Περί Θεών, Θρησκειών, Θρησκευτικότητας και Αθεΐας

Θ’ αναφερθώ σήμερα σε μια θεμελιώδη άποψή μου. [Μη την θεωρήσετε «θέσφατο». Δεν θεωρώ δα πως κατέκτησα και πως «κατέχω» την αλήθεια. Εκφράζω, απλώς, αυτό που η τωρινή μου αντιληπτικότητα, το τωρινό πνευματικό μου επίπεδο και οι όποιες φτωχές νοητικές μου δυνατότητες με έχουν αξιώσει να μπορώ να αντιληφθώ…]

Πιστεύω, λοιπόν, πως κανένας (ή, έστω, ελαχιστότατοι…) από αυτούς που λένε και μάλιστα κομπάζουν και διακηρύσσουν προς πάσα κατεύθυνση, δεν είναι, όπως υποστηρίζουν, «άθεοι» και «άθρησκοι»…
…Απλά γκρέμισαν μέσα τους (θαρρούν δε και «έξω» τους…) τις καθ-ιερωμένες θρησκείες και τους θεούς που αυτές πρεσβεύουν, και προσκυνούν και προσκολλήθηκαν σε άλλες θρησκείες και θεούς, που τους δίνουν άλλα ψευδεπίγραφα ονόματα… […ή που ούτε καν συνειδητοποιούν ότι, σε τελική ανάλυση, ουσιαστικά προσκυνούν σε άλλους θεούς…]

Να σας επισημάνω τέτοιες περιπτώσεις; Από την καθημερινότητά μας:

«ΠΑΟ – θρησκεία – θύρα 13» ή «Θρύλε, θεέ μου, Ολυμπιακέ μου» ή «ΑΕΚ – θρησκεία» ή «ΠΑΟΚ – θρησκεία» ή «Άρης – θεός» (με παραπομπή, μάλιστα, στους αρχαίους Ολύμπιους θεούς…). Δεν χρειάζεται, νομίζω, να επισημάνω ότι, σ’ αυτούς τους θεούς θυσιάζονται και αξίες, και χρόνος, μα και άνθρωποι…

Κι επειδή αυτή είναι, ίσως, περισσότερο, η… «θρησκεία των ανδρών», να σας θυμίσω και φράσεις γυναικείες, που όλοι τις έχετε ακούσει, που εκδηλώνουν την «γυναικεία… θρησκευτικότητα»; «Ο Μπραντ (Πιττ) είναι θεός» ή «Ο Μπέκαμ είναι θεός» ή «ο Κλούνεϊ…» ή ο…. ή ο… [Η λίστα των θεών αυτών είναι ατέλειωτη, και το Χόλλυγουντ, μα και η εγχώρια βιομηχανία, παράγει συνεχώς νέους τέτοιους θεούς – «είδωλα»…]. Μάλιστα δεν είναι λίγες (κάθε άλλο…) και οι εκδηλώσεις «θρησκευτικής έκστασης»: Να θυμίσω, ιδίως, τις εκδηλώσεις λατρείας προς τους Beatles, τον Elvis [«Ο Έλβις ζει» λένε και γράφουν οι… μεταφυσικοί…] και των λοιπών (πιο) σύγχρονων θεών…

…Κι αν θέλετε, ίσως, να το σοβαρέψουμε, λιγάκι περισσότερο (διότι… μη νομίζετε… κατά βάση σοβαρά, νομίζω, πως είναι και τα προηγούμενα…): Μήπως, στο πέρασμα της ιστορίας (του περασμένου αιώνα, μα και του τρέχοντος) σε θρησκεία δεν εξελίχθηκε και ο μαρξισμός – κομμουνισμός; Με τους θεούς (ή Τον θεό) του, με τους προφήτες του, με τους αγίους του, τους μάρτυρες και τους ιεραποστόλους του… Μα και με τους «παραδείσους» του… Υπαρκτούς ή (απλώς) ίσως θεωρητικούς – υποσχεμένους…

…Μήπως δεν είναι δα θρησκεία, δεν ήτανε ανέκαθεν, και ο Καπιταλισμός; Ο (άκρατος) Καταναλωτισμός; Ο («δεξιός», ο έμπρακτος ο) Υλισμός;…
…Για πείτε μου, ιδίως αν λέτε, αν απαντάτε «όχι»: Γνωρίζετε στις μέρες μας, να λατρεύεται τίποτε άλλο (περισσότερο) από το Χρήμα; Από τον Πλούτο;…
Παλαιότερα υπήρχε (έστω ως κατάλοιπο απ’ την απ’ την αρχαιότητα, μα σε κάθε περίπτωση βιωμένο έμπρακτα) το «πάντων μέτρον άνθρωπος». Εδώ και χρόνια αντικαταστάθηκε από το «πάντων μέτρον χρήμα»… Αξιολογούμε τα πάντα και τους πάντες με βάση και με κριτήριο αυτό. Αξιόλογος άνθρωπος είναι όχι αυτός που είναι, μα αυτός που έχει… Οι επιτυχημένοι κρίνονται με το ίδιο κριτήριο! [Παλαιότερα, θυμάμαι, θεωρούντο επιτυχημένοι και οι γιατροί που παρείχαν ανιδιοτελώς και αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες τους, σήμερα επιτυχημένοι είναι οι γιατροί που έχουν βίλλες στα βόρεια ή στα νότια προάστια…]. Τα παιδιά μας θέλουμε (και θέλουν) να γίνουν κάτι που θα τους αποφέρει έσοδα ικανοποιητικά… Ιερείς και ιερωμένοι «αλλαξοπίστησαν», προσκύνησαν κι αυτοί το χρήμα… Και «καλλιτέχνες» και «διανοούμενοι» και «συγγραφείς» και… όλοι μας… ξεπουληθήκαμε!...
Ξεπουληθήκαμε… Κιοτέψαμε… Πιστέψαμε και θυσιάσαμε, τις ψυχές και τις ζωές μας, στον θεό Πλούτο, στη θεά Ύλη…

…Ακόμα και σε θεωρητικό – φιλοσοφικό επίπεδο, όμως, στην ίδια θεά δεν προσκυνούν και οι θεωρητικοί – φιλόσοφοι του Υλισμού;… Διότι μην μου πείτε δα πως δεν το καταλάβατε, πως την Ύλη προσκυνούν κι αυτοί και πως την έχουν σαν θρησκεία…

Υπάρχει, βέβαια, θα μου πούνε κάποιοι, και η Επιστήμη. Ή/και η Τεχνολογία. Δεν ξέρω εσείς τι λέτε, πώς τις βλέπετε, πώς τις ονοματίζετε… Μα εγώ τις βλέπω και αυτές, ως άλλες μορφές (όπως κι αν λέγονται) θρησκείας… Με τους πιστούς τους, τους φανατικούς, που «δεν σηκώνουνε, κι αυτοί, ούτε μύγα στο σπαθί τους»… «Ο Θεός πέθανε… Ζήτω η Επιστήμη!» διαλαλήσανε…
Μιλάω πάντοτε, βεβαίως, για τους ακραίους, για τους φανατικούς, τους μισαλλόδοξους… Αυτούς δηλαδή που θεωρήσανε πως η Επιστήμη γκρεμίζει και εξ ορισμού δεν συνυπάρχει με τον Θεό, με το θρησκευτικό συναίσθημα… Και είτε όρμηξαν αλαλάζοντας ως «μουζαχεντίν» σε νέο «ιερό αγώνα» να σφάξουν τους απίστους (αυτούς που δηλαδή δεν πίστεψαν στη «νέα» τους θρησκεία…), τους αλλόθρησκους (αυτούς που εξακολουθούν να πιστεύουν σε «παλιούς» θεούς και σε θρησκείες…), είτε βαλθήκαν, ως άλλοι ιεροεξεταστές, να απαλλάξουν την (σύγχρονη) κοινωνία από τις «μάγισσες» και τους «αιρετικούς»…

…Τι άλλο ξέχασα;… Ποιάν άλλη θρησκεία; Ποιόν Θεό;… Χμ, μα βέβαια… Την αρχαιότερη απ’ όλες, την αρχέγονη… Την διαρκή… Την διαχρονική, που υπάρχει αφότου δημιουργήθηκε ο άνθρωπος. Και δεν την έσβησε ποτέ καμία άλλη θρησκεία, κανένας άλλος θεός, καμιά άλλη φιλοσοφία [ή… περίπου έτσι… αυτό είναι κάτι που συζητιέται… που θέλει περισσότερο «ψάξιμο» κι ανάλυση…] Μιλάω, βέβαια, και αναφέρομαι, στον θεό «Εγώ» και στη θρησκεία του Εγωισμού…
Ο καθένας μας δα, την γνωρίζει… Ο καθένας μας την ασπάζεται… Την προσκυνά… Την λιβανίζει… Κατ’ ιδίαν… Κάθε ψυχή, κάθε άνθρωπος… κι ένας ναός… Κάθε ναός και μια «θρησκεία». Η θρησκεία του δικού μας «ατομικού» θεού: του εαυτού μας, του «Εγώ» μας!... [Τόσες θρησκείες και τόσοι θεοί, όσοι και οι ανθρώπινες υπάρξεις…]
Κι εδώ παίζεται, θαρρώ, όλο το παιχνίδι… Από καταβολής κόσμου…
[…Διότι αυτό τουλάχιστον, θαρρώ, δεν μπορείτε να το ανατρέψετε, να το καταρρίψετε, αν το αντιμετωπίσετε, με λογικά (ή όποια άλλα…) επιχειρήματα: Ακόμα και οι πιο «θεωρητικοί» σκληροπυρηνικοί της αθεΐας, ουσιαστικά τι άλλο έκαναν, άραγε, από το να αναγορεύσουν τον εαυτό τους, το μυαλό τους ή το «θέλω» τους σε υπέρτατο Θεό και σε κριτή των πάντων;…]
Κι εδώ παίζεται, θαρρώ, έγραφα νωρίτερα, όλο το παιχνίδι… Από καταβολής κόσμου…
…Μπορείτε εσείς να λέτε ό,τι θέλετε (…και ίσως, ποιος το ξέρει, μπορεί ενδεχομένως να με πείσετε, με επιχειρήματα κι απόψεις, κάποτε στο μέλλον… δεν το αποκλείω!...) μ’ αυτό που πιστεύω πως η βιβλική θρησκεία (ό,τι κι αν της καταμαρτυρούν και ό,τι αν της καταλογίζουν, δικαίως ή/και αδίκως – δεν είναι του παρόντος…) όχι τυχαία έβαλε, ήδη στο πρώτο της βιβλίο, στην «Γένεση», την ιστορία – μύθο – θρύλο ή παραβολή, με τον όφι και τους πρωτοπλάστους:
«Και έσεσθε ως θεοί γινώσκοντες…»

Πόσες αναγνώσεις δεν έχει… δεν μπορεί να έχει (ανάλογα με την οπτική μας, με την εξυπνάδα μας, με την πνευματικότητά μας…) ετούτη η ιστορία…
«Θα γίνετε θεοί!»... Κι αυτό είναι που δεν θέλει να γίνετε, ο Δημιουργός σας.
Ποιος τα λέει αυτά; (Ο διά-βολος…)
Μια υπόσχεση…. (Ένα ψέμα… Εκ του διαβόλου γαρ…)
Πώς και πότε θα γίνετε θεοί; Όταν φάτε απ’ τον καρπό τον απαγορευμένο της γνώσης…
…Της γνώσης που όλοι θέλουμε, που όλοι επιθυμούμε και αναζητούμε… Της Επιστήμης!
[Η ιστορία - μύθος – παραβολή θα μπορούσε να τελειώνει εκεί. Μα δεν τελειώνει… Συνεχίζεται… Με την πτώση…]
«Έξυπνος τρόπος, ύπουλη μέθοδος», θα πούνε κάποιοι, «για να εμφυσήσει η θρησκεία τον φόβο στις ψυχές και στα μυαλά των ανθρώπων, ώστε να τους αποτρέψει από την επιδίωξη και την αναζήτηση της γνώσης, ακριβώς επειδή την φοβάται η θρησκεία την επιστήμη»…
«Συμβουλή σε κάποιον αγαπημένο, όπως θα έκανε η μητέρα ή ο πατέρας στο παιδί τους ή ο οποιοσδήποτε στον φίλο του…», θα απαντήσουν κάποιοι άλλοι…
Τελικά… τα πάντα είναι θέμα εμπιστοσύνης: Ποιον θα εμπιστευθείς ότι σου λέει την αλήθεια… Διότι, βέβαια, δεν είναι πάντα η εμπειρία η πιο «ωφέλιμη» και ενδεδειγμένη μέθοδος…
[…Κάποιοι τάζουν και υπόσχονται ιδίως στους έφηβους, στους νέους, πως μ’ ένα χάπι ή μια σκόνη ή μιαν ένεση… θα νιώσουν νέες εμπειρίες… και την έκσταση!... Και, πραγματικάπάνε, για λίγο, εκείνοι «τριπάκι» - ταξιδάκι στον παράδεισο…. Τον τεχνητό… Κάποιοι, πάλι, οι θεωρητικοί της ψυχεδέλειας, πιστεύουν και διακηρύσσουν ακόμα πιο προχωρημένα: …πως τα ταξίδια αυτά σε οδηγούν σε άλλους κόσμους, παράλληλους, σου δίνουν εμπειρίες που αλλιώς δεν θα μπορούσες να ζήσεις… Και έτσι κάποιοι πείθονται… Και καταφέρνουν, έτσι, να νιώθουν θεοί… την ώρα της δόσης τους…]

Γνώση… Περισσότερη γνώση… Επιστήμη… Περισσότερη επιστήμη… Μόνο επιστήμη…
…Η Επιστήμη, βέβαια, είναι αυτή που οδήγησε και στις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι… Και στις κάθε είδους «έξυπνες βόμβες»… Και στα πειράματα πάνω στους ανθρώπους… Στην τεχνολογία δημιουργίας υπηκόων και υποταγής συνειδήσεων… Και στα χιτλερικά κρεματόρια επιστημονικά πειράματα γίνονταν…

…Και ξαφνικά βρισκόμαστε… στον παράδεισο. Ή εκτός αυτού… Και συνειδητοποιούμε πως είμαστε γυμνοί… Και κρυώνουμε!…
…Και ξαφνικά συνειδητοποιούμε πως είμαστε μετέωροι… Πως μετεωριζόμαστε!...

