαρση”. Και ότι η συγκέντρωση υπερβολικού πλούτου από κάποιους συνεπάγεται υπερβολική φτώχεια σε άλλους. Και ότι η διαφθορά προκαλεί. Και εξοργίζει. Και διαφθείρει (περαιτέρω). Και φθείρει, μεταξύ άλλων, και τον κοινωνικό ιστό, την κοινωνική ενότητα, περί της οποίας κάνουμε λόγο τώρα….

Ας ξαναγυρίσουμε, λοιπόν, στα βασικά. Στα θεμελιώδη.

Πως δηλαδή βάση της λέξης “κοινωνία” είναι το “κοινό”.

Βάση και θεμέλιο της Κοινωνίας και ενοποιητικό στοιχείο της είναι οι Κοινές συμφωνίες, οι Κοινές Αξίες, οι Κοινές Αρχές.

Ας τις ανακαλύψουμε, λοιπόν, και πάλι ή ας τις (επαν)εφεύρουμε, ας τις επαναπροσδιορίσουμε!...

Υ.Γ.: Στο άλλο μου ιστολόγιο, το “Σπουργίτι” ανήρτησα προ ολίγου, ένα σύντομο παράδειγμα (προς αποφυγήν!) “κοινωνικής συνοχής” και απεμπόλησης Αρχών και Αξιών… βλ. εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2011/01/blog-post_07.html

“Η σωτηρία της ψυχής είναι πολύ μεγάλο πράγμα”, που λέει και το τραγούδι…

[Συνέχεια από το χθεσινό…]

Είναι εύκολο να μιλάμε και να σχολιάζουμε και να κριτικάρουμε τους άλλους, γύρω μας…

(Μου) είναι δύσκολο να κάνω λόγο (ή να γίνεται λόγος) και δή λόγος επικριτικός για τον εαυτό μου. Διότι ακόμα και μέσω της αυτοκριτικής (ή/και αυτοκατάκρισης), τελικά, θελητά ή αθέλητα, αυτοπροβάλλομαι, εγωιστικά!...

“H σωτηρία της ψυχής είναι πολύ μεγάλο πράγμα”, τραγούδαγε και τραγουδάει, εδώ και χρόνια, κι η δική μου η ψυχή. Συχνά παράφωνα! Φάλτσα!...

Τα χειρότερα φάλτσα μπορείς να τα κάνεις (και να γίνουν αντιληπτά), νομίζω, σε τρεις περιπτώσεις:

· Όταν δεν τραγουδάς χαμηλόφωνα, αλλά “βγάζεις κορώνες”

· Όταν τραγουδάς “σολο” και δεν εντάσσεσαι αρμονικά σε μια χορωδία και

· Όταν τραγουδάς “α καπέλα”, δηλαδή χωρίς συνοδεία μουσικής…

Το έχω πάθει και το έχω μάθει (και σας μιλώ, συνεπώς, εκ πείρας…), χωρίς να μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι έχω διορθωθεί και δεν την παθαίνω, ακόμα, σαν άπειρος και αγράμματος!...

Μιλάμε, θυμίζω, για εμένα…

…και για τη σωτηρία της ψυχής…

Σας το θυμίζω διότι παλαιότερα (και χθες ακόμα, συγκεκριμένα) μιλούσα και έγραφα για τους άλλους…

…που τους θεωρούσα, συχνά, εμπόδιο για τη “σωτηρία” (μου…), την ηρεμία (μου…), την ευτυχία (μου…)

Κι όχι ότι δεν κάνω, ακόμα, συχνά, αυτό το λάθος!... Υπάρχουν πάμπολλες φορές που δεν μ’ αφήνουν να ηρεμήσω, να διαβάσω ήσυχα ένα βιβλίο που θέλω, να συγκεντρωθώ στη σιωπή μου, να συλλογιστώ ή μάλλον να διαλογιστώ (;!), να προσευχηθώ, “να βρω τον εαυτό μου” όπως αρεσκόμαστε να λέμε εμείς οι άνθρωποι… (και είναι, το δίχως άλλο, ιδιαιτέρως σημαντικό!...)

[Να την εξομολογηθώ δε (κι αυτή) την αμαρτία μου: Την ένοιωσα και τέτοιες ημέρες ετούτη την ενόχληση, από τη φασαρία και τον ορυμαγδό της κοσμοσυρροής μέσα στους ναούς, κι ευχήθηκα, για πολλοστή φορά, να γίνουμε όλοι πιο συνειδητοί και να σεβόμαστε τους υπολοίπους…]

Η λέξη “σωτηρία”, εκτός από την θρησκευτική - θρησκειολογική και εκκλησιαστική έννοιά της, σημαίνει, κατά βάση, “την απαλλαγή από κίνδυνο, από κακό, τη διασφάλιση της ακεραιότητας”. Η ομόρριζη λέξη “σώος”, διαβάζω, σημαίνει “αυτόν που δεν έχει υποστεί φθορά, βλάβη ή ατύχημα” και είναι επίσης ομόρριζη με τις λέξεις “σωστός”, “σώφρων”, “Σωκράτης” κ.λπ. Το δε ρήμα “σώζω”, αντιγράφω επίσης, “εκτός από τη βασική σημασία ‘προστατεύω, διαφυλάττω’, χρησιμοποιήθηκε από τους αρχαίους χρόνους και ως μεταβατικό με τη σημασία ‘οδηγώ σε ασφαλή τόπο’ και κατέληξε (στον μέσο τύπο) να σημαίνει ‘φθάνω ασφαλής κάπου – κατορθώνω να σωθώ’”.

[Ευτυχώς που υπάρχουν τα βιβλία και μας τα λένε…

(αν και συνήθως δεν τα διαβάζουμε…)

…Όπως μας τα λένε και οι σοφοί, γραμματιζούμενοι ή πεπειραμένοι….

(αν και συνήθως επίσης δεν τους ακούμε και μάλιστα μας ενοχλούν οι όποιες συμβουλές τους…)

Ευτυχώς ή δυστυχώς, όταν δεν διαβάζουμε τα βιβλία ή/και δεν ακούμε και δεν αποδεχόμαστε τις συμβουλές των σοφότερων, αναλαμβάνει η ίδια η ζωή, συχνά κατά τρόπο δυσάρεστο, να μας τα διδάξει…]

Παλαιότερα, στη φράση “η σωτηρία της ψυχής μου”, ίσως έριχνα το βάρος στο “μου”. Και τότε γέρνει η φράση, σαν βάρκα, και “μπάζει νερά”… Αργότερα έδωσα βάρος και σημασία στη λέξη και την έννοια “ψυχή”. Κι ύστερα στην έννοια “ακεραιότητα” (της ψυχής) [περί της οποίας έγινε λόγος παραπάνω, στον ορισμό της λέξης “σωτηρία”], ό,τι μπορεί να σημαίνει αυτό, δηλαδή όσο καλύτερα μπορούμε να νοηματοδοτήσουμε τη λέξη “ακεραιότητα”…

Σε κάθε περίπτωση μόνο αυτή η ακεραιότητα μπορεί να προσφέρει στην ψυχή ισορροπία, ώστε να μην “μπατάρει” η βάρκα της ψυχής μας…

