Καλά Χριστούγεννα! (Για μεγάλους και παιδιά)

… «Καλά Χριστούγεννα!»
Καλά… τι λέμε; Τι ευχόμαστε; Για ποια «Χριστούγεννα» μιλάμε και ευχόμαστε; Αφού τον Χριστό (κι αυτό που συμβολίζει κι αντιπροσωπεύει) τον σκοτώσαμε…
…Προ πολλού!...
…Και κάθε μέρα!...

-Έλα ρε «περίεργε» και «γκρινιάρη»! Άσε ετούτες τις φιλοσοφίες… Και πες μας πού θα πας για τα Χριστούγεννα;
Να ’ναι καλά οι εφημερίδες, τα περιοδικά και οι ραδιοφωνικές εκπομπές. Που μας προτείνουν λύσεις κι ευκαιρίες «ένα σωρό»: Ταξίδια για τις χώρες του βορά, τις χιονισμένες, μέχρι και την πατρίδα του Άη-Βασίλη (που έγινε πια, όπως άκουσα, i-Vassilis…) Ταξίδια και στους παραδείσους των αγορών: στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στο Μιλάνο ή στη Ρώμη. Και, ακόμα, ταξίδια μακρινά, εξωτικά: Πουκέ, Σεϋχέλλες, Μαλδίβες ή και Νότια Αμερική (Χιλή, Παταγωνία, ας πούμε, και Νησί του Πάσχα…)

Και πριν από αυτά, βεβαίως, «θα κάνουμε κι ένα… ταξιδάκι απ’ τα μαγαζιά, μέρες που είναι»… […ενώ τις άλλες μέρες του χρόνου…] Όλα, ντυμένα γιορτινά και καταφώτιστα, αναβοσβήνουν τα πολύχρωμα λαμπιόνια τους, λες και σου κλείνουν πονηρά, γεμάτα πειρασμούς, το μάτι… Να σε καλέσουν σ’ ένα ατέλειωτο πανηγύρι χαράς κι ευδαιμονίας…
[…Μη, μη παλιόπαιδο, μην ξεστομίσεις τίποτα περί άκρατου καταναλωτισμού, περί πανηγυριού των πολυεθνικών και των διαφημιστών «στην πλάτη μας», με το πορτοφόλι το δικό μας… -μην το πεις… πιπέρι θα σου βάλω πάλι…]
[…Κι εσύ, βλάσφημε αιρετικέ, αν τολμήσεις να μου θυμίσεις, πάλι, πως το “shopping therapy” έχει ως δεύτερο συστατικό το “therapy”… δεν το έχω σε τίποτα να σε ξαποστείλω στην πυρά…]

Κι επειδή όπως «αναμφίβολα συμφωνούμε όλοι», «αυτές οι μέρες είναι κυρίως για τα παιδιά» [κι αν το ξεχάσουμε, άλλωστε, προς στιγμής, μας το θυμίζουν συνεχώς, ασκώντας το λειτούργημά τους, οι δημοσιογράφοι!...], και βέβαια θα πάμε όλα τα παιδιά να… προσκυνήσουν στον «Σούπερ – Ντούπερ – Τζάμπο – Ουάου» ναό του Άγιου Μουστακα-Λη (μεγάλη η χάρη του!...), για να γαλουχηθούν σε αξίες και ιδανικά… (…πλαστικουριάς και χρυσόσκονης…)
Και φυσικά θα αγοράσουμε γυρνώντας (όχι από «γύφτο»!...) κι ένα δέντρο «οικολογικό» (όπως καθένας το εννοεί αυτό…), για να στολίσουμε στο σπίτι, όλοι μαζί, ως οικογένεια…

…Και θα παίξουμε… («Μαζί με τα παιδιά, θα ξαναγίνουμε παιδιά!»…) Πολλά παιχνίδια. Κάθε είδους…
…Εκτός από όσα θα «κόψει» η λογοκρισία… Ή «το πνεύμα των ημερών»…
Ο «Γκρινιάρης», για παράδειγμα, είναι απαγορευμένος. [Φαρμακόγλωσσε!]
Η «Monopoly», αντιθέτως, επιτρέπεται! Ενδείκνυται, μάλιστα, και συνιστάται, η νέα έκδοση που, καθώς είδα, κυκλοφόρησε, αυτή που αντί για χρήματα έχει πιστωτικές κάρτες… Για να μαθαίνουν τα παιδιά… Να συνηθίζουν… [Αν δεν πάψουν να ανανεώνονται με ιδέες τέτοιες, εμπνευσμένες, «παιχνίδια» όπως η «Monopoly», δεν θα ’χουν μέλλον…]
Το «Θάρρος κι Αλήθεια» επίσης επιτρέπεται. Μα μόνο με τον τρόπο που επικράτησε να παίζεται, μ’ αυτόν που συνηθίζεται… Διότι αν τυχόν αποφασίσουμε στ’ Αλήθεια να παίξουμε με Θάρρος το «Θάρρος κι Αλήθεια», τότε κι αυτό θα απαγορευτεί… (…άλλωστε θα πάψει να είναι πια παιχνίδι…)
Α, και κανένα «χαρτάκι» να παίξουμε, βεβαίως. «Για το καλό του χρόνου»… […που διαφέρει, βεβαίως, απ’ τον «κακό μας τον καιρό»…]

[Ιδέα – Πρόταση:] Για την τυχόν περίπτωση που κάποιοι πολιτικοί τυχόν καταδεχθούν να σας κάνουν την τιμή να γιορτάσουν μαζί σας, δηλαδή «κοντά στο λαό», αυτές τις μέρες (κι ιδίως αναφέρομαι δε κάποιους «μάγους» -της οικονομίας- που αντί να φέρνουν δώρα, μάλλον προτιμούν να τα παίρνουν…), προτείνω να τους «καλοπιάσετε» παίζοντας σβούρα. [Και κρατείστε σημειώσεις και στατιστικά στοιχεία για το ποιος και πόσο συχνά ρίχνουν «βάλετε όλοι» και πότε έρχεται το «πάρ’ τα όλα»!...]

Εξυπακούεται πως δεν παίζουμε (και, αντίστοιχα, δεν αγοράζουμε για τα παιδιά) παιχνίδια – όπλα. Ξεκάθαρα πράγματα! Τα όπλα είναι παιχνίδια μόνο για μεγάλους! Για άντρες!... Τα όπλα είναι σοβαρή υπόθεση. Σκοτώνουν! Δεν είναι παιχνίδια. Είναι business! Οι ψυχολόγοι το έχουν διακηρύξει με κάθε τρόπο: «Τα όπλα βλάπτουν σοβαρά τον ψυχικό κόσμο των παιδιών» [Υπάρχουν κι άλλες παραλλαγές: «Τα όπλα αποδείχνουν τον “βλαμμένο” ψυχικό κόσμο των μεγάλων» ή «Τα όπλα βλάπτουν σοβαρά και ανεπανόρθωτα την… ζωή παιδιών και μεγάλων» ή «Τα όπλα (και δη η αγορά τους) βλάπτουν σοβαρά την εθνική οικονομία» κ.λπ. κ.λπ.] Γι’ αυτό το ραδιοτηλεοπτικό συμβούλιο έχει απαγορεύσει την διαφήμισή τους!... […άσχετα αν ξέχασε ν’ ασχοληθεί με τη βία των παιδικών και νεανικών τηλεοπτικών εκπομπών και βιντεοπαιχνιδιών… Ή και τα «αποδέχεται», για να βοηθήσει την ωρίμανση των παιδιών, αφού «η βία είναι μέσα στη ζωή και πρέπει, συνεπώς, να το καταλάβουν και τα παιδιά»…]

Για τα μικρότερα παιδιά ενδείκνυνται άλλα παιχνίδια. Όπως το:
«Πού ’ν’το, πού ’ν’το το δαχτυλίδι
ψάξε, ψάξε, δεν θα το βρεις…
… Πού ’ν’το, πού ’ν’το το νόημα των Χριστουγέννων
ψάξε, ψάξε, δεν θα το βρεις…»
Καλά και Ουσιαστικά Χριστούγεννα για όλους μας!...