Πνευματικότητα και «Πνευματικοί άνθρωποι»

«Οι ιδέες κινούν τον άνθρωπο», έλεγε συχνά – πυκνά, ο μακαρίτης ο πατέρας μου… Κι είχε τόσο δίκαιο! Έχει τόση αλήθεια αυτή η φράση!...
Σε όποιο επίπεδο κι αν το δούμε: Η ιδέα της νίκης κάνει κάποιον να αγωνίζεται πιο αποτελεσματικά. Η ιδέα – σκέψη πως θα πλουτίσει ή θα ζει άνετα, τον κάνει να εργάζεται… Άλλες ιδέες τον κάνουν να εφευρίσκει, να ανακαλύπτει, να ταξιδεύει…
Μόνο η ιδέα του «ανούσιου» τον αφήνει άπραγο, ξέπνοο… Και η απελπισία, η απαισιοδοξία…
Ακόμα και η ιδέα, η σκέψη του θανάτου (ίσως δε ιδίως αυτή!...) τον κάνει να κινείται, να βιάζεται για να προλάβει… Και, βέβαια, τον ωθεί στην φιλοσοφία. Αλλά και σε πράξεις καλές κι αγαθές… (…είτε για να του εξασφαλίσουν υστεροφημία, είτε για να του φέρουν μεταθανάτια απόδοση σε κάποιον Παράδεισο, είτε για άλλους λόγους…)
…Κι αν μιλήσουμε για τις υψηλές ιδέες, για τα ιδανικά, τότε ο άνθρωπος όχι απλά κινείται, μα… πετά (…ή, ακόμα, και «εξακοντίζεται)… Ελευθερία, Αρετή, Αγάπη… Αυτές κι αν είναι ιδέες υψηλές, που κινούν τον Άνθρωπο!...

Και συνεχίζω με «άσχετα»… (…χμ, να είναι, πράγματι, «άσχετα»;…):
Οι πνευματικοί άνθρωποι δεν πρέπει να σιωπούν και να μένουν άπραγοι. Οφείλουν να μιλούν, να εκφράζουν άποψη, να δίνουν το στίγμα τους, να δρουν!... Διότι, διαφορετικά, ούτε λίγο ούτε πολύ δεν είναι άνθρωποι πνευματικοί…
Και εξηγούμαι αμέσως:
Τι είναι, άραγε, «άνθρωπος πνευματικός»; Αυτός που, βέβαια, εκφράζει και εκπέμπει πνεύμα. Και τι είναι πνεύμα; Αυτή η δύναμη η ανώτερη, το επίπεδο το φωτεινό, το φως το ίδιο…
Μπορεί το φως να εκφραστεί και ως σκοτάδι; Το δίχως άλλο, όχι!... Σκοτάδι είναι η απουσία του φωτός. Και, συνεπώς, δεν είναι καθόλου λογικό, αυτό καθαυτό το φως να σκοτεινιάζει…
Κι οι άνθρωποι; Οι «άνθρωποι οι πνευματικοί» που λέγαμε; Αυτοί που έχουν το φως, μπορούν και πρέπει να το κρύβουν; Είναι παράλογο, το δίχως άλλο!... Γιατί το νόημα και η ουσία του φωτός είναι να φωτίζει γύρω - γύρω…. Και είναι, συνεπώς, τουλάχιστον παράλογο, για να μην πω και ανήθικο, όποιος το έχει, να το κρατά κρυμμένο «υπό το μόδιον»… Γι’ αυτό σφοδρά καυτηριάστηκε…
Όποιος, λοιπόν, δεν υψώνει το λυχνάρι (ή τον ήλιο του…) ψηλά, για να φωτίσει, γύρω, τους ανθρώπους, θαρρώ πως δεν το κάνει, μόνο και μόνο διότι… απλά δεν τον έχει!... [Κι αν, πάλι, λέει κι ισχυρίζεται, πως το κρατά γι΄ αυτόν τον ίδιο… μάλλον προσπαθεί να κοροϊδεύει τον ίδιο του τον εαυτό…]
Στην εποχή μας, τώρα, ακούγονται κατά καιρούς, φωνές κι εκκλήσεις, προς τους ανθρώπους τους πνευματικούς, για να μιλήσουν, για να δράσουν… Μα οι περισσότεροι απ’ αυτούς, τους δήθεν «πνευματικούς», σιωπούν και παραμένουν άπραγοι!...
Ποιος είναι ο λόγος;….
Σκέφτομαι (υποθέτω λογικά…) πως ίσως ο λόγος να είναι πως συμφωνούν με τα γενόμενα, με τα τεκταινόμενα, με τις εξελίξεις, και για τον λόγο αυτό δεν έχουν τη διάθεση να αντιδράσουν… Ή, πάλι, να φοβούνται την «κατακραυγή», πως δηλαδή θα πάψουν να είναι αρεστοί προς τους πολλούς, στην «μάζα», αυτούς δηλαδή που τους λογίζουν και τους χαρακτηρίζουν «ανθρώπους πνευματικούς»… Πόσο είναι εύκολο, λοιπόν, να πάνε κόντρα στις απόψεις των πολλών; Κι είτε να χλευασθούν γι’ αυτό, είτε να εγκαταλειφθούν και να χάσουν αυτό τον «τίτλο» που ’κλεψαν, μα δεν τον άξιζαν…

Για σκέψου: Εάν κάποιοι μας συγγραφείς ξεσηκωθούν, κι αποφασίσουν να κατηγορήσουν και να στηλιτεύσουν τα «κακώς κείμενα», δηλαδή την συμπεριφορά των κρατούντων, των πολλών, ποια θα ’ναι η αντίδραση του όχλου; Θα τους χλευάσουν, θα τους λιθοβολήσουν, θα τους χαρίσουν το «ανάθεμα» του αντιδραστικού και του οπισθοδρομικού… Και ύστερα;… Ύστερα πώς θα εξακολουθήσουν να πλασάρουν τα βιβλία τους.... ή και την ίδια τους την «μούρη» [συγχωρήστε μου την έκφραση!...], ως (τάχα μου!) «προοδευτική» και «πνευματική»;…
…Γι’ αυτό σου λέω: «Άνθρακες ο Θησαυρός!» Και… «μούφα» - «γιαλατζί» - «μαϊμούδες» άνθρωποι πνευματικοί, οι περισσότεροι από δαύτους…

Μα, ευτυχώς, «άλλος έχει το όνομα και άλλος έχει την χάρη»… Οι φωνές διαμαρτυρίας και αντίδρασης ακούγονται από εκεί που δεν το περιμένεις. Κι αυτό είναι ελπιδοφόρο!... Η δράση, η επανάσταση [των συνειδήσεων… της αρετής… του πνεύματος…] μπορεί κι αυτή να έρθει από το μη αναμενόμενο…
…απ’ τα παιδιά κι απ’ τους «τρελούς» αυτού του κόσμου…
Κι από τους «αναρχικούς» του «περιθώριου»… [που… ποιοι τους έβαλαν στο περιθώριο; Αυτοί που είχαν, τάχατες, «αρχές»… για να τους βαφτίσουνε συλλήβδην και να τους αποκαλούν «αν-αρχικούς»;…]
Και (ίσως πιότερο!) από κάποιες φωνές που ακούγονται μέσα από αυτόν τον κόσμο τον ελπιδοφόρο, τον κόσμο των ιστολογίων… Να σας πω ποιους θεωρώ εγώ «πνευματικούς ανθρώπους» και σε ποιους ελπίζω για το αύριο; Εντελώς ενδεικτικά:
Η καλλιτέχνιδα «Roadartist»…
Ο καινοφανής «Ασυμβίβαστος κι Αληθινός»…
Η αγαπημένη μου «Vassia – Parafyada»…
Ο «Μικρός Πρίγκιπας»…
…και άλλοι και άλλοι… που τους ευχαριστώ, όλους, από καρδιάς!...
…Και, σας παρακαλώ, ας με συγχωρήσουν οι υπόλοιποι, στην βιαστική αυτή καταγραφή μου… Ας μου υποδείξουν κι άλλους, τέτοιους. Θα τους το χρωστώ, θα τους είμαι ευγνώμων!...

Σκέψεις για την Μελαγχολία & Μελαγχολικές (και όχι μόνο…) σκέψεις

…Πριν από μισό μήνα έγραψα [και ανάρτησα στο ιστολόγιό μου] ένα κείμενο για τους Έλληνες [http://seagullstefanos.blogspot.com/2007/12/blog-post_11.html], που κατέληγε με αναφορά [γιατί μου το θύμισε έντονα] στο σπουδαίο, και για μένα, βιβλίο του Νίκου Δήμου «Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας».
Πάνω στο γραφείο μου, αυτή τη στιγμή, το βιβλίο που περιμένει και θα είναι το ακριβώς επόμενο που θα διαβάσω είναι το «Ο πολιτισμός πηγή δυστυχίας» του Σίγκμουντ Φρόυντ [που ο τίτλος του μου θύμισε μόλις τώρα, συνειρμικά, το «Τα οκτώ θανάσιμα αμαρτήματα του πολιτισμού μας»].
Η Vassia –Parafyada τις προάλλες αναφέρθηκε στο βιβλίο «Η ανατομία της μελαγχολίας» [http://parafyada.blogspot.com/2007/12/2007.html], για το οποίο πρόσφατα διάβασα και αλλού… Πέραν τούτου, διαπίστωσα ότι υπάρχει και «τρέχει» (ή έτρεχε και σταμάτησε;) μια «σκυταλοδρομία» για μελαγχολικούς στίχους και μουσική. Κι η Καρπουζένια επανήλθε, εσχάτως, με ανάρτηση που έχει αναφορές στην μελαγχολία… [http://tokarpouzi.blogspot.com/2008/01/blog-post.html].

