Πρόσωπο… Προσωπείο… Προσωπικότητα… (Μερικές σκόρπιες σκέψεις)

Κάθε άνθρωπος κι ένα πρόσωπο. Μοναδικά διαφορετικό από οποιουδήποτε άλλου ανθρώπου υπάρχει οπουδήποτε στον κόσμο ή έχει υπάρξει ποτέ σε τόπο και χρόνο, οπουδήποτε και οποτεδήποτε. Κάθε ανθρώπινη γέννηση, λοιπόν, γέννηση ενός μοναδικού, διαφορετικού κι ανεπανάληπτου προσώπου, όπως μοναδικά διαφορετική κι ανεπανάληπτη και, συνεπώς, εξαιρετικά αξιόλογη, είναι κάθε ανθρώπινη ύπαρξη που γεννιέται σ’ αυτόν τον κόσμο.

Όμορφα πρόσωπα, όλα τα πρόσωπα, όλων των ανθρώπων, ιδίως των νεογέννητων βρεφών…

Τότε, εκείνες τις στιγμές, τις στιγμές της γέννησης, δεν μπορεί, φυσικά, να γίνει ακόμα λόγος για Προσωπικότητα ή για Προσωπείο. Αυτές οι έννοιες προκύπτουν αργότερα, πολύ αργότερα, με το πέρασμα του χρόνου, στο διάβα της ζωής…

Πόσα πράγματα δεν θα μπορούσαν να ειπωθούν και να γραφτούν για τις τρεις αυτές λέξεις και, ιδίως, για τις σχέσεις και τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ τους. Εγώ προσωπικά νιώθω πως θα μπορούσα να μιλώ γι’ αυτά “για μια ολόκληρη ζωή”… Να παρατηρώ, να διαπιστώνω, να συλλογίζομαι, να συμπεραίνω και να καταγράφω… Αυτό που κάνει, δηλαδή, εδώ κι αιώνες, η ανθρωπότητα…

Πόσο εύκολο, λοιπόν, μπορεί να είναι το να θίξω, ακροθιγώς, κάποια επιμέρους σημεία του όλου θέματος, εκ των πραγμάτων και εξ ανάγκης συνοπτικά; Καθόλου εύκολο! Αντιθέτως μάλιστα: Ιδιαιτέρως δύσκολο!...

Το Πρόσωπο “αποτυπώνει”, άραγε, κι εκφράζει – εκδηλώνει την Προσωπικότητα; Και τι ρόλο ή τι σημασία ή τι αξία έχει το “Προσωπείο”; Μας χρειάζεται;

Νομίζω πως πριν αρχίσω την προσπάθεια αυτή, να απαντήσω στα ερωτήματα, είναι απαραίτητο, έτσι όπως μας δίδαξαν οι αρχαίοι ημών πρόγονοι, οι σοφοί (ή οι φιλοσοφούντες, οι φιλοσοφημένοι…) να εξηγήσω, να οριοθετήσω, να προσδιορίσω κάθε έναν όρο απ’ αυτούς. “Για να ξέρουμε γιατί μιλάμε”!...

“Πρόσωπο” ορίζω, εν προκειμένω (για τις ανάγκες του γραπτού μου) την εμφάνιση την εξωτερική, την επιφάνεια, την όψη του ανθρώπου. Που στην αρχή είναι, υπό μια έννοια, πολύ “επίπεδο”, πολύ “ρηχό”, δηλαδή με “λίγο βάθος”, καθώς σιγά – σιγά χτίζεται, από πίσω, η “προσωπικότητα”…

[Ο αναγνώστης θα κατάλαβε ήδη, προφανώς (ή, σε κάθε περίπτωση, τον προειδοποιώ και τον ενημερώνω για να ξέρει, για να μπορεί να με παρακολουθήσει στη συνέχεια) πως (αρέσκομαι και) άλλοτε μιλώ και γράφω για το “φαίνεσθαι” και άλλοτε για το “είναι”, πως κάποιες φορές μιλώ και γράφω ποιητικά – συμβολικά και πως, ξαφνικά, “ποιητική αδεία”, που λένε, χρησιμοποιώ τους όρους με διαφορετικό νόημα, είτε εξ απόψεως ψυχολογικής, είτε κοινωνιολογικής, είτε όποιας άλλης επιστήμης… είτε με επίφαση επιστημονικότητας, δηλαδή με… “προσωπείο” επιστήμης…]

Ως προσωπικότητα, λοιπόν, εννοείται (ή τουλάχιστον αυτό εννοώ εγώ, για τις ανάγκες του γραπτού μου), κατά πως έγραψα ήδη, αυτό που “χτίζουμε” (“από πίσω”…) με το πέρασμα του χρόνου, στο διάβα της ζωής μας… Ο χαρακτήρας μας. [Κάποιοι συγγραφείς, απ’ ό,τι ξέρω, απ’ ό,τι έχω καταλάβει, θεωρούν πως “χαρακτήρας” και “προσωπικότητα” είναι πράγματα και έννοιες διαφορετικές. Αν έχουν δίκιο, επιστημονικά, δεν ξέρω, επί του παρόντος, κι αν συμφωνείτε με αυτούς, σε κάθε περίπτωση, συγχωρείστε μου την “απλοποίηση” (;) “για να προχωρήσει η συζήτηση”…]

“Πρόσεχε τις σκέψεις σου, διότι γίνονται λόγια. Πρόσεχε τα λόγια σου, διότι γίνονται πράξεις. Πρόσεχε τις πράξεις σου, διότι γίνονται συνήθειες. Πρόσεχε τις συνήθειές σου, διότι γίνονται χαρακτήρας. Πρόσεχε τον χαρακτήρα σου, διότι γίνεται η μοίρα σου”, έλεγε ο Φρανκ Άουτλω [κι έχω αναρτήσει, στο παρελθόν, στο ιστολόγιό μου “Eagle”].

Σπουδαίο ρητό, κατά τη γνώμη μου, το παραπάνω. Πολύ σπουδαίο! Γι’ αυτούς, βεβαίως, που ασχολούνται με τον χαρακτήρα τους και με τη διαμόρφωσή του, την καλυτέρευσή του, γι’ αυτούς δηλαδή που δεν επιτρέπουν να διαμορφώνεται ο χαρακτήρας τους “όπως τύχει”, από τις εμπειρίες και τα βιώματα…

Όλοι μας από τα προσωπικά βιώματα και τις εμπειρίες μας χτίζουμε τον χαρακτήρα και την προσωπικότητά μας. Και, από άλλη οπτική γωνία και θεώρηση, τα (κοινά ή παρόμοια) βιώματα και οι εμπειρίες μπορούν να χτιστούν στον χαρακτήρα και την προσωπικότητα του καθενός διαφορετικά, ανάλογα με την προσωπική ιδιαιτερότητα του καθενός, ανάλογα με τις επιλογές μας!...

Σκεφθείτε το! Με τα ίδια ακριβώς υλικά, ίδιας ποιότητας και ποσότητας, με τα ίδια τούβλα και την ίδια λάσπη, ο καθένας μας, ανάλογα με τις επιλογές του [και, βέβαια, τουλάχιστον μέχρις ενός ορίου, ανάλογα με το τι διδάχθηκε και με το πώς ανατράφηκε ως παιδί…], μπορεί είτε να χτίσει, “ατσούμπαλα” και “τσαπατσούλικα”, απλώς “ντουβάρια”, είτε να χτίσει κτίρια “χάρμα ιδέσθαι”…

Κανείς δεν θα επιλέξει, βεβαίως, συγκρίνοντας αυτά τα δύο δημιουργήματα, το πρώτο αντί του δεύτερου…

Βεβαίως, θα μου πείτε, το ζήτημα μιας τέτοιας επιλογής, στην πράξη, ποτέ δεν είναι τόσο απλό και εύκολο… Διότι συνήθως στην πράξη όλα τα, κάθε είδους, δημιουργήματα, δεν εμφανίζονται έτσι ακριβώς όπως είναι, μα ωραιοποιημένα, στολισμένα… Ο κακοχτισμένος τοίχος, σοβατίζεται… τα προβλήματα (υγρασίας, για παράδειγμα) του σοβά επιχειρείται να καλυφθούν με ένα όμορφο βάψιμο… και, στην ανάγκη, ακόμα και το βάψιμο το προβληματικό, καλύπτεται με μια γυψοσανίδα… Κι ένα σωρό άλλα “τερτίπια” και “τεχνάσματα” και όμορφα στολίδια…

“Απ’ έξω κούκλα… και μέσα πανούκλα”, κατά την λαϊκή έκφραση.

Απ΄ έξω μαρμάρινα δημιουργήματα και μέσα τάφοι γεμάτοι κόκαλα νεκρών, κατά την ευαγγελική παραβολή…

Η εποχή μας (ως αποτέλεσμα πορείας αιώνων…) έχει σωρεία ευκαιριών και δυνατοτήτων για τέτοιους εξωραϊσμούς. Όχι μονάχα σε κτίρια, βεβαίως, μα σε κάθε τομέα!...

Τι να πεις, για παράδειγμα, για την πλαστική χειρουργική. Που κάνει, λένε, θαύματα!... Τόσο που να μην μπορείς να διακρίνεις αν κάτι είναι ψεύτικο ή αληθινό…

[Συγγνώμη! Μία (μόνο μία;…) μικρή παρέκβαση και… επιστρέφω!...]:

Η εμφάνιση, λοιπόν, η εξωτερική. Πόσο αποδίδει, άραγε, την ουσία, την πραγματικότητα; Η πρόσοψη αποκαλύπτει την ποιότητα αυτού που κρύβεται από πίσω; Όχι, βεβαίως, το δίχως άλλο!...