Όσο δε για τον “ασφαλή τόπο” (του προαναφερθέντος ορισμού της λέξης “σώζω”) ή, αλλιώς, το “ασφαλές λιμάνι” (κατά τη συνηθισμένη παρομοίωση), που συνεπάγεται, κατά τα παραπάνω ετυμολογικά, τη “σωτηρία”, αυτός είναι ο “Παράδεισος”, έτσι όπως τον νιώθει ή τον εννοεί ο καθένας…

Λοιπόν… πολλά θα μπορούσα να πω κι εγώ και ο καθένας μας τόσο για την “ακεραιότητα”, όσο και για τον “Παράδεισο” [Και, βεβαίως, όχι μονάχα γι’ αυτά, μα και για έννοιες απόλυτα συναφείς μ’ αυτές, όπως, για παράδειγμα, για την “Ιθάκη”, ένα άλλο όνομα για τον Παράδεισο, ή για την ευτυχία, ομοίως, αλλά και για το “ωραίο ταξίδι”…] Αύριο θα μοιραστώ μαζί σας μια – δυό, μονάχα, σχετικές σκέψεις μου…

[Συνεχίζεται, λοιπόν…]

Ελευθερία και Διαφορετικότητα

Ελευθερία όλοι μας υπόσχονται, μας τάζουν.

Ελευθερία ανάπηρη, όμως, εννοούνε όλοι!...

Ο Χριστιανισμός δέχεται ότι ο Θεός, πάνσοφος και πανάγαθος, δημιούργησε τον άνθρωπο ελεύθερο. Παρότι δε, ως παντοδύναμος, θα μπορούσε, κάλλιστα, να καταστρέψει το Κακό, δεν το έκανε και δεν το κάνει. Ανέχεται (αν αυτή είναι η θεολογικώς ορθή έκφραση) όχι απλά το διαφορετικό, αλλά και τον κατ’ εξοχήν αρνητή Του, τον υβριστή Του και μεγάλο διαβολέα Του, τον διάβολο. Και όμως, δυστυχώς, πολλοί από αυτούς που τον πιστεύουν, αποδεικνύονται “βασιλικότεροι του Βασιλέως” (δηλαδή χρίζονται αυτοκλήτως, στην πραγματικότητα, ανώτεροι κι από τον ίδιο τον Θεό, που λένε ότι πιστεύουν…) και όχι απλά δεν ανέχονται, αλλά εύχονται και επιδιώκουν την εξόντωση καθενός που θεωρούν ότι ίσως “αποκλίνει” έστω και ελάχιστα. Διότι, βεβαίως, συχνά η εχθρότητά τους δεν περιορίζεται κατά των “απίστων” και των “αλλοθρήσκων”, αλλά φθάνει στην έξαρσή της όταν στρέφεται κατά των “αλλοδόξων”. Είναι πραγματικά εξωφρενική η “μαχητική αγωνιστικότητα” που δείχνουν, δηλώνοντας “ορθόδοξοι”, εναντίον των αλλοδόξων, των αιρετικών, των “πλανημένων”…

Η μεγάλη τους πλάνη, θαρρώ…

[Κι ας με χαρακτηρίσουν, γι’ αυτό, “αιρετικό”… Ας με ρίξουν στην πυρά!...]

Κατ’ εμέ, η ορθόδοξη άποψη της Ορθοδοξίας είναι ότι “όπου το Πνεύμα Κυρίου, εκεί Ελευθερία”!...

Γι’ αυτό και ανέχομαι, τουλάχιστον, καθέναν που έχει διαφορετικές ιδέες και απόψεις από εμέναν, ακόμα και αν δεν αποδέχομαι, βεβαίως, τις απόψεις τους…

Γι’ αυτό και ψιθυρίζω ή κραυγάζω, ανάλογα με την περίπτωση, αλλά πάντοτε με αγωνία: Όχι ανελευθερία στο όνομα του Θεού, όχι μίσος στο όνομα της Αγάπης!...

Κάποιοι, στο όνομα της ελευθερίας, θέλησαν και θέλουν απελευθέρωση απ’ τις θρησκείες ή και απ’ τον Θεό. Δικαίωμά τους! Ελεύθερη επιλογή τους, απόλυτα σεβαστή…

…Μόνο που φοβούμαι πως πάρα πολλοί και από αυτούς πέφτουν στην ίδια παγίδα, κάνουν το ίδιο λάθος: Δεν ανέχονται τις διαφορετικές απόψεις και εχθρεύονται τους θρησκευόμενους ή τους πιστούς. Κι αν είχαν τη δυνατότητα θα ήθελαν να τους εξαφανίσουν από προσώπου της γης…

Τα μεγαλύτερα εγκλήματα δεν έχουν γίνει μόνο στο όνομα του Θεού… ή του όποιου θεού…

Εξίσου μεγάλα εγκλήματα έχουν γίνει και στο όνομα της ελευθερίας… της τάχα ελευθερίας…

Είμαι ελεύθερος να είμαι άθεος, άπιστος, αλλόθρησκος, αλλόδοξος, αιρετικός…

…όπως, επίσης, είμαι ελεύθερος να πιστεύω σε Θεό, να ακολουθώ μια (όποια!) θρησκεία!

Αποδεχθείτε την ελευθερία του άλλου…

…έτσι ακριβώς όπως θέλετε να γίνεται αποδεκτή η δική σας ελευθερία!...

Ανεχθείτε τους άλλους, το διαφορετικό…

...έτσι ακριβώς όπως θέλετε να είστε ανεκτός σε ένα περιβάλλον διαφορετικότητας…

Αυτός, νομίζω, είναι ο χρυσός κανόνας της διαπολιτισμικής κοινωνικής συνύπαρξης, ειρήνευσης και ευημερίας…

…αλλά και, ταυτόχρονα, ο χρυσός κανόνας της εσωτερικής προσωπικής προόδου, καλλιέργειας και σοφίας…

Περί ελληνικής οικονομίας από έναν μη οικονομολόγο έλληνα

“Πας μη Έλλην βάρβαρος”. Λένε… Ή τουλάχιστον έλεγαν… Και μπορεί, ίσως, να είχε, τότε, ισχύ, σήμερα όμως, χωρίς καμιά αμφιβολία, δεν έχει!... Πολύ δε περισσότερο που σήμερα ως Έλληνες νοούνται και οι Γραικύλοι κι οι Ελληναράδες!... Και που, δυστυχώς, οι φερώνυμοι που έχουν ελληνική παιδεία και ήθος είναι, φοβούμαι, μειοψηφία… Κι απ’ τα στοιχειώδη της ελληνικής παιδείας και του ήθους που συνεπάγεται είναι, θαρρώ, η κοινή λογική, η φρόνηση, η έγνοια για την πατρίδα και το κοινό καλό, ακόμα και εις βάρος του κοντόφθαλμου προσωπικού – ατομικού συμφέροντος…

Κοινή λογική, λοιπόν. Σχεδόν ανύπαρκτη! (Ή, τουλάχιστον, “καλά κρυμμένη”, τάχα, δηλαδή άχρηστη…) Πέστε μου! Ή μάλλον αναλογιστείτε – συλλογιστείτε: Είναι δυνατόν κάποιος που κερδίζει 49 να ξοδεύει 77; Προφανώς όχι! Κι αυτό ισχύει, βεβαίως, είτε πρόκειται για 49 και 77 δραχμές, στην αρχαιότητα, είτε για 49 και 77 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοίχως, στη σύγχρονη εποχή!...