…Στο cd-player μου έχω από προχθές, και ακούω πηγαίνοντας και γυρίζοντας στην εργασία μου, το cd στο οποίο ο Μάνος Ελευθερίου διαβάζει [έξυπνη και ενδιαφέρουσα, κατ’ εμέ, ιδίως για κάποιες περιπτώσεις, η σχετική ιδέα των audiobooks, που ενώ στο εξωτερικό είναι διαδεδομένη, εδώ μόλις πρόσφατα κάνει δειλά βήματα…] τα διηγήματα του βιβλίου του «Η μελαγχολία της πατρίδας μετά τις ειδήσεις των οκτώ».
Και πολύ πρόσφατα τελείωσα το διάβασμα του βιβλίου του George Steiner «Δέκα (πιθανοί) λόγοι για την μελαγχολία της σκέψης». Που σας εξομολογούμαι πως το αγόρασα διότι με μαγνήτισε ο τίτλος, αλλά τελικά, διαβάζοντάς το, βρήκα σ’ αυτό άλλα απ’ αυτά που περίμενα [Ανεξαρτήτως της «απογοήτευσής» μου γι’ αυτό, πρόκειται για ένα σημαντικό βιβλίο, μικρό μεν και –συνεπώς- ελαφρύ, αλλά βαρύ στο περιεχόμενό του!...]. Ίσως τελικά να αποδειχθεί θετικό και δημιουργικό το ότι δεν διάβασα σ’ αυτό όσα περίμενα: να στρωθώ να γράψω αυτά που σκέπτομαι σχετικώς με το θέμα και δεν βρήκα γραμμένα…

«Δυστυχίες» από εδώ… «Μελαγχολίες» από εκεί… Μήπως «κινδυνεύω»;… Ησυχάστε!... Και «ευτυχείτε»! [μεγάλε Άλκη Στέα!]. Έχω διαβάσει -και θα αναφερθώ σ’ αυτά προσεχώς- και πάμπολλα βιβλία περί ευτυχίας!... Αλληλούια!...
…Μήπως και τα γραπτά μου, τα κείμενά μου, αποπνέουν μια μελαγχολία; Ίσως δε ακόμα και η ζωή μου;…
Σκέφθηκα ν’ ανοίξω το λεξικό και ν’ αντιγράψω, προς διευκόλυνση υμών και ημών, τον ορισμό της Μελαγχολίας. Αρκεί, όμως, αυτό; Μήπως πρέπει να ανοίξω και κανένα βιβλίο ψυχολογίας… αν όχι και ψυχιατρικής….
…Το αφήνω σ’ εσάς, αγαπητοί αναγνώστες. Τόσο επειδή δεν προλαβαίνω, όσο και επειδή [νομίζω πως] «δεν με αφορά» [Ποιος τρελός ή «τρελαμένος», θα μου πείτε, αντιλαμβάνεται την τρέλα του; Ποιος ανόητος της ανοησία του;… Ποιος «σοφός» την ανοησία του, επίσης… Ποιος «(φωτεινός) παντογνώστης» την… τύφλα του, την άγνοιά του;… Ποιος ημιμαθής την γελοιότητά του;…. Ποιος «καυχησιάρης» την μικρότητά του;… και πάει λέγοντας… «πάει μακριά η βαλίτσα»… αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία, που μας ξεστρατίζει απ’ το θέμα μας…]

Συναρτάται, λοιπόν, σκεφτόμουν [και γι’ αυτό αγόρασα το προαναφερθέν βιβλίο] η σκέψη με την μελαγχολία; Κάποιος που σκέφτεται, μήπως είναι [νομοτελειακά και αυτονόητα] μελαγχολικός; Όχι για το ότι σκέπτεται… Μα γι’ αυτά που [έχει την ικανότητα να] σκέπτεται!... Αλλά και η γνώση δεν συνεπάγεται μελαγχολία;…
Αυτό πιστεύω: Η άγνοια είναι ευτυχία. Που όμως εγώ [χαρακτηρίστε με όπως θέλετε! δεν μπορούμε δα ν’ αρέσουμε σε όλους!...] δεν θα ’θελα μια τέτοια ευτυχία!...
Σκέφτομαι, για παράδειγμα…
…Οι άνθρωποι που λιάζονταν μακάρια στις ακτές της Νοτιοανατολικής Ασίας, προ διετίας, ήταν ευτυχισμένοι, επειδή δεν γνώριζαν πως πλησιάζει το φονικό τσουνάμι, που επρόκειτο να τους στοιχίσει τη ζωή…
…Οι καταναλωτές που δεν γνωρίζουν τις βλαβερές συνέπειες των διαφόρων «Ε» συστατικών, απολαμβάνουν ευτυχισμένοι όποια τροφή «λαχταρίσουν», υποσκάπτοντας την υγεία τους…
[Τα παραδείγματα, βεβαίως, έχουν κι αντίθετη οπτική: Κι εμείς που γνωρίζουμε σχετικά, είμαστε ευτυχισμένοι που γνωρίζουμε, διότι έτσι μπορούμε να αποφεύγουμε και να προφυλασσόμαστε… Δύσκολα, λοιπόν, τα νοητικά παιχνίδια – παραδείγματα που επιχειρώ. Με παγιδεύουν!...]

Γνωρίζω πως σ’ όλο τον κόσμο, στο όνομα του Θεού και της [προσπάθειας απόδειξης;] θρησκευτικής υπεροχής και κατίσχυσης, γίνονται φρικτά εγκλήματα. Το γνωρίζω κι αυτό με κάνει να μελαγχολώ…
Γνωρίζω πως κάποιοι, σ’ όλο τον κόσμο, εκπορνεύουν μικρά παιδιά. Ψυχή τε και σώματι. Και νιώθω μια αφόρητη μελαγχολία…
Γνωρίζω πως μεγαλόπρεπες βίλλες των βορείων και των νοτίων προαστείων, κι απανταχού της γης, χτίστηκαν απ’ το εμπόριο των ναρκωτικών, που κόστισαν χιλιάδες ζωές. Κι η αυτή η γνώση μου, αιτία, επίσης, να μελαγχολήσω…
Γνωρίζω επιτυχημένους, επαγγελματικά, ανθρώπους, που «πάτησαν επί πτωμάτων», πλούσιους που κέρδισαν «στύβοντας» εργαζόμενους… Και δακρύζω…
Γνωρίζω [γιατί το είδα ξανά, πρόσφατα, σε βίντεο –και θα γράψω, ελπίζω, σύντομα γι’ αυτό] πως οι «λουσάτες» γούνες φτιάχνονται από ζώα οικτρά και απάνθρωπα (;!...) βασανισμένα… Γνωρίζω και κλαίω…

…Κλαίω και μελαγχολώ [και… «τούμπαλιν»…] γι’ αυτά που γνωρίζω… Μα και γι’ αυτούς που δεν γνωρίζουν. Συχνότατα από δική τους ευθύνη, διότι αυτή είναι η φιλοσοφία και ο τρόπος ζωής τους, δηλαδή η επιλογή τους… Κλαίω και μελαγχολώ και γι’ αυτούς που βιώνουν [ως επιλογή τους] και όχι απλά και μόνο τραγουδούν το «πίνω και μεθώ». Θεωρώντας πως έτσι λύνουν ή αντιμετωπίζουν τα προβλήματα που βλέπουν και γνωρίζουν [ήτοι, άλλως, στρουθοκαμηλίζοντας…]. Μελαγχολώ γι’ αυτούς που γνωρίζουν και επιλέγουν να ξεχάσουν, που αδιαφορούν για τα σημαντικά και τα σοβαρά, που «τυρβάζουν περί άλλων, ενώ ενός εστί χρεία», που προτιμούν να μην σκέφτονται…

Ο νους μου ξαναγύρισε, αίφνης, στο βιβλίο «Η μελαγχολία της πατρίδας μετά τις ειδήσεις των οκτώ». Δεν έχω ακόμα [πλήρη] εικόνα του περιεχομένου του βιβλίου. Ο τίτλος του, όμως, είναι αφορμή για σκέψεις… [Μελαγχολικές; Εσείς θα κρίνετε….]
Είναι αλήθεια [και το έχω ακούσει από δεκάδες στόματα, από εκατοντάδες συμπολίτες μας…] πως «όταν παρακολουθείς τις ειδήσεις, θέλοντας και μη, σε πιάνει μια μελαγχολία»: Μελαγχολία για τα συμβαίνοντα στον κόσμο: Πόλεμοι, σφαγές, πείνα, φτώχεια, δυστυχία… Μελαγχολία για τις συγκρίσεις: μεταξύ βορρά και νότου, δύσης και ανατολής, πλουσίων και φτωχών. Μελαγχολία διότι οι εκφωνητές και (ιδίως) οι εκφωνήτριες, σε ενημερώνουν για όλες αυτές τις δυστυχίες, μ’ ένα τεράστιο χαμόγελο. Για να φανεί η απαστράπτουσα οδοντοστοιχία τους…. Μελαγχολία διότι οι πολιτικοί φορούν, με τέχνη, μια προσποιητή μάσκα θλίψης και οδύνης, διότι αυτό επιβάλλουν οι image makers και ο σκηνοθέτης…
Και ύστερα μαθαίνεις [αυτή η «ρημάδα» η πληροφόρηση, πηγή μελαγχολίας, πάλι…] πως η πλειοψηφία των νέων μεταξύ 16 και 26 ετών (νομίζω), ακριβώς επειδή έχουν μελαγχολήσει μ’ αυτή την μελαγχολία που εκπέμπουν τα άλλα κανάλια στις ειδήσεις τους, επιλέγουν να παρακολουθούν ένα συγκεκριμένο κανάλι […ονόματα δεν λέμε… υπολήψεις δεν θίγουμε… «πάτημα» για μηνύσεις δεν δίνουμε και… «όποιος έχει την μύγα μυγιάζεται»…]: Πού βρήκε, λέει, το αντίδοτο σ’ αυτή τη μελαγχολία: Παρουσιάζει χαζοχαρούμενα θέματα, για χαζοχαρούμενους ανθρώπους, που προσπαθούν πίσω από μάσκες, ολοχρονίς αποκριάτικες, να κρύψουν την βαθύτατη εσωτερική μελαγχολία τους…
….Όχι, πέστε μου!... Είναι να μην μελαγχολείς; [και πάλι…]

…Εντάξει, λες, πέρασε η ώρα των ειδήσεων, θα μας φύγει η μελαγχολία, ήρθε η ώρα της ψυχαγωγίας […Είδες; Πάλι «την πάτησα»: Μελαγχόλησα στην σκέψη πως χρησιμοποιούμε την λέξη «ψυχαγωγία» χωρίς να αντιλαμβανόμαστε το προφανές νόημά της. Κι αυτό συμβαίνει με πολλές – πολλές λέξεις που χρησιμοποιούμε άκριτα…]. Με τέτοιες σκουπιδοεκπομπές που συνήθως μας σερβίρουν, είναι να μην μελαγχολείς; Με τέτοιας στάθμης – υποστάθμης «χιουμοριστικές» σειρές, μπορείς να αποφύγεις τη μελαγχολία;…
Γενικότερα: Στη σκέψη [αχ! Αυτή η «σκέψη», πάλι!...] πως οι Έλληνες βλέπουν περισσότερη τηλεόραση από κάθε άλλο ευρωπαϊκό λαό και διαβάζει λιγότερο απ’ όλους, εσείς δεν μελαγχολείτε; Στο ότι δεν βγαίνουμε από το σπίτι μας να αθληθούμε, αλλά καταντήσαμε οι πιο παχύσαρκοι, εσείς δεν βρίσκετε λόγο να μελαγχολήσετε;… [χμ… μην συνεχίσω να επαναλαμβάνω όσα είχα γράψει τις προάλλες στην ανάρτησή μου «Οι Έλληνες με πληγώνουν… (όχι η Ελλάδα)» ...διότι μου έρχεται μια νέα μελαγχολία, για το ότι στερεύω από νέες – πρωτότυπες ιδέες… κι είμαι ακόμα σε μικρή ηλικία…]

Η σκέψη, λοιπόν, φέρνει μελαγχολία…
Κι η γνώση το ίδιο: φέρνει μελαγχολία…
Αντίθετα η ανεμελιά και η αδιαφορία φέρνει ευτυχία.
Έστω φαινομενική… Την ευτυχία των ανόητων, των «χαζοχαρούμενων»…
Και, όπως έγραψα παραπάνω, «η άγνοια είναι ευτυχία»...
…χμμμ! Αυτόν τον κανόνα μην τον θεωρήσετε «θέσφατο» και μάλιστα με γενική ισχύ. Διότι, στην πραγματικότητα, ο κανόνας αφορά μόνο τα μικρά και τα ασήμαντα!...
Γι’ αυτό και αρνούμαι για τον εαυτό μου μια τέτοια «ευτυχία»! Προτιμώ την «μελαγχολία» μου. Που τις υπέρτατες – ακραίες εκφάνσεις της αφορά και άπτεται του θεμελιώδους φιλοσοφικού ερωτήματος της ζωής, της σύντομης διάρκειάς της, της «ματαιότητάς» της (για κάποιους) κ.λπ.
Θυμάστε, όμως, που έγραψα παραπάνω, ότι δεν με αφορά και δεν φοβούμαι μια ψυχιατρικού τύπου και βαρύτητας μελαγχολία. Είναι διότι νιώθω ότι η διαρκής μελαγχολία που νιώθω έχει μέσα της τον δημιουργικό και ζωογόνο σπόρο του αγώνα και της αντίστασης κατά των αιτίων που την προκαλούν.
Διότι γνωρίζω ποια είναι τα αντίδοτα σε κάθε μορφή και έκφανση μελαγχολίας: είναι οι Αρχές, οι Αξίες, οι Ιδέες, τα Ιδανικά, ο Αγώνας για καταπολέμηση των κακώς κειμένων, η Μάχη για Αυτογνωσία και Πνευματική Πρόοδο, η Ανάταση της Ψυχής, η Πορεία προς τον Θεό ή την Θέωση!... [:Αυτά είναι πολύ μεγάλα θέματα για να τα’ αγγίξω τώρα…]
Κι αυτή η γνώση [:η γνώση των αντίδοτων στην μελαγχολία, στα οποία μόλις αναφέρθηκα] είναι [νιώστε με και πιστέψτε με!...] η μεγαλύτερη ευτυχία!...

«Σήμερα τα Φώτα και οι φωτισμοί»!...

«Σήμερα τα Φώτα και οι φωτισμοί»!...
…Μακάρι να φωτιστούμε λίγο…
…και να καταλάβουμε, σήμερα που λήγουν οι «διακοπές των Χριστουγέννων», πως η περίοδος αυτή δεν είναι απλά και μόνο «διακοπές», μα έχει ένα βαθύτερο ουσιαστικό νόημα…
…που συνήθως το ξεχνάμε… το ξεχάσαμε… το χάσαμε… […και το νόημα… και το μυαλό μας… και την καρδιά μας…].