Ούτε, βεβαίως, το πρόσωπο και η συμπεριφορά εκφράζει κι εκδηλώνει πάντοτε τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα. Κάθε άλλο μάλιστα! Τα πράγματα εδώ είναι ακόμη πιο δύσκολα. Η τέχνη αυτής εδώ της εξαπάτησης είναι ακόμα πιο “περίτεχνη” κι οι τεχνικές της είναι πολλές, πολύπλοκες, ευρηματικές και “δουλεμένες επιστημονικά” στο πέρασμα των αιώνων της ιστορίας του ανθρώπινου γένους… Τόσο που και η “ψυχολογία του βάθους” μπορεί, καμιά φορά, να “πάει άπατη” [Ας μου επιτραπεί το ευφυολόγημα, ακόμα κι αν δεν είναι, σίγουρα, επιστημονική, ακόμα κι αν δεν αποδίδει, ίσως, την αλήθεια…]. Όσο δε για τη “Φυσιογνωμική” και την “Συμπεριφεριολογία”, αυτές, ως πιο επιφανειακές, σίγουρα πολύ πιο εύκολα αντιμετωπίζονται κι εξαπατούνται, από τεχνάσματα και τεχνικές… Οι image makers και όλοι αυτοί που τους υποστηρίζουν επιστημονικά, μπορούν να σας διαβεβαιώσουν περί τούτου…

Δεν χρειάζεται μεγάλη επιστημονικότητα και επιστημοσύνη για να συμπεράνει, έστω, ο οποιοσδήποτε, πώς φτάσαμε εδώ. Όλοι μας, άλλωστε, έχουμε άμεση και προσωπική εμπειρία και γνώση σ’ αυτό το “σπορ της εξαπάτησης”… Όλοι μας [ακόμα κι αν κάποιοι απέκτησαν πια την ωριμότητα να μην το κάνουν] το κάναμε και το κάνουμε στη ζωή μας:

“Φτιασιδωνόμαστε”… Για να αρέσουμε. Στους άλλους και στον εαυτό μας. Όταν κοιταζόμαστε στον καθρέφτη…

Παλιότερα, δηλαδή στην αρχή…

…είτε ως άνθρωποι, ως παιδιά ή ως έφηβοι ή ακόμα και μεσήλικες και, δυστυχώς, και γέροι…

…είτε ως ανθρώπινο είδος… πριν από αιώνες…

…η πρώτη, η “εύκολη” λύση, ενδεχομένως και “χονδροειδής”, ήταν να φορέσουμε μάσκες… Προσωπεία…

Και δεν μιλώ, βεβαίως, μόνο, δηλαδή δεν αναφέρομαι αποκλειστικά στο αρχαίο ελληνικό θέατρο ή στο αρχαίο κινεζικό ή σε άλλες αντίστοιχες μορφές τέχνης…

…όπου οι ηθοποιοί (ποιούντες ήθος, άραγε, ή απλώς υποκρινόμενοι πως έχουν ήθος;…) παρίσταναν τους ήρεως…

Ούτε μιλώ και αναφέρομαι, πάλι, μονάχα στους μάγους, τους θεραπευτές, τους ιεροφάντες…

…που κι αυτοί φορούσαν μάσκες, καθώς γνωρίζουμε…

[Μεγάλο και σπουδαίο και αυτό το θέμα, για να το αναλύσουμε εδώ και τώρα!...]

Δεν μιλώ και δεν αναφέρομαι, εξάλλου, ούτε στις κάθε είδους μεταμορφώσεις του απλού λαού, που φορώντας μάσκες, παρίστανε πως είναι κάποιος άλλος… και συνεχίζει να το κάνει μέχρι σήμερα ακόμα…

…στο πλαίσιο του Καρναβαλιού ή στα Ραγγουσάρια ή σε όποια άλλη αντίστοιχη εκδήλωση….

Μιλώ και αναφέρομαι, ιδίως, στη μεταμφίεσή μας την ψυχολογική, την πανάρχαια, την αρχέγονη, από καταβολής, ίσως, του κόσμου και του ανθρώπου…

Φοράμε μάσκες!

Από παιδιά!

Για να αρέσουμε… Για να γίνουμε αρεστοί…

…στους γονείς, στην οικογένεια, στους φίλους, στους γνωστούς, στους αγνώστους, στην κοινωνία όλη…

Το πολύ πιο τραγικό είναι ότι συχνά αλλάζουμε μάσκα, κατά περίσταση, για να αρέσουμε σε όλους…

[…μέχρι να συνειδητοποιήσουμε πως “πάσιν αδείν χαλεπόν”, πως δηλαδή το να είσαι αρεστός σε όλους είναι δύσκολο… σωστότερα: είναι αδύνατο!...]

Φοράμε μάσκες (προσωπεία), λοιπόν, για να μας “αγαπάνε”. Γιατί αν δεν είμαστε όπως θα θέλανε, δεν θα μας αγαπούσαν…

…έτσι όπως κι εμείς θα κάνουμε, στη συνέχεια…

…φορώντας μάσκα και στα παιδιά μας (ή αναγκάζοντάς τα να φορέσουν μάσκες…)

…διαιωνίζοντας το φαινόμενο…

Κι αυτή η μάσκα [που συχνά γίνονται αλλεπάλληλες μάσκες, η μία πάνω απ’ την άλλη…] γίνεται, τελικά, “ένα σώμα” με το πρόσωπό μας… Γίνεται “οιονεί πρόσωπό μας”… Τόσο που ξεχνάμε πως τη φοράμε…

Άφησε δε που η επιστήμη, πλέον, κατά τα προλεχθέντα, έχει αντικαταστήσει τις πρόσθετες μάσκες με πλαστικές εγχειρίσεις… που φθάνουν ακόμα και σε ολικές διαμορφώσεις προσώπου…

[Κοιτάζω πίσω, τις παραπάνω παραγράφους, και βλέπω πόσο γρήγορα “ξεμπέρδεψα” με Κοινωνική Ανθρωπολογία, Θρησκειολογία, Ψυχολογία, Κοινωνιολογία κ.λπ….]

Κι επειδή γνωρίζουμε πως οι περισσότεροι φορούν μάσκες…

Ή, ακόμα περισσότερο, επειδή φοράμε εμείς τις μάσκες…

(…διότι “εξ ιδίων κρίνουμε τα αλλότρια”…)

…θεωρούμε, εσφαλμένα, πως όλοι ανεξαιρέτως φορούν μάσκες!

Έχουμε απορρίψει την ιδέα πως κάποιοι μπορεί να έχουν μόνο το αληθινό τους πρόσωπο, να είναι γνήσιοι και αυθεντικοί, να μην έχουν ασχοληθεί με το πρόσωπό τους αλλά με την προσωπικότητά τους και, έτσι, να “καθρεφτίζεται” η ψυχή τους στο πρόσωπό τους….

Σ’ ένα χορό μεταμφιεσμένων, σε μια παρέλαση καρναβαλιστών, είναι σίγουρο πως δεν θα μπορέσουμε να ξεχωρίσουμε κάποιους που δεν είναι μεταμφιεσμένοι, απλώς, αλλ’ είναι πραγματικοί διαρρήκτες ή τρομοκράτες. Και, αντίστοιχα, αν τύχει κι έχουν κατεβεί άγγελοι στη γη, εκείνη τη στιγμή, σ’ εκείνο τον τόπο, το πιθανότερο είναι να τους θεωρήσουμε “ιδιαίτερα επιτυχημένους” μασκαράδες…

…Όπως, αντίστοιχα, δεν μπορούμε να διακρίνουμε τους πολιτικούς απ’ τους πολιτικάντηδες…

…ή, για παράδειγμα, τους ηθικούς απ’ τους ηθικολόγους…

[“Με τόσα ψέματα που ντύθηκαν οι λέξεις, πώς να σου πω το σ’ αγαπώ, να το πιστέψεις”, όπως λέει τόσο τραγικά παραστατικά το τραγούδι…]

Θεωρούμε, λοιπόν, φοβάμαι, ούτε λίγο ούτε πολύ, πως, επειδή όλοι οι πωλητές, οι διαφημιστές κι όσοι άλλοι έχουν κάτι να περιμένουν από εμάς, είναι χαμογελαστοί, πως απαραίτητα “κάτι θέλει από εμάς” (ή είναι “χαζοχαρούμενος”) όποιος τυχόν μας χαμογελάσει στον δρόμο…

Κι επειδή οι περισσότεροι γύρω μας προσπαθούν να είναι “καθώς πρέπει”, θαρρούμε, δυστυχώς, πως δεν υπάρχουν πια αυθεντικά και πηγαία ευγενικοί άνθρωποι…

[Εντάξει, σύμφωνοι, “όποιος καεί απ’ τον χυλό, να φυσά και το γιαούρτι”, αλλά όχι και έτσι, δηλαδή χωρίς ν’ αφήνουμε “παραθυράκια” ελπιδοφόρα πως υπάρχουν και οι άλλοι, οι διαφορετικοί!...]

Βολευόμαστε συχνά, θαρρώ, πίσω απ’ τις μάσκες… Τεμπελιάζουμε!... Κι αποφεύγουμε, έτσι, ν’ ασχοληθούμε με το βάθος, με την Προσωπικότητα…

Εξωτερικά όμορφοι καρποί, που από μέσα σαπίζουν…

“Άψογες” οικογένειες, που μέσα βράζουν, αλληλοσπαράζονται κι αργοπεθαίνουν…

“Άψογοι” άνθρωποι, που όζουν…

“Άψογα” κτίρια, που εσωτερικά είναι διαβρωμένα και γρήγορα μπορεί να καταρρεύσουν…

Το ιστολόγιο προσωρινώς “αργεί” (για μερικές μερούλες μόνο…)

Πώς διαβάζουμε, συχνά, “το κατάστημα θα παραμείνει κλειστό λόγω διακοπών” ή “λόγω ανακαινίσεως” κ.λπ.;

Ή, πάλι, σε εφημερίδες, “η στήλη αργεί διότι ο συντάκτης της κάνει χρήση της κανονικής αδείας του”;…

Ε, λοιπόν…

…Τα ιστολόγιά μου “Seagull – Γλάρος”, “΅Eagle – Αετός” και “Σπουργίτι” αυτό τον καιρό (και για λίγες ημέρες ακόμα…) απουσιάζουν, διότι ο συντάκτης τους ασχολείται με άλλα φτερουγίσματα (δηλαδή, πιο “πεζά”, έχει ιδιαίτερο φόρτο εργασίας και… “μεριμνά και τυρβάζει περί άλλα”…). Καλώς ή κακώς το έργο της “Κλέφτρας Κίσσας”, ως το πλέον εύκολο, συνεχίζεται χωρίς προσκόμματα και διακοπές!...