Οι αριθμοί δεν είναι φανταστικοί (Θα μπορούσα να γράψω, μάλιστα, ότι είναι “εκτός πάσης φαντασίας”). Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, το ελληνικό κράτος, μέσα στο 2008, είχε έσοδα 49 δις ευρώ και έξοδα 77 δις ευρώ. Που για να τα ξοδέψει, φυσικά τα δανείστηκε. Με αρκετά υψηλό επιτόκιο… Τα δανείστηκε ουσιαστικά από το μέλλον μας!... Το δικό μας ή/και των παιδιών μας!...

Και να πεις πως έγινε για πρώτη ή για τελευταία φορά; Κάθε άλλο! Αυτή είναι η συνήθης πρακτική από καταβολής νεοελληνικού κράτους: Αλλεπάλληλα δάνεια που συνεχώς αυξάνονται και, βέβαια, μας φορτώνουν με τόκους… Και σε κάποιες περιόδους (π.χ. αμέσως μετά την Επανάσταση για Εθνική Ανεξαρτησία) πες πως ήταν “απαραίτητα”. Πες πως πήγαιναν (τουλάχιστον κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τους) σε παραγωγικά έργα και, συνεπώς, απέδιδαν τα επόμενα χρόνια… Όμως τώρα πια (και συμβαίνει εδώ και χρόνια…) οι παραγωγικές επενδύσεις είναι ελάχιστες (αν θυμάμαι καλά μόνο τα 9 από τα 77 δις πήγαν πέρυσι σε τέτοιες παραγωγικές επενδύσεις….)

Το μεγάλο κακό άρχισε με την εμφάνιση των μεγάλων λαμογιών. Κι ο καθένας σας ας το προσδιορίσει χρονικά όποτε θέλει… φοβούμαι ανάλογα με τις πολιτικές ή/και κομματικές του πεποιθήσεις… Θα μπορούσα να σας δώσω μια ιδέα, μια δική μου εκτίμηση, αλλά νομίζω πως αυτό θα έβλαπτε. Όχι κατά το ότι αυτόματα θα με “σταμπάρατε” –καλώς ή κακώς- πολιτικά, αλλά διότι σε τελική ανάλυση δεν έχει αυτό σημασία, αλλά το να συμφωνήσουμε ότι το φαινόμενο αποτελεί μια πραγματικότητα.

[Παρένθεση –για να ελαφρύνουμε…- μ’ένα καυστικό ανέκδοτο που είχε κάποτε κυκλοφορήσει: Φιλοξενείται, λέει, παλαιότερα, ένας έλληνας πολιτικός, υπουργός δημοσίων έργων, ίσως, στη βίλα του ομολόγου του στην Ιταλία, ας πούμε! –Πώς τα κατάφερες κι έφτιαξες αυτή την όμορφη βίλα, τον ρωτά. –Βλέπεις εκείνη εκεί την αερογέφυρα; τον ρωτά ο ομόλογός του. –Ναι. –Ε, προμήθειά μου 50% και… χτίστηκε η βίλα μου!... Μετά από μερικά χρόνια ο ξένος υπουργός ανταποδίδει την επίσκεψη στην “ουάου – σούπερ – ντούπερ” βίλα του έλληνα υπουργού. –Πω,πω! Τόσο πολυτελή βίλα δεν έχω ξαναδεί. Πώς τα κατάφερες; τον ρωτάει. –Ακολούθησα το παράδειγμά σου. –Δηλαδή; -Βλέπεις την αερογέφυρα; -Όχι, δεν βλέπω καμιά αερογέφυρα! –Πήρα προμήθεια 100%!...]

28 δις ευρώ έλλειμα σε μια μόλις χρονιά. Και, όπως προείπαμε, δεν είναι η τελευταία χρονιά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Φέτος ο δανεισμός θα φτάσει στα 65 δις ευρώ (http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4544147&ct=3). Και του χρόνου και τον επόμενο χρόνο κ.λπ., η ίδια πρόβλεψη υπάρχει: Να δανειζόμαστε για να καλύπτουμε… το “ακάλυπτο” κράτος μας [αλήθεια, θυμάστε τον τηλεοπτικό ήρωα “Ακάλυπτο”;…], το “απύθμενο” χάος μας!...

Αυτό θα έκανε, άραγε, ο οποιοσδήποτε συνετός – λογικός άνθρωπος; Υπάρχει ένα τηλεοπτικό “reality show” με τίτλο “Για λογαριασμό σας”, που αποδεικνύει κάτι που ο καθένας μας, νομίζω, γνωρίζει κατά βάθος πολύ καλά (ή, για την ακρίβεια, συνήθως προσπαθεί να μην το σκέφτεται, να προσποιείται ότι δεν υπάρχει, στουθοκαμηλίζοντας, εάν και εφόσον αφορά τον ίδιο!...): Αργά ή γρήγορα η οικονομική καταστροφή είναι δεδομένη…

Παλαιότερα, επί εποχής “δραχμούλας”, όπως λένε και γράφουν οι ειδικοί, υπήρχαν κάποια τερτίπια, κάποιες λύσεις: Μια υποτίμηση της δραχμής είχε κάποια αποτελέσματα. Τώρα, με την Ελλάδα στην Ο.Ν.Ε., τέτοιες δυνατότητες δεν υπάρχουν… Μα εμείς (και οι κάθε είδους και χρώματος “πολιτικάντηδες” που τους “εμπιστευόμαστε” εν λευκώ, ανά τετραετία, στα πλαίσια της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, να ορίζουν τις μοίρες μας, “αντί για εμάς και για λογαριασμό μας”…), καμωνόμαστε πως δεν καταλαβαίνουμε…

…Ή θεωρούμε (: “θεωρούν”…) πως είμαστε έξυπνοι, ως Έλληνες, και θα τους πιάσουμε και πάλι “κώτσους” τους “κουτόφραγκους” της υπόλοιπης Ευρώπης: “Δεν είναι δυνατόν να επιτρέψουν οι Ευρωπαίοι να πτωχεύσει ένα κράτος που έχει ως νόμισμα το ευρώ” σκεφτόμαστε (ή “σκέφτονται”… AN σκέφτονται!...) Μάγκες! Καπάτσοι! Ελληναράδες!... Πίνουμε, αραχτοί, τις φραπεδιές μας, κάνουμε την “μεγάλη ζωή”… κι άφησε τους λοιπούς Ευρωπαίους, τα κορόιδα, να παράγουν και για λογαριασμό μας!...