Προσωπικά νιώθω και πιστεύω [και φυσικά εννοείται πως δεν χρειάζεται να ασπασθείτε την άποψή μου, όπως κι εγώ, άλλωστε, δεν ασπάζομαι την άποψη της πλειονοψηφίας…] πως απ’ όσα γιορτάζουμε τις ημέρες αυτές, δηλαδή και από τα Χριστούγεννα και από την Πρωτοχρονιά, τα Φώτα (θα έπρεπε να) είναι η μεγαλύτερη γιορτή [Εγώ, πάντως, εσωτερικά, τα γιορτάζω περισσότερο!...] Απόψεις είναι αυτές…

Η Γέννηση... η γέννηση κάθε ανθρώπου είναι, αναμφίβολα, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό. Αλλά, κατά τη γνώμη μου πάντα, δεν είναι το κορυφαίο γεγονός. Γι’ αυτό και δεν θεωρώ τα γενέθλια ως την σπουδαιότερη ημέρα της ετήσιας προσωπικής πορείας [Ας μου επιτραπεί να επισημάνω ότι ο «θεσμός» του εορτασμού των γενεθλίων είναι, απ’ όσο γνωρίζω, πρόσφατος και μάλιστα ξενόφερτος, ενώ η ελληνική, αλλά και η ορθόδοξη χριστιανική παράδοση έδιδε και δίδει βάρος και σημασία στην ονομαστική εορτή…]
…Σημασία έχει όχι το να γεννηθείς, αλλά το να ανα-γεννηθείς …να φωτιστείς…
…Σημασία έχει όχι απλά και μόνο να ζεις, αλλά το να βιώνεις…
…Σημασία έχει όχι απλά και μόνο να επιβιώνεις, αλλά το να μην έχεις πεθάνει, πνευματικά, πολύ πριν την ώρα σου…

…Έγραφα, νωρίτερα, πως πιο σημαντικό γεγονός από την Γέννηση, από τη γέννησή μας, είναι η ανα-γέννησή μας, ο φωτισμός μας… Σας θυμίζω, διότι αναμφίβολα θα το ’χετε νιώσει κι εσείς, τις (όποιες και όσες…) φορές της ζωής σας νιώσατε και είπατε πως «σήμερα ένιωθα πως ξαναγεννήθηκα» ή «από σήμερα νιώθω άλλος ανθρωπος»!... [Προσπαθήστε να ξανα-βιώσετε τις στιγμές εκείνες!... Δεν ήταν… δεν είναι… οι πιο πολύτιμες στιγμές της ζωής σας;…] Θυμηθείτε, πάλι, τις στιγμές των μεγάλων ερώτων σας… […που εύχομαι ολόψυχα να τις βιώνετε ακόμα… και να τις βιώσετε και να τις ξαναβιώσετε στο μέλλον…] Μήπως [λέω… μήπως…] είχατε πει [και το εννοούσατε… από καρδιάς…]στο έτερόν σας ήμισυ: «Νιώθω πως άρχισα να ζω από τότε που σε γνώρισα»!...
…Κι εσείς, οι ερωτευμένοι με την γνώση και την μόρφωση ή, ακόμα ευρύτερα, με το Πνεύμα, εσείς οι εραστές της Αναζήτησης και της Σοφίας, οι καθημερινά ταπεινοί θεράποντες της φιλοσοφίας [αλλά και οι συνδαιτυμόνες καθηγητές των «συμποσίων» της φιλοσοφίας…], κι εσείς όλοι δεν ζήσατε στιγμές παρόμοιες; Κάτι που διαβάσατε σ’ ένα βιβλίο, μια ιδέα που σας ήρθε, μια σκέψη της στιγμής δεν «σας άλλαξε τη ζωή» και τον τρόπο που βλέπετε τη ζωή, τα πράγματα, τις καταστάσεις;… Δεν νιώσατε… «αναβαπτισμένοι», «λουσμένοι στο φως»;…

Με συντομία, για να μην σας κουράζω με φλυαρίες:
Σίγουρα η γέννησή μας, για τον καθένα, δεν είναι «ένας απλός σταθμός» στην προσωπική πορεία της ζωής. Μα ιδιαίτερα σημαντικοί είναι και οι σταθμοί του «ανεφοδιασμού» [εκεί που «ξεφορτώνουμε» τα άχρηστα και εφοδιαζόμαστε με τα σημαντικά – Ανάλογα με την εκάστοτε «φώτισή» μας παίρνουμε μαζί μας αυτά που θεωρούμε «αναγκαία» και «απαραίτητα»…]. Κάποια στιγμή έρχεται η στιγμή της «φώτισης», στιγμή – «σταθμός» για τη ζωή μας [Όχι υπό την έννοια πως είμαστε, πια, «σοφοί» ή «φωτισμένοι», μα πως αντιλαμβανόμαστε πού βρίσκεται το φώς… προς τα πού πρέπει να κινηθούμε… ποιος είναι ο σκοπός της ζωής μας… ποιο είναι το νόημα της ζωής μας… Τότε που αντιλαμβανόμαστε ποια φώτα προέρχονται από φάρους σωτήριους, για να μην ναυαγήσουμε, και ποια είναι σινιάλα ύπουλα μοχθηρών πειρατών, που εύχομαι και προσπαθούν να ναυαγήσουμε…] Και… πολύ αργότερα… έρχεται, για κάποιους ανθρώπους μόνο, κατά πως έχω ακούσει να διηγούνται οι παλαιότεροι, με πείρα, γνώση και σοφία… υπάρχει λοιπόν, όχι για όλους μας, μα για τους πιο «ψαγμένους», ένας σταθμός ξεχασμένος απ’ τους περισσότερους, που πρέπει να τον αναζητήσεις ιδιαίτερα για να τον βρεις… και λέγεται «Μεταμόρφωση»… [Εκεί φθάνεις μόνος σου… και λούζεσαι στο φως… που κάποτε απλώς είχες δεις… που είχες απλά αντιληφθεί την ύπαρξή σου…]. Μα ετούτος ο σταθμός, σας το είπα ήδη, σας το τόνισα [και θα σας ξαναπώ γι’ αυτόν, και περισσότερα ακόμα, μιαν άλλη φορά…] δεν είναι για όλους. Αντίθετα με τον επόμενο: «Καταληκτικός σταθμός» καθώς ανακοινώνουν τα μεγάφωνα… Θάνατος. «Παρακαλώ αποβιβασθείτε. Το ταξίδι σας, η ζωή σας, τελειώνει εδώ»… Τα φώτα του συρμού σβήνουν. Κι όμως, ο συρμός συνεχίζει…Κάποιοι υποψιάζονται πως μπορεί να έχει γίνει ήδη επέκταση της γραμμής… Κάποιοι το εύχονται και το ελπίζουν να υπάρχει τέτοια επέκταση της γραμμής, για να συνεχιστεί το ταξίδι… Κάποιοι έχουν δει «φως» στο τέλος του τούνελ και το γνωρίζουν [Οι φωτισμένοι μάλλον γνωρίζουν να σου περιγράψουν και τη συνέχεια αυτή…] Το όνομα της επέκτασης της γραμμής το ψιθυρίζουν ή το συζητούν όλοι: «Ανάσταση»! ή «Πάσχα» ή «Πέρασμα»!...

Αλλά… πολύ βιαστήκαμε… δεν συμφωνείτε; Ακόμα χαιρόμαστε το ταξίδι το τωρινό. Ζούμε τη στιγμή και την χαιρόμαστε. Ζούμε τη σημερινή ημέρα… Σ’ αυτόν τον σημερινό σταθμό…
…Και σε κάθε σταθμό, θυμίζω, υπάρχουν «κλειδιά», που καθορίζουν την περαιτέρω πορεία της τροχιάς μας. Με κλειδούχους, ευτυχώς, εμάς τους ίδιους… Αρκεί κάποιος ή κάτι να μας «φωτίσει» για το ποια πορεία ν’ ακολουθήσουμε….

-Νυχτωμένοι στρατοκόποι,
στα σκοτάδια που γυρνάτε,
σαν τι να ’ναι που ζητάτε;
[………………………..]
-Τι ζητάμε; Φως, διαβάτη;
Είν’ ο πόθος ο βαθύς
κάθε ανθρώπινης ψυχής.
Σαν ποιο ναν’ το μονοπάτι,
που στο Φως θε να μας φέρει;
Αχ! κανείς μας δεν το ξέρει.
[…………………………]
Ήταν φώτα, χίλια φώτα
μα δεν ήτανε το Φως…
[……………………….]»
Ολόκληρη την αγωνία, την αναζήτηση και την πρόταση του ποιητή για το Φως που, τελικά, αυτός επέλεξε, θα τη βρείτε, φίλοι μου, στο «αδελφό» ιστολόγιο [http://eaglestefanos.blogspot.com/2008/01/blog-post.html]. Εκεί, επίσης, θα σας πρότεινα να διαβάσετε το ποίημα με τίτλο «Οι άνθρωποι» [http://eaglestefanos.blogspot.com/2007/10/blog-post_2328.html] που προσωπικά με είχε συγκλονίσει και συγκινήσει ιδιαίτερα, όταν το είχα πρωτοδιαβάσει πριν από αρκετό καιρό. Δεν είναι επιβεβλημένο, φυσικά, να τα αποδεχθείτε και να τα ακολουθήσετε [Ούτε καν δεν τα διαβάζετε, αν θέλετε…] Έτσι κι αλλιώς απευθύνεται αποκλειστικά σε «αετούς» [«eagle» blogspot γαρ…] Δικαίωμά σας αναφαίρετο, να επιλέξετε κάτι άλλο. Και θα χαρώ πολύ να μου το προτείνετε κι εμένα!

Καλή μας Χρονιά!...
Καλή μας Φώτιση!...

Απολογισμός μιας χρονιάς (ή: Το “γεώργιον”)

«Αποχαιρετισμός μιας χρονιάς…
Απολογισμός…
Λογισμός…
Λογαριασμός…
Συλλογισμός…
Αποτίμηση…

…Συλλογίζομαι… τι άξιζε… Τι δείχνει το «ταμείο»… Προχώρησα καθόλου;… Κατάφερα τίποτα;… Τι ήθελα να πράξω και δεν έπραξα;… Τι έπρεπε να πράξω και δεν έπραξα;… Πώς όφειλα να πολιτευτώ, να δράσω, να ενεργώ, να συμπεριφερθώ και δεν εκπλήρωσα στο ακέραιο το χρέος μου αυτό;…

Λογίζομαι… Λογαριάζομαι με τον ίδιο μου τον εαυτό… Αποτιμώ το φετινό μου έργο…
Εξ απόψεως οικονομικής, το εισόδημά μου πιο ισχνό απ’ ό,τι πέρσι… Όταν το ένιωσα, μεσοχρονίς, «μου φάνηκε κάπως», ενοχλήθηκα… Αργά ή γρήγορα το πήρα απόφαση… Το σκέφθηκα… Κι έκανα περικοπές στα τόσα «θέλω» μου… Που δεν ήτανε, τελικά, δικά μου… Μου τα’χε φορτώσει, άθελά μου, η κοινωνία. Οι έμποροι και οι διαφημιστές. Το πνεύμα της εποχής. Της εποχής του καταναλωτισμού. Βαρίδια που με δυσκόλευαν στο διάβα μου… Ξεσκαρτάρισα και πέταξα τα άχρηστα… Περιόρισα τις «ανάγκες» μου… Κι ένιωσα (πιο) πλούσιος… Ποικιλοτρόπως!...

…Ένα χωραφάκι το κυριότερο το βιός μου… Μερικά στρέμματα ψυχής… Δύσκολο που αποφάσισα να ασχοληθώ με το «γεώργιον», μα ήταν η επιλογή μου και δεν βαρυγκωμώ. Αντίθετα μ’ ευχαριστεί…
…Χρόνια πασχίζω να ξεβοτανίσω τα παράσιτα. Το ίδιο έκανα και φέτος… Με πόνεσε η μέση από το σκύψιμο… (…στον εσώτερο εαυτό μου…)
…Μα και το σκάψιμο είναι επίπονο… (το «ένδον σκάπτε»…). Γεμίζουν ρόζους και φουσκάλες που πυορροούν, τα χέρια μου, απ’ την αξίνα…

…Αυτό που, πάντως, κι εγώ παρατηρώ, είναι πως από χρονιά σε χρονιά, το κλίμα αλλάζει δραματικά προς το χειρότερο… (Το «κλίμα της εποχής»… Η κοινωνία της εποχής…). Άλλοτε εισπράττω ξηρασία… Κι άλλοτε πλημμύρες… Πώς θα εξελιχθεί τούτη η κατάσταση, εγώ δεν ξέρω (Ρωτήστε τους ειδικούς… τους μετεωρολόγους, τους «κλιματολόγους»… ρωτήστε τους ψυχολόγους, τους κοινωνιολόγους…) Λυπάμαι γι’ αυτό… (Λυπάμαι που τα δάκρυα και ο ιδρώτας μου δεν μπορούν να βοηθήσουν στο μαλάκωμα της ξηραμένης γης… Λυπάμαι που οι αξίες και οι αρχές μου δεν μπορούν να γίνουν ανάχωμα στις πλημμύρες….) Λυπάμαι και κουράζομαι… (…είναι που περνούν και τα χρόνια… από την πλάτη μου κι απ’ το μυαλό μου… μόνο η καρδιά μου τους αντιστέκεται… κι αυτό μου δίνει δύναμη κι ελπίδα να συνεχίζω…)
…Υποσχέθηκα στον εαυτό μου να συνεχίζω… Με όποιο κόστος (θα μπορέσω να αντέξω…). Το κάνω για μένα. Το έχω ανάγκη…. Το κάνω και για άλλους λόγους… Ως καθήκον…. (Καθήκον και τρόπος ζωής πλέχτηκαν σφιχτά, με τον καιρό, αδύνατο πια να τα ξεχωρίσω…. Η εκπλήρωση του καθήκοντος είναι πια η χαρά μου… Θυμάμαι αυτό που μου διάβασε, κάποτε, ένα παιδί γραμματιζούμενο, και σφράγισε από τότε τη ζωή μου: «Ν’ αγαπάς την ευθύνη. Να λες πως αυτόν τον κόσμο θα τον αλλάξω εγώ. Κι αν δεν αλλάξει, θα φταίω εγώ»!...

