Σκέψεις. Για τον Θεό, τον Παράδεισο και την Κόλαση. Και τον Εγωισμό

[Συνέχεια από το χθεσινό…]

Ο Θεός έφτιαξε τον Παράδεισο.

Τον Παράδεισο και μόνον αυτόν!

Την Κόλαση δεν τη δημιούργησε ο Θεός.

Την δημιούργησαν οι άγγελοι οι εκπεσόντες, οι άγγελοι που Τον αρνήθηκαν, με την άρνησή τους, ακριβώς, αυτή…

Κι ύστερα, όταν οι άνθρωποι παρέβησαν την θέληση [ή να την πούμε επιθυμία;] του Θεού, ο Θεός τους εξεδίωξε μεν απ’ τον Παράδεισο, αλλά δεν τους έστειλε στην Κόλαση.

Κόλαση έπλασε την κοινωνία του το ανθρώπινο γένος!

Ο Θεός θα μπορούσε να παραμείνει στην μακαριότητα του Παραδείσου, αδρανής και απαθής…

…Κι όμως αποφάσισε να επισκεφθεί την Κόλαση των ανθρώπων, θέλοντας, ελπίζοντας κι αγωνιζόμενος να την μετα(σ)τρέψει σε Παράδεισο…

Τον Θεό δεν τον έχουμε πια μαζί μας. Ή, ίσως, σωστότερα, τον Θεό τον έχουμε ξεχάσει… έχει πια γίνει, για μας, ιδίως στις ημέρες μας, μια μακρινή ανάμνηση… τόσο που δεν Τον βλέπουμε πια γύρω μας, στη φύση για παράδειγμα και στους νόμους που την διέπουν… ξεχάσαμε πια το πρόσωπό Του… και ξεχάσαμε, ακόμα (που είναι ένα και το αυτό) πως ο Θεός έχει το πρόσωπο του συνανθρώπου μας… διότι όλοι αυτοί οι συνάνθρωποί μας, γύρω μας, είναι εικόνες του Θεού, που έχουν πλαστεί και καθ’ ομοίωσή Του…

“Αν είχαμε τον Θεό μαζί μας”, λέμε και νιώθουμε συχνά ή/και συνεχώς, “θα ήμασταν ευτυχείς, θα ζούσαμε παραδεισένια”. Αυτό δεν ορίζουμε, άλλωστε, ως Παράδεισο; Τη σύμπραξη και την επικοινωνία με τον Θεό.

Πλανώμενοι, όμως, πλάνην οικτρά, θέλουμε όλοι μας,να σωθούμε ατομικά ο καθένας μας! Εγωιστικά!

Εγώ, μόνος μου, και ο Θεός.

Εσύ, μόνος σου, και ο Θεός.

Αυτός, μόνος του, και ο Θεός.

Χωρίς πληθυντικό αριθμό!

Ο καθένας, μόνος του, με τον Θεό! Θα ήταν αυτός, άραγε, παράδεισος; Αναμφίβολα όχι! Κόλαση θα ήταν! Η χειρότερη κόλαση! Η πραγματοποίηση του χειρότερου εφιάλτη! Και, βεβαίως, μια κατάσταση ασύμβατη προς την έννοια του Θεού και την Αγάπη Του. Διότι αυτή η κατάσταση θα ήταν ουσιαστικά η κατάργησή Του.

[Και μια παρένθεση: Θαρρώ (κι αν κάνω λάθος, σας παρακαλώ να μου το πείτε εσείς οι θεολογικώς γραμματιζούμενοι!) το ίδιο εγωιστικό θα πρέπει να θεωρήσουμε και ένα περιορισμένο “εμείς”: Εγώ και η οικογένειά μου, Εγώ και οι φίλοι μου, Εγώ και τα αγαπημένα μου πρόσωπα, Εγώ και οι ομόφυλοί μου, Εγώ και όλοι οι ομόδοξοι ή /και ομόθρησκοί μου… Κι αυτή η νοοτροπία θαρρώ, λοιπόν, αντί για τον παράδεισο, μπορεί να οδηγεί προς την κόλαση, όπως μας δείχνει, ίσως, το ότι ο βοσκός της παραβολής εγκατέλειψε όλο το ποίμνιό του για να αναζητήσει το ένα πρόβατο, το απολωλός!... “Εγώ μαζί με όλους τους άλλους ανθρώπους”, λοιπόν! (Κι ύστερα… ας βάλουμε στην πρόταση αυτή το “εγώ” μας τελευταίο!...)]