Η Ελλάδα δεν παράγει! Για την ακρίβεια παράγει ελάχιστα! Ακόμα ακριβέστερα: Οι Έλληνες “παράγουν” απλώς (και συνεχώς) επιθυμίες! Ανέξοδα! Απροβλημάτιστα! Και βεβαίως (για να μην ξεχνιόμαστε!) παραμένουν πάντα (και εσαεί!) “εθνικώς υπερήφανοι και ανεξάρτητοι”!... “Του Έλληνα ο τράχηλος ζυγό δεν υπομένει”. Και “ούτε σηκώνει μύγα στο σπαθί του”!... Ποιος είναι ο “κύριος Αλμούνια” και οι κάθε είδους υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι, που έχουν το θράσος να μας “χτυπάνε καμπανάκια” (ή κουδούνες!...) θέλοντας να μας ξυπνήσουν; Και ποιος τους επέτρεψε να μας “κουνάνε απειλητικά το δάχτυλο μπροστά στη μύτη μας”; [Βεβαίως τόσο κοντόφθαλμοι που είμαστε, συνήθως “δεν βλέπουμε πέρα απ’ τη μύτη μας”…]

Για πόσο ακόμα, άραγε, θα μας στηρίζουν οικονομικά οι ξένοι; Και γιατί να συνεχίσουν να το κάνουν, άραγε, και στο μέλλον; “Για την ψυχή ποιας μάνας τους”; Για να μας ευχαριστήσουν, επ’ άπειρον, που “πήραν τα φώτα του πολιτισμού απ’ την αρχαία Ελλάδα”; Ή γιατί οφείλουν να είναι “φιλέλληνες”; [Και μην μου πείτε ότι, όταν αλλάξουν συμπεριφορά, δεν θα τους αποκαλέσουν, κάποιοι, “μισέλληνες”, απαλλάσσοντας πλήρως τους εαυτούς μας από την –αποκλειστική- ευθύνη που στην πραγματικότητα μας αναλογεί…]

Η “Επιτήρηση” είναι, ίσως, πλέον, “μονόδρομος”… Κι άντε να συνδυαστεί αυτό με “εθνική κυριαρχία” και “ανεξάρτητη πολιτική”… Ενός κράτους που ουσιαστικά έχει πτωχεύσει (κατά πως διαβάζουμε, πάντα) κι απλώς διατηρείται “στην εντατική, με μηχανική υποστήριξη”…

Κι όμως, μπροστά στη δεδομένη αυτή κατάσταση, εμείς εξακολουθούμε να “σφυράμε αδιάφορα”. Λες και δεν μας αφορά. Όλους μας! Πολιτικούς και πολίτες! Παντού στον κόσμο, όλοι, δείχνουν αυτοσυγκράτηση, ανέχονται περιορισμούς και περικοπές, ενώ εμείς (“τον χαβά μας”!...) αυξάνουμε τις απαιτήσεις μας, απαιτώντας αυξήσεις!...

[Θυμήθηκα τώρα, πάλι, και “μου άναψαν τα γλομπάκια”, πως πριν από κάποια χρόνια, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα, εργατοπατέρες και συνδικαλιστές, στο όνομα του κακώς νοούμενου συνδικαλισμού και επικαλούμενοι “εργατικά κεκτημένα”, αποδείχθηκαν “ανυποχώρητα” ανελαστικοί, με αποτέλεσμα χιλιάδες εργαζόμενοι να μείνουν, τελικά, άνεργοι, επειδή πολλές επιχειρήσεις, μη αντέχοντας το κόστος, αναγκάστηκαν να μεταφερθούν “εκτός συνόρων”, όπου υπήρχαν κατά πολύ φθηνότερα εργατικά χέρια…]

“Ένα κι ένα κάνουν δύο”: Η μόνη λύση είναι αύξηση των εσόδων και της παραγωγής και, παράλληλα, μείωση των εξόδων και της κατανάλωσης. [Η μόνη λύση! Αν γνωρίζετε οποιαδήποτε άλλη, σας παρακαλώ να μου/μας την υποδείξετε!...] Δεν μπορούμε να έχουμε “και την πίττα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο”! Είναι παράλογο, για παράδειγμα, οι δημόσιοι υπάλληλοι [και “τους έχω πολλά άλλα, ράμματα για τη γούνα τους, μαζεμένα”…] να θέλουν και να "απαιτούν" και μεγαλύτερους μισθούς και λιγότερο φόρτο εργασίας και πρόσληψη νέου προσωπικού και σύνταξη κατά το δυνατόν νωρίτερα (και αυτό “κεκτημένο”!...) και “πριμ παραγωγικότητας” (για όλους! είτε παράγουν, είτε όχι!...). Δεν μπορούν να συμβούν όλα αυτά μαζί, ταυτόχρονα! Διότι όλα αυτά απαιτούν χρήματα, περισσότερα χρήματα. “Δει δη χρημάτων, άνδρες Αθηναίοι, και άνευ τούτων ου δυνάμεθα ποιείν ουδέν”!...

“Μακάρι να είχαμε μια μηχανή να τυπώνει χαρτονομίσματα”, μας έλεγε, αστειευόμενος, όταν ήμουν μικρός, ο μακαρίτης ο πατέρας μου, απαντώντας έτσι στις ανεξάντλητες “ανάγκες” – απαιτήσεις τριών παιδιών. Μακάρι [τρόπος του λέγειν “μακάρι”, διότι κι αυτό είχε δυσμενείς συνέπειες…] να είχε τέτοια δυνατότητα και η Ελλάδα, να τυπώνει δηλαδή όσα χαρτονομίσματα έκρινε “αναγκαία”, ανάλογα με τις απαιτήσεις μας. Αλλά, καθώς προείπαμε, τέτοια δυνατότητα δεν υπάρχει!...

Μακάρι, λοιπόν, αντ’ αυτών, ν’ αποκτήσουμε, όλοι μας, “κοινή λογική” και “μέτρο”, αρετές που ανέδειξαν ως κορυφαίες οι αρχαίοι ημών πρόγονοι… Οι Έλληνες!...

Καιρός να… “σπάσω τη σιωπή μου”…

“Περίλυπος εστί η καρδία μου” τον τελευταίο καιρό… [όχι απλά μέρες, αλλά μήνες…]

Όχι για κάποιον λόγο προσωπικό. Αλλά γι’ αυτά που βλέπω γύρω μου και με θλίβουν…

Τι κάνεις όταν είσαι θλιμμένος;

Μιλάς (ή: γράφεις) ή σιωπάς;

Φλυαρείς [ενδεχομένως “φληναφήματα”] ή βιώνεις τη θλίψη σου “διατελών και συσκεπτόμενος” (όπως λένε, νομίζω, κάποιοι που περνιούνται για σοφοί – και ίσως να είναι…)

Όλους αυτούς τους μήνες που το ιστολόγιό μου παραμένει “σιωπηλό” [ή μάλλον: άγραφο…. “tabula rasa” που λένε….] ο ιστολόγος του δεν έχει πάψει να γράφει. Δεν φεύγεις εύκολα, βλέπεις, από αυτό το “χούι”… Λένε ακόμα, άλλωστε, πως “πρώτα φεύγει η ψυχή και ύστερα το χούι”, η συνήθεια… Αν και δεν [νομίζω πως] γράφω από συνήθεια. Κάτι τέτοιο θα ήταν ανούσιο, άλλωστε.. Γράφω για να εκφραστώ, γράφω για να σκεφτώ καλύτερα, γράφω για να αναπνεύσω, για να ζήσω…

Και τώρα, τέτοια ώρα, μες στη νύχτα, τι μ’ έπιασε, άραγε, αναρωτιέμαι, να καθίσω να (σας) γράψω;… Με τι θα ήθελα να σπάσω (“εκκωφαντικά”;…) την προηγούμενη σιωπή μου;…

Σίγουρα όχι με πολλά… [Κι ας συνωστίζονται μέσα μου τόσα πολλά που θέλουν να ειπωθούν, να εκφραστούν, ν’ ακουστούν… Τόσον καιρό, δα, που έχουμε να τα πούμε!...].