“Επιστρέφω σε λίγο!”…

Τη “σιγουριά” των “λιμανιών”, να τη φοβάσαι…

Η e-φίλη μας η Γιώτα, προ καιρού, στο ιστολόγιό της. Οι φίλοι μου (σχεδόν) όλοι. Εγώ ο ίδιος. Λίγο – πολύ όλοι μας!... Θέλω να ελπίζω όχι πάντα και συνεχώς, όχι “στα καλύτερά μας”, όχι όταν συνειδητοποιούμε το “πώς και το γιατί”…

Όλοι μας, λοιπόν, κάποιες στιγμές, συχνές, αρκετές, πολλές ή, έστω, μερικές… ποθούμε κι ευχόμαστε “ήρεμα νερά”, “λιμάνια απάγκια” κ.λπ.

Αξίζει, άραγε, να ευχόμαστε στους εαυτούς μας κάτι τέτοιο ή κάποια άλλη ανάλογη ευχή;… Αξίζει, άραγε, στον εαυτό μας, μια τέτοια κατάληξη; Μπορεί να θεωρηθεί επιτυχία ή είναι, μήπως, μια “κατάντια”;…

Για σκεφθείτε το!... Κι ας δώσει ο καθένας την απάντηση που του ταιριάζει…

…Νιώθω πως τα χρειάζομαι, βέβαια, το δίχως άλλο, τα λιμάνια και το απάγκιο που μου προσφέρουν, κάποιες στιγμές που το ’χω ανάγκη, απ’ τους ανέμους, την πρόσκαιρη προστασία απ’ τις τρικυμίες, την ψυχική και σωματική ξεκούραση…

Μα απ’ την άλλη είμαι σίγουρος πως δεν μου ταιριάζει ως μόνιμος τρόπος ζωής… Μια βάρκα, ένα καράβι, ένα σκάφος η ύπαρξή μου, η ζωή μου! Τι νόημα θα είχε, για μένα, μια τέτοια ζωή μέσα σ’ ένα λιμάνι;… Δεν φτιάχτηκα γι’ αυτό!... Να σκίζω τα κύματα φτιάχτηκα, να πηγαίνω κόντρα στους ανέμους, ν’ αντιμετωπίζω τις φουρτούνες… Και να φθάνω, έτσι, σε άλλους τόπους, μακρινούς… να ρίχνω άγκυρα εκεί, για λίγο… κι ύστερα… “πάμε γι’ άλλα”!...

Το ξέρω, το νιώθω, το αντιλαμβάνομαι… πως είναι η “εύκολη λύση”… Οι θελκτικές σειρηνικές φωνές για “ήσσονα προσπάθεια”, για “άραγμα”!...

…Κι ιδίως εμείς οι Έλληνες… για πές μου!... Πώς αφεθήκαμε και καταλήξαμε έτσι, στο πέρασμα των αιώνων;!... Οι αρχαίοι πρόγονοί μας ήταν θαλασσοπόροι κι εξερευνητές… εμείς, οι σύγχρονοι Έλληνες, πώς επιλέξαμε ως ιδανικό μας “μια θεσούλα στο δημόσιο” και, γενικότερα, τη “βολή” μας “μόλις πιάσουμε την καλή”;… Να “βρούμε τον μήνα που τρέφει τους έντεκα”: το όνειρό μας!

Κι όχι μονάχα στα υλικά. Μα σε κάθε τομέα! Να βρούμε μια γνώμη, μια άποψη, μια φιλοσοφία ζωής, μια κοσμοθεωρία, ένα σύστημα αξιών και ηθικής, εύκολα και βολικά, και να “αράξουμε”, αναπαυμένοι, σε αυτά… Στις βεβαιότητές μας, στις αλήθειες μας, στη σιγουριά… “του λιμανιού”…

…Χωρίς να συνειδητοποιούμε ότι τα καράβια που παραμένουν για πολύ μες στα λιμάνια, αργά ή γρήγορα ξαναγυρίζουν στα μουράγια… πάνε προς διάλυση… για παλιοσίδερα!...

Περί γλυπτικής. Πραγματικής, αλλά και μεταφορικώς – συμβολικώς νοούμενης!

[Σύνδεση με τα προηγούμενα…]:

Έγραφα στην μόλις προηγούμενη ανάρτησή μου [την αφιερωμένη στον Πόνο, τον Μόχθο και τον Κόπο, στο Δάκρυ και στον Ιδρώτα], μεταξύ άλλων, και για “τις μαρμάρινες “Κόρες” και τους “Κούρους”, την πλαστικότητα και τη ζωντάνια τους, έξοχα δείγματα της γλυπτικής” και, σχετικά μ’ αυτούς, πως “αν το άμορφο μάρμαρο δεν είχε υποστεί τους πόνους απ’ τα βίαια χτυπήματα της σμίλης του καλλιτέχνη, υπήρχε, άραγε, ποτέ η πιθανότητα, να μεταβληθούν σ’ αυτά τ’ αριστουργήματα;”

[Σύνδεση με τα “αδελφά” ιστολόγιά μου]:

Στο άλλο ιστολόγιό μου, το “Σπουργίτι”, έγραψα σήμερα κάποιες σύντομες σκέψεις για τους Κόλακες, τους λεγόμενους και “γλείφτες” [εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/02/blog-post.html]. Μα εκτός από τους γλείφτες, υπάρχουν και οι γλύπτες!... Νοούμενοι και μεταφορικώς –συμβολικώς…

Περί γλυπτικής. Πραγματικής, αλλά και μεταφορικώς – συμβολικώς νοούμενης!

[Αφιερωμένο εξαιρετικά σε μία φίλη καλλιτέχνιδα… Εξαιρετική καλλιτέχνιδα και σπουδαία φίλη!...]

…Εκτός από τους “γλείφτες”, υπάρχουν και οι γλύπτες!

Οι γλύπτες!

Καλλιτέχνες αυτοί!

Διαλέγουν μια πέτρα, μια πέτρα που για τους περισσότερους μπορεί να “μην σημαίνει απολύτως τίποτε”, που μπορεί να μην είναι καν “όμορφη” στα μάτια των πολλών...

…Κι αυτή την πέτρα την αγκαλιάζουν [στην αρχή] με το βλέμμα τους, με τη ματιά τους, με τη φαντασία τους […κι η πέτρα ίσως να νιώθει και αυτή “κολακευμένη” για το γεγονός ότι επιλέχθηκε… ίσως να “λιώνει” κι αυτή απ’ το αγκάλιασμα της ματιάς και της καρδιάς του καλλιτέχνη…]

…Κι ύστερα αρχίζει η πορεία… η καλλιτεχνική δημιουργία!...

…Έτσι μ’ επέλεξε κι εμένα μια καλλιτέχνιδα…

…και με τις παρατηρήσεις της, με τα σχόλιά της, ήταν σαν να πετούσε με το καλέμι, με τη σμίλη της μακριά, “σκάρτα” κομμάτια από τον εαυτό μου…

…Κι ένιωθα να διαλύομαι… Και πονούσα….

Κι όμως, μετά από κάθε τέτοιο χτύπημα – λάξευμα [έτσι όπως συνηθίζεται από όλους αυτούς τους καλλιτέχνες, δηλαδή τους γλύπτες!...] η καλλιτέχνιδα η φίλη μου τι έκανε; Χάιδευε το σημείο που είχε λαξέψει!...

Κι εκείνες ήταν οι καλύτερες στιγμές για μένα!...

…καθώς ένιωθα τα δάχτυλά της να με χαϊδεύουν!...

Αυτό περισσότερο επιθυμούσα…

Και μου ’γινε βίωμα: Χτύπημα, χτύπημα, χάιδεμα!...

Αναρωτιέμαι πού θα καταλήξει αυτή η ιστορία, αυτή η κατάσταση… Δεν με πειράζουν τα χτυπήματα… αρκεί να έρχεται μετά το χάδι…

Αναρωτιέμαι, όμως, αργότερα, όταν “ολοκληρωθώ” ως έργο, ως δημιούργημα εμπρός στα μάτια της [ή αν γίνω αυτό που θέλει η φίλη μου η καλλιτέχνιδα... (διότι ας έχουμε εμείς οι “πέτρες” την ψευδαίσθηση, όταν σκορπάμε, όταν διαλυόμαστε, ότι η θραύση είναι άμορφη, στην πραγματικότητα σιγά - σιγά αυτά όλα μας δίνουν μια μορφή!..)], μήπως δεν θα ασχολείται πια μαζί μου…

…Oπότε ποια θα είναι, πλέον, η μοίρα μου;… Να καταλήξω, άραγε, σ’ ένα μουσείο;.. Κι αυτό, άραγε, θα μου άρεσε;… Στα μουσεία θα μας χαϊδεύουν, βέβαια, εσαεί τα μάτια. Μα μας αρκεί μονάχα αυτό;… Νομίζω πως προτιμώ ένα χάδι με την παλάμη του άλλου. Μόνο που, δυστυχώς, στα μουσεία απαγορεύεται αυστηρώς το να αγγίζεις…

Πόνος, Μόχθος, Κόπος... Δάκρυ και Ιδρώτας

Οφείλω, νομίζω, πριν από ο,τιδήποτε άλλο, μια “αναγκαία διευκρίνιση”, προεξαγγελτική, ιδίως για τους κακοπροαίρετους και τους είρωνες: Μαζοχιστής δεν είμαι! Ούτε και σαδιστής!..

…Πιστεύω, όμως, ότι στη ζωή μας και στον κόσμο μας, ο πόνος, ο μόχθος, ο κόπος, οι δυσκολίες, ο αγώνας και η δράση, το δάκρυ και ο ιδρώτας, είναι στοιχεία απαραίτητα. Για την πρόοδο και το καλύτερο, για τη γέννηση και την αναγέννηση…

Μακάρι να ήταν η κατάσταση διαφορετική!...