Υ.Γ. για τα Χριστουγεννιάτικα ταξίδια:

• Και αυτές τις ημέρες, όπως όλο τον χρόνο, κάποιοι συνάνθρωποί μας κάνουν μακρινά ταξίδια, σε παραδείσους τεχνητούς… Και φλερτάρουν με το μεγάλο ταξίδι χωρίς γυρισμό…
• Κάποιοι άλλοι ονειρεύονται και αγωνίζονται για ένα ταξίδι (χωρίς αναγκαστική επιστροφή) απ’ τις πατρίδες τους στον «παράδεισο» της Ελλάδας ή της Ευρώπης, που είναι γι’ αυτούς ισότιμο με ταξίδι απ’ τον αργό θάνατο της ανεργίας, της πείνας, της φτώχειας και της αναξιοπρέπειας, στη ζωή της ελευθερίας, της εργασίας και του αγώνα…
• Φέτος θα διαλέξω ένα ταξίδι προς τους συνανθρώπους μου…

Υ.Γ. για τον Χριστουγεννιάτικο διάκοσμο:

• Φέτος, αντί για «Αλεξανδρινές» (ή «Χριστουγεννιάτικα» λουλούδια), θα στολίσω την καρδιά μου με αγάπη. Αντί για στολίδια, θα κρεμάσω στην καρδιά και στο πρόσωπο ένα χαμόγελο για τους γύρω μου. Θα γυρίζω σα σβούρα και θα λέω: «Πάρετε όλοι»… Χαμόγελο και αγάπη…
• Δεν θα στολίσω δένδρο… Γιατί το δένδρο μας κρύβει το δάσος… [Το δάσος των προβλημάτων; Το δάσος που κάψαμε;… Το “δάσος”, δηλαδή το νόημα, την ουσία: Δεν αρκεί να στολίζεις το δένδρο με λαμπιόνια… Μα την ψυχή μας με αρετές… Και τη ζωή μας με έργα και δράση… Και τις παιδικές ψυχούλες με χαρές… Όχι ψεύτικες, τεράστιες και «πλαστικές» χαρές…]
  

Οι Έλληνες με πληγώνουν… (όχι η Ελλάδα)

Η Ελλάδα με πληγώνει…
Η σύγχρονη Ελλάδα.
[Γι’ αυτό και είναι νωπή η πληγή… Κι αιμορραγεί… Και με πονάει… Και όλα δείχνουν πως εξελίσσεται σε γάγγραινα…]
Η Ελλάδα που αγαπάω… Η Ελλάδα που «την πονάω»…
[…Κι αυτό είναι που κάνει τον πόνο μου βαθύτερο…]

Η Ελλάδα με πληγώνει;
Λάθος!
Οι Έλληνες με πληγώνουν…
Οι σύγχρονοι Έλληνες. Που πάνε «από το κακό στο χειρότερο»…

Οι ίδιοι οι Έλληνες, βέβαια, εμού συμπεριλαμβανομένου, έχουν συνήθως την τάση να λένε: «Η Ελλάδα μας πληγώνει». [Η Ελλάδα. Αόριστα και αφηρημένα…] «Δεν κοιτάμε τα χάλια μας»… Ο καθένας μας!
«Το κράτος. Τι κάνει το κράτος;» ακούς τους πάντες να ρωτούν…
[…και «να βγάζουν την ουρά τους έξω από τις ευθύνες»…]
«Μη ρωτάς τι κάνει η πατρίδα σου για σένα, αναρωτήσου τι κάνεις εσύ για την πατρίδα σου», είχε πει ένα ξένος πολιτικός ηγέτης. Αυτή τη φράση κανείς δεν την λέει, κανείς δεν την θυμάται. Και, φοβούμαι, ελάχιστοι την νιώθουν και την κάνουν βίωμα, πράξη, τρόπο ζωής…

Λοιπόν, για πέστε μου: Το κράτος φταίει για όλα αυτά που αναφέρω παρακάτω; Που, σχεδόν όλα «μας προέκυψαν» [δυστυχώς, όμως, μόνο «στα ψιλά των εφημερίδων»…] εσχάτως. Ή έστω (για να σας πω την αμαρτία μου…) μετά από λίγο δικό μου ψάξιμο στην ειδησεογραφία των τελευταίων μηνών.

Οι Έλληνες με πληγώνουν, λοιπόν. Και όχι μόνο για ένα –δύο λόγους και μάλιστα ασήμαντους. Κάθε άλλο μάλιστα!...

Α) Με πληγώνει που οι Έλληνες είναι (από) τα «μεγαλύτερα φουγάρα» διεθνώς. Νομίζω πως βρισκόμαστε στην δεύτερη ή τρίτη θέση, παγκοσμίως, αλλά με… προοπτικές ανόδου (Δυστυχώς!...) Αντιγράφω από πρόσφατο δημοσίευμα:
«Δυσάρεστη πρωτιά για τους έλληνες μαθητές, οι οποίοι εμφανίζονται να ξεκινούν τη βλαβερή συνήθεια του καπνίσματος από μικρή ηλικία, σε καθόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό. Συγκεκριμένα, σύμφωνα στατιστικά στοιχεία της Eurostat, που δημοσίευσε η εφημερίδα "Το Πρώτο Θέμα", ένας στους τρεις ανήλικους στην ηλικία των 17 καπνίζει, ενώ το 55% από αυτούς κάνει πάνω από δέκα τσιγάρα ημερησίως. Μάλιστα το 15% των εφήβων καπνιστών ξεκίνησε τη βλαβερή συνήθεια μόλις σε ηλικία δέκα χρόνων, ενώ στα 14 χρόνια ξεκινά το κάπνισμα το 45% του συνόλου των ανήλικων καπνιστών».
Και το χειρότερο (που με πληγώνει περισσότερο): «Συγχρόνως, σύμφωνα με μελέτες, η συντριπτική πλειονότητα των εφήβων δηλώνει ενήμερη για τις επιβλαβείς συνέπειες του καπνίσματος, παρόλα αυτά δεν δείχνει να ανησυχεί».
[Πηγή: http://www.cosmo.gr/SciTech/Hellas/177272.html]

Β) Με πληγώνει, ακόμα, η ελληνική «πρωτιά» [φτού να μην μας ματιάσουμε!...] στην ευρωπαϊκή λίστα της παχυσαρκίας. Αντιγράφω από άλλο δημοσίευμα:
«Τα στοιχεία της Διεθνούς Ένωσης για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας αποκαλύπτουν ότι οι Έλληνες ενήλικες -άνδρες και γυναίκες- κατέχουν την πρώτη θέση στην Ευρώπη των 27».
[Πηγή: http://www.disabled.gr/lib/?p=13892]

Γ) Με πληγώνει που μέσα σε τριάντα (30) χρόνια, η Ελλάδα βρέθηκε από την 1η στη 12η θέση από άποψη μακροβιότητας.
[…Και, βεβαίως, η Ελλάδα δεν βρέθηκε εκεί μόνη της, τυχαία, αλλά από την «δράση» και την συμπεριφορά όλων μας - «Κακό του κεφαλιού μας»!...]
Παρατηρεί σχετικά ο καθηγητής Δ. Τριχόπουλος, που κρούει τον κώδωνα του κινδύνου:
«Ο μέσος Έλληνας σήμερα πληροί και τους πέντε παράγοντες κινδύνου για χρόνιες σοβαρές νόσους […] Καπνίζει, είναι παχύσαρκος, δεν ασκείται, έχει υψηλή χοληστερόλη και δεν ελέγχει την υπέρτασή του»
[Πηγή: http://www.disabled.gr/lib/?p=443]