…Και, αναμφίβολα, ούτε και φλύαρα. “Τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι”, έλεγε, κατ’ επανάληψη, ο μακαρίτης ο πατέρας μου… Μακάρι να μπορούσα να εκφραστώ επιγραμματικά, με λόγο σύντομο κι αποφθεγματικό [κάτι που έχω “ζηλέψει” επανειλημμένα αυτούς τους τελευταίους μήνες, λόγω της έντονης και συστηματικής ενασχόλησής μου με τη συλλογή γνωμικών κι αποφθεγμάτων και με την ανάρτησή τους στα “Βικιφθέγματα”]

Αυτό, λοιπόν, που θέλω να γράψω, που θέλω να (σας) πω, αυτό που επιθυμώ να μοιραστώ μαζί σας, είναι η δική μου οπτική για την τρέχουσα κατάσταση.

Το πρόβλημα, για μένα, λοιπόν, δεν είναι [μόνο;] πολιτικό ή, ορθότερα, κομματικό. Το πρόβλημα δεν είναι ούτε οικονομικό [κάθε άλλο μάλιστα!] Το πρόβλημα το βαθύτερο κι η αιτία των κάθε είδους και μορφής εκδοχών κι εκφάνσεών του είναι [πάντοτε κατ’ εμέ] πρόβλημα αξιών. Αξιών και αξιολογήσεων. Κι αυτό που ιδιαίτερα με λυπεί και με τρομάζει, παράλληλα, είναι που αυτή η λέξη, η λέξη “Αξίες” τείνει να εκλείψει από το λεξιλόγιό μας, τείνει να γίνει είδος “μουσειακό”, μια απλή λεξικογραφική καταχώρηση της… παρελθούσας συνείδησής μας… Ίσως ορθότερο είναι να λέμε πως τείνει [αν δεν έχει γίνει ήδη…] ν’ αντικατασταθεί από μία μόνο “αξία” [με “α” μικρό και μέσα σε εισαγωγικά φυλακισμένη…]: Το Χρήμα.

“Το Χρήμα είναι Θεός”, θυμάμαι που έγραφε κι απήγγειλε, παλαιότερα, κάποιος. “Αγοράζει συνειδήσεις” συνέχιζε. “Αγοράζει…” …και τι δεν αγοράζει!...

Όχι πως είναι δα αποκλειστικά σύγχρονο φαινόμενο. Κάθε άλλο μάλιστα! Από καταβολής κόσμου, στο διάβα ολόκληρης της ιστορίας, βρίθουν τα παραδείγματα και οι περιπτώσεις που το χρήμα και ο πλούτος αναδείχθηκαν σε “υπεραξία”: Προδοσίες κάθε είδους και μορφής… Κορυφαίο παράδειγμα τα “τριάντα αργύρια” ως “τιμή του τετιμημένου”, μα και, πέρα απ’ αυτό, καθημερινά, εδώ και αιώνες, ασταμάτητα, πόσοι και πόσοι δεν “πουλάνε και τη μάνα τους” ή “ακόμα και την ψυχή τους στο διάβολο”, που λένε [ή και που έγραψε ο Γκαίτε, στον “Φάουστ”] για χρήμα, πλούτο και εξουσία…

[Έγραφα, παραπάνω πως “στο διάβα ολόκληρης της ιστορίας, βρίθουν τα παραδείγματα και οι περιπτώσεις που το χρήμα και ο πλούτος αναδείχθηκαν σε υπεραξία” και σκέφτομαι πως, τουλάχιστον για κάποιους, ολόκληρη η ιστορία δεν είναι τίποτε άλλο, κατά βάθος, παρά μια έκφανση του οικονομικού φαινομένου… αλλά η σχετική συζήτηση μπορεί να διαρκέσει ώρες ατελείωτες και να μας πάει αλλού και γι’ αυτό λέω να την αφήσω για την ώρα…]

Σκέφτομαι και θλίβομαι, συγκρίνοντας πως αξιολογούσαν – αξιολογούσαμε τους ανθρώπους παλαιότερα [μέχρι και πριν από τρεις – τέσσερεις δεκαετίες, ίσως;…] και πώς σήμερα.

Σήμερα “άξιος και επιτυχημένος” είναι μόνον αυτός που έχει πολλά χρήματα και περιουσία. Χωρίς να μας πολυενδιαφέρει πώς τα απέκτησε [τουλάχιστον όχι μέχρι να αποκαλυφθεί, οπότε και μάλλον θα του φορτώσουμε όλοι το “ανάθεμά” μας, για να είμαστε “εντάξει” με την –“ξεπουλημένη” πια- συνείδησή μας!...]: Μεγαλέμποροι ναρκωτικών, μεγαλέμποροι ελπίδων και ονείρων, “μάνατζερς” και “ατζέντηδες”, εκδότες και διακινητές πορνογραφικού υλικού, έμποροι λευκής [και μαύρης… και κίτρινης…] σάρκας, βιομήχανοι και επιχειρηματίες, εγκληματίες με λευκά κολάρα, μεγαλοδικηγόροι, μεγαλογιατροί κ.λπ. κ.λπ…. όλοι τους “άξιοι και πετυχημένοι”, αρκεί να έχουν κάνει περιουσία…

Παλαιότερα, θαρρώ, πως άξιζε ο γιατρός μονάχα γι’ αυτό που ήταν, γι’ αυτό που γνώριζε, γι’ αυτό που έκανε, για το ότι “έδινε τη ζωή του και τον χρόνο του” στην έρευνα και στην προσφορά προς την κοινωνία, όχι σπάνια ακόμα και μη εισπράττοντας αμοιβή απ’ όσους δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια. Σήμερα, αντ’ αυτών έχουμε ως “sine qua non” [και “άνευ αυτού ου δύνασθαι ποιείν ουδέν”…] το “φακελάκι”…

Παλαιότερα υπήρχαν, απ’ ό,τι γνωρίζω, δικηγόροι που αναλάμβαναν και έφερναν εις πέρας υποθέσεις αφιλοκερδώς, μόνο και μόνο για ν’ αναδειχθεί το δίκαιο, κι έχοντας πάντα ως πυξίδα κι οδηγό αυτό ακριβώς που τάχθηκαν κι ορκίστηκαν να υπηρετούν: το δίκαιο. Ενώ σήμερα [και διορθώστε με αν κάνω λάθος] μηχανεύονται τα πάντα και γίνονται ακόμη και “καραγκιόζηδες”, μόνο και μόνο για να κερδίσουν μιαν υπόθεση και την αμοιβή που συνεπάγεται…

Και τι να πούμε, εξάλλου, για εμπόρους κι επιχειρηματίες, βιομήχανους και μεγαλόσχημους “μάνατζερς”, που έχουν “πατήσει επί πτωμάτων” [τόσο μεταφορικώς, όσο και, ενδεχομένως, σε κάποιες περιπτώσεις, κυριολεκτικώς] για να αποκτήσουν πλούτο (και δόξα και εξουσία…)

Ουαί!...