Στον κόσμο τον ιδανικό –ιδεατό, στον κόσμο τον ουτοπικό, στο κόσμο των Μακάρων, δηλαδή στον τόπο της μακαριότητας [“ένθα ουκ έστι πόνος, ου θλίψη, ου στεναγμός, αλλά ζωή ατελεύτητος”…] τα πράγματα και οι καταστάσεις (θα) είναι διαφορετικά.

Εδώ και τώρα, όμως, όχι!...

Και είναι, νομίζω, προς όφελός μας, να το συνειδητοποιήσουμε “μια ώρα αρχύτερα” και ένδειξη ωριμότητας και σοφίας να το αποδεχτούμε και να προειδοποιήσουμε εγκαίρως, γι’ αυτό, και τα “βλαστάρια” μας, τα παιδιά μας, εάν πραγματικά θέλουμε το καλό τους. Είναι στοιχείο πολύτιμο και απαραίτητο για τη Σοφία, θαρρώ, αυτή η κατανόηση…

Η φύση κι η ζωή μας δίδει πολυάριθμα παραδείγματα. Ενδεικτικά και μόνο αναφέρω μερικά:

Στα έγκατα της γης, υπό συνθήκες σκοταδιού, μεγάλων πιέσεων και υψηλής θερμοκρασίας, δημιουργούνται οι υπέροχοι, κάθε χρώματος και μορφής, κρύσταλλοι των ορυκτών και των πετρωμάτων, που θαυμάζουμε στα μουσεία ή, ενδεχομένως μετά και από περαιτέρω ανθρώπινη κατεργασία, στα κοσμήματα…

Τα μαργαριτάρια που επίσης όλοι θαυμάζουμε, ας θυμηθούμε πως δεν είναι τίποτε άλλο από το “δάκρυ” του στρειδιού, στον αφόρητο “πόνο” που του προκαλεί ένα ξένο σώμα εντός του…

Η λάσπη, ο πηλός, πρέπει [το ξέρουμε όλοι!] να “ψηθεί” για να γίνει ένα χρήσιμο σκεύος ή/και ένα καλλιτέχνημα που θ’ αγαλλόμεθα, στη συνέχεια, να βλέπουμε… Κι η άμμος πρέπει να υποστεί την ίδια “βάσανο” της θερμοκρασίας, να λιώσει, κυριολεκτικά, για να μετατραπεί, έτσι, και να γίνει διάφανο γυαλί… Κι αν είναι τυχερό, υπό αυτό το πρίσμα, και υποστεί και ανεχθεί ακόμα μεγαλύτερες θερμοκρασίες, μπορεί να ελπίζει ότι θα γίνει το ακόμα πιο πολύτιμο κρύσταλλο!...

Θαυμάζουμε, όλοι μας, τα ωραία ανθρώπινα σώματα. Των μοντέλων [που, παρεμπιπτόντως, δεν είναι “το καλύτερό μου”, ούτε, βέβαια, το ιδανικό μου, καθώς φροντίζουν μόνο την εξωτερική τους την εμφάνιση… αλλά αυτή είναι “μια άλλη ιστορία”, ένα άλλο θέμα προς συζήτηση…] και των αθλητών [αυτών μάλιστα!....]. Μα δυστυχώς ξεχνάμε πως για να “χτιστούν”, να “καλοσχηματισθούν” αυτά τα σώματα, απαιτήθηκαν κόποι πολλοί, μόχθοι και στερήσεις…

…Αλλά κι οι επιδόσεις των αθλητών και αθλητριών, που θαυμάζουμε και επαινούμε, που “καμαρώνουμε” γι’ αυτές, όλες, αν τους ρωτήσουμε, θα μας απαντήσουν και θα μας πουν πως είναι προϊόν μόχθων και κόπων, θλίψης, στερήσεων και ιδρώτα…

Θαυμάζουμε, ακόμα, ιδίως εμείς οι Έλληνες, στα αρχαιολογικά μουσεία μας, τις μαρμάρινες “Κόρες” και τους “Κούρους”, την πλαστικότητα και τη ζωντάνια τους, έξοχα δείγματα της γλυπτικής. Μα αν σταθούμε και συλλογιστούμε λίγο… πόσος μόχθος και ιδρώτας δεν απαιτήθηκε απ’ το δημιουργό τους, για να προκύψει αυτό το αποτέλεσμα! Και, από μιαν άλλην οπτική γωνία και θεώρηση των πραγμάτων: Αν το άμορφο μάρμαρο δεν είχε υποστεί τους πόνους απ’ τα βίαια χτυπήματα της σμίλης του καλλιτέχνη, υπήρχε, άραγε, ποτέ η πιθανότητα, να μεταβληθούν σ’ αυτά τ’ αριστουργήματα;…

Και τι να πει κανείς για την ύψιστη Δημιουργία επί της Γης, για τη δημιουργία, τη γέννηση, ενός νέου ανθρώπου; “Πληθύνων πληθυνώ τας λύπας σου και τους στεναγμούς σου, εν λύποις τέξη τέκνα” [Γένεση γ’16] είπε ο Θεός στους πρωτοπλάστους, καθώς έφευγαν απ’ τον παράδεισο της μακαριότητας [για όσους πιστεύουν ότι αυτό το γεγονός, είτε πραγματικά είτε συμβολικά, είναι αλήθεια… δηλαδή α-λήθεια… και δεν το αφήνουν στη λήθη…]. Αυτό στην Παλαιά Διαθήκη. Κα στην Καινή Διαθήκη διαβάζουμε: “Η γυνή όταν τίκτη, λύπην έχει, ότι ήλθεν η ώρα αυτής. Όταν δε γεννήση το παιδίον, ουκέτι μνημονεύει της θλίψεως διά την χαράν ότι εγεννήθη άνθρωπος εις τον κόσμον” [Ιω.ιστ’21].

Τώρα, καθώς έγραφα το τελευταίο αυτό παράδειγμα, της ευλογίας που κρύβει, τελικά, ο πόνος, η οποία μας αποκαλύπτεται στη συνέχεια…

…σκέφθηκα και κάτι ακόμα, σχετικό:

Στην εποχή μας, όπως όλοι μας γνωρίζουμε, όλο και βαίνουν αυξανόμενες οι περιπτώσεις των γεννήσεων με καισαρική τομή, εις βάρος των φυσιολογικών τοκετών. Και, όπως διαβεβαιώνουν οι ειδικοί οι επιστήμονες, οι γυναικολόγοι, οι μαιευτήρες χειρουργοί, στις περισσότερες των περιπτώσεων όχι διότι το επιβάλλουν λόγοι ιατρικοί, αλλά για ν’ αποφευχθούν οι πόνοι της γέννας, απ’ τις γυναίκες. Έκφανση, βεβαίως, και αυτή, της σύγχρονης (ιδίως!) τάσης όλων μας, που μάλιστα αναγάγαμε σε “ιδανικό”, της “ήσσονος προσπάθειας”… Μόνο που, όπως μας λένε, επίσης, οι ίδιοι οι γιατροί, σε περιπτώσεις γέννας με καισαρική τομή, στη συνέχεια επιτρέπονται άλλες δύο ή τρεις, το πολύ, ακόμα γέννες. Ένας περιορισμός που δεν υπάρχει, βέβαια, προκειμένου για φυσιολογικούς τοκετούς…

Να είναι αυτή, άραγε, μια ένδειξη ή μια απόδειξη, πως η άρνηση του πόνου, περιορίζει τα αποτελέσματα που θα πρέπει ν’ αναμένουμε;…

Υ.Γ. (κοινό υστερόγραφο για όλες τις σημερινές αναρτήσεις μου στα 4 ιστολόγιά μου): Το θέμα “Πόνος, θλίψη κ.λπ.” απασχολεί σήμερα όλα μου τα ιστολόγια. Συγκεκριμένα:

α) Στο αρχικό - βασικό μου ιστολόγιο, το “Seagull”, ανάρτησα ένα σημερινό (“πουρνό –πουρνό”…) κείμενό μου, με τίτλο “Πόνος, μόχθος, κόπος… Δάκρυ και Ιδρώτας…”, εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2009/01/blog-post_29.html

β) Στο “Σπουργίτι” μου ανάρτησα ένα αρκετά παλιό κείμενό μου, για “τον Πόνο και το Κλάμα”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/01/blog-post_29.html

γ) Στο “Eagle” μου ανάρτησα μια παραβολή για τη θλίψη στη ζωή μας, με τίτλο “Το πολύτιμο πετράδι”, από ένα παλαιό βιβλίο του Κωνσταντίνου Κούρκουλα με τίτλο “500 πετράδια”, εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/01/blog-post_29.html

δ) Και, τέλος, στην “Κλέφτρα Κίσσα”, σήμερα ανάρτησα το “Πόνος” από το blog “Aqua” [εδώ: http://kleftrakissa.blogspot.com/2009/01/blog-aqua.html] και χθες ένα άλλο κείμενο, με τίτλο “Κουβεντιάζοντας με τον πόνο” από το blog “Lockheart” του e-φίλου Σπύρου [εδώ: http://kleftrakissa.blogspot.com/2009/01/blog-lockheart_28.html]

Υ.Γ.-2: Στο θέμα του πόνου προφανώς θα επανέλθω, αργά ή γρήγορα, διότι είναι, θαρρώ, απ’ τα σπουδαία, απ’ τα κορυφαία στη ζωή μας…

Βάτραχοι… Και μεταμορφώσεις τους σε πρίγκιπες!...

Δεν ξέρω πώς και γιατί, αλλά πάντως είναι γεγονός ότι κυκλοφορούν πολλοί μύθοι κι αλληγορίες που ενώ αναφέρονται κατά βάθος σε ανθρώπινες αντιδράσεις και συμπεριφορές, εμφανίζονται με την μορφή μύθων που, τάχα, έχουν να κάνουν με βατράχους.