Δ) Με πληγώνει που [συγχωρέστε με για τα λίγο «μπαγιάτικα» στοιχεία, αλλά δεν είχα χρόνο να ψάξω για νεώτερα, που γνωρίζω πως υπάρχουν] «σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποιήθηκε στις χώρες του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (OOΣΑ), η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση στην Ευρώπη σε θανάτους παιδιών (κάτω των 18 ετών) από τροχαία δυστυχήματα, καθώς στη χώρα μας σκοτώνονται περίπου 40 παιδιά το μήνα, διότι δεν φορούν ζώνη στο αυτοκίνητο ή δεν κάθονται σε ειδικά καθίσματα, ή εξαιτίας δυστυχημάτων με ποδήλατα και μηχανάκια […] "Οδηγούμε όλοι σαν τον οδηγό της νταλίκας, απλώς εκείνος έχει πιο δολοφονικό όργανο στα χέρια του" επισημαίνει ο κ. Παπαδόπουλος. O Έλληνας περιφρονεί τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας και παρ ότι έχει κακή εκπαίδευση δεν δέχεται συστάσεις […] Σύμφωνα με τον εκδότη του περιοδικού " 4 Τροχοί" Κώστα Καββαθά, το κακό ξεκινάει από τη συμπεριφορά οδηγών που εκφράζεται με τις φράσεις "έλα μωρέ τώρα..." και "ποιος είσαι εσύ που θα μου πεις ότι...". Όπως λέει, "ο Έλληνας συμπεριφέρεται ως κατακτητής στην ίδια του τη χώρα. Μιλάει στο τηλέφωνο την ώρα που οδηγεί, δεν φορά ζώνη ασφαλείας, περνά με κόκκινο, προσπερνά από τα δεξιά»
[Πηγή: http://www.cna.gr/modules/news/print.php?storyid=244]
«Σύμφωνα με στοιχεία της Ε.Ε. […] η οδήγηση στην Ευρώπη είναι περισσότερο επικίνδυνη στις χώρες της Βαλτικής και στην Ελλάδα»
[Πηγή: http://news.pathfinder.gr/automoto/news/397357.html]
Ας μην συνεχίσω για τους Έλληνες οδηγούς και τη συμπεριφορά τους, γιατί θα μπορούσα να γράφω για ώρες… […και να ρέει το… «πύον» μου…]

Ε) Με πληγώνει που σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έγκυρης διεθνούς έρευνας Pisa για το 2006, που διεξήχθη παγκοσμίως σε 57 χώρες και αφορά στην ποιότητα και τις γνώσεις των μαθητών στις θετικές επιστήμες, «η Ελλάδα φιγουράρει στην 38η θέση πίσω από όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές χώρες (όχι μόνο της ΕΕ), προηγείται όμως χωρών όπως η Χιλή, η Ιορδανία, η Κολομβία κλπ.». Α, ξέχασα, οι Έλληνες μαθητές είναι καλύτεροι και από αυτούς του Κιργκιστάν, του Κατάρ, του Αζερμπαϊτζάν κ.λπ.
[Πηγή: http://historiae-fabularis.blogspot.com/2007/11/blog-post_29.html]
Το χειρότερο, για μένα, είναι πως «υποχωρήσαμε» κατά δύο θέσεις, σε σχέση με αντίστοιχη έρευνα που είχε γίνει το 2003
[Πηγή: http://www.spiegel.de/schulspiegel/0,1518,520288,00.html]

ΣΤ) Με πληγώνει που, παρότι λέμε (και νομίζουμε…) και αυτο- κολακευόμαστε ότι νοιαζόμαστε για το περιβάλλον και μάλιστα μεμφόμαστε τους ισχυρούς της γης ή/και τους πολιτικούς μας που «δεν παίρνουν δραστικά μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και για την αντιμετώπιση του προβλήματος της τρύπας του όζοντος και των ακραίων κλιματικών αλλαγών κ.λπ. κ.λπ.», παρ’ όλα αυτά λοιπόν, οι Έλληνες κάθε άλλο παρά είμαστε (αποδεδειγμένα!) «φιλικοί προς το περιβάλλον». Αντιγράφω αποσπάσματα από την έκθεση με τίτλο «WWF Ελλάς: τα κοντέρ της κλιματικής αλλαγής», που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα η περιβαλλοντική οργάνωση WWF Ελλάς:
«Οι εκπομπές αερίων θερμοκηπίου θεωρούνται υψηλές για μια ανεπτυγμένη χώρα όπως η Ελλάδα […] Γενικά οι εκπομπές ανά κάτοικο ή ΑΕΠ είναι αυξημένες, αποδεικνύοντας ότι η παραγωγή και η κατανάλωση ενέργειας στην Ελλάδα έχουν πάρει λάθος δρόμο […] Η Ελλάδα αν και κατέχει την 18η θέση στις 40 χώρες του Annex I όσον αφορά τις απόλυτες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, σκαρφαλώνει στην 4η θέση όταν γίνεται σύγκριση των ποσοστών αύξησης των εκπομπών από το 1990 έως το 2004» (η οποία αύξηση είναι της τάξεως του 25,4%, ενώ ο μέσος ρυθμός αύξησης είναι 11%).
[Πηγή: http://climate.wwf.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=103]
Δεν είμαι απόλυτα σίγουρος και, συνεπώς, το γράφω με κάθε επιφύλαξη, αλλά νομίζω πως κάπου είχα πληροφορηθεί πως ως Έλληνες παράγουμε περισσότερη μόλυνση – ρύπανση, κατά κεφαλή, από τους περισσότερους λαούς.
Θα μπορούσα να αναφερθώ διά μακρών και για το θέμα των σκουπιδιών μας, σε κάθε επίπεδο, αλλά… δεν θέλω να βλάψω το «ευρωπαϊκό μας προφίλ»…

Ζ) Αυτό, όμως, που με πληγώνει, ίσως, περισσότερο απ’ όλα τ΄ άλλα, είναι το ότι χάρη σ’ εμάς τους Έλληνες, η Ελλάδα κατατάσσεται στις πρώτες θέσεις διεθνώς (διότι… έχουμε ξεφύγει προ πολλού από το ευρωπαϊκό επίπεδο…) στο θέμα της διαφθοράς. Ειδικότερα, σύμφωνα με το «Παγκόσμιο Βαρόμετρο για τη διαφθορά το 2007», που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα η οργάνωση “Transparency International”, «διεθνώς καταλαμβάνει την 56η θέση ακολουθούμενες από την Ιορδανία, το Ομάν, τη Ναμίμπια και τις Σεϋχέλλες […] κατατάσσεται στις τελευταίες θέσεις ανάμεσα στα 22 κράτη -μέλη της Ένωσης, που έγινε η έρευνα με τελευταίες τη Λιθουανία και τη Ρουμανία. Σε σχέση με τη διαφθορά στις εφορίες και στα ΜΜΕ η χώρα μας καταλαμβάνει τη τελευταία θέση, την 19η για τη διαφθορά στα κόμματα και στο εκπαιδευτικό σύστημα και την 18η στο στρατό και στους νομοθετικούς θεσμούς».
[Πηγή: http://www.dw-world.de/dw/article/0,2144,2992038,00.html]
«Σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης, το 27% των Ελλήνων έχει «λαδώσει» προκειμένου να εξυπηρετηθεί σε κάποια υπηρεσία, την ώρα που το ανάλογο ποσοστό στη Λατινική Αμερική είναι μόλις 13%!»
[Πηγή: Ελεύθερος Τύπος 7.12.2007 και (δευτερογενώς) http://hamomilaki.blogspot.com/2007/12/9.html]
Το χειρότερο δε, κατ’ εμέ είναι ότι, όπως ευστόχως και ευφυώς επεσήμανε και ο Λάκης Λαζόπουλος, σε πρόσφατη εκπομπή του «Αλ Τσαντίρι Νιους», η διαφθορά είναι τόσο διαδεδομένη ως τρόπος της ζωής μας αλλά και του χαρακτήρα μας, που και πολλοί μη διεφθαρμένοι (τρόπος του λέγειν, αφού έχει διαφθαρεί το ηθικό τους υπόβαθρο...), αναζητούν ευκαιρία να διαφθαρούν [«με το αζημίωτο», βεβαίως βεβαίως!...]