…Τα χρόνια πέρασαν. Ο κόσμος, έτσι που τον εννοούσα τότε, όχι μόνο δεν άλλαξε, μα τραβά (κατά πως νιώθω…) «απ’ το κακό στο χειρότερο»… [Μπορεί, πάλι, να φταίει η οπτική μου… Ο «στραβός γιαλός» και το «στραβό αρμένισμα»…] Μα η «ωριμότητα» των χρόνων που διάβηκαν, στο μεταξύ, μου χάρισαν, δώρο – πολύτιμο, την σοφία της συνειδητοποίησης, πως «κόσμος» (μας) νοείται (και) το κοντινό μας περιβάλλον…
…Ξεβοτανίζω, λοιπόν, και τσαπίζω… Κλαδεύω και μπολιάζω… Επίμονα και επίπονα… Το μόνο βιός μου, τον χαρακτήρα μου… Ελπίζοντας κι αγωνιζόμενος για το καλύτερο…
…Κάποιοι παλιοί μου γείτονες ξεπούλησαν αυτό το βιός τους, ή το παρατήσαν χέρσο, και ξενητεύθηκαν…
…Άλλοι θεώρησαν καλό, να καταφύγουν σε σύγχρονες μεθόδους, σε νέες ιδέες, που τους υπέδειξαν οι ειδικοί: «Για πλουσιότερη και καλύτερη παραγωγή», καθώς τους έταξαν, για ευκολότερη ζωή, κατέφυγαν σε… μηχανήματα γεωργικά, μοντέρνα, σε φυτοφάρμακα χημικά και σε λιπάσματα…
…Εγώ, καλώς ή κακώς, ήμουν επιφυλακτικός σε όλα ετούτα (Όχι πως αντιδρώ και αντιστέκομαι σε κάθε «νέο», πως είμαι κανένας «συντηρητικός», μονόχνωτος και γερασμένος πριν την ώρα μου… Απλά δεν μπορώ ν’ αποδεχθώ, άκριτα, πως κάθε τι νέο είναι, εξ ορισμού, και το καλύτερο….). Και, να σας πω, δεν το μετάνιωσα… Κάθε άλλο!... Ήδη κάποιοι άλλοι «ειδικοί», μα και οι ίδιοι οι γείτονές μου, το κατάλαβαν, πως δηλαδή τα φυτοφάρμακα τα χημικά έχουν παρενέργειες, πως επιδρούν (συχνά «μη αναστρέψιμα»…) στην οικολογική αλυσίδα (…της ζωής και της ψυχής, εννοούμε πάντα…) και πως, σε τελική ανάλυση, κανένα λίπασμα δεν μπορεί να δώσει τη νοστιμιά που δίνει στα προϊόντα η φυσική παραδοσιακή η κοπριά…

... Λίγα στρέμματα γης μου αναλογούν… Λίγα στρέμματα ψυχής… Που προσπάθησα να έχουν, μέσα, ποικιλία… Και χόρτα και λαχανικά και δένδρα, μα και λουλούδια…
…Ένα μποστάνι για μένα… για τους φίλους μου… για τους γνωστούς μου… για τους περαστικούς… (Προχθές, μονάχα, συνάντησα δυό άγνωστους… Στον ένα χάρισα ένα χαμόγελο… Στον άλλο ένα λόγο καλό… Απ’ το μποστάνι μου κομμένα και τα δυό…)
…Και δένδρα… Οπωροφόρα. Και από τα άλλα. Για το πράσινο και τη σκιά τους… Τα χαίρομαι κι εγώ… Τα χαίρονται κι οι άνθρωποι… Μα πιότερο, θαρρώ, τα χαίρονται τα πουλιά…
…Το ίδιο και τα λουλούδια μου… Όλοι τα χαίρονται κι αυτά… Μα πιότερο, ίσως, οι μέλισσες κι οι πεταλούδες… (Χθες ήτανε, θαρρώ, που έκοψα ένα κλαδάκι γιασεμί και το χάρισα σ’ ένα κοριτσόπουλο, να το στηρίξει πίσω απ’ τ’ αυτί… έτσι… μόνο και μόνο γιατί κάποτε μου’χε πει «σ’αγαπώ»...)

…Ήταν καλή χρονιά, θαρρώ, κι ετούτη που μας πέρασε… Είχε ο κήπος μου απ’ όλα: Και φρούτα, και λουλούδια… και πουλιά… και πεταλούδες… και περαστικούς….
…Χαλάλι, λοιπόν, κι οι κόποι και οι μόχθοι κι ο ιδρώτας και οι δυσκολίες…»


Αυτά μου είπε, τις προάλλες, ένας αγράμματος – σοφός γεωργός. Τον ρώτησα αν μπορώ να τα δημοσιοποιήσω.

«Να το κάνεις!», μου απάντησε. «Και πες στους φίλους σου τους καρδιακούς, στην Στέλλα, στον Μιχάλη, στον Χρήστο, στην Μαρία, στην Άννα… και σ’ όσους μου έχεις πει και τώρα δεν θυμάμαι τα ονόματά τους, πως είναι όλοι καλεσμένοι, εάν και όποτε το θέλουν, στο περιβόλι μου… Μετά χαράς θα τους ανοίξω την καρδιά μου… Και φρούτα θα τους κόψω κι ό,τι θέλουνε ας πάρουν. Κι αν ίσως λείπω, μη διστάσουν, ας μπουν κι ας κόψουνε ό,τι λουλούδια θέλουν… Μα και οι άλλοι, οι γνωστοί ή άγνωστοι περαστικοί, κι αυτοί που, όπως μου είπες, συνάντησες τελευταία, η Βάσια η Παραφυάδα, η Αναστασία, η Άννα, ο Adonios, η «Εκ των ένδον», ο Ανήσυχος, η Καλλιτέχνιδα του δρόμου (Roadartist),o Syneas και ο Synas, o Δικηγόρος του διαβόλου (Advocatus Diaboli), o Raslowbap- Radicalist, η Φερενίκη, ο Locus Publicus, η Aqua, ο Καιάδας, η Καρπουζένια, ο Μικρός Πρίγκιπας, η Νιόβη, το Xotiko, ο Ασυμβίβαστος κι Αληθινός, ο Πελώριος Ουρανός, το Καλντρερίμι, η Rakunenta, η Φεγγαραγκαλιά κι οι άλλοι («επώνυμοι» κι «ανώνυμοι»)… [..Αλήθεια, γιέ μου, πες μου, κυκλοφορεί ακόμα η «Διάπλασις των Παίδων» -όλα ετούτα τα παράξενα ονόματα μου την θύμισαν…] …όλοι ετούτοι, το λοιπόν, να ξέρουν πως επίσης είναι ευπρόσδεκτοι! Ας απολαύσουν και αυτοί, όποτε θέλουν, τον ίσκιο των δένδρων, το κελάηδημα των πουλιών… το περισσότερο που, απ’ ό,τι ξέρεις, μπορώ να τους προσφέρω…»

Και του χρόνου!...

Καλή Χρονιά (Μόνο για μεγάλους…)

Πολλά έγραψα, στα χαρτιά μου, αυτές τις μέρες…
…και πολλά άλλα, ως συνήθως, δεν μπόρεσα να τ’ αποτυπώσω στο χαρτί… Πέρασαν, σαν σκέψεις ή σαν αισθήματα κι ύστερα, το ίδιο βιαστικά όπως εμφανίστηκαν, χάθηκαν… Είτε φτερούγισαν μακριά (κι ελπίζω κι εύχομαι πως θα ξαναέρθουν…) είτε φυλλορρόησαν (κι ελπίζω να γίνουν λίπασμα καλό για τα επόμενα…)
Απ’ όλα αυτά κι εκείνα, νιώθω την ανάγκη να γράψω για ένα, για μένα το πιο σημαντικό…

Κυριακή, προπαραμονή Πρωτοχρονιάς. Όπως συνηθίζω να κάνω κάθε χρόνο τέτοιες μέρες, περιδιαβαίνω το εμπορικό κέντρο της Αθήνας. Με τη φωτογραφική μηχανή στον ώμο, για ν’ αποτυπώσω ό,τι μου τραβήξει την προσοχή, το ενδιαφέρον, τα όμορφα και τα τυχόν σημαντικά… Δεν περπατώ μόνο στους βασικούς δρόμους, τους στολισμένους, που ελκύουν τον περισσότερο κόσμο… Χώνομαι και στα στενάκια… Πίσω απ’ τα σκηνικά… Μακριά από τις κάμερες… (Εκεί που κάποιοι κρύβουν αυτά που δεν πρέπει να φανούν στην βιτρίνα, αυτά που «θα χαλούσαν το κάδρο» εάν φαίνονταν, αυτά που θα «λέρωναν» το βλέμμα μας και την εορταστική μας διάθεση… Εκεί που κάποιοι κρύβονται απ’ τη ματιά μας…) Η ματιά μου στρέφεται παντού. Αναζητάει… Βιτρίνες, graffiti, αρχιτεκτονικά στοιχεία σπιτιών ερημωμένων… μα και ζωές και ψυχές ερημωμένες που κείτονται στα πεζοδρόμια και τυλίγονται με χαρτόνια, σακούλες και υφάσματα, για να προστατευθούν…
…Και ξαφνικά το βλέμμα μου παγιδεύεται από μια φράση, γραμμένη με μαρκαδόρο σ’ έναν τοίχο… και μένει εκεί καθηλωμένη… για ώρα πολλή (…κι η σκέψη μου ακόμα δεν λέει να «ξεκολλήσει»…):

«Σας αγαπάω όλους»

Ποιος το ’γραψε, άραγε, αυτό; Να’ταν κάποιος ιεραπόστολος της αγάπης; Κάποιος ιερέας ίσως;.. Να ήταν κάποιος υπάλληλος της κοινωνικής υπηρεσίας; Κάποιος κοινωνικός εθελοντής; Κάποιος διαβάτης, σαν κι εμένα, που απευθυνόταν, γράφοντας, στ’ ανθρώπινα ναυάγια αυτής της πόλης;…
… «Χλωμό μου φαίνεται»…
…Πιο πιθανό νομίζω να το έγραψε ένας από αυτούς τους ναυαγούς… (…Θυμίζει μήνυμα μες σε μπουκάλι…)

«Σας αγαπάω όλους»

Τι θέλει να μας πει, άραγε, ο ποιητής;…
…Να απευθύνεται, άραγε, σε κάποιους φίλους ή συγγενείς, που τον έβγαλαν από το «κάδρο» και τον έστειλαν στο «περιθώριο»;… Να είναι αυτή η απάντησή του; Πως όχι μόνο δεν τους κρατά κακία για τον τρόπο και τη συμπεριφορά τους, μα και πως τους αγαπάει κι από πάνω;….
…Ή να ’ναι μια βαρειά κατηγορία, ένα έμμεσο κι ευγενικό «ουαί» σ’ όλους εμάς τους «βολεμένους», που βγήκαμε, «γιορτιάρες μέρες», να ψωνίσουμε ή να «χαζέψουμε»… που τους χαζεύουμε κι αυτούς, που τους κοιτάζουμε και δεν τους βλέπουμε, που αποστρέφουμε το βλέμμα μας, που δεν έχουμε ούτε χρόνο μα ούτε και «λίγα ψιλά» γι’ αυτούς;…
…Να’ναι για μας ; …

«Σας αγαπάω όλους»

…Πόσο γελοίος νιώθω, πόσο ανόητος, για τις ευχές μου, που εσκόρπισα και φέτος, απλόχερα, προς κάθε κατεύθυνση: «Με υγεία, ευτυχία, χαρά και αγάπη το νέον έτος» (ή κάπως έτσι, περίπου, τέλος πάντων…)
…Με πόση ευτυχία και χαρά να το ’γραφε εκείνη τη στιγμή (μα και πριν… και μετά…) ο «άγνωστος δράστης»; Να φύλαγε, άραγε, την «υγεία» και την «ευτυχία» του σε μια σύριγγα, στην μέσα τσέπη του μπουφάν του, για ώρα ανάγκης;… Τι ένιωθε;… για τον εαυτό του, για εμάς όλους, για τους όποιους παραλήπτες του μηνύματός του;… Να είχε δακρύσει;… (…για τον ίδιο ή για εμάς;…)

«Σας αγαπάω όλους»

(…Μακάρι να μπορούσα να στο είχα πει εγώ, νωρίτερα. Μακάρι να το είχα νιώσει… Πόσο καλύτερα θα ήταν αν σε είχα προλάβει, να μην είχες φθάσει στο σημείο να το γράψεις, να το νιώσεις…)

…Νιώθω να του πω… σκέφτομαι να πάω να το γράψω:

«Σ’ αγαπάω κι εγώ!... Σ’ αγαπάμε κι εμείς!...»