Ήδη, στο ένα μου ιστολόγιο, το Eagle, έχω αναρτήσει δυο τέτοιους μύθους… […και, συγκεκριμένα, την “Αλληγορία των βατράχων” (http://eaglestefanos.blogspot.com/2008/09/blog-post_08.html) και, ιδίως, προσφάτως, “Το βατραχάκι που δεν ήξερε ότι (θα) βραζόταν” (http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/01/blog-post.html), εκ των οποίων τη δεύτερη τη συνιστώ ανεπιφύλακτα! Τώρα αμέσως, μην τυχόν και ξεχαστείτε!... Είστε μόνο ένα “κλικ” μακριά: http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/01/blog-post.html]

Πέραν τούτων, όμως, όπως γνωρίζουμε όλοι, βεβαίως, και σας θυμίζω, υπάρχουν κι εκείνα τα παραμύθια που μιλάνε για πρίγκιπες μεταμορφωμένους, πάλι σε βατράχους… Που αρκεί ένα φιλί κάποιας που θα τους αγαπήσει, έτσι όπως είναι, και όταν πια θα τους φιλήσουν, παίρνουν ξανά την αρχική τους τη μορφή, την πιότερή τους χάρη…

Δεν ξέρω πώς και γιατί αυτή η ιδιαίτερη συμπάθεια προς τους βατράχους… Δεν ξέρω τι μπορεί να συμβολίζει ο βάτραχος… [Διότι, αναμφίβολα, τα σύμβολα και οι συμβολισμοί έχουν, πάντα, ιδιαίτερη αξία, σημασία και βαρύτητα…] Νομίζω πως πρέπει να το ερευνήσω, να το ψάξω…

Για την ώρα, πάντως, το όλο θέμα, μου θύμησε ένα βιβλίο που διάβασα παλαιότερα, με τίτλο “Από βάτραχος πρίγκιπας… και τούμπαλιν”… Ενδιαφέρον, στο περιεχόμενό του, βιβλίο. Δεν θυμάμαι, βέβαια, και δη με λεπτομέρειες, ό,τι έγραφε, πάντως αναφερόταν στο πώς μπορούμε να μεταμορφώσουμε τον χαρακτήρα μας… κι από “βάτραχοι” να γίνουμε, πάλι(;) “πρίγκιπες”… να μεταμορφωθούμε!...

Μια τέτοια “μετα-μόρφωση” δεν είναι αποκλειστικά και μόνο θέμα μόρφωσης. Η μόρφωση, σκέτη, όσο πολλή κι αν είναι, οδηγεί, συνήθως σε παρα-μόρφωση: Σ’ έναν βάτραχο υδροκέφαλο, δηλαδή με κεφάλι φουσκωμένο από πολλές γνώσεις, που, όμως, παραμένει βάτραχος… που ενώ παλαιότερα κρόαζε απλώς, τώρα κροάζει “είμαι ένας μορφωμένος βάτραχος”!... Ενδεχομένως, μάλιστα, σε διάφορες γλώσσες… (…ανάλογα με τις γνώσεις του…)

Η μεταμόρφωση, λοιπόν, εστιάζεται και οφείλεται στη συνειδητοποίηση (των) πραγμάτων, στην αλλαγή νοοτροπίας, συμπεριφοράς, χαρακτήρα…

Μόνο τότε μπορούμε να… εξανθρωπιστούμε….

Πρώτο βήμα σ’ αυτή (ή: γι’ αυτή) τη μεταμόρφωση είναι η συνειδητοποίηση του ποιοι είμαστε και του τι θέλουμε να γίνουμε. Είμαστε άλογα φοβισμένα βατράχια, που βουτάμε στους βάλτους, που θέλουμε να σταθούμε στα πόδια μας και ν’ αποκτήσουμε λόγο και λογική…

Το κύριο χαρακτηριστικό των βατράχων είναι ο φόβος και η αυτοματοποιημένη – μηχανική - φοβική αντίδρασή τους να φεύγουν μπροστά στον πρώτο κίνδυνο και να βουτάνε στον βάλτο τους, που τους προσφέρει προστασία… Ο “βάλτος” δεν επιλέγεται τυχαία. Κρύβει (κι αυτός!) συμβολισμούς!... Βάλτος σημαίνει, για όλους μας, ακίνητα νερά. Συνήθως και ακάθαρτα νερά, μουχλιασμένα (όπως κάθε τι που δεν κινείται…). Η έννοια “βάλτος” μπορεί να παραπέμπει και στο υποσυνείδητο και το ασυνείδητο….

Δεύτερο μεγάλο βήμα για μια μεταμόρφωση είναι η αντίσταση στο φόβο και στη φυγή. Η φυγή δεν είναι λύση. Είναι προς όφελός μας να σταθούμε απέναντι στο φόβο / στους φόβους μας, να τους γνωρίσουμε, γιατί μόνο έτσι μπορούμε να τους αντιμετωπίσουμε και να τους σκοτώσουμε…

Σ’ ένα μεταγενέστερο βήμα θα πρέπει να σταθούμε, “ενώπιοι ενωπίοις”, απέναντι σ’ αυτόν / αυτήν που, τελικά, θα μας μεταμορφώσει.

Άνθρωπος θα’ναι αυτός, μια γυναίκα; [Είναι τυχαίο, άραγε, που γι’ αυτόν τον ρόλο του παραμυθιού επιλέγεται γυναίκα;…] Μπορεί. Ένας άνθρωπος μπορεί, πράγματι, να μας μεταμορφώσει. Σε πολλές και διαφορετικές περιπτώσεις, σε διαφορετικές φάσεις της ζωής μας: Η δασκάλα των παιδικών μας χρόνων, που από “κούτσουρα απελέκητα”, από φοβισμένα νήπια, θα μας μεταμορφώσει, με τον χρόνο και με την αγάπη της, σε ολοκληρωμένους ανθρώπους… Ή η αγαπημένη των εφηβικών μας χρόνων και ερώτων, που από παιδιά θα μας μεταμορφώσει σε άνδρες… Ή, πάλι, η ώριμη αγάπη μιας γυναίκας, που είναι ικανή να μας κάνει να νιώσουμε (και να γίνουμε!...) “άλλος άνθρωπος”!...

Η γυναίκα του παραμυθιού, όμως, που μας δίνει το φιλί της μεταμόρφωσής μας, μπορεί να σημαίνει, σε επίπεδο συμβολικό, μπορεί να είναι, δηλαδή, μια ιδέα: Ένας σκοπός κι ένα νόημα ζωής για εμάς! Διότι όταν βρούμε έναν τέτοιο σκοπό κι ένα νόημα, αν τ’ αγαπήσουμε και, αντίστοιχα, μας αγαπήσει, τότε, πράγματι, μπορούμε να μεταμορφωθούμε!... Τότε ναι, μπορούμε να γίνουμε άνθρωποι!...

Η γυναίκα που θα μας δώσει το κρίσιμο φιλί, το “φιλί της ζωής” (κυριολεκτικά!.....) μπορεί, τελικά, να μην είναι άλλη από την ίδια τη ζωή!... Τι πιο “φυσικό” (και τι πιο “παραμυθένιο”!...) να σου δίνει το φιλί της ζωής η ίδια η ζωή!...

…Και πάνω που σκεφτόμουν αυτγά… κι ενώ είχα κι άλλα να γράψω σχετικά… συνειδητοποίησα ότι υπάρχουν κι άλλα παραμύθια με παρόμοιες συμβολισμούς, όπως, για παράδειγμα, αυτό με την “Πεντάμορφη και το Τέρας”. [Τέρας εγώ;!...] Και όχι μόνο αυτό, βεβαίως…

Αλλά γι’ αυτά ή/και για άλλα παραμύθια θ’ ασχοληθώ, ίσως, μιαν άλλη φορά… Ή, ίσως, πολλές άλλες φορές…

…Διότι, καθώς θα έχετε αντιληφθεί ίσως…

…μ’ αρέσουν τα παραμύθια…

…και ιδίως οι συμβολισμοί τους…

[…όσους μπορεί ν’ αντιληφθεί ο καθένας μας, ανάλογα με πολλούς παράγοντες που τον αφορούν και σχετίζονται με τον ίδιο….]

Εσείς ίσως θα δώσετε μιαν άλλη ερμηνεία στα ίδια παραμύθια, μιαν άλλη εξήγηση…

Εγώ είμαι ένας… [….χμ… τι παραμύθι να σας πω πάλι;….] …είμαι ένας παπούς που του αρέσει να λέει παραμύθια… (...και ιστορίες αγάπης!...)

…κι αυτό μ’ έχει κάνει (ή μ’ έχει αφήσει ακόμα…) παιδί!

Μακάρι… οι “Μακαρισμοί” να μας οδηγήσουν… στο νησί των Μακάρων

Προσφάτως, ο e-φιλος Σπύρος ανάρτησε στο ιστολόγιό του “Lockheart” τους “Μακαρισμούς”, θυμίζοντάς μου την παλιά μου επιθυμία και πρόθεση να αναρτήσω στο εκ των ιστολογίων μου “Eagle” ολόκληρη την “Επί του Όρους Ομιλία” (στην οποία, όπως είναι γνωστό, περιέχονται και οι “Μακαρισμοί”), ένα από τα πιο σπουδαία κομμάτια της Αγίας Γραφής.

Κι εκεί, λοιπόν, που χθες ασχολιόμουν με την προετοιμασία της ανάρτησης αυτής, πληροφορήθηκα, συμπτωματικά, ότι σήμερα γιορτάζει ένας από τους πολλούς Άγιους Μακάριους που τιμά η χριστιανική εκκλησία.

Θεώρησα τη σύμπτωση ως… οιωνό [Τα πουλιά έχουν, όπως γνωρίζετε, ήδη από την αρχαιότητα, ιδιαίτερη σχέση με την “οιωνοσκοπία” κι εγώ έχω… πολλά πουλιά να θρέψω (Seagull, Eagle, Σπουργίτι, Κλέφτρα Κίσσα)] κι έτσι αποφάσισα ότι η συγκεκριμένη ανάρτηση, της “Επί του Όρους Ομιλίας” πρέπει να γίνει σήμερα [βλέπε εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/01/blog-post_19.html], αλλά και να ασχοληθώ με κάποιες ετυμολογικώς συγγενείς των “μακαρισμών” λέξεις…

“Μακαριότητα” είναι “η ευτυχία, η πλήρης ευδαμονία, ο άνευ ενοχλήσεων βίος”, κατά το λεξικό, και, ειρωινά, “η πλήρης αδιαφορία, η έλλειψη πνευματικών ανησυχιών, η απραγμοσύνη”.