…Θλίψη μου!...
…και ντροπή μας!...
Πείτε μου, λοιπόν, μετά από όλα αυτά (που δεν εξάντλησαν το όλο θέμα…), υπάρχουν λόγοι να είμαι ευτυχισμένος που είμαι Έλληνας και ποιοι ακριβώς; Αλλιώς, αργά ή γρήγορα, θα πάρω τη σκυτάλη απ’ τον Νίκο Δήμου και θα γράψω το «Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας – μέρος δεύτερον»…

Για τα Όνειρα…

Φίλοι μου, απόψε «θα σας την πω». «Θα σας τα χώσω» που λένε… Καλοπροαίρετα, βεβαίως, και με σκοπό: Να κάνουμε ένα βήμα πιο μπροστά…
[…Κι εσείς, με τα σχόλια και την κριτική σας θα μου πείτε αν πορευόμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση….]

Σας ακούω, λοιπόν, να εξυμνείτε όλοι, σας διαβάζω να επαινείτε με λόγια γλαφυρά, τα όνειρα… Και ν’ αναφέρεστε στο «προσωπικό όνειρο του καθενός». Που είναι, λέτε, «ιερό»!...
Να κάνω και εγώ μια δήλωση (Προεξαγγελτική κι ειλικρινή): Συμφωνώ μαζί σας! Μόνο που θεωρώ απαραίτητη μια διευκρίνιση: Να οριοθετήσουμε την λέξη «όνειρα»…
Μα «μπαίνουν σε οριοθέτηση τα όνειρα (ανόητε);», ακούω ήδη κάποιους (καλοπροαίρετους μα λόγω χαρακτήρα) βιαστικούς, να με κατηγορούνε…

[Μ’ αρέσει αυτός ο τρόπος, η «σωκρατική» μέθοδος, που στοχεύει κι αποβλέπει στην εύρεση της αλήθειας… Ας το συνεχίσουμε, λοιπόν:]

Εντάξει, συμφωνώ, και πάλι, μαζί σας. Νομίζω ότι και πάλι έχετε δίκιο: Τα όνειρα μπορούν, πράγματι, να είναι…. [δεν θα πω «τεράστια» (δεν ταιριάζει ο όρος, ο χαρακτηρισμός…) μα ούτε και «υπερβολικά» (επίσης για τον ίδιο λόγο…) –θα πω:] …απύθμενα [που νομίζω πως ταιριάζει και με την ψυχολογική διάσταση, με το ότι προέρχονται, κατά πως λένε οι ειδικοί, από τα τρίσβαθα της ύπαρξής μας (Τώρα, καθώς έγραψα αυτό το τελευταίο, γιατί ξεπήδησε κι η σκέψη η «αιρετική» πως από τα όνειρα κάποιων προκύπτει κι η «ρηχότητά» τους;…)]

Μα εγώ είχα άλλο κατά νου, νωρίτερα, όταν έγραφα για οριοθέτηση της λέξης «όνειρα». Θα σας εξηγήσω τι εννοώ, μ’ ένα παράδειγμα:
Εγώ λοιπόν (:ο κάθε «εγώ» μπορεί να είν’ στη θέση μου…) θέλω…
[…χμ, άσε! σβήνω το «θέλω» που έχει μια δόση επιταγής και χρησιμοποιώ στη φράση μου το πιο ποιητικό, το πιο «πιασάρικο» «ονειρεύομαι»… το ίδιο δεν κάνουν, άλλωστε, πολλοί άλλοι;…]
Εγώ, λοιπόν (:ο κάθε «εγώ» μπορεί να είν’ στη θέση μου…) ονειρεύομαι να γίνω το ταχύτερο δισεκατομμυριούχος. Ονειρεύομαι, ακόμα, να γίνω ο «μίστερ πρώτος»… «ο άντρας ο σωστός κ.τλ.», ο άνθρωπος «ο γαμάει και δέρνει» κατά τη σύγχρονη έκφραση (ας μου επιτραπεί η χυδαία έκφραση – δεν δείχνει, ελπίζω, και χυδαίο άνθρωπο…), αυτός που «για πάρτη του» θα μαλλιοτραβιούνται οι γυναίκες κι ο ίδιος «θα κάνει το κομμάτι του», χωρίς συναισθηματικές δεσμεύσεις ή κάθε αλλου είδους συναισθηματισμούς, γενικότερα, αυτός που θα αποκτά χρήματα, δύναμη, εξουσία, χωρίς αναστολές, ακόμα και «πατώντας επί πτωμάτων»…
Γι’ αυτά τα όνειρά μου, λοιπόν, τι λέτε; Όνειρα δεν λέγονται κι αυτά;…

Λάβετε υπ’ όψη σας ότι «Ένα Όνειρο» δεν είχε μονάχα ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Ή ο Σβάιτσερ, η Μητέρα Τερέζα, ο Ερρίκος Ντυνάν, ο Γκάντι… κι οι παρόμοιοι…
Λάβετε υπ’ όψη σας πως κάποιοι άλλοι ονειρεύονταν (ή ακόμα ονειρεύονται…) να γίνουν Νέρωνες, Ιούλιοι Καίσαρες, Χίτλερ, παντοκράτορες… (Πόσοι δεν ονειρεύονται, στις μέρες μας ακόμα… να υπήρχε ή να γίνονταν οι ίδιοι οι Χίτλερ της εποχής μας;...)

Θαρρώ, λοιπόν, πως τώρα, μετά τις «αντιρρήσεις» μου, ίσως θα συμφωνήσετε μαζί μου, πως πρέπει να οριοθετήσουμε την λέξη «όνειρα», να της δώσουμε την έννοια και το περιεχόμενο που της αξίζει.
Διότι –μην ξεχνιόμαστε- ακόμα και στον ύπνο μας –έτσι και στους ξύπνιους…- τα Όνειρα περιλαμβάνουν ΚΑΙ τους Εφιάλτες…
Και «κάποια όνειρα» ή «κάποιων όνειρα» είναι οι δικοί μας εφιάλτες…

Μην περιμένετε να συνεχίσω κι άλλο, τώρα. Θα αναμένω, πρώτα, τα σχόλια και τις υποδείξεις, τις παρατηρήσεις σας… Δεν μου αρέσει ο μονόλογος… Ως Έλληνας κληρονόμησα, πάππου προς πάππο… απ’ τον παππού μου τον Σωκράτη, την μέθοδό του…

Γραμμένο μια χειμωνιάτικη νύχτα…

(… «μες στη νύχτα του χειμώνα, άνθισε μια ανεμώνα» !…)

…Ξύπνησα «απ’ τα άγρια μεσάνυχτα», που λένε… Κι ως συνήθως προσπάθησα να ξανακοιμηθώ, γυρνώντας πλευρό, ξανά και ξανά… Μάταιο το στριφογύρισμα! Και, όπως αποδείχθηκε, καλύτερα έτσι…Γιατί, θέλοντας και μη, άρχισα να σκέφτομαι…
…Πόσον καιρό είχα (την πολυτέλεια!…) να το κάνω αυτό; Από πότε ο φόρτος εργασίας της καθημερινότητας δεν μ’ έχει αφήσει να αναπνεύσω ελεύθερα, να ονειρευτώ και να συλλογισθώ;… (Όχι, δεν φταίει πάντα και μόνο «η ζωή» ή και «η άτιμη η κοινωνία» γι’ αυτό. Φταίω πρώτα και πάνω απ’ όλα εγώ ο ίδιος…)