…Μα ήδη κοντοστάθηκα… Σχεδόν το μετάνιωσα… Διότι, σκέφτομαι, είναι «αγάπη», άραγε, αυτό που νιώθω, αυτό που νιώθουμε;…
(…Αν αρχίσω να γράφω περί αγάπης, θα ξεστρατίσω… Μπορώ να γράφω ώρες, σχετικά… Κατεβατά ολόκληρα… Από αυτά που έχω διαβάσει ή από αυτά που έχω νιώσει… Και που, δυστυχώς, εν κατακλείδι, είναι, νομίζω, ανούσια, αφού η αγάπη δεν εκδηλώνεται με σκέψεις, με λόγια και με όμορφα γραπτά, μα ΜΟΝΟ έμπρακτα… Κι εκεί μένω μετεξεταστέος…)

…Δεν θα το έλεγα, θαρρώ, «αγάπη». Απλώς «συγκίνηση» θα το ονομάτιζα, εν κατακλείδι, το συναίσθημα που ένιωσα. Και μάλιστα (φοβούμαι και σας εξομολογούμαι…) μια «συγκίνηση» φθηνή, σαν «faux bijoux»…
(Για άλλη μια φορά στήνω τον εαυτό μου –και μου αξίζει- στο έδρανο του κατηγορουμένου. Γιατί ακόμα και τα συναισθήματα τα προσεγγίζω… λογικά, ψυχρά, επιστημονικά… ωσάν να επρόκειτο για μάθημα ανατομίας…)
Τι είναι, άραγε, για εμάς, τους περισσότερους, στην εποχή μας, μια τέτοιου τύπου «συγκίνηση» που νιώθουμε; Μια ουσιαστική συγκίνηση θα ’πρεπε στην πραγματικότητα, όπως το λέει η λέξη, να μας… κινούσε. Να μας παρακινούσε, δηλαδή, σε δράση, να μας μετακινούσε απ’ τον παθητικό και άπραγο ρεμβασμό μας… Αντ’ αυτού… ένα μικρό μας συναισθηματικό «λίκνισμα» και η «συγκίνηση» τέλος!... Γι’ αυτό σας λέω: Φθηνή κι επιφανειακή «συγκίνηση», χωρίς βάθος και ουσία…

Μακάρι να τα καταφέρναμε η νέα χρονιά να μας αξιώσει (…δηλαδή: εμείς να τα καταφέρουμε, να αξιωθούμε…) να γράφουμε, στους τοίχους ή στην καρδιά μας:

«Σας αγαπάω όλους»

Καλά Χριστούγεννα! (Για μεγάλους και παιδιά)

… «Καλά Χριστούγεννα!»
Καλά… τι λέμε; Τι ευχόμαστε; Για ποια «Χριστούγεννα» μιλάμε και ευχόμαστε; Αφού τον Χριστό (κι αυτό που συμβολίζει κι αντιπροσωπεύει) τον σκοτώσαμε…
…Προ πολλού!...
…Και κάθε μέρα!...

-Έλα ρε «περίεργε» και «γκρινιάρη»! Άσε ετούτες τις φιλοσοφίες… Και πες μας πού θα πας για τα Χριστούγεννα;
Να ’ναι καλά οι εφημερίδες, τα περιοδικά και οι ραδιοφωνικές εκπομπές. Που μας προτείνουν λύσεις κι ευκαιρίες «ένα σωρό»: Ταξίδια για τις χώρες του βορά, τις χιονισμένες, μέχρι και την πατρίδα του Άη-Βασίλη (που έγινε πια, όπως άκουσα, i-Vassilis…) Ταξίδια και στους παραδείσους των αγορών: στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στο Μιλάνο ή στη Ρώμη. Και, ακόμα, ταξίδια μακρινά, εξωτικά: Πουκέ, Σεϋχέλλες, Μαλδίβες ή και Νότια Αμερική (Χιλή, Παταγωνία, ας πούμε, και Νησί του Πάσχα…)

Και πριν από αυτά, βεβαίως, «θα κάνουμε κι ένα… ταξιδάκι απ’ τα μαγαζιά, μέρες που είναι»… […ενώ τις άλλες μέρες του χρόνου…] Όλα, ντυμένα γιορτινά και καταφώτιστα, αναβοσβήνουν τα πολύχρωμα λαμπιόνια τους, λες και σου κλείνουν πονηρά, γεμάτα πειρασμούς, το μάτι… Να σε καλέσουν σ’ ένα ατέλειωτο πανηγύρι χαράς κι ευδαιμονίας…
[…Μη, μη παλιόπαιδο, μην ξεστομίσεις τίποτα περί άκρατου καταναλωτισμού, περί πανηγυριού των πολυεθνικών και των διαφημιστών «στην πλάτη μας», με το πορτοφόλι το δικό μας… -μην το πεις… πιπέρι θα σου βάλω πάλι…]
[…Κι εσύ, βλάσφημε αιρετικέ, αν τολμήσεις να μου θυμίσεις, πάλι, πως το “shopping therapy” έχει ως δεύτερο συστατικό το “therapy”… δεν το έχω σε τίποτα να σε ξαποστείλω στην πυρά…]

Κι επειδή όπως «αναμφίβολα συμφωνούμε όλοι», «αυτές οι μέρες είναι κυρίως για τα παιδιά» [κι αν το ξεχάσουμε, άλλωστε, προς στιγμής, μας το θυμίζουν συνεχώς, ασκώντας το λειτούργημά τους, οι δημοσιογράφοι!...], και βέβαια θα πάμε όλα τα παιδιά να… προσκυνήσουν στον «Σούπερ – Ντούπερ – Τζάμπο – Ουάου» ναό του Άγιου Μουστακα-Λη (μεγάλη η χάρη του!...), για να γαλουχηθούν σε αξίες και ιδανικά… (…πλαστικουριάς και χρυσόσκονης…)
Και φυσικά θα αγοράσουμε γυρνώντας (όχι από «γύφτο»!...) κι ένα δέντρο «οικολογικό» (όπως καθένας το εννοεί αυτό…), για να στολίσουμε στο σπίτι, όλοι μαζί, ως οικογένεια…

…Και θα παίξουμε… («Μαζί με τα παιδιά, θα ξαναγίνουμε παιδιά!»…) Πολλά παιχνίδια. Κάθε είδους…
…Εκτός από όσα θα «κόψει» η λογοκρισία… Ή «το πνεύμα των ημερών»…
Ο «Γκρινιάρης», για παράδειγμα, είναι απαγορευμένος. [Φαρμακόγλωσσε!]
Η «Monopoly», αντιθέτως, επιτρέπεται! Ενδείκνυται, μάλιστα, και συνιστάται, η νέα έκδοση που, καθώς είδα, κυκλοφόρησε, αυτή που αντί για χρήματα έχει πιστωτικές κάρτες… Για να μαθαίνουν τα παιδιά… Να συνηθίζουν… [Αν δεν πάψουν να ανανεώνονται με ιδέες τέτοιες, εμπνευσμένες, «παιχνίδια» όπως η «Monopoly», δεν θα ’χουν μέλλον…]
Το «Θάρρος κι Αλήθεια» επίσης επιτρέπεται. Μα μόνο με τον τρόπο που επικράτησε να παίζεται, μ’ αυτόν που συνηθίζεται… Διότι αν τυχόν αποφασίσουμε στ’ Αλήθεια να παίξουμε με Θάρρος το «Θάρρος κι Αλήθεια», τότε κι αυτό θα απαγορευτεί… (…άλλωστε θα πάψει να είναι πια παιχνίδι…)
Α, και κανένα «χαρτάκι» να παίξουμε, βεβαίως. «Για το καλό του χρόνου»… […που διαφέρει, βεβαίως, απ’ τον «κακό μας τον καιρό»…]

[Ιδέα – Πρόταση:] Για την τυχόν περίπτωση που κάποιοι πολιτικοί τυχόν καταδεχθούν να σας κάνουν την τιμή να γιορτάσουν μαζί σας, δηλαδή «κοντά στο λαό», αυτές τις μέρες (κι ιδίως αναφέρομαι δε κάποιους «μάγους» -της οικονομίας- που αντί να φέρνουν δώρα, μάλλον προτιμούν να τα παίρνουν…), προτείνω να τους «καλοπιάσετε» παίζοντας σβούρα. [Και κρατείστε σημειώσεις και στατιστικά στοιχεία για το ποιος και πόσο συχνά ρίχνουν «βάλετε όλοι» και πότε έρχεται το «πάρ’ τα όλα»!...]

Εξυπακούεται πως δεν παίζουμε (και, αντίστοιχα, δεν αγοράζουμε για τα παιδιά) παιχνίδια – όπλα. Ξεκάθαρα πράγματα! Τα όπλα είναι παιχνίδια μόνο για μεγάλους! Για άντρες!... Τα όπλα είναι σοβαρή υπόθεση. Σκοτώνουν! Δεν είναι παιχνίδια. Είναι business! Οι ψυχολόγοι το έχουν διακηρύξει με κάθε τρόπο: «Τα όπλα βλάπτουν σοβαρά τον ψυχικό κόσμο των παιδιών» [Υπάρχουν κι άλλες παραλλαγές: «Τα όπλα αποδείχνουν τον “βλαμμένο” ψυχικό κόσμο των μεγάλων» ή «Τα όπλα βλάπτουν σοβαρά και ανεπανόρθωτα την… ζωή παιδιών και μεγάλων» ή «Τα όπλα (και δη η αγορά τους) βλάπτουν σοβαρά την εθνική οικονομία» κ.λπ. κ.λπ.] Γι’ αυτό το ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο έχει απαγορεύσει την διαφήμισή τους!... […άσχετα αν ξέχασε ν’ ασχοληθεί με τη βία των παιδικών και νεανικών τηλεοπτικών εκπομπών και βιντεοπαιχνιδιών… Ή και τα «αποδέχεται», για να βοηθήσει την ωρίμανση των παιδιών, αφού «η βία είναι μέσα στη ζωή και πρέπει, συνεπώς, να το καταλάβουν και τα παιδιά»…]

Για τα μικρότερα παιδιά ενδείκνυνται άλλα παιχνίδια. Όπως το:
«Πού ’ν’το, πού ’ν’το το δαχτυλίδι
ψάξε, ψάξε, δεν θα το βρεις…
… Πού ’ν’το, πού ’ν’το το νόημα των Χριστουγέννων
ψάξε, ψάξε, δεν θα το βρεις…»
Καλά και Ουσιαστικά Χριστούγεννα για όλους μας!...