Μακάρι [“άκλιτος λέξις της νεοελληνικής σημαίνουσα ευχήν: είθε, άμποτε”] να μην είναι αλήθεια, μακάρι να κάνω λάθος, αλλά πολύ φοβάμαι πως στις ημέρες μας επικρατεί, όχι ειρωνικά, αλλά ως ιδανικό και ως ευκτέα κατάσταση, η δεύτερη από τις παραπάνω ερμηνείες, δηλαδή… “η πλήρης αδιαφορία, η έλλειψη πνευματικών ανησυχιών, η απραγμοσύνη”.

“Σε μακαρίζω για την αδιαφορία σου” ακούμε συχνά και μ’ αυτή τη φράση επικρίνουμε τους άλλους, πλην όμως, στην πράξη, την ίδια “μακάρια” αδιαφορία δείχνουμε κι εμείς προς τους άλλους ή απέναντι στις καταστάσεις [“των οικιών ημών εμπιμπραμένων ημείς άδομεν” μακαρίως…] και ουδόλως προχωράμε σε αυτοκριτική μας γι’ αυτό…

“Μακάριοι οι κατέχοντες…” λέμε, οι περισσότεροι. “…οι έχοντες και οι κατέχοντες”!... Οι έχοντες και κατέχοντες υλικά και μόνο αγαθά, κατά την κοινή και ευρέως διαδεδομένη αντίληψη. Ευτυχισμένοι, με άλλα λόγια, μπορεί να είναι (μόνο;!...) όσοι έχουν πλούτη. Και δόξα και ισχύ, κάθε είδους. Αυτοί, αντιστοίχως, είναι και οι στόχοι μας, η επιθυμία μας, ο σκοπός της ζωής μας [αφού “όπου ο θησαυρός ημών, εκεί και η καρδία ημών”]. Και, σχεδόν αυτονοήτως, σε θέματα πνευματικής και ηθικής καλλιέργειας και προόδου “κοιμόμαστε μακαρίως”….

Κοιμόμαστε “ύπνο βαθύ” και ήδη “κοιμόμαστε όρθιοι”… αφού, καθώς προκύπτει, δυστυχώς ουδόλως διδασκόμαστε και παραδειγματιζόμαστε από δεκάδες [αν όχι εκατοντάδες, χιλιάδες ή μυριάδες…] περιπτώσεις, διαχρονικά….

…Αρχής γενομένης [τρόπος του λέγειν… τρόπον τινά…] από τον πάμπλουτο και ισχυρό βασιλέα Κροίσο, ο οποίος, επιδεικνύοντας με υπερηφάνεια τους θησαυρούς του, θεωρούσε τον εαυτό του ευτυχή, δηλαδή μακάριο, για να εισπράξει από τον σοφό Σόλωνα το περίφημο σχόλιο – κόλαφο “μηδένα προ του τέλους μακάριζε” και, αργότερα [σε επιβεβαίωση αυτής της ρήσης – πρόβλεψης του Σόλωνα], πολλούς ισχυρούς κολάφους [“χαστούκια”…] από την ίδια τη ζωή!... [Θυμίζω ότι όταν, ηττημένος από τον βασιλιά της Περσίας Κύρο και έχοντας χάσει όλη του την περιουσία και την ισχύ, ανέβαινε προς την πυρά, έχοντας καταδικαστεί σε τέτοιο φριχτό θάνατο, ανεφώνησε “Σόλων, Σόλων, Σόλων!”, δηλαδή, με άλλα λόγια, “στερνή μου γνώση, να σε’χα πρώτα”… Μια κραυγή αγωνίας και σοφίας, που, όμως, δεν ακούγεται μέχρι τις ημέρες μας, από τα δικά μας αυτιά…]

Και βεβαίως, επαναλαμβάνω, η Ιστορία μας παρέχει άφθονα αντίστοιχα ή παρόμοια παραδείγματα [που θα ήταν άσοφο να τα χαρακτηρίσουμε υποτιμητικά και περιφρονητικά “ιστορίες!...” ή/και “παραμύθια!...”]. Τόσο παλαιότερα, όσο και στο πρόσφατο παρελθόν, αν όχι και στο παρόν!...

Η μακαριότητα, η ευτυχία [της οποίας το εννοιολογικό περιεχόμενο, πάντως, δεν μπορεί να είναι αντικείμενο της παρούσας μου ανάρτησης, καθώς χρειάζονται πάμπολλες αναρτήσεις μου για να πραγματευθώ ένα θέμα για το οποίο έχουν χυθεί “ποταμοί μελάνης”… και δακρύων… και ιδρώτα… από καταβολής κόσμου μέχρι σήμερα…] είναι η θεμιτή επιδίωξη κάθε ανθρώπου [και κάθε κοινωνίας!] για τη ζωή του ίδιου, των οικείων του και των γνωστών και φίλων του. Για την παρούσα ζωή, βεβαίως, και όχι μονάχα για την μέλλουσα, όπως θεμιτώς επιλέγουν και θεωρούν ως προτεραιότητα πολλοί και όπως θα μπορούσε να κατανοήσει κάποιος ότι εννοώ, λόγω της αναφοράς μου, λίγο παραπάνω, στη φράση “μηδένα προ του τέλους μακάριζε”.

Όχι, λοιπόν, για μένα ευτυχισμένοι δεν είναι μόνον οι… μακαρίτες! Ευτυχισμένοι – μακάριοι μπορεί να είμαστε (και) εν ζωή, αρκεί να το πάρουμε απόφαση… αρκεί να επιλέξουμε να είμαστε ευτυχισμένοι!...

Τα υλικά αγαθά, η δόξα, η εξουσία, ο πλούτος, το χρήμα, δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, “αναγκαία ή/και ικανή συνθήκη” για την ευτυχία. Θα θυμάστε, άλλωστε, πιστεύω, την κινέζικη παροιμία για το τι μπορεί να αγοράσει κανείς με το χρήμα και τι δεν μπορεί να αποκτήσει μ’ αυτό [Όσοι θέλουν, μπορούν να το θυμηθούν διαβάζοντας εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/01/blog-post_14.html (“Τί μπορείς και τί δεν μπορείς να αγοράσεις με το χρήμα”)].

Η Αγία Γραφή, στους προαναφερθέντες “Μακαρισμούς” της “Επί του Όρους Ομιλίας” του Ιησού Χριστού, προβάλλει – προτείνει κάποιες ιδιότητες που θα πρέπει να αποκτήσει και να έχει κάποιος άνθρωπος για να κερδίσει την μακαριότητα και δη (επιμένω!) όχι στην μέλλουσα ζωή, αλλά και [τουλάχιστον ως πρόγευση της μέλλουσας ζωής, κατά τους θεολόγους] ήδη στην παρούσα ζωή: Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι, οι πενθούντες, οι πραείς, οι πεινώντες και διψώντες την δικαιοσύνη και οι καταδιωκόμενοι εξαιτίας αυτής, οι ελεήμονες, οι καθαροί τη καρδία, οι ειρηνοποιοί, οι πτωχοί, οι πεινώντες, οι κλαίοντες, οι δεινοπαθούντες εξαιτίας της αφοσίωσης στον Ιησού Χριστό…

Όποιοι τυχόν δεν συμφωνούν, εκ πεποιθήσεως ή διότι θεωρούν τα παραπάνω ξεπερασμένα ή ατελέσφορα ή διότι δεν θέλουν να αποκαλούνται και να θεωρούνται “Χριστανοί”, εξυπακούεται πως μπορούν ν’ αναζητήσουν την ευτυχία – μακαριότητα μέσω άλλων δρόμων…

…Ούτως ή άλλως κι αυτοί εκ των “Χριστιανών” που θεώρησαν ή θεωρούν τα παραπάνω ως χρυσούς κανόνες, “μαγικούς”, “τυπικούς” και μηχανιστικά απαρέγκλιτους, είναι βέβαιο πως επίσης δεν πρρόκειται να συναντήσουν την μακαριότητα, όσο κι αν τους ακολουθούν, ιδίως δε κατ’ επιλογήν και μεμονωμένα…

Η Ιστορία (και η εποχή μας!) είναι γεμάτη από Δασκάλους και δασκάλους, μύστες και μυστικιστές, γκουρού και γιόγκι, ιδρυτές θρησκειών και σεκτών ή κινημάτων, θεωρητικούς και φιλοσόφους, ψυχολόγους και ψυχαναλυτές, συγγραφείς και φλύαρους… και “ένα σωρό άλλους”, που έχουν προτείνει “ένα σωρό άλλους” (ή/και τους ίδιους, εν πολλοίς, με διαφορετικά λόγια) κανόνες και “οδηγίες” για το πώς μπορούμε να φθάσουμε στην ευτυχία που όλοι μας ποθούμε, δηλαδή, με άλλα λόγια, να φθάσουμε “στο νησί (ή στα νησιά) των Μακάρων”.