Σε μακάρισα, ξέρεις, άγνωστέ μου καλλιτέχνη! Εσύ έχεις για δουλειά και καθημερινή ενασχόληση αυτό ακριβώς που εσένα σ’ ευχαριστεί και που όλοι μας θα θέλαμε: Να γεμίζεις αυτή την πόλη, αυτό τον κόσμο, με χρώματα και ομορφιά!… Σπουδαία δουλειά, στ’ αλήθεια!… Μακάρι να μπορούσα να το ’κανα κι εγώ…. Να παίρνεις ένα μονότονα άσπρο καμβά και να τον στολίζεις με σχήματα και χρώματα, με ζωή και συναισθήματα, με καρδιά, την δική σου καρδιά… Να πιάνεις ένα μουντό τοίχο και να τον μεταμορφώνεις…
Θα ’θελα μια μέρα να μου δείξεις κι εμένα να ζωγραφίζω… Έχω στα συρτάρια μου ένα σωρό μπογιές και χρώματα, μα δεν ξέρω πώς να τ’ ακουμπήσω… Και στα συρταράκια της καρδιάς μου έχω ένα σωρό συναισθήματα, έτοιμα να πάρουν σχήμα και μορφή… (Όχι, χρώμα δεν χρειάζεται να τους προσθέσει κανείς… είναι χρωματιστά από μόνα τους…)

…Φαντάσου, λέει, να πάρουμε όλοι μας πινέλα και μπογιές, και με τραγούδια (…Θυμάσαι, βέβαια, πως τα «τραγούδια» έρχονται από την «τραγωδία»! Ίσως να ’ναι η κάθαρσή της, λέω εγώ…) και φωνές, να ξεχυθούμε σ’ αυτή την γκρίζα πόλη και να γεμίσουμε τον κάθε τοίχο της με σχήματα και χρώματα!… Φαντάσου, λέει, να μετατρέψουμε τα «ντουβάρια» σε πολύχρωμες αυλές, σε θάλασσες, σε ονειρικά τοπία… Με τόσο πολύ χρώμα, που και τα λούκια κι οι υδρορροές να στάζουνε πολύχρωμα, να σχηματίζονται έγχρωμα ρυάκια…
«Σε μακάρισα», έγραψα νωρίτερα, σε ζήλεψα. Κι εσένα κι όσους έχετε το χάρισμα ετούτο, το θεϊκό… Μα γρήγορα κατάλαβα τον ρόλο όλων μας, τον ρόλο όλων των άλλων, των «μη χαρισματικών» και «μη προνομιούχων»… Και σκέφθηκα πως όλοι μας μπορούμε κι έχουμε το ίδιο χάρισμα, μπορούμε να παίξουμε τον ίδιο ρόλο:
…Φαντάσου, λέει, να βγάλουμε όλοι μας τα αισθήματα τα όμορφα, που τα ’χουμε κρυμμένα, σαν πολύτιμα, στο βάθος της καρδιάς μας (τόσο που, απ’ τον χρόνο, κατάντησαν «είδη μουσειακά»…) και να τα σκορπίσουμε, σαν κομφετί, στους τέσσερις ανέμους… (Παράλογο όνειρο;.. Θα μας φανεί η όλη εκδήλωση σαν καρναβάλι, σαν «μασκαράτα»;… Τι κρίμα που φθάσαμε να το θεωρούμε έτσι!…) Φαντάσου, λέει, να βρούμε, όλοι μας, εκείνο το κλειδάκι που κάπου κρύψαμε (στην εφηβεία μας, στα παιδικά μας χρόνια;…), εκείνο το κλειδάκι που ανοίγει το συρτάρι της ψυχής μας με τις καραμέλες και τα γλειφιτζούρια τα πολύχρωμα, κι αφού τα βγάλουμε από ’κεί μέσα, να τρέξουμε να τα μοιράσουμε, γιορτιάρες μέρες που ’ρχονται, σε όλα τα παιδιά του κόσμου… Φαντάσου, λέει, ύστερα, ν’ αποφασίσουμε να «ξεκλειδώσουμε» το πρόσωπό μας, το σοβαρό ή και το σκυθρωπό, και να χαμογελάσουμε στον διπλανό μας!… Φαντάσου, λέει, ν’ αφήσουμε ελεύθερο το χέρι μας ν’ αγγίξει αυτό του γείτονά μας, του αδελφού μας, τα δάχτυλά μας να σκουπίσουνε το δάκρυ του πλησίον μας… Φαντάσου, λέει!…
…Αναρωτήθηκα:
Ξύπνιος είμαι ή ακόμα ονειρεύομαι;
Μπήκε χειμώνας ή ξημερώνει άνοιξη;
Ετοιμάζομαι να γιορτάσω τα Χριστούγεννα ή οι καμπάνες (της ψυχής μου μόνο, άραγε…) μου σημαίνουν την Ανάσταση;…

Περί Ελευθερίας (Β’)

Ένας άγνωστός μου ταξιδιώτης του ιστοχώρου (internet), έγραψε χθες ένα σχόλιο στο ιστολόγιο (blog) μου, στο κείμενο μου που είχα αναρτήσει (post) «Περί Ελευθερίας».
...Κι ήταν το σχόλιο αυτό, σαν μία… «πέτρα που πηδάει πάνω στο νερό», το κόλπο εκείνο που επιχειρούσαμε, θυμάμαι, ήδη από την παιδική μας ηλικία, και δημιουργούσε πολλαπλούς κύκλους ομόκεντρους…
…Έτσι και τώρα… Νους και καρδιά μου «πήδηξαν» τουλάχιστον σε πέντε –έξι ενότητες σχετικών με την ελευθερία προβληματισμών… ομόκεντρων….

…Σκέφθηκα αρχικά, να πάω εσπευσμένα να «ξεθάψω» χαρτιά –χαρτάκια κάθε είδους και μεγέθους, που έχω γράψει, ήδη από παιδί, πάνω στο θέμα. [«Ελευθερία» και «Αγάπη», βλέπεις, είναι, φίλε μου, τα δύο θέματά μου τα πιο αγαπημένα… τα πιο πολυπραγματευμένα… από μένα].
Μα κάθε φορά που έχω την ευκαιρία να το κάνω, προτιμώ, τελικά, και επιλέγω, να «το πιάσω πάλι απ’ την αρχή»… Από ένα άλλο σημείο… Άλλοτε πιο ώριμος… άλλοτε πιο ελαφριά… ή από μιαν άλλη οπτική… ανάλογα και με την διανοητική και συναισθηματική κατάσταση της στιγμής…
Αυτό λέω να κάνω και τώρα…
[…και θα αφήσω γι’ άλλη φορά, στο μέλλον, ετούτο το βαρύ και «επικίνδυνο» εγχείρημα: Να τα μαζέψω όλα ετούτα, τα πολυκαιρισμένα σκόρπια φύλλα με τις σκέψεις μου, και να τις κάνω μια… βαρύγδουπη «πραγματεία»… «Περί της Ελευθερίας του Όντος», ίσως να την επιγράψω. Να την προτείνουν οι ακαδημαϊκοί καθηγητές και να την κάνουν, ίσως, «φύλλο και φτερό» (την τύχη που, ίσως, αρμόζει σ’ όλα τα βαρύγδουπα….) οι φοιτητές στα πάρκα και στις καφετέριες…]

Η ελευθερία, λέει, προέρχεται απ’ το «ελήλυθα». Ή από το «ελαύνω». Απ’ το «πηγαίνω» ή απ’ το «έρχομαι»…
[Συγχώρεσέ μου που «αλλού πατώ κι αλλού βρίσκομαι», συγχώρεσέ μου, δηλαδή, τις γλωσσολογικές, τις γραμματικές και τις ετυμολογικές αυθαιρεσίες και «υπερβάσεις»… Θεώρησέ τες ότι γίνονται «ποιητική αδεία»… από έναν μη-ακαδημαϊκό εκκεντρικό καλλιτέχνη, που ζωγραφίζει με τις λέξεις…]
…Σε κάθε περίπτωση σ’ ένα όλοι μας θα συμφωνήσουμε, κι εσύ κι εγώ το δίχως άλλο, πως η Ελευθερία είναι δρόμος!...
[…και (προς Θεού!) σε καμιά περίπτωση δεν είναι η Ελευθερία προορισμός ή «στάθμευση»… Έτσι και τράβηξες χειρόφρενο, καλέ μου φίλε, έτσι κι αράξεις σε λιμάνι και ρίξεις άγκυρα… έτσι και βγάλεις τα παπούτσια τα αθλητικά, κάνεις το μπάνιο το ζεστό κι αράξεις με τις παντούφλες σου μπροστά στο τζάκι… πάει… το έχασες το τραίνο… τον ξέχασες τον δρόμο!...]