“Ουαί”, θα πείτε, το δίχως άλλο, γι’ αυτές τις περιπτώσεις. Και είναι αυτή, τόσο για εσάς, όσο και για μένα, η εύκολη λύση: Το “ουαί”, το “ανάθεμα” των άλλων… Ακόμα και όλων των άλλων, εκτός, βεβαίως, των “άμεμπτων” εαυτών μας, ο καθένας μας!...

Κι όμως φοβάμαι [κι ετούτο με τρομάζει πιότερο] πως οι περισσότεροι από εμάς, μέσα στον μεγαλοαστισμό ή στον μικροαστισμό ή στην φτώχεια μας, ανάλογα, ο καθένας μας, κατά βάθος ελάχιστα διαφέρουμε, στην πραγματικότητα, απ’ όλους αυτούς τους [τάχα] λίγους “μεγαλόσχημους”… Φοβάμαι ότι ίσως να μη γίναμε σαν αυτούς [“σαν τα μούτρα τους”, που λένε…] όχι για κάποιον άλλο λόγο, αλλά γιατί δεν μας δόθηκε η [“μεγάλη”] ευκαιρία.

Διότι νομίζω πως στην καθημερινότητά μας, ο καθένας μας, τηρουμένων των αναλογιών, κάνει τις ανάλογες (και μάλιστα αλλεπάλληλες!) ηθικές υποχωρήσεις…

Ο λιανέμπορος, για παράδειγμα, ακόμα κι ο απλός φρουτέμπορος της λαϊκής αγοράς, δεν παύει να αισχροκερδεί, ακόμα κι αν δεν έχει, σε απόλυτες τιμές, το κέρδος του μεγαλέμπορου…

…κι ο “παπατζής” με τους “αβανταδόρους” και τα “τσιράκια” του, κατά βάση μάλλον καθόλου δεν διαφέρει απ’ τον ιδιοκτήτη ενός λαμπερού καζίνου… Κι ίσως, μάλιστα, να ονειρεύεται να γίνει κάποτε ένας τέτοιος…

Να συνεχίσω με άλλα παραδείγματα; Θαρρώ πως δεν χρειάζεται, διότι αναμφίβολα έγινε αντιληπτό αυτό που εννοώ…

Αφού “δεν είμαστε όλοι ίδιοι” τότε γιατί έχουμε τέτοια χάλια ως κοινωνία;

“Δεν είμαστε όλοι ίδιοι!...”

[Και βέβαια όχι!... Το αποκαλύπτει, άλλωστε, κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, εκείνο το ανέκδοτο (που αναφέρεται μεν σε δικηγόρους, αλλά θα μπορούσε κάλλιστα να αφορά σε οποιανδήποτε άλλη κατηγορία) που λέει ότι “το 98% των δικηγόρων, δυστυχώς δίνει το κακό όνομα και στους υπόλοιπους”!...]

“Δεν είμαστε όλοι λαμόγια, κλέφτες, απατεώνες κ.λπ.”

[Όχι βέβαια! Το ζήτημα είναι αν αυτό γίνεται συνειδητά ή λόγω τύχης (ή… ατυχίας…)]

“Υπάρχουν και εργατικοί και δραστήριοι άνθρωποι. Προσπαθούμε να είμαστε σωστοί στη δουλειά μας. Επαγγελματίες!...”

[Σε αντίθεση, βεβαίως, με τους “ερασιτέχνες”. Κατηγορία και χαρακτηρισμός που είναι, φυσικά, υποτιμητικός, παρότι περιέχει ως συνθετικά του τις τόσο ευγενικές λέξεις “έρως” και “τέχνη”…]

“Εγώ είμαι ντόμπρος! Γνήσιος! Αυθεντικός! Ό,τι έχω θα στο πω μπροστά σου. Τίμια και τσεκουράτα! (Διότι “οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους”…). Δεν μ’ αρέσει να υποκρίνομαι!...”

[Μπράβο να σε χαρώ! Κάποια σκέψη, ενδεχομένως, να μην υποκριθείς, αλλά να προσπαθήσεις να γίνεις καλύτερος, ευγενικός, χαρούμενος, προσηνής κ.λπ. κ.λπ., σου έχει περάσει απ’ το μυαλό, ως εναλλακτική πρόταση;…]

“Όχι βέβαια! Δεν ισχυρίζομαι δα πως είμαι άγιος!... Έχω κάνει κι εγώ τα λάθη μου και τις στραβές μου… αλλά, πάντως, δεν είμαι σαν εκείνον ή σαν τον άλλον…. τον τάδε και τον δείνα… τον “μπήξε” και τον “δείξε”… Που ο καλύτερός τους (μπορεί να) έχει σκοτώσει τη μάνα του…”

[…]

“Αλλά έτσι είναι η ζωή: Για μας τα ντόρτια κι οι διπλές και γι’ άλλους οι εξάρες… Ήμουν άτυχος, βλέπεις, στη ζωή μου! Μ’ αδίκησε η ζωή και η “κακούργα” η κοινωνία… Όλοι αυτοί οι επιτυχημένοι “δεν πιάνουν χαρτωσιά μπροστά μου”… Γιατί αν υπήρχε δικαιοσύνη και αξιοκρατία, ξέρεις τι θα ήμουνα εγώ τώρα και τι περιουσία θα είχα;!...”

[Όχι δεν ξέρω! Αλλά θα μπορούσα να φανταστώ: Ίσως θα ήσουν δήμαρχος ή νομάρχης και, πάντως, γνήσιο και αγνό παιδί του λαού (κάτι σαν “Πανίκος” ένα πράγμα…). Ή ακόμα και Πρωθυπουργός (“Γιατί; Καλύτεροι είναι όλοι αυτοί από σένα;”…) ή/και Πλανητάρχης (:Μπάρακ Ομπάμα ή… Τάκης Μπουγάς!...). Και, από την άλλη, Ωνάσης ή Νιάρχος ή Λάτσης! Ή, ακόμα σωστότερα, συνδυασμός επιτυχημένου επιχειρηματία και πολιτικού… κάτι σαν τον Μπερλουσκόνι!...]

Ξέρεις τι είναι αυτές οι φράσεις; [οι… φυλακισμένες μέσα στα εισαγωγικά]. Ξέρεις ποιος τις έχει πει και τις λέει ακόμα; Και βέβαια ξέρεις – δεν μπορεί να μην ξέρεις!... Είναι φράσεις που τις λέμε όλοι μας, καθημερινά, με κάθε ευκαιρία, ανάλογα με τις περιστάσεις…

Όλοι μας “σχεδόν” τέλειοι!