Υ.Γ. για τα Χριστουγεννιάτικα ταξίδια:

• Και αυτές τις ημέρες, όπως όλο τον χρόνο, κάποιοι συνάνθρωποί μας κάνουν μακρινά ταξίδια, σε παραδείσους τεχνητούς… Και φλερτάρουν με το μεγάλο ταξίδι χωρίς γυρισμό…
• Κάποιοι άλλοι ονειρεύονται και αγωνίζονται για ένα ταξίδι (χωρίς αναγκαστική επιστροφή) απ’ τις πατρίδες τους στον «παράδεισο» της Ελλάδας ή της Ευρώπης, που είναι γι’ αυτούς ισότιμο με ταξίδι απ’ τον αργό θάνατο της ανεργίας, της πείνας, της φτώχειας και της αναξιοπρέπειας, στη ζωή της ελευθερίας, της εργασίας και του αγώνα…
• Φέτος θα διαλέξω ένα ταξίδι προς τους συνανθρώπους μου…

Υ.Γ. για τον Χριστουγεννιάτικο διάκοσμο:

• Φέτος, αντί για «Αλεξανδρινές» (ή «Χριστουγεννιάτικα» λουλούδια), θα στολίσω την καρδιά μου με αγάπη. Αντί για στολίδια, θα κρεμάσω στην καρδιά και στο πρόσωπο ένα χαμόγελο για τους γύρω μου. Θα γυρίζω σα σβούρα και θα λέω: «Πάρετε όλοι»… Χαμόγελο και αγάπη…
• Δεν θα στολίσω δένδρο… Γιατί το δένδρο μας κρύβει το δάσος… [Το δάσος των προβλημάτων; Το δάσος που κάψαμε;… Το “δάσος”, δηλαδή το νόημα, την ουσία: Δεν αρκεί να στολίζεις το δένδρο με λαμπιόνια… Μα την ψυχή μας με αρετές… Και τη ζωή μας με έργα και δράση… Και τις παιδικές ψυχούλες με χαρές… Όχι ψεύτικες, τεράστιες και «πλαστικές» χαρές…]
  

Οι Έλληνες με πληγώνουν… (όχι η Ελλάδα)

Η Ελλάδα με πληγώνει…
Η σύγχρονη Ελλάδα.
[Γι’ αυτό και είναι νωπή η πληγή… Κι αιμορραγεί… Και με πονάει… Και όλα δείχνουν πως εξελίσσεται σε γάγγραινα…]
Η Ελλάδα που αγαπάω… Η Ελλάδα που «την πονάω»…
[…Κι αυτό είναι που κάνει τον πόνο μου βαθύτερο…]

Η Ελλάδα με πληγώνει;
Λάθος!
Οι Έλληνες με πληγώνουν…
Οι σύγχρονοι Έλληνες. Που πάνε «από το κακό στο χειρότερο»…

Οι ίδιοι οι Έλληνες, βέβαια, εμού συμπεριλαμβανομένου, έχουν συνήθως την τάση να λένε: «Η Ελλάδα μας πληγώνει». [Η Ελλάδα. Αόριστα και αφηρημένα…] «Δεν κοιτάμε τα χάλια μας»… Ο καθένας μας!
«Το κράτος. Τι κάνει το κράτος;» ακούς τους πάντες να ρωτούν…
[…και «να βγάζουν την ουρά τους έξω από τις ευθύνες»…]
«Μη ρωτάς τι κάνει η πατρίδα σου για σένα, αναρωτήσου τι κάνεις εσύ για την πατρίδα σου», είχε πει ένα ξένος πολιτικός ηγέτης. Αυτή τη φράση κανείς δεν την λέει, κανείς δεν την θυμάται. Και, φοβούμαι, ελάχιστοι την νιώθουν και την κάνουν βίωμα, πράξη, τρόπο ζωής…

Λοιπόν, για πέστε μου: Το κράτος φταίει για όλα αυτά που αναφέρω παρακάτω; Που, σχεδόν όλα «μας προέκυψαν» [δυστυχώς, όμως, μόνο «στα ψιλά των εφημερίδων»…] εσχάτως. Ή έστω (για να σας πω την αμαρτία μου…) μετά από λίγο δικό μου ψάξιμο στην ειδησεογραφία των τελευταίων μηνών.

Οι Έλληνες με πληγώνουν, λοιπόν. Και όχι μόνο για ένα –δύο λόγους και μάλιστα ασήμαντους. Κάθε άλλο μάλιστα!...

Α) Με πληγώνει που οι Έλληνες είναι (από) τα «μεγαλύτερα φουγάρα» διεθνώς. Νομίζω πως βρισκόμαστε στην δεύτερη ή τρίτη θέση, παγκοσμίως, αλλά με… προοπτικές ανόδου (Δυστυχώς!...) Αντιγράφω από πρόσφατο δημοσίευμα:
«Δυσάρεστη πρωτιά για τους έλληνες μαθητές, οι οποίοι εμφανίζονται να ξεκινούν τη βλαβερή συνήθεια του καπνίσματος από μικρή ηλικία, σε καθόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό. Συγκεκριμένα, σύμφωνα στατιστικά στοιχεία της Eurostat, που δημοσίευσε η εφημερίδα "Το Πρώτο Θέμα", ένας στους τρεις ανήλικους στην ηλικία των 17 καπνίζει, ενώ το 55% από αυτούς κάνει πάνω από δέκα τσιγάρα ημερησίως. Μάλιστα το 15% των εφήβων καπνιστών ξεκίνησε τη βλαβερή συνήθεια μόλις σε ηλικία δέκα χρόνων, ενώ στα 14 χρόνια ξεκινά το κάπνισμα το 45% του συνόλου των ανήλικων καπνιστών».
Και το χειρότερο (που με πληγώνει περισσότερο): «Συγχρόνως, σύμφωνα με μελέτες, η συντριπτική πλειονότητα των εφήβων δηλώνει ενήμερη για τις επιβλαβείς συνέπειες του καπνίσματος, παρόλα αυτά δεν δείχνει να ανησυχεί».
[Πηγή: http://www.cosmo.gr/SciTech/Hellas/177272.html]

Β) Με πληγώνει, ακόμα, η ελληνική «πρωτιά» [φτού να μην μας ματιάσουμε!...] στην ευρωπαϊκή λίστα της παχυσαρκίας. Αντιγράφω από άλλο δημοσίευμα:
«Τα στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας αποκαλύπτουν ότι οι Έλληνες ενήλικες -άνδρες και γυναίκες- κατέχουν την πρώτη θέση στην Ευρώπη των 27».
[Πηγή: http://www.disabled.gr/lib/?p=13892]

Γ) Με πληγώνει που μέσα σε τριάντα (30) χρόνια, η Ελλάδα βρέθηκε από την 1η στη 12η θέση από άποψη μακροβιότητας.
[…Και, βεβαίως, η Ελλάδα δεν βρέθηκε εκεί μόνη της, τυχαία, αλλά από την «δράση» και την συμπεριφορά όλων μας - «Κακό του κεφαλιού μας»!...]
Παρατηρεί σχετικά ο καθηγητής Δ. Τριχόπουλος, που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου:
«Ο μέσος Έλληνας σήμερα πληροί και τους πέντε παράγοντες κινδύνου για χρόνιες σοβαρές νόσους […] Καπνίζει, είναι παχύσαρκος, δεν ασκείται, έχει υψηλή χοληστερόλη και δεν ελέγχει την υπέρτασή του»
[Πηγή: http://www.disabled.gr/lib/?p=443]

Δ) Με πληγώνει που [συγχωρέστε με για τα λίγο «μπαγιάτικα» στοιχεία, αλλά δεν είχα χρόνο να ψάξω για νεώτερα, που γνωρίζω πως υπάρχουν] «σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις χώρες του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (OOΣΑ), η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε θανάτους παιδιών (κάτω των 18 ετών) από τροχαία δυστυχήματα, καθώς στη χώρα μας σκοτώνονται περίπου 40 παιδιά το μήνα, διότι δεν φορούν ζώνη στο αυτοκίνητο ή δεν κάθονται σε ειδικά καθίσματα, ή εξαιτίας δυστυχημάτων με ποδήλατα και μηχανάκια […] "Οδηγούμε όλοι σαν τον οδηγό της νταλίκας, απλώς εκείνος έχει πιο δολοφονικό όργανο στα χέρια του" επισημαίνει ο κ. Παπαδόπουλος. O Έλληνας περιφρονεί τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας και παρ ότι έχει κακή εκπαίδευση δεν δέχεται συστάσεις […] Σύμφωνα με τον εκδότη του περιοδικού " 4 Τροχοί" Κώστα Καββαθά, το κακό ξεκινάει από τη συμπεριφορά οδηγών που εκφράζεται με τις φράσεις "έλα μωρέ τώρα..." και "ποιος είσαι εσύ που θα μου πεις ότι...". Όπως λέει, "ο Έλληνας συμπεριφέρεται ως κατακτητής στην ίδια του τη χώρα. Μιλάει στο τηλέφωνο την ώρα που οδηγεί, δεν φορά ζώνη ασφαλείας, περνά με κόκκινο, προσπερνά από τα δεξιά»
[Πηγή: http://www.cna.gr/modules/news/print.php?storyid=244]
«Σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε. […] η οδήγηση στην Ευρώπη είναι περισσότερο επικίνδυνη στις χώρες της Βαλτικής και στην Ελλάδα»
[Πηγή: http://news.pathfinder.gr/automoto/news/397357.html]
Ας μην συνεχίσω για τους Έλληνες οδηγούς και τη συμπεριφορά τους, γιατί θα μπορούσα να γράφω για ώρες… […και να ρέει το… «πύον» μου…]

Ε) Με πληγώνει που σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έγκυρης διεθνούς έρευνας Pisa για το 2006, που διεξήχθη παγκοσμίως σε 57 χώρες και αφορά στην ποιότητα και τις γνώσεις των μαθητών στις θετικές επιστήμες, «η Ελλάδα φιγουράρει στην 38η θέση πίσω από όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες (όχι μόνο της ΕΕ), προηγείται όμως χωρών όπως η Χιλή, η Ιορδανία, η Κολομβία κλπ.». Α, ξέχασα, οι Έλληνες μαθητές είναι καλύτεροι και από αυτούς του Κιργκιστάν, του Κατάρ, του Αζερμπαϊτζάν κ.λπ.
[Πηγή: http://historiae-fabularis.blogspot.com/2007/11/blog-post_29.html]
Το χειρότερο, για μένα, είναι πως «υποχωρήσαμε» κατά δύο θέσεις, σε σχέση με αντίστοιχη έρευνα που είχε γίνει το 2003
[Πηγή: http://www.spiegel.de/schulspiegel/0,1518,520288,00.html]

ΣΤ) Με πληγώνει που, παρότι λέμε (και νομίζουμε…) και αυτο- κολακευόμαστε ότι νοιαζόμαστε για το περιβάλλον και μάλιστα μεμφόμαστε τους ισχυρούς της γης ή/και τους πολιτικούς μας που «δεν παίρνουν δραστικά μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και για την αντιμετώπιση του προβλήματος της τρύπας του όζοντος και των ακραίων κλιματικών αλλαγών κ.λπ. κ.λπ.», παρ’ όλα αυτά λοιπόν, οι Έλληνες κάθε άλλο παρά είμαστε (αποδεδειγμένα!) «φιλικοί προς το περιβάλλον». Αντιγράφω αποσπάσματα από την έκθεση με τίτλο «WWF Ελλάς: τα κοντέρ της κλιματικής αλλαγής», που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς:
«Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου θεωρούνται υψηλές για μια ανεπτυγμένη χώρα όπως η Ελλάδα […] Γενικά οι εκπομπές ανά κάτοικο ή ΑΕΠ είναι αυξημένες, αποδεικνύοντας ότι η παραγωγή και η κατανάλωση ενέργειας στην Ελλάδα έχουν πάρει λάθος δρόμο […] Η Ελλάδα αν και κατέχει την 18η θέση στις 40 χώρες του Annex I όσον αφορά τις απόλυτες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, σκαρφαλώνει στην 4η θέση όταν γίνεται σύγκριση των ποσοστών αύξησης των εκπομπών από το 1990 έως το 2004» (η οποία αύξηση είναι της τάξεως του 25,4%, ενώ ο μέσος ρυθμός αύξησης είναι 11%).
[Πηγή: http://climate.wwf.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=103]
Δεν είμαι απόλυτα σίγουρος και, συνεπώς, το γράφω με κάθε επιφύλαξη, αλλά νομίζω πως κάπου είχα πληροφορηθεί πως ως Έλληνες παράγουμε περισσότερη μόλυνση – ρύπανση, κατά κεφαλή, από τους περισσότερους λαούς.
Θα μπορούσα να αναφερθώ διά μακρών και για το θέμα των σκουπιδιών μας, σε κάθε επίπεδο, αλλά… δεν θέλω να βλάψω το «ευρωπαϊκό μας προφίλ»…

Ζ) Αυτό, όμως, που με πληγώνει, ίσως, περισσότερο απ’ όλα τ΄ άλλα, είναι το ότι χάρη σ’ εμάς τους Έλληνες, η Ελλάδα κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις διεθνώς (διότι… έχουμε ξεφύγει προ πολλού από το ευρωπαϊκό επίπεδο…) στο θέμα της διαφθοράς. Ειδικότερα, σύμφωνα με το «Παγκόσμιο Βαρόμετρο για τη διαφθορά το 2007», που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα η οργάνωση “Transparency International”, «διεθνώς καταλαμβάνει την 56η θέση ακολουθούμενες από την Ιορδανία, το Ομάν, τη Ναμίμπια και τις Σεϋχέλλες […] κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις ανάμεσα στα 22 κράτη -μέλη της Ένωσης, που έγινε η έρευνα με τελευταίες τη Λιθουανία και τη Ρουμανία. Σε σχέση με τη διαφθορά στις εφορίες και στα ΜΜΕ η χώρα μας καταλαμβάνει τη τελευταία θέση, την 19η για τη διαφθορά στα κόμματα και στο εκπαιδευτικό σύστημα και την 18η στο στρατό και στους νομοθετικούς θεσμούς».
[Πηγή: http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2992038,00.html]
«Σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης, το 27% των Ελλήνων έχει «λαδώσει» προκειμένου να εξυπηρετηθεί σε κάποια υπηρεσία, την ώρα που το ανάλογο ποσοστό στη Λατινική Αμερική είναι μόλις 13%!»
[Πηγή: Ελεύθερος Τύπος 7.12.2007 και (δευτερογενώς) http://hamomilaki.blogspot.com/2007/12/9.html]
Το χειρότερο δε, κατ’ εμέ είναι ότι, όπως ευστόχως και ευφυώς επεσήμανε και ο Λάκης Λαζόπουλος, σε πρόσφατη εκπομπή του «Αλ Τσαντίρι Νιους», η διαφθορά είναι τόσο διαδεδομένη ως τρόπος της ζωής μας αλλά και του χαρακτήρα μας, που και πολλοί μη διεφθαρμένοι (τρόπος του λέγειν, αφού έχει διαφθαρεί το ηθικό τους υπόβαθρο...), αναζητούν ευκαιρία να διαφθαρούν [«με το αζημίωτο», βεβαίως βεβαίως!...]