Ο Θεός, όπως προείπα, ως Χριστός, [ας μου επιτραπεί αυτή η ίσως όχι και τόσο “κομψή”, θεολογικώς, έκφραση] “έκανε μια βουτιά” στην Κόλαση των ανθρώπων και της Κοινωνίας μας, έτσι όπως εμείς την πλάσαμε…

Εμείς οι άνθρωποι, αν και αποκαλούμαστε “παιδιά του Θεού” και μάλιστα με το ψευδώνυμο “Χριστιανοί”, διστάζουμε, φοβόμαστε και αποφεύγουμε να κάνουμε την αναγκαία αυτή βουτιά… Νομίζουμε πως “αβρόχοις ποσί” θα καταφέρουμε να φθάσουμε στον (ποιο;) προορισμό μας, με τα λουστρίνια μας απαστράπτοντα, το κουστουμάκι μας ατσαλάκωτο και τη γραβάτα μας δεμένη άψογα… (…ή, αντιστοίχως, το ταγεράκι μας ατσαλάκωτο και τα μαλλιά μας χτενισμένα άψογα…)

…Έτσι ακριβώς όπως πηγαίνουμε όλοι μας, σχεδόν όλοι μας ή τουλάχιστον οι περισσότεροι, τέτοιες (“χρονιάρες”!...) μέρες στις εκκλησίες, επιδιώκοντας, μάλιστα, να βρούμε και κάθισμα ή αναπαυτικό στασίδι, ει δυνατόν κι εμπρός – εμπρός…

…για να μας δουν κι οι άλλοι άνθρωποι, γνωστοί και φίλοι…

…για να μας δει και ο Θεός (μήπως τυχόν κι αλλιώς μας λησμονήσει…)

[Συνεχίζεται….

Συνεχίζεται σ’ αυτό εδώ το ιστολόγιο, μιαν άλλη μέρα…

…συνεχίζεται στους ναούς, ιδίως αυτές τις μέρες…

…συνεχίζεται και στη ζωή, κάθε μέρα!...]

Αγάπη. Προς όλους ή μόνο προς ένα πρόσωπο;

Αγάπη…

Τόσα και τόσα λόγια γι’ αυτήν…

Τόσες και τόσες σκέψεις γι’ αυτήν…

Τόσα και τόσα γραπτά γι’ αυτήν…

Τόσες λίγες πράξεις, όμως, γι’ αυτήν!...

Πράξεις που να ανταποκρίνονται πραγματικά στο ύψος και στο βάθος και στο μέγεθος αυτής της λέξης…

Διότι, απ’ την άλλη, ένα σωρό πράξεις μας (“του σωρού”…) γίνονται “στο όνομα της αγάπης”!...

…αυτού, δηλαδή, που νομίζουμε ή νιώθουμε ή κατανοούμαι ως αγάπη…

Το οποίο σημαίνει ότι ή πάσχουμε νοητικά ή πάσχουμε καρδιακά ή έχουμε χάσει το νόημα και την ουσία των λέξεων…

(…και είναι, όλα αυτά, “το ένα χειρότερο απ’ το άλλο”…)

Θυμήθηκα τώρα κάτι που είχα διαβάσει ή ακούσει (δεν θυμάμαι…) παλαιότερα: Πως “όλοι μας αναζητούμε την πραγματική αγάπη”, αλλά η φράση αυτή περιέχει και εκφράζει μια αντίφαση, ότι δηλαδή το επίθετο “πραγματική” σημαίνει “αυτό που υπάρχει στην πράξη”, στην καθημερινότητα… Συνεπώς αυτή η αναζήτηση της “πραγματικής” αγάπης έχει την έννοια της αναζήτησης της “ουσιαστικής” αγάπης, μιας έννοιας μάλλον εκπεσούσας και “πληθωριστικής” [όχι υπό την έννοια ότι υπάρχει άφθονη… αλλά ότι έχει χάσει την αξία της απ’ την αλόγιστη χρήση της, από την φλυαρία και τα φληναφήματα ημών των ανθρώπων…]

Ποια είναι, λοιπόν… ποια μπορεί να είναι η ουσιαστική αγάπη;…

[Κάποιος είχε κάτι που είναι ιδιαίτερα επίκαιρο, λόγω της ημέρας: “Θέλεις να δεις ποιο είναι το μέτρο της αγάπης; Κοίταξε (σήμερα!) πάνω στον Σταυρό!”]