Θυμίζω ότι κατά τη Μυθολογία “αι Μακάρων νήσοι” ήταν “φανταστικαί νήσοι, ένθα μετέβαινον αι ψυχαί των ηρώων και άλλων επιφανών ανδρών” ή, κατ’ άλλη άποψη και εκδοχή, “τόπος των όλβιων ηρώων, οι οποίοι δεν αποθνήσκουν, αλλ’ εξακολουθούν να ζουν εις τας νήσους αυτάς” ή, πάλι, τα νησιά όπου έρχονται “άπαντες οι ζήσαντες ενάρετον βίον” κ.λπ. Ενώ, όμως, υπάρχουν αναφορές για τα νησιά αυτά σε πάμπολλους αρχαίους συγγραφείς, οι απόψεις περί αυτών διαφέρουν και ποικίλλουν. Όπως, αντίστοιχα, διαφέρουν οι απόψεις των μεταγενέστερων συγγραφέων, μελετητών, γεωγράφων κ.λπ., για το πού ακριβώς εντοπίζονται, γεωγραφικά [π.χ. Μαδέρα ή Κανάριοι νήσοι]. Υπάρχει μάλιστα και η άποψη [στον Ηρόδοτο] ότι δεν είναι νησί ή νησιά μέσα σε θάλασσα, αλλά “όασις θεσπεσία επί αιχμηροτάτης ξηράς… απέχουσα τραχείαν διαμέσου της της άμμου οδοιπορίαν επταήμερον από των Θηβών της Αιγύπτου, η ταυτότης της οποίας δεν εξηκριβώθη”…

Οι τόσες αναφορές, αλλά και οι διαφορετικές σχετικές απόψεις θα μπορούσαν, κάλλιστα, να θεωρηθούν ως ένδειξη των διαμετρικά αντίθετων και, πάντως, διαφορετικών απόψεων για το πού μπορούμε να βρούμε την ευτυχία…

Κι αν δεν γνωρίζουμε πού είναι η ευτυχία [:η/οι Μακάρων νήσος/νήσοι ή όαση…] πώς μπορούμε να φθάσουμε εκεί [διά θαλάσσης ή διά ξηράς;…] και με τι πυξίδα;…

…Ίσως μόνο “πετώντας” πάνω από ξηρές και θάλασσες…

[…θα σας πει κάποιο “πουλί” από αυτά που φτερουγίζουν στον ιστοχώρο….]

…ίσως μόνο έτσι θα μπορέσουμε, κάποτε, ν’ανακαλύψουμε τον τόπο των Μακάρων…

Υ.Γ.: Μακάρι!...

Μες στη μέση του χειμώνα ονειρεύτηκα… χιόνι!... (…κι ύστερα σκεφτόμουν το όνειρο και το χιόνι…)

…Στο όνειρό μου, απόψε, είδα χιόνι. Είδα, απ’ όσο θυμάμαι, πως ήμουν σ’ ένα δωμάτιο και ξαφνικά διαπιστώνω… νιώθω περισσότερο… πως η κλειστή κουρτίνα μου κρύβει τη θέα μιας χιονοθύελλας […τρόπος του λέγειν… περισσότερο έμοιαζε να πέφτει πυκνό χιόνι και να φυσάει αρκετά…]. «Χιονίζει. Και μάλιστα πυκνά! Σαν χιονοθύελλα!» φωνάζω στην παρέα μου [Μία; Ένας; Πολλοί;… δεν ξέρω, αυτό δεν το είδα στο όνειρο…] Και τρέχω κι ανοίγω την κουρτίνα για να χαρώ το θέαμα…

Τρέξτε, λοιπόν, κι εσείς ονειροκρίτες, καζαμίες, να (μου) εξηγήσετε το όνειρο… Κι εσείς, ψυχολόγοι και ψυχαναλυτές, πείτε μου… Ίσως φταίει που έφαγα βαριά χθες το βράδυ (κι οι ειδικοί λένε να το αποφεύγουμε…). Ίσως να φταίει, πάλι, που χθες, πριν ξαπλώσω, διάβαζα Φρόυδ, ψυχανάλυση… (…και μου ’πεσε κι αυτό βαρύ!...) Ίσως πάλι να φταίει [σας λέω εγώ όλα κάποια ενδεχόμενα, κι εσείς αποφασίστε, ανάλογα με την επιστημοσύνη σας…] πως μου έχει λείψει πολύ το χιόνι, τελευταία [Διευκρινίζω, πάντως, πως δεν το σκεφτόμουν… δηλαδή δεν μου συνέβη να το σκέφτομαι, συνειδητά, να το επιθυμώ… Όχι πως κατά βάθος δεν το ήθελα…]. Να μην ξεχάσω να σας πω (γιατί κι αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο για εσάς, τους ειδικούς…) πως τις προάλλες, πριν από καμιά εβδομάδα περίπου, έγραψα ένα κείμενο, άσχετο [δηλαδή δεν είχε καμιά σχέση με το χιόνι! τη γλώσσα αφορούσε, τον πλούτο και την αξία της…], όπου μεταξύ άλλων έκανα και μια απλή αναφορά στο ότι, απ’ ό,τι έχω ακούσει, οι άνθρωποι του Βορρά, της Αλάσκας νομίζω, έχω ακούσει πως έχουν αρκετές δεκάδες διαφορετικές λέξεις (ίσως πάνω από πενήντα, αν θυμάμαι καλά) για να περιγράψουν το χιόνι: Χιόνι πυκνό, χιόνι αραιό, χιόνι που πέφτει πλάγια και στριφογυρίζει, χιόνι στρωμένο έτσι ή αλλιώς… δεν πάει καν ο νούς μου πόσες διαφορετικές περιπτώσεις και καταστάσεις ένιωσαν την ανάγκη να περιγράψουν και να ονοματίσουν, γιατί τις έχουν βιώσει κι έχουν τις εμπειρίες τους μες στη ζωή τους… τόσες πολλές λέξεις γι’ αυτό που εμείς (με τις δικές μας σχετικές, δηλαδή φτωχές, εμπειρίες….) τις αποκαλούμε μόνο με μία λέξη: «χιόνι»… [Η αξία και η σημασία της γλώσσας, του πλούτου της, για να εκφράσει εμπειρίες και συναισθήματα…]

…Δεν ξέρω πόση ώρα διήρκεσε η χιονοθύελλα… χμ… στο όνειρό μου… (Οι επιστήμονες οι ειδικοί λένε πως τα όνειρα δεν διαρκούν παρά μερικά δευτερόλεπτα…) Αυτό που μπορώ να σας διαβεβαιώσω, πάντως, είναι πως όταν πια το πρωί ξύπνησα… το είχε στρώσει!... Όχι έξω από το σπίτι. Ούτε μέσα στην ψυχή μου (μην σας περάσει τέτοια ιδέα και οδηγηθείτε σε λανθασμένα συμπεράσματα…) «Το είχε στρώσει» μέσα στο μυαλό μου!.... Δηλαδή, με άλλα λόγια, το μυαλό μου ήταν γεμάτο με τη σκέψη, με την ιδέα του χιονιού… […και γι’ αυτό προτίμησα να κρατήσω τα βλέφαρά μου κλειστά, για ν’ απολαμβάνω αυτή τη θέα του μυαλού, αυτής της σκέψης… γιατί αν τ’ άνοιγα ίσως η σκέψη… (χμ… η «θέα» θα έλεγα καλύτερα…) θα χανόταν… Θα ήταν σαν να έκλεινα (διότι οι περιπτώσεις είναι «αντιστρόφως ανάλογες»…) τις κουρτίνες και έχανα το μαγικό θέαμα…

…Σκεφτόμουν, λοιπόν… σκεφτόμουν εμένα… (ή και όλα τα παιδιά…) που δεν τους αρκεί να χαζεύουν μέσ’ απ’ το παράθυρο… μα τρέχουν κι ανοίγουν την πόρτα… για να χωθούν στο χιόνι… να τρέξουν πάνω σ’ αυτό.. να παίξουν… να το νιώσουν μ’ όλες τις αισθήσεις… (χμ… για την όσφρηση και για την ακοή θα πρέπει να επανέλθω, αναλυτικότερα…)

…Με έβλεπα, λοιπόν, πίσω από τα κλειστά μου βλέφαρα πάντα (!...), να έχω μεν ανοίξει την πόρτα, αλλά για αρκετή ώρα, να μην τρέχω να το πιάσω, να τ’ αγγίξω, να φτιάξω χιονάνθρωπο, να μην τρέχω πάνω σ’ αυτό, να μην παίζω μ’ αυτό… (…άλλωστε, σας θυμίζω, δεν είμαι δα πια παιδί…), μα να στέκομαι (τουλάχιστον στην αρχή…) και να το θαυμάζω, να το απολαμβάνω με τα μάτια… μα και, μες στην απόλυτη σιωπή και ησυχία, να το απολαμβάνω ακόμα και με την ακοή… (μια εμπειρία που τα παιδιά… ή τουλάχιστον για να είμαι απόλυτα ακριβής: εγώ ως παιδί δεν την είχα νιώσει ποτέ… μες στις φωνές… μες στις χαρές και στα παιχνίδια με το χιόνι…). Αλήθεια… εσείς έχετε σταθεί ποτέ σ’ ένα τέτοιο τοπίο (ή, ακόμα καλύτερα, έχετε ξαπλώσει πάνω στο χιόνι…), τελείως σιωπηλοί κι ακίνητοι… να ζήσετε την εμπειρία μιας χιονονιφάδας, απ’ τις τελευταίες που ξέμειναν, να ακουμπάει ελαφρά – ελαφρά («ελαφροπατώντας»…) το έδαφος (λες και θέλει να περάσει απαρατήρητη η καθυστερημένη άφιξή της… μη τυχόν και την ρωτήσουν οι υπόλοιπες «πού χάζευε» ή τι άλλο έκανε τόση ώρα που έπεφτε….)