…Να σου θυμήσω κάτι;…
[Μπορεί (ποιος ξέρει;) απλά και μόνο να δακρύσεις από τη νοσταλγία, στο άκουσμα… Μα μπορεί και να σε συγκλονίσει (για άλλη μια φορά… Μακάρι!) και να ξαναβγείς στον δρόμο…]
…Που λες… Στήσε αυτί… και άκου…

…Ο δρόμος είχε την δική του ιστορία
κάποιος την έγραψε στον τοίχο με μπογιά
είχε μια λέξη μοναχά: «Ελευθερία!»
κι έπειτα είπαν πως την έγραψαν παιδιά…

Παιδιά…. Νέοι… Μα και μεγαλύτεροι, ακόμα, που κατάφεραν να συνεχίζουν να πορεύονται…
Για πού;
…Για παντού και πουθενά…
…Όπου τους βγάλει ο δρόμος…

Αυτή δεν είναι η πραγματική ελευθερία, αν το καλοσκεφτούμε; Πόσες φορές δεν πόθησες να «πάρεις δρόμο», να αλλάξεις παραστάσεις, να νιώσεις νέος, έφηβος, παιδί… Να νιώσεις λεύτερος… Μα σε κρατούσε δεσμευμένο η ανάγκη… Η υποχρέωση «να πας στη δουλειά σου»… [Εγώ, πάντως, το ομολογώ!...]
Κι από την άλλη, πάλι, σ’ έχει προβληματίσει τι μεγάλη δέσμευση μπορεί να είναι (και αποδεικνύεται….) ακόμα και τα υλικά μας αγαθά, η περιουσία, και η αυτονόητη (ως συνέπεια) ανάγκη μας να την υπερασπιστούμε;…
…Χρόνια παλιότερα, σκεφτόμουνα, υπήρχαν άνθρωποι πολλοί (όχι όπως τώρα, που «βολευτήκαμε»), που «όλο το βιός τους» ήταν ένα δισάκι όλο κι όλο. Που «το ’ριχναν στον ώμο» και… έπαιρναν τον δρόμο… Πραγματικά ελεύθεροι άνθρωποι!...
[«Αλήθεια ή θάρρος;»… Ό,τι κι αν επιλέξεις, πες μου: Θα το ’κανες αυτό ποτέ εσύ; Θα τ’ άφηνες όλα πίσω, εδώ και τώρα, για να φύγεις;!... Εγώ και πάλι στο ομολογώ, με θλίψη και με συντριβή: Με δένουν αλυσίδες…]

….Λοιπόν…. ξέρεις, τελικά, που οδηγεί αυτός ο δρόμος; Ο δρόμος της ελευθερίας… Το έχει πει νομίζω ο Σαρτρ:

«Η Ελευθερία είναι (μία) Εξορία»

Σοφή κουβέντα!... Και βαριά… πολύ βαριά… σχεδόν ασήκωτη!...
…Μα αν, πάλι, καταφέρεις και την σηκώσεις και την ρίξεις στο νερό… όχι που θα δημιουργήσει κύκλους ομόκεντρους, σαν πριν, μα κύματα ψηλά, θεόρατα…
…Μα για αυτά, ΙΣΩΣ, μιαν άλλη φορά….

Περί Ελευθερίας

Γειά σου, «ελεύθερε πολίτη» αυτής της χώρας!...
Ξέρεις, δεν τις φυλάκισα τυχαία τούτες τις δύο λέξεις, μέσα στα «κάγκελα» των εισαγωγικών. Επίτηδες το έκανα και με σκοπό… Για να τονίσω, να σ’ αφυπνίσω, πως ούτε ελεύθερος είσαι (και συνεπώς…) ούτε πολίτης! Σου τα ’χουν φυλακίσει και τα δύο τα προνόμια. Άσχετα αν δεν το βλέπεις, δεν το νιώθεις, δεν το καταλαβαίνεις… Μα αν δεν το δεις, αν δε το νιώσεις, αν δε το καταλάβεις, και μάλιστα έγκαιρα, πολύ φοβάμαι πως σύντομα θα ’ρθουν να μας πάρουν απ’ το κελί και θα μας πάνε στον τόπο της εκτέλεσης. Κι εσένα κι εμένα. Γιατί, τι νόμισες; Κι εγώ μαζί σου είμαι, στην ίδια φυλακή…

Το ξέρω πως μου φέρνεις ήδη αντιρρήσεις, και πως αντιδράς στα λόγια τα σκληρά μου. Θαρρείς πως ξεκινά από λάθος βάση κι από εσφαλμένα δεδομένα η συζήτησή μας… Θαρρείς, λοιπόν, το δίχως άλλο, πως είσαι και πώς πρέπει να λογίζεσαι ελεύθερος. Αμ δε!...

Πού έγκειται, λοιπόν, η ελευθερία σου; Στο να πατάς ελεύθερα και όποτε θές τα πλήκτρα στο τηλεκοντρόλ σου; Να «επιλέγεις» «ελεύθερα» το ποιο κανάλι θα παρακολουθήσεις; Διότι εκεί έγκειται η ελευθερία σου! Ξέρεις, όμως, φίλε μου, τι σημαίνει ελεύθερη βούληση; Να έχεις, πρώτ’ απ’ όλα, βούληση! Να μπορείς να πατήσεις και το “off”…
…Ή ακόμα και να μην είχες πατήσει καν το “on” της τηλεόρασης… Να μην σε είχε «εξαναγκάσει» να το κάνεις, η δύναμη της συνήθειας… (Αόρατα δεσμά, αγαπητέ μου, αυτά που σου περνάει, χαλινάρια, η συνήθεια!… Κι εσύ μου λες, κατόπιν, για «ελευθερία»…)

Και πες πως τα κατάφερες, λοιπόν, και αντιστάθηκες στη δύναμη της «εικόνας» που μας μαγνητίζει όλους, και έκλεισες, για λίγο ή πολύ, την τηλεόραση. Και άνοιξες, ας πούμε, το ραδιόφωνο. Κι εσύ (φαντάζεσαι, αρχικά, πως) έχεις την ελευθερία, να επιλέξεις τον σταθμό που θές… Μα αργά ή γρήγορα (αν το σκεφθείς λίγο περισσότερο…) θα καταλάβεις πως οι περισσότεροι σταθμοί είναι «ίδιοι κι απαράλλαχτοι». Μεταμφιεσμένοι. Αν όχι «κλωνοποιημένοι»… Και όλοι, φυσικά, θα σου «σερβίρουνε», λίγο - πολύ, την ίδια την «πραμάτεια»…
…Ειδήσεις θέλεις; Τις ίδιες θα ακούσεις, λίγο – πολύ, απ’ όλους του σταθμούς, ιδίως αν «δεν το ψάξεις» λίγο περισσότερο… Και φυσικά οι είναι «φιλτραρισμένες» από τόσα φίλτρα κι άλλα τόσα κόσκινα: επιλεγμένες από «πρακτορεία ειδήσεων», κόμματα, συμφέροντα και άλλα…