…Η αγάπη προς ένα μόνο πρόσωπο ή η αγάπη προς τους πολλούς, με στόχο και αποκορύφωμα την αγάπη προς όλους;

Άλλοτε πίστευα το ένα… άλλοτε νόμιζα το άλλο… κατόπιν επανήλθα στην αρχική μου άποψη… κι ύστερα πάλι στη δεύτερη υπόθεση…

…και θεωρώ πως ακόμα ταλαντεύομαι…

(…αποδεχόμενος την μομφή και την κατηγορία πως δεν έχω σταθερές και κατασταλαγμένες απόψεις…)

Και η μία και η άλλη άποψη, βλέπετε, έχουν, θαρρώ, βάσιμα επιχειρήματα…

- “Αγάπη προς όλους”, είχε πει κάποιος μεγάλος, “σημαίνει αγάπη προς κανέναν”… Διότι τι άλλο είναι αγάπη, αν όχι η επιλογή και η διάκριση κάποιου προσώπου μέσ’ απ’ το πλήθος των ανθρώπων;

- Ναι (θα έρθει όμως ο αντίλογος), αλλά αυτή που θεωρούμε υπέρτατη ένδειξη αγάπης, η ενανθρώπιση και η σταυρική θυσία του Ιησού Χριστού, αφορούσε και αφορά στο σύνολο των ανθρώπων, αποτελεί πράξη αγάπης προς όλους!

- Βεβαίως, αλλά τότε αναφερόμαστε στην υπέρτατη αγάπη και στον Θεό, που δεν έχει “μέτρο”, που δεν περιορίζεται από κανόνες. Ενώ ο άνθρωπος είναι πεπερασμένος, έχει όρια… Αυτή η περιορισμένη ή, σε κάθε περίπτωση, πεπερασμένη ποσότητα αγάπης που μπορεί να παράξει η ανθρώπινη καρδιά, πώς είναι δυνατόν να αρκέσει ώστε να δροσίσει, πόσο δε μάλλον να ποτίσει τόσες και τόσες ανθρώπινες υπάρξεις γύρω μας;

- Είμαστε πλασμένοι, όμως, “κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση Θεού” και, συνεπώς, τείνουμε και ελπίζουμε και αγωνιζόμαστε γι’ αυτό: Για την υπέρβαση της ανθρώπινης φύσης, που θ’ απελευθερώσει περισσότερη αγάπη, αγάπη προς όλους!...

Και η αμφιταλάντευσή μου συνεχίζεται… Πέρα – δώθε… [Να ’ναι, άραγε, εκκρεμής και… “εκκρεμότητα” ή να οφείλεται, άραγε, σε μέθη μου, μέθη πνευματική, και αποπροσανατολισμό μου;…]

Μόλις προ ολίγου, πάντως, συνειδητοποίησα ένα μεγάλο σφάλμα μου: πως δηλαδή έκανα λόγο, παραπάνω, για εκατέρωθεν “επιχειρήματα”. Τα οποία, βεβαίως, έχουν να κάνουν κι αναφέρονται στη λογική και στο μυαλό [Ή μήπως κάνω λάθος και εδώ;…]

Αυτό είναι κάτι που μου είχε πει και μου είχε επισημάνει, κατ’ επανάληψη στο παρελθόν, μια φίλη μου αγαπημένη, η φίλη μου η αγαπημένη, ο άνθρωπός μου: Ότι συχνά (αν όχι πάντα) η αγάπη μου “βρίσκεται μέσα στο μυαλό μου”…

…Κι ας ήταν αυτή που μ’ είχε κάνει ν’ απαρνηθώ την (άποψη για την) αγάπη προς όλους και με είχε προσγειώσει [ή “απογειώσει”;…] στην αγάπη προς την μία, προς αυτήν!...

…Κι ας ήταν αυτή που με είχε κάνει να νιώσω και να πω “μαζί σου και στην κόλαση”, φράση που μάλλον είναι, τελικά, η πιο παραδεισένια…

[Αυτό το τελευταίο, όμως, είναι μια άλλη, “μια μεγάλη ιστορία”, ένα σπουδαίο και ιδιαίτερα σοβαρό θέμα προς συζήτηση… και, προφανώς, όχι μόνο προς συζήτηση, δηλαδή για “λόγια”, αλλά προς ενέργεια, προς δράση… Θα επανέλθω, λοιπόν! Τουλάχιστον στο “προς συζήτηση”!...]

Εμείς και οι Άλλοι… Οι “άλλοι”: η Κόλασή μας και ο Παράδεισός μας

[“Συνεχίζεται…” έγραφα τις προάλλες…

Κι άντε να δούμε, τώρα, πώς “συνεχίζεται”…

Διότι, τελικά, αποδεικνύεται πως δεν είναι σκόπιμο να σταματάς τον εαυτό σου (ή να λες στον άλλο να σταματήσει), όταν υπάρχει “οίστρος”, δηλαδή έμπνευση (τρόπος του λέγειν…). Αν χαθεί η έμπνευση… χάθηκε!... (και… “χαθήκαμε”!...)]