…Θλίψη μου!...
…και ντροπή μας!...
Πείτε μου, λοιπόν, μετά από όλα αυτά (που δεν εξάντλησαν το όλο θέμα…), υπάρχουν λόγοι να είμαι ευτυχισμένος που είμαι Έλληνας και ποιοι ακριβώς; Αλλιώς, αργά ή γρήγορα, θα πάρω τη σκυτάλη απ’ τον Νίκο Δήμου και θα γράψω το «Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας – μέρος δεύτερον»…

Για τα Όνειρα…

Φίλοι μου, απόψε «θα σας την πω». «Θα σας τα χώσω» που λένε… Καλοπροαίρετα, βεβαίως, και με σκοπό: Να κάνουμε ένα βήμα πιο μπροστά…
[…Κι εσείς, με τα σχόλια και την κριτική σας θα μου πείτε αν πορευόμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση….]

Σας ακούω, λοιπόν, να εξυμνείτε όλοι, σας διαβάζω να επαινείτε με λόγια γλαφυρά, τα όνειρα… Και ν’ αναφέρεστε στο «προσωπικό όνειρο του καθενός». Που είναι, λέτε, «ιερό»!...
Να κάνω και εγώ μια δήλωση (Προεξαγγελτική κι ειλικρινή): Συμφωνώ μαζί σας! Μόνο που θεωρώ απαραίτητη μια διευκρίνιση: Να οριοθετήσουμε την λέξη «όνειρα»…
Μα «μπαίνουν σε οριοθέτηση τα όνειρα (ανόητε);», ακούω ήδη κάποιους (καλοπροαίρετους μα λόγω χαρακτήρα) βιαστικούς, να με κατηγορούνε…

[Μ’ αρέσει αυτός ο τρόπος, η «σωκρατική» μέθοδος, που στοχεύει κι αποβλέπει στην εύρεση της αλήθειας… Ας το συνεχίσουμε, λοιπόν:]

Εντάξει, συμφωνώ, και πάλι, μαζί σας. Νομίζω ότι και πάλι έχετε δίκιο: Τα όνειρα μπορούν, πράγματι, να είναι…. [δεν θα πω «τεράστια» (δεν ταιριάζει ο όρος, ο χαρακτηρισμός…) μα ούτε και «υπερβολικά» (επίσης για τον ίδιο λόγο…) –θα πω:] …απύθμενα [που νομίζω πως ταιριάζει και με την ψυχολογική διάσταση, με το ότι προέρχονται, κατά πως λένε οι ειδικοί, από τα τρίσβαθα της ύπαρξής μας (Τώρα, καθώς έγραψα αυτό το τελευταίο, γιατί ξεπήδησε κι η σκέψη η «αιρετική» πως από τα όνειρα κάποιων προκύπτει κι η «ρηχότητά» τους;…)]

Μα εγώ είχα άλλο κατά νου, νωρίτερα, όταν έγραφα για οριοθέτηση της λέξης «όνειρα». Θα σας εξηγήσω τι εννοώ, μ’ ένα παράδειγμα:
Εγώ λοιπόν (:ο κάθε «εγώ» μπορεί να είν’ στη θέση μου…) θέλω…
[…χμ, άσε! σβήνω το «θέλω» που έχει μια δόση επιταγής και χρησιμοποιώ στη φράση μου το πιο ποιητικό, το πιο «πιασάρικο» «ονειρεύομαι»… το ίδιο δεν κάνουν, άλλωστε, πολλοί άλλοι;…]
Εγώ, λοιπόν (:ο κάθε «εγώ» μπορεί να είν’ στη θέση μου…) ονειρεύομαι να γίνω το ταχύτερο δισεκατομμυριούχος. Ονειρεύομαι, ακόμα, να γίνω ο «μίστερ πρώτος»… «ο άντρας ο σωστός κ.τλ.», ο άνθρωπος «ο γαμάει και δέρνει» κατά τη σύγχρονη έκφραση (ας μου επιτραπεί η χυδαία έκφραση – δεν δείχνει, ελπίζω, και χυδαίο άνθρωπο…), αυτός που «για πάρτη του» θα μαλλιοτραβιούνται οι γυναίκες κι ο ίδιος «θα κάνει το κομμάτι του», χωρίς συναισθηματικές δεσμεύσεις ή κάθε αλλου είδους συναισθηματισμούς, γενικότερα, αυτός που θα αποκτά χρήματα, δύναμη, εξουσία, χωρίς αναστολές, ακόμα και «πατώντας επί πτωμάτων»…
Γι’ αυτά τα όνειρά μου, λοιπόν, τι λέτε; Όνειρα δεν λέγονται κι αυτά;…

Λάβετε υπ’ όψη σας ότι «Ένα Όνειρο» δεν είχε μονάχα ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ή ο Σβάιτσερ, η Μητέρα Τερέζα, ο Ερρίκος Ντυνάν, ο Γκάντι… κι οι παρόμοιοι…
Λάβετε υπ’ όψη σας πως κάποιοι άλλοι ονειρεύονταν (ή ακόμα ονειρεύονται…) να γίνουν Νέρωνες, Ιούλιοι Καίσαρες, Χίτλερ, παντοκράτορες… (Πόσοι δεν ονειρεύονται, στις μέρες μας ακόμα… να υπήρχε ή να γίνονταν οι ίδιοι οι Χίτλερ της εποχής μας;...)

Θαρρώ, λοιπόν, πως τώρα, μετά τις «αντιρρήσεις» μου, ίσως θα συμφωνήσετε μαζί μου, πως πρέπει να οριοθετήσουμε την λέξη «όνειρα», να της δώσουμε την έννοια και το περιεχόμενο που της αξίζει.
Διότι –μην ξεχνιόμαστε- ακόμα και στον ύπνο μας –έτσι και στους ξύπνιους…- τα Όνειρα περιλαμβάνουν ΚΑΙ τους Εφιάλτες…
Και «κάποια όνειρα» ή «κάποιων όνειρα» είναι οι δικοί μας εφιάλτες…

Μην περιμένετε να συνεχίσω κι άλλο, τώρα. Θα αναμένω, πρώτα, τα σχόλια και τις υποδείξεις, τις παρατηρήσεις σας… Δεν μου αρέσει ο μονόλογος… Ως Έλληνας κληρονόμησα, πάππου προς πάππο… απ’ τον παππού μου τον Σωκράτη, την μέθοδό του…

Γραμμένο μια χειμωνιάτικη νύχτα…

(… «μες στη νύχτα του χειμώνα, άνθισε μια ανεμώνα» !…)

…Ξύπνησα «απ’ τα άγρια μεσάνυχτα», που λένε… Κι ως συνήθως προσπάθησα να ξανακοιμηθώ, γυρνώντας πλευρό, ξανά και ξανά… Μάταιο το στριφογύρισμα! Και, όπως αποδείχθηκε, καλύτερα έτσι…Γιατί, θέλοντας και μη, άρχισα να σκέφτομαι…
…Πόσον καιρό είχα (την πολυτέλεια!…) να το κάνω αυτό; Από πότε ο φόρτος εργασίας της καθημερινότητας δεν μ’ έχει αφήσει να αναπνεύσω ελεύθερα, να ονειρευτώ και να συλλογισθώ;… (Όχι, δεν φταίει πάντα και μόνο «η ζωή» ή και «η άτιμη η κοινωνία» γι’ αυτό. Φταίω πρώτα και πάνω απ’ όλα εγώ ο ίδιος…)

Σε μακάρισα, ξέρεις, άγνωστέ μου καλλιτέχνη! Εσύ έχεις για δουλειά και καθημερινή ενασχόληση αυτό ακριβώς που εσένα σ’ ευχαριστεί και που όλοι μας θα θέλαμε: Να γεμίζεις αυτή την πόλη, αυτό τον κόσμο, με χρώματα και ομορφιά!… Σπουδαία δουλειά, στ’ αλήθεια!… Μακάρι να μπορούσα να το ’κανα κι εγώ…. Να παίρνεις ένα μονότονα άσπρο καμβά και να τον στολίζεις με σχήματα και χρώματα, με ζωή και συναισθήματα, με καρδιά, την δική σου καρδιά… Να πιάνεις ένα μουντό τοίχο και να τον μεταμορφώνεις…
Θα ’θελα μια μέρα να μου δείξεις κι εμένα να ζωγραφίζω… Έχω στα συρτάρια μου ένα σωρό μπογιές και χρώματα, μα δεν ξέρω πώς να τ’ ακουμπήσω… Και στα συρταράκια της καρδιάς μου έχω ένα σωρό συναισθήματα, έτοιμα να πάρουν σχήμα και μορφή… (Όχι, χρώμα δεν χρειάζεται να τους προσθέσει κανείς… είναι χρωματιστά από μόνα τους…)

…Φαντάσου, λέει, να πάρουμε όλοι μας πινέλα και μπογιές, και με τραγούδια (…Θυμάσαι, βέβαια, πως τα «τραγούδια» έρχονται από την «τραγωδία»! Ίσως να ’ναι η κάθαρσή της, λέω εγώ…) και φωνές, να ξεχυθούμε σ’ αυτή την γκρίζα πόλη και να γεμίσουμε τον κάθε τοίχο της με σχήματα και χρώματα!… Φαντάσου, λέει, να μετατρέψουμε τα «ντουβάρια» σε πολύχρωμες αυλές, σε θάλασσες, σε ονειρικά τοπία… Με τόσο πολύ χρώμα, που και τα λούκια κι οι υδρορροές να στάζουνε πολύχρωμα, να σχηματίζονται έγχρωμα ρυάκια…
«Σε μακάρισα», έγραψα νωρίτερα, σε ζήλεψα. Κι εσένα κι όσους έχετε το χάρισμα ετούτο, το θεϊκό… Μα γρήγορα κατάλαβα τον ρόλο όλων μας, τον ρόλο όλων των άλλων, των «μη χαρισματικών» και «μη προνομιούχων»… Και σκέφθηκα πως όλοι μας μπορούμε κι έχουμε το ίδιο χάρισμα, μπορούμε να παίξουμε τον ίδιο ρόλο:
…Φαντάσου, λέει, να βγάλουμε όλοι μας τα αισθήματα τα όμορφα, που τα ’χουμε κρυμμένα, σαν πολύτιμα, στο βάθος της καρδιάς μας (τόσο που, απ’ τον χρόνο, κατάντησαν «είδη μουσειακά»…) και να τα σκορπίσουμε, σαν κομφετί, στους τέσσερις ανέμους… (Παράλογο όνειρο;.. Θα μας φανεί η όλη εκδήλωση σαν καρναβάλι, σαν «μασκαράτα»;… Τι κρίμα που φθάσαμε να το θεωρούμε έτσι!…) Φαντάσου, λέει, να βρούμε, όλοι μας, εκείνο το κλειδάκι που κάπου κρύψαμε (στην εφηβεία μας, στα παιδικά μας χρόνια;…), εκείνο το κλειδάκι που ανοίγει το συρτάρι της ψυχής μας με τις καραμέλες και τα γλειφιτζούρια τα πολύχρωμα, κι αφού τα βγάλουμε από ’κεί μέσα, να τρέξουμε να τα μοιράσουμε, γιορτιάρες μέρες που ’ρχονται, σε όλα τα παιδιά του κόσμου… Φαντάσου, λέει, ύστερα, ν’ αποφασίσουμε να «ξεκλειδώσουμε» το πρόσωπό μας, το σοβαρό ή και το σκυθρωπό, και να χαμογελάσουμε στον διπλανό μας!… Φαντάσου, λέει, ν’ αφήσουμε ελεύθερο το χέρι μας ν’ αγγίξει αυτό του γείτονά μας, του αδελφού μας, τα δάχτυλά μας να σκουπίσουνε το δάκρυ του πλησίον μας… Φαντάσου, λέει!…
…Αναρωτήθηκα:
Ξύπνιος είμαι ή ακόμα ονειρεύομαι;
Μπήκε χειμώνας ή ξημερώνει άνοιξη;
Ετοιμάζομαι να γιορτάσω τα Χριστούγεννα ή οι καμπάνες (της ψυχής μου μόνο, άραγε…) μου σημαίνουν την Ανάσταση;…