Οι ειδικοί, οι ψυχολόγοι… θα έχουν ήδη αρκετό υλικό για τη δουλειά τους, για το ψυχογράφημά μου: Αυτή η διαφορετική αντίδραση που ήδη επεσήμανα (πως δηλαδή αντί να τρέξω, αυθόρμητα, έστω και μες στη σκέψη μου, να πιάσω και να παίξω και να χωθώ στο χιόνι… καθόμουνα για ώρα και απλά το απολάμβανα με τα μάτια…), το νιώθω πως θα είναι γι’ αυτούς υλικό πολύτιμο… θα ’χουνε βγάλει τα σημειωματάριά τους και θα γράφουν… θα ’χουν αρχίσει να λένε και να σχολιάζουν… [Ειλικρινά θα ήθελα πολύ να τους ακούσω… Να βοηθηθώ με τις γνώσεις τους, να νιώσω και να καταλάβω περισσότερο τον εαυτό μου… Σχεδόν ακούω ήδη στα αυτιά μου, με ιδιαίτερη χαρά, μια φίλη μου καλή κι αγαπημένη, που εδώ και χρόνια έχει αναλάβει, άτυπα, αυτόν τον ρόλο και μου/με σχολιάζει… στα καλώς και στα κακώς «κείμενα»… κι αυτό με κάνει να την αγαπώ περισσότερο…]

Για τους ψυχαναλυτές, ειδικότερα, οφείλω και κάτι ακόμα, ίσως: Να προσπαθήσω να εξηγήσω τι σημαίνει για μένα το χιόνι. Τι αντιπροσωπεύει. Ως ιδέα! Τι συμβολίζει, για μένα… (Σε εμένα το οφείλω, κατ’ αρχάς. Εγώ ο ίδιος θα ήθελα, πρωταρχικά, να το κάνω… Σε μια προσπάθεια αυτογνωσίας…) Δύσκολο να το κάνω… Πολλές φορές το έχω επιχειρήσει στο παρελθόν. Και πάντα έχω αφήσει την προσπάθεια στη μέση, λειψή… (Όπως και τώρα …) Διότι, βέβαια, δεν ισχυρίζομαι πως πέτυχα τον στόχο, την επιθυμία μου: την Αυτογνωσία…

Το χιόνι, λοιπόν, για μένα, αντιπροσωπεύει κάτι μαγικό… Πέφτει από ψηλά [κάθε τι είναι σημαντικό, ακόμα και οι λεπτομέρειες…], απ’ τον κόσμο των ιδεών και των πνευμάτων, και αλλάζει την όψη σε κάθε τι που αγγίζει… Καταργεί τις γωνίες και στρογγυλεύει τα αντικείμενα, θαρρείς με μια «σοφία»… Δεν είναι τυχαίο, το δίχως άλλο, που είναι λευκό… το χρώμα που περιέχει όλα τα άλλα χρώματα… (Σε καμιά περίπτωση δεν θα μπορούσε να ’ταν μαύρο… έτσι νομίζω… έτσι νιώθω…) Καλύπτει σχεδόν ομοιόμορφα όχι μόνο τα όμορφα, μα και τα άσχημα… Και τα καλύπτει, τα κρύβει… (…ακόμα και τους σωρούς των σκουπιδιών, τους εξαφανίζει… μαγικά….) Χαρίζει σε όλα κάτι το άυλο… Και μια αγνότητα…

…Μ’ αρέσει να βλέπω πατήματα πάνω στο χιόνι το παχύ… Μα δεν μ’ αρέσει, μ’ απωθεί, όταν κάποιοι άγαρμπα το ποδοπατούν… και βίαια το λιώνουν… Κι εκεί που ειλικρινά δακρύζω, ήδη από παιδί, μα και τώρα ακόμα, είναι όταν λιώνει, ξεχασμένο πια και περιφρονημένο (μετά την πρώτη αίσθηση και την ομορφιά που μας χάρισε…), ενδεχομένως δε θεωρούμενο και «εμπόδιο» στις εργασίες και στις μετακινήσεις μας… και λιώνει λασπωμένο και βρώμικο πια…

[Υ.Γ. Ώρα να σηκωθώ πια απ’ το κρεβάτι… απ’ το «ντιβάνι»… Ευχαριστώ πολύ, κύριε Φρόυδ και μίστερ Γιάλομ…]

«Ξεκίνησε ως παραμύθι για παιδιά. Εξελίχθηκε σε “μουρμούρα” για μεγάλους…»

…Θέλω… μου ήρθε… να γράψω ένα παραμύθι… Τι παραμύθι δηλαδή… Ιστορία κανονική θα είναι, διήγημα “με τα όλα του”, οι αναμνήσεις μου απ’ όταν ήμουν παιδί… μα που όταν θα το διαβάσουν τα σημερινά παιδιά… [χμ…. αν το διαβάσουν ποτέ… θα πρέπει να το εκδώσω σε cd-rom, αρχείο για computer…] σίγουρα θα τους φανεί για παραμύθι… “Αυτά τα πράγματα δεν γίνονται” θα σκεφθούν και θα πουν, “και συνεπώς πρόκειται για παραμύθι”….

…Θέλω να σου γράψω, να σου πω για έναν τόπο που δεν είναι, όπως τώρα, αστραφτερός και γυαλιστερός, περιποιημένος και τακτοποιημένος… Οι δρόμοι δεν είναι στρωμένοι με άσφαλτο… το τσιμέντο και οι πλάκες πεζοδρομίου δεν κάλυπταν κάθε σημείο αυτής της πόλης… Σου μιλώ για δρόμους χωμάτινους [λιγότερο “ανθρώπινους” για κάποιους… περισσότερο “ανθρώπινους” για κάποιους άλλους…]. Σου μιλώ για αλάνες το ίδιο χωμάτινες… Χωμάτινες μόνο το καλοκαίρι, δηλαδή, γιατί απ’ το φθινόπωρο και μετά [“φθινόπωρο” λέγαμε, τότε, μια εποχή μεταξύ καλοκαιριού και χειμώνα, που σήμερα πια δεν υπάρχει…] γέμιζαν λάσπες… γίνονταν λάσπες… και σημεία – σημεία γίνονταν λιμνούλες…

Αυτές τις λιμνούλες, που ησύχαζαν… ξάφνου τις αναστάτωνε, τις ξύπναγε απ’ τον λήθαργο, μια μπάλα… Κι από πίσω ένα τσούρμο παιδιά, σ’ ένα σύστημα ποδοσφαιρικά ήδη ξεπερασμένο [όχι τόσο από τις συμβουλές των προπονητών, μα από την ηλικία…] “όλοι επίθεση, όλοι άμυνα… όλοι με πάθος… όλοι μαζί πίσω απ’ την μπάλα…”

Συχνά κι ετούτη η κατάσταση ανατρεπόταν, πάλι το ίδιο ξαφνικά… Κι εκεί που κάποια παιδιά έτρεχαν πίσω απ’ την μπάλα… βρίσκονταν να κυνηγιούνται πια απ’ τις μανάδες τους, να τρέχουν να κρυφτούν…. “Παλιόπαιδο, δεν σου είπα να μην ξαναπαίξεις φορώντας τα σκαρπίνια σου; Κοίτα πώς τα ’γδαρες κλοτσώντας τις πέτρες! Να δούμε τι θα πεις τώρα στον πατέρα σου! Λες και δεν ξέρεις πόσο δύσκολα τα φέρνουμε βόλτα… Τι νομίζεις δηλαδή, πως είμαστε Ωνάσηδες για να σου αγοράζουμε συνεχώς καινούργια παπούτσια και μάλιστα κι εκείνες τις… πώς τις λένε;… τις ελβιέλες;…”

«Ελβιέλες», για να μαθαίνετε, παιδιά μου, ήταν κάτι πάνινα παπούτσια, τρόπον τινά αθλητικά. Αυτά που τώρα λέτε αθλητικά, τότε δεν υπήρχαν καν! Τουλάχιστον όχι για το ευρύ κοινό, μα μονάχα για τους αθλητές τους πραγματικούς και τους ποδοσφαιριστές. Αυτοί οι τελευταίοι έπαιζαν ποδόσφαιρο με μπάλα δερμάτινη [που, τότε, μόνο που τη συζητούσαμε, μόνο που την σκεφτόμασταν… “σοροπιάζαμε”…], δηλαδή μπάλα πραγματική… Διότι τότε, στην δική μας πραγματικότητα, την παιδική εκείνης της εποχής, εμείς ποδόσφαιρο παίζαμε, στην καλύτερη περίπτωση, με λαστιχένια μπαλάκια ή πλαστικές μπαλίτσες και, στις πιο συνήθεις, με μικρομεσαίες πέτρες!... Ναι, καλά διαβάσατε, δεν πρόκειται για τον “δαίμονα του τυπογραφείου”… Παίζαμε ποδόσφαιρο έχοντας αντί για μπάλα, πέτρες… Κι αυτό ήταν που έκανε πιο δύσκολη τη ζωή και την υγεία των παπουτσιών μας και, κατά πως σας είπα ήδη, πιο “δύσκολη και τη δική μας τη ζωή”, καθώς έπρεπε ν’ αντιμετωπίσουμε κατάλληλα και τους γονείς μας…

Οι γονείς μας νοούνταν, τότε, στο παιδικό μας μυαλό, ως δύο. Ως ζευγάρι. Κι έτσι, νομίζω, το γράφουν ακόμα τα λεξικά. Μόνο που τότε δεν είχες ανάγκη να πας να ανοίξεις και να διαβάσεις τα λεξικά. Το ένιωθες, το ζούσες, το βίωνες, το γνώριζες. Υπήρχαν, βέβαια, και παιδιά ορφανά. Από πατέρα ή μάνα. Κυριολεκτικά ορφανά. Όχι όπως σήμερα. Που υπάρχουν παιδιά που μεγαλώνουν σαν να είναι ορφανά, μα ούτε η κοινωνία ούτε τα λεξικά και τα βιβλία τα χαρακτηρίζουν, βεβαίως, έτσι, με μόνη εξαίρεση κάποια βιβλία ψυχολογίας και κοινωνιολογίας… Σήμερα αυτά τα παιδιά λέγονται, ιδίως μάλιστα με το κίνημα του “πολιτικώς ορθώς εκφράζεσθαι”, παιδιά εργαζόμενων γονέων… Που προσπαθούν να παντρέψουν τις δύο ετούτες ιδιότητες, του “εργαζόμενου” και του “γονέα” και, τελικά, προσκολλώνται στο πρώτο και ξεχνούν το δεύτερο… Κι όταν το ξαναθυμούνται, συνειδητοποιούν πως μπορεί να έχουν χάσει και τα παιδιά τους… […κι εκείνα, ίσως, να έχουν χάσει την παιδικότητά τους, την παιδική τους ηλικία…]

…Ξεστράτισε το παραμύθι, φοβάμαι, κι έγινε εφιάλτης, θρίλερ, μουρμούρα και γκρίνια μου….

…κι εγώ, από υποψήφιος παραμυθάς… έγινα, κατά πως φαίνεται, ένα από τα “γερόντια” του Muppet Show… που όλα τους φταίνε… που τα παλιά τα θεωρούν καλύτερα…