[Ανοίγω εδώ μια καίρια παρένθεση: με βάση όλα όσα μαθαίνεις, με βάση τις ειδήσεις και την πληροφόρηση που παίρνεις, αργά ή γρήγορα θα σε καλέσουν, πάλι, να επιλέξεις «ελεύθερα» τι θα ψηφίσεις, το κόμμα, τον πολιτικό σχηματισμό της «ελεύθερης επιλογής» σου… Άραγε, όμως, αναρωτήθηκες ποτέ, αν όλα όσα σε πληροφόρησαν, αν ήταν όλα αλήθεια; Ή, πάλι, αν σου έκρυψαν όλα όσα δεν ήθελαν, κάποιοι, να μάθεις;… Μ’ ετούτη τη στρεβλή και την «κουτσουρεμένη» πληροφόρηση, λοιπόν, έχεις ακόμα την εντύπωση πως είναι ουσιαστικά ελεύθερη η επιλογή σου; Γι’ αυτό σου λέω, φίλε μου, και πάλι, έχεις την αίσθηση πως είσ’ ελεύθερος, μα στην πραγματικότητα δεν είσαι…]

Γυρίζεις, τώρα, το κουμπί και πάλι του ραδιοφώνου, και θέλεις να ακούσεις μουσική. Θέλεις, και πάλι, να επιλέξεις την «καλύτερη», αυτή που ταιριάζει σε εσένα και στην ψυχολογία σου ετούτης της στιγμής.. Τι θα’λεγες, λοιπόν, αν μάθαινες (ή αν συνειδητοποιούσες) αυτό που είναι πια ευρύτατα γνωστό στους ειδικούς, πως δηλαδή οι περισσότεροι σταθμοί παίζουν από συγκεκριμένες – προκαθορισμένες «play lists», που άλλοι «επέλεξαν» πριν από σένα και («ειδικά»!...) για σένα;!... Τι θα’λεγες αν ήξερες πως κάποιοι, ιδιαίτερα αξιόλογοι και ταλαντούχοι τραγουδιστές, συνθέτες, μουσικοί, είναι άτυπα «κομμένοι» από τα κυκλώματα του χώρου; Και πώς θα ένιωθες αν συνειδητοποιούσες πως υπάρχουν είδη μουσικής, ακούσματα, που δεν είχες την ευκαιρία και την τύχη να φθάσουνε ποτέ στ’ αυτιά σου, πως δηλαδή αγνοείς ακόμα και την ύπαρξή τους;!...
Αλήθεια, περαιτέρω, σκέφθηκες ποτέ πως και τα περισσότερα απ’ αυτά για τα οποίο λες (και δεν αναφέρομαι μονάχα για τη μουσική, μα γενικότερα για τις επιλογές σου, κάθε είδους…) πως «σου αρέσουν» και πως «είναι η επιλογή σου», δεν είναι στην πραγματικότητα, συχνά, τίποτε άλλο (καθώς μπορούν να σου πουν κι οι ειδικοί, οι ψυχολόγοι), απ’ ό,τι σου «υπέβαλαν» εδώ και χρόνια ίσως, κάποιοι καλοθελητές, «προς ίδιον όφελος»… Όταν ακούς και ξανακούς, το ίδιο είδος μουσικής, το ίδιο τραγούδι, αργά ή γρήγορα, ακόμα κι αν δεν σου άρεσε αρχικά, σου γίνεται «οικείο»… Κι αυτό λίγο απέχει, πια, από το να τ’ αγαπήσεις… Κι ύστερα… να το επιλέγεις. Ελεύθερα!...

Καθώς έγραφα τ’ αμέσως παραπάνω, θυμήθηκα τις μεθόδους που εφαρμόζουν όσοι ασχολούνται με την «εξημέρωση» των «άγριων» ζώων…
[«Άγρια ζώα», καθώς ξέρεις, αποκαλούμε εκείνα τα ζώα που έμαθαν να ζουν ελεύθερα και «εξημέρωση» τη διαδικασία του να μάθουν να ζουν σκλαβωμένα υπό τον… «ήμερο» - μη άγριο άνθρωπο, και να του κάνουν τα «χατήρια», χωρίς να νοιώθουν (ή να μην τους πειράζει ή, έστω, να μην αντιδρούν…) που δεν είναι πια ελεύθερα… Επισημαίνω, μάλιστα, την σύγχρονη τάση, ως έκφανση του «πολιτισμού» μας απέναντι στα ζώα αυτά, τα κλουβιά τους να είναι πιο «άνετα» (μα, πάντως, παραμένουν «κλουβιά». Και, σε κάθε περίπτωση, ακόμα και στους πλέον σύγχρονους ζωολογικούς κήπους, τα ζώα εξακολουθούν να μην είναι, βέβαια, ελεύθερα... (Για σκέψου!... Μπορεί να μην διαφέρουμε και πολύ απ’ αυτή την κατάσταση… Οι σύγχρονες πολιτισμένες κοινωνίες έχουν πολλές ομοιότητες με «ανθρωπολογικούς κήπους»…)]
…Ξεκίνησα, λοιπόν, να γράψω παραπάνω, ότι για την εξημέρωση των άγριων ζώων, οι θηριοδαμαστές ακολουθούν τακτικές που βασίζονται στα πειράματα του Παυλώφ. Όμως οι ψυχολογικοί νόμοι που ανακάλυψε κι ανέδειξε ο Παυλώφ, έχουν εφαρμογή και σε εκφάνσεις και συμπεριφορές του ανθρώπου, που σχετίζονται ακόμα και με την ελευθερία του…

Επιλέγεις να «απελευθερωθείς» κι απ’ το ραδιόφωνο, να το κλείσεις και να βγεις έξω από το σπίτι, στην κοινωνία, για να διασκεδάσεις. Ακόμα κι όταν ετοιμάζεσαι να βγεις, λοιπόν, την ώρα που ντύνεσαι, χωρίς να το καταλάβεις, και πάλι είσαι δέσμιος. Κανόνων που κάποιοι «εξωθεσμικοί παράγοντες» (όπως θα έλεγαν οι δημοσιογράφοι) προσπαθούν να επιβάλλουν, «προς ίδιον όφελος», κι εσύ άκριτα τους ανέχεσαι και τους υπακούς… Οι μόδιστροι, οι «image makers», οι στυλίστες, σου έχουν φορέσει τον χαλκά στη μύτη και σε σέρνουν, κι εσύ «χορεύεις» στο ντέφι που χτυπάνε, τους κάνεις «τεμενάδες» και τους υψώνεις κι αδριάντες!... Φτού σου, αγόρι μου, μην σε ματιάσω, που θέλεις να περνιέσαι και για ελεύθερος…

[…Θα μπορούσα να γράφω για ώρες ακόμα, για το θέμα της ελευθερίας. Και για «ένα σωρό» ακόμα εκφάνσεις της (σύγχρονης μόνο;) ανελευθερίας μας… Μα είναι τόσα πολλά ακόμα, που μάλλον πρέπει να επανέλθω…]

Παγκοσμιοποίηση & Ατομικότητα – Προσωπικότητα

“Παγκοσμιοποίηση”. Δεν χρειάζεται, τώρα, να σου εξηγήσω τι σημαίνει, έτσι δεν είναι; Το ξέρεις ήδη, σου είναι γνωστό. Την λέξη την πιπιλίζεις και συ συχνότατα τελευταία (μην ανησυχείς, δεν είναι δα ντροπή αυτό!…) και, βέβαια, την έννοιά της “την παίζεις στα δάχτυλα”. Μπράβο σου γι’ αυτό, ειλικρινά!