Και, πάντως, “προσπαθούμε για το καλύτερο”!...

Κι αφού είναι έτσι, αναρωτιέμαι, πώς γίνεται και ως σύνολο, ως κοινωνία, έχουμε καταντήσει τόσο χάλια και ακόμα πάμε από το κακό στο χειρότερο;…

Μήπως, τελικά, είμαστε όλοι ίδιοι;…

Ή μήπως, έστω, έχουμε όλοι τα στραβά κι ανάποδά μας, καθένας το κουσούρι ή τα κουσούρια του, και ας προβάλλουμε τα προτερήματά μας;…

Τα οποία προτερήματά μας, σημειωτέον, συχνά είναι στη φαντασία μας…

[…όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς (αλλά μόνο καθόσον αφορά στους άλλους και όχι, φυσικά, στον εαυτό μας…) βλέποντας, για παράδειγμα, τις “οντισιόνς” στα διάφορα τηλεοπτικά “talent shows”….]

Μήπως, τελικά, είμαστε όλοι (ή οι περισσότεροί μας) “εν δυνάμει” λαμόγια, κλέφτες, απατεώνες κ.λπ., κι απλώς δεν μας δόθηκε η ευκαιρία να… “αποδείξουμε” εμπράκτως τα… “ταλέντα” μας αυτά;… Μήπως δηλαδή δεν είμαστε συνειδητά και με προσωπική απόφαση με το μέρος του καλού;…

Μήπως οι περισσότεροί μας είμαστε αποδεδειγμένα τεμπέληδες και τσαπατσούληδες;…

[Οι δημόσιοι υπάλληλοι, πάντως, θεωρούν ότι “υπερβαίνουν τα όριά τους τα ανθρώπινα”, αν και οι περισσότεροι δεν θα είχαν εύκολα θέση σε μια επιχείρηση με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια… Κι όσο για τους διάφορους τεχνίτες και ελεύθερους επαγγελματίες, που οι περισσότεροι ονειρεύονται να κάνουν καμιά “καλή αρπαχτή”, πώς συμβαίνει άραγε –πέστε μου!- ο ένας να βρίσκει κουσούρια και τσαπατσουλιά μόνο στις δουλειές των άλλων, ακόμα της συντεχνίας του, αλλά όχι στα δικά του έργα;…]

Χρειάζεται, άραγε, να συνεχίσω με άλλα παραδείγματα;…

…Δεν φθάνουν αυτά για να αποδείξουν πως “των άλλων είναι καρύδια και βροντάνε, μα τα δικά μας είναι σύκα”;!....

Εκεί έγκειται το λάθος μας, νομίζω…

…Πως είμαστε εύκολοι στην κριτική μας με τους άλλους…

…Πως, αντίθετα απ’ ό,τι θα έπρεπε, είμαστε υποκειμενικοί με τους εαυτούς μας και “αντικειμενικοί” με τους άλλους…

…Πως (μοιραία, ίσως, εξ απόψεως ψυχολογίας…) συγκρίνουμε τις λάθος πράξεις των άλλων και τα ενδεχομένως αποτυχημένα αποτελέσματά τους, με τις δικές μας καλές και αγαθές προθέσεις…

…Πως ξεχνάμε όλα τα δικά μας λάθη και βλέπουμε το ελάχιστο λάθος του συνανθρώπου μας, το οποίο μάλιστα και γιγαντώνουμε…

…Πως προσπαθούμε να “διορθώσουμε” όλους τους άλλους γύρω μας, την κοινωνία ολόκληρη, ενώ εμείς δεν μπορούμε, απ’ ό,τι φαίνεται, να διορθώσουμε στο ελάχιστο τον εαυτό μας!...

Διότι αν το είχαμε κάνει, όλα θα πήγαιναν προς το καλύτερο!....

Υ.Γ.:

Σύντομη συναφής ανάρτηση ΚΑΙ στο άλλο blog μου, το “Σπουργίτι”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/07/blog-post_12.html

Εμείς και οι Άλλοι… (Μέρος Β’) Η Συλλογικότητα…

[Δεν ξέρω πόσο παρατηρητικοί είναι όλοι αυτοί που με διαβάζουν, πάντως αναμφίβολα κάποιοι παρατήρησαν στην προ-προηγούμενη ανάρτησή μου (αυτή με τον τίτλο “Εμείς και οι Άλλοι… Οι “άλλοι”: η Κόλαση και ο Παράδεισός μας”), ότι η αρίθμηση των “κεφαλαίων” παρουσίαζε ασυνέχεια, αφού έλειπε το «3^ο». “Αυτό το… κενό, λοιπόν, έρχεται να καλύψει η σημερινή μου ανάρτηση”, όπως θα έλεγε κάποιος πολιτικός… Και ουδεμία σημασία έχει ότι το κενό αυτό εγώ ο ίδιος το δημιούργησα… (ή, αντιστοίχως, ο πολιτικός…)]

Εμείς και οι Άλλοι… (Μέρος Β’) Η Συλλογικότητα…

[Συνέχεια από το προ-προ-προηγούμενο και συμπλήρωση στο προ-προηγούμενο]

#3) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”….

Η έκφραση αυτή που φέρνει, συνειρμικά, μια άλλη έκφραση, επίσης για γιαλό:

“Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε”…

Κι αυτή, με τη σειρά της, μου θυμίζει μια άλλη έκφραση και παροιμία:

“Οι πολλοί καπεταναίοι ρίχνουν έξω το καράβι”…

Κι όμως, γνωρίζω κάποιο καράβι που η συλλογικότητα δεν το’χει ρίξει έξω… Το αντίθετο μάλιστα!... Αναφέρομαι, εν προκειμένω, στη συλλογική διαχείριση της Βικιπαίδειας. Που εδώ και κάποια χρόνια πλέει στη θάλασσα του Διαδικτύου και, όπως προείπα, όχι μόνο δεν έπεσε έξω, αλλά, αντιθέτως, έρριξε έξω την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια “Encarta” της περίφημης Microsoft του πολύ Billy Gates…

Η περίπτωση αυτή μου έφερε στο νου, συνειρμικά, άλλη μια διαφαινόμενη, μακροπρόθεσμα, “ήττα” της Microsoft: Ο γνωστός μας Internet Explorer φαίνεται πως με το πέρασμα του χρόνου θα χάσει το παιχνίδι απ’ τον Mozilla Firefox, που, αν δεν κάνω λάθος, είναι κι αυτός αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας…

Αναμφίβολα, πάντως, προϊόν και αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας είναι το λειτουργικό σύστημα Linux, το “αντίπαλο δέος” στα διαδεδομένα Windows της Microsoft. Το οποίο Linux φαίνεται επίσης να κερδίζει συνεχώς “πόντους” και έδαφος, από τη συλλογικότητα των χρηστών, εις βάρος της πρότασης – προϊόντος της μεγάλης πολυεθνικής…

“People have the power”, τραγουδούσαμε…

Πότε οι άνθρωποι, συλλογικά, έχουν δύναμη; Όταν ομονοούν και “συντονίζονται”!... [Θυμηθείτε, για παράδειγμα, την ιστορία του Ιησού του Ναυή… Και δεν είναι η μόνη περίπτωση, βεβαίως… Αντιθέτως!...]