Τι έγραφα, λοιπόν, τις προάλλες; “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”… Νομίζω πως υπάρχουν πολλές διαφορετικές προοπτικές για τη συνέχειά του, ανοίγονται δρόμοι διαφορετικοί προς σκέψη…

#1) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”. Το κακό (το δυστύχημα!) είναι ότι στο γιαλό συνήθως ρίχνουμε ό,τι κακό και έτσι έχουμε ρυπάνει τους γιαλούς και τις θάλασσες και τους ωκεανούς (και ολόκληρο τον πλανήτη!...) και… “θα το βρούμε μπροστά μας”… τι λέω;… Το βρήκαμε ήδη!....

#2) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”. Ως Seagull/Γλάρος έχω δει και μπορώ να σε διαβεβαιώσω ότι είναι πάρα πολλοί αυτοί που έχουν κάνει το καλό, κρυφά, σιωπηλά, αθόρυβα, και “το’χουν ρίξει στο γιαλό”. Το έκαναν διότι το ένιωσαν, αυθόρμητα ή ως “χρέος ιερό”… Υπάρχουν, βέβαια, κι οι άλλοι… Καταλαβαίνεις ποιους εννοώ: Αυτούς που… επιπλέουν… Όπως οι φελλοί… Αυτοί που κάνουν (το καλό, εν προκειμένω) για να φανούν… Να επιδειχθούν… Πολιτικάντηδες “νέας κοπής”, “TV-περσόνες” κ.λπ. [Ποιος θα μας σώσει… δηλαδή πώς θα σωθούμε απ’αυτή την κοινωνική ρύπανση;…]

#4) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”, λένε…

“Αν κάνεις το καλό, θα πας στον Παράδεισο”, λένε οι άλλοι…

Και “αν κάνουμε, όλοι μας, μόνο το καλό, θα φέρουμε τον Παράδεισο στη Γη”, λένε οι ουτοπιστές, “θα κάνουμε Πραγματικότητα τη Φαντασία, θα δώσουμε Τόπο στην Ου-τοπία”!...

Για Παράδεισο έγραψα και σκέφτηκα, συνειρμικά, και την Κόλαση. Και, ιδίως, τη σπουδαία ρήση του σύγχρονου φιλόσοφου: “Κόλασή μου είναι οι άλλοι”!...

Πόσες σκέψεις δεν μπορεί να προκαλέσει, αλυσιδωτά, η παραπάνω φράση, με τη φρικτή αλήθεια που κρύβει… Μα η αλυσίδα αυτή, τελικώς, αλυσοδένει εμάς τους ίδιους… Όλους μας!... Έναν προς ένα…

Και ποια είναι η Λύση, άραγε, απ’ αυτόν τον Γόρδιο Δεσμό; [Η λέξη “Λύση” μπορεί να έχει την έννοια που σχετίζεται με την αρχαία –και όχι μόνο- τραγωδία!...]

Ποια μπορεί να είναι η Σωτηρία μας;

Ν’ αλλάξουμε Οπτική! Ν’αλλάξουμε Θεώρηση! Ν’αλλάξουμε Γνώμη, Άποψη! Να νιώσουμε, να συνειδητοποιήσουμε πως…

“Παράδεισός μας είναι οι άλλοι”!...

Οι άλλοι, έτσι όπως είναι, αλλά, πολύ περισσότερο, έτσι όπως θέλουν και εύχονται και οραματίζονται, κατά βάθος, να είναι!... Όντας προεχόντως ελεύθεροι, δηλαδή με δυνατότητα επιλογής απ’ όλες τις δυνατές πιθανότητες, τις οποίες θα γνωρίζουν πλήρως… [Και γι’αυτό “δει” και “χρη” να είναι πεπαιδευμένοι, μορφωμένοι, καλλιεργημένοι…]

Μόνο έτσι νοείται η Σωτηρία. [Η λέξη “Σωτηρία”, θυμίζω, προέρχεται και σχετίζεται, εννοιολογικά, με το “σώος”, που σημαίνει “ολόκληρος”!...] Σωτηρία και για εμάς τους ίδιους! Διότι, τελικά, χωρίς τους άλλους, δεν (μπορούμε να) είμαστε “σώοι”, δεν (μπορούμε να) είμαστε ολόκληροι!

Αυτό είναι το νόημα και η ουσία της θεολογικής φράσης “Σωτηρία δεν νοείται έξω από την Εκκλησία”. Την Εκκλησία της Συλλογικότητας, της Κοινωνικότητας, της Επι-κοινωνίας με τους άλλους. Δεν νοείται σωτηρία “κατά μόνας”. Δεν υπάρχουν “καλοί κατά μόνας”. Δεν υπάρχουν άγιοι μέσα σε… δοκιμαστικούς σωλήνες και… αποστειρωμένα εργαστήρια!...

Σωτηρία μας είναι η Εκκλησία, η Κοινωνία!...

Παράδεισός μας είναι οι άλλοι!...