Βεβαίως η δύναμη του πλήθους δεν είναι, πάντα, για καλό… Διότι, βλέπεις, η ομάδα, το σύνολο, ο λαός, συλλογικά θεωρούμενος, δεν σκέπτεται, δεν καθοδηγείται από τη λογική, αλλά από την “ψυχολογία του όχλου”. Και, συνεπώς, μπορεί εύκολα να “άγεται και να φέρεται”… “Πάντα ευκολόπιστος και πάντα προδομένος”… Εκλέγει τον Γουλιμή [“ανθ’ημών…”], φυλακίζει τον Κολοκοτρώνη, εξοστρακίζει τον δίκαιο Αριστείδη, εκλέγει τον Χίτλερ, θεοποιεί τον Στάλιν… Σταυρώνει τον Χριστό, που μόλις λίγες μέρες πριν τον υποδεχόταν (σαν αύριο, Κυριακή των Βαϊων) με “Ωσαννά”…

Αλλά αν μορφώσουμε το λαό και (ιδίως!) αν τον καλλιεργήσουμε… τότε πραγματικά (ή “ουτοπιστικά”;…) θα μπορούσε ν’αλλάξει η κατάσταση και να γίνει ο κόσμος, Κόσμος! Δηλαδή κόσμημα!... [“Ως χαρίεν ο άνθρωπος, όταν άνθρωπος εί”…]

Εμείς και οι Άλλοι… Οι “άλλοι”: η Κόλασή μας και ο Παράδεισός μας

[“Συνεχίζεται…” έγραφα τις προάλλες…

Κι άντε να δούμε, τώρα, πώς “συνεχίζεται”…

Διότι, τελικά, αποδεικνύεται πως δεν είναι σκόπιμο να σταματάς τον εαυτό σου (ή να λες στον άλλο να σταματήσει), όταν υπάρχει “οίστρος”, δηλαδή έμπνευση (τρόπος του λέγειν…). Αν χαθεί η έμπνευση… χάθηκε!... (και… “χαθήκαμε”!...)]

Τι έγραφα, λοιπόν, τις προάλλες; “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”… Νομίζω πως υπάρχουν πολλές διαφορετικές προοπτικές για τη συνέχειά του, ανοίγονται δρόμοι διαφορετικοί προς σκέψη…

#1) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”. Το κακό (το δυστύχημα!) είναι ότι στο γιαλό συνήθως ρίχνουμε ό,τι κακό και έτσι έχουμε ρυπάνει τους γιαλούς και τις θάλασσες και τους ωκεανούς (και ολόκληρο τον πλανήτη!...) και… “θα το βρούμε μπροστά μας”… τι λέω;… Το βρήκαμε ήδη!....

#2) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”. Ως Seagull/Γλάρος έχω δει και μπορώ να σε διαβεβαιώσω ότι είναι πάρα πολλοί αυτοί που έχουν κάνει το καλό, κρυφά, σιωπηλά, αθόρυβα, και “το’χουν ρίξει στο γιαλό”. Το έκαναν διότι το ένιωσαν, αυθόρμητα ή ως “χρέος ιερό”… Υπάρχουν, βέβαια, κι οι άλλοι… Καταλαβαίνεις ποιους εννοώ: Αυτούς που… επιπλέουν… Όπως οι φελλοί… Αυτοί που κάνουν (το καλό, εν προκειμένω) για να φανούν… Να επιδειχθούν… Πολιτικάντηδες “νέας κοπής”, “TV-περσόνες” κ.λπ. [Ποιος θα μας σώσει… δηλαδή πώς θα σωθούμε απ’αυτή την κοινωνική ρύπανση;…]

#4) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”, λένε…

“Αν κάνεις το καλό, θα πας στον Παράδεισο”, λένε οι άλλοι…

Και “αν κάνουμε, όλοι μας, μόνο το καλό, θα φέρουμε τον Παράδεισο στη Γη”, λένε οι ουτοπιστές, “θα κάνουμε Πραγματικότητα τη Φαντασία, θα δώσουμε Τόπο στην Ου-τοπία”!...

Για Παράδεισο έγραψα και σκέφτηκα, συνειρμικά, και την Κόλαση. Και, ιδίως, τη σπουδαία ρήση του σύγχρονου φιλόσοφου: “Κόλασή μου είναι οι άλλοι”!...

Πόσες σκέψεις δεν μπορεί να προκαλέσει, αλυσιδωτά, η παραπάνω φράση, με τη φρικτή αλήθεια που κρύβει… Μα η αλυσίδα αυτή, τελικώς, αλυσοδένει εμάς τους ίδιους… Όλους μας!... Έναν προς ένα…

Και ποια είναι η Λύση, άραγε, απ’ αυτόν τον Γόρδιο Δεσμό; [Η λέξη “Λύση” μπορεί να έχει την έννοια που σχετίζεται με την αρχαία –και όχι μόνο- τραγωδία!...]

Ποια μπορεί να είναι η Σωτηρία μας;

Ν’ αλλάξουμε Οπτική! Ν’αλλάξουμε Θεώρηση! Ν’αλλάξουμε Γνώμη, Άποψη! Να νιώσουμε, να συνειδητοποιήσουμε πως…

“Παράδεισός μας είναι οι άλλοι”!...

Οι άλλοι, έτσι όπως είναι, αλλά, πολύ περισσότερο, έτσι όπως θέλουν και εύχονται και οραματίζονται, κατά βάθος, να είναι!... Όντας προεχόντως ελεύθεροι, δηλαδή με δυνατότητα επιλογής απ’ όλες τις δυνατές πιθανότητες, τις οποίες θα γνωρίζουν πλήρως… [Και γι’αυτό “δει” και “χρη” να είναι πεπαιδευμένοι, μορφωμένοι, καλλιεργημένοι…]

Μόνο έτσι νοείται η Σωτηρία. [Η λέξη “Σωτηρία”, θυμίζω, προέρχεται και σχετίζεται, εννοιολογικά, με το “σώος”, που σημαίνει “ολόκληρος”!...] Σωτηρία και για εμάς τους ίδιους! Διότι, τελικά, χωρίς τους άλλους, δεν (μπορούμε να) είμαστε “σώοι”, δεν (μπορούμε να) είμαστε ολόκληροι!

Αυτό είναι το νόημα και η ουσία της θεολογικής φράσης “Σωτηρία δεν νοείται έξω από την Εκκλησία”. Την Εκκλησία της Συλλογικότητας, της Κοινωνικότητας, της Επι-κοινωνίας με τους άλλους. Δεν νοείται σωτηρία “κατά μόνας”. Δεν υπάρχουν “καλοί κατά μόνας”. Δεν υπάρχουν άγιοι μέσα σε… δοκιμαστικούς σωλήνες και… αποστειρωμένα εργαστήρια!...

Σωτηρία μας είναι η Εκκλησία, η Κοινωνία!...

Παράδεισός μας είναι οι άλλοι!...