“Παγκοσμιοποίηση”, λοιπόν… Υπέρ ή κατά; Δεν χρειάζεται να μου απαντήσεις. Η ψηφοφορία, άλλωστε, είναι μυστική [Θα έγραφα, ακόμη, ότι η ψήφος σου, η ψήφος μας, ίσως να μην λαμβάνεται καν υπ’ όψη, αλλά “τι να λέμε τώρα…”, “αυτή είναι μια μεγάλη ιστορία…”, άσ’το καλύτερα!…]
Κι όμως, είμαι σχεδόν σίγουρος ότι ενδόμυχα θα απαντήσεις “κατά” [Γιατί, διαφορετικά, πώς η μεγάλη πλειοψηφία των Ελλήνων φαίνεται να τοποθετείται αρνητικά;]
[Εμένα θα μου επιτρέψεις να μην πάρω θέση. Άλλωστε δεν είναι αυτό το ζήτημά μας, θα δεις…]
“Κατά”, λοιπόν. Γιατί; Προφανώς επειδή είναι πολύ “της μόδας” ή “είναι in” κάτι τέτοιο.
“Όχι”, μου απαντάς κατηγορηματικά. Η άρνηση και η αντίθεσή σου είναι συνειδητές, προϊόν δικής σου σκέψεως. Εσύ προσπαθείς να μην άγεσαι και φέρεσαι, εσύ ξέρεις τι θέλεις, τι κάνεις, τι σε εκφράζει, εσύ είσαι ο εαυτός σου. Μπράβο! Χαίρομαι για σένα, ειλικρινά!

Θα ξέρεις, φυσικά, και θα συμφωνείς μαζί μου και (τι τιμή και για τους δυό μας!…) με τον Αρχιεπίσκοπο Τιράνων και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιο, ότι “η παγκοσμιοποίηση δεν είναι μόνο οικονομική διαδικασία”, αλλά “πρόκειται για άμεση ή έμμεση επιβολή ενός συστήματος σκέψεως που αγνοεί ή και καταστρέφει τις ιδιαιτερότητες των επί μέρους λαών και ανθρώπων και παραμερίζει ή και διαλύει αξίες όπως η φιλία, η εντιμότητα, η εγκράτεια, προβάλλοντας ένα καταναλωτικό πρότυπο με αδιάκοπη επιδίωξη κέρδους, υπό την επίδραση του οποίου συχνά συνθλίβονται οι ανθρώπινες σχέσεις” [“Παγκοσμιότητα και Ορθοδοξία”, σελ. 249-250]. Η παγκοσμιοποίηση, συνεπώς, “συνδέεται με την εισβολή ενός πολιτισμού, οι δημιουργοί του οποίου ισχυρίζονται ότι είναι ο καλύτερος” [ό.π., σελ. 249 παρ. τελ.]. “Τα ποικίλα μέσα ενημερώσεως (…) αδιάκοπα τροφοδοτούν τους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο με πρότυπα ζωής που κατασκευάζονται σε συγκεκριμένα κέντρα και εξυπηρετούν ιδιοτελείς στόχους” [ό.π., σελ. 245 παρ.2]

Τα ξέρεις όλ’ αυτά, έτσι δεν είναι; Και τι κάνεις εσύ, πώς αντιδράς σε όλα αυτά;
“Εγώ αντιστέκομαι”, ίσως μου πεις.
Ξέρεις κάτι, όμως; Το ίδιο μου είπε και ο διπλανός σου, και ο γείτονάς σου, και ο συγγενής σου και… και…
Και αναρωτιέμαι, λοιπόν, που λες κι εγώ: Αν έτσι συμβαίνει με όλους, τότε “πώς καταντήσαμε έτσι; μου λες;”
Γιατί… μη μου πεις ότι είσαι ευχαριστημένος με την κατάστασή μας, έτσι;
“Δεν θα ’πρεπε να το λέει αυτός και αυτός και εκείνος”, ίσως μου πεις. “Γιατί έχω ράμματα για τη γούνα τους”…

Κι αν μου πουν κι εκείνοι το ίδιο για σένα, τότε τι κάνουμε, αναρωτιέμαι… [Αλήθεια, θυμάσαι εκείνο το ευαγγελικό “τι δε βλέπεις το κάρφος το εν τω οφθαλμώ του αδελφού σου, την δε εν τω σω οφθαλμώ δοκόν ου κατανοείς;” (Ματθ. ζ’ 3). Τι να λέμε τώρα!…]

Το ερώτημά μου παραμένει: Αν δεν φταις εσύ, αν δεν φταίει αυτός ή εκείνος, αν δεν φταίει κανένας, τότε… ποιος ή τι φταίει, μπορείς να μου πεις;

Ακόμα κι αν φταίει και ο άλλος, ο οποιοσδήποτε άλλος, όλοι οι άλλοι, μήπως νομίζεις ότι μπορείς να τον διορθώσεις;..
…Τον εαυτό σου, όμως, αν έχει κι αυτός μερίδιο ευθύνης;…
Κοίταξε στον καθρέφτη, κοίταξε μέσα σου και πες μου… ή μάλλον… μη μου πεις, απλώς στοχάσου… αυτός είναι ο εαυτός σου που ονειρεύτηκες; Αυτά ήταν τα ιδανικά σου, οι στόχοι σου, οι αξίες σου; Αυτό είχες θελήσεις για σένα;…
…Να είσαι όλη μέρα στο κυνήγι του χρήματος; Να θεωρείς σημαντικό πρόσωπο αυτούς που “δεν ξέρουν τι έχουν”; Να έχεις ή να είσαι;
Σκέψου… ή μάλλον… νιώσε… ποιες ήταν οι στιγμές που ένιωσες πραγματικά ευτυχισμένος; Πότε ένιωσες να πλημμυρίζει το είναι σου η έννοια “άνθρωπος”;…
…Μήπως λοιπόν… λέω… μήπως… θα πρέπει να επαναπροσδιορίσουμε τις αξίες μας; Μήπως εκτός απ’ το χρήμα και τα πλούτη, θα πρέπει να ξανασκεφτούμε το σύστημα σκέψεως και ιδεών και τις αξίες που έχουμε παραγνωρίσει, που παραμερίσαμε, που αφήσαμε να διαλυθούν και που μας τις θυμίζει ο εκλεκτός ιεράρχης;…

Περί Επικοινωνίας

Χθες το απόγευμα, κάποιος άγνωστος ανάρτησε στο ιστολόγιό μου ένα σύντομο σχόλιο, στο οποίο έκανε λόγο για «ουσιαστική επικοινωνία». Ιδιαίτερα σημαντικό και ενδιαφέρον θέμα, σκέφτηκα αμέσως. Και το φύτεψα αμέσως στο μυαλό μου, σαν σποράκι…
Ξημερώματα αυτή τη στιγμή που γράφω, ξαναγύρισα… Σίγουρα πολύ γρήγορα, όμως… Έτσι γρήγορα μπορεί ν’ αναπτυχθεί, άραγε, να ανθίσει και να καρπίσει μια έννοια, μια σκέψη, ένας (δια)λογισμός; Και μάλιστα χωρίς καμιά ιδιαίτερη φροντίδα, χωρίς ούτ’ ένα πότισμα με σκέψεις και αναγνώσματα κάποιων παλιών, κάποιων σοφότερων;…
«Επικοινωνία» σκέφτηκα κι αυτόματα, άθελά μου, ήρθε ως λέξη συναφής η λέξη «επίθεση». Γιατί;…. (Επι-κοινωνία. Επί-θεση. Μήπως διότι μένουμε όλοι μας προσκολλημένοι στη «θέση» μας κι η «κοινωνία» παραπέρα; Μήπως διότι η επικοινωνία απαιτεί ενός είδους επίθεση για να κατακτηθεί; Μια επίθεση αγάπης, για παράδειγμα…)

Σκεφτόμουν (κι είχα γράψει παλαιότερα) πως στην εποχή μας, με τα περισσότερα δυνατά μέσα, τρόπους και ευκαιρίες επικοινωνίας, αυτή ακριβώς η ουσία, ο πυρήνας της αναζήτησης, η ίδια η επικοινωνία, παραμένει ακόμα το ζητούμενο. Περισσότερο από ποτέ…
Θ’ αναζητήσω, στα παλιά γραπτά μου, ό,τι είχα καταγράψει, σε χρόνο ανύποπτο, για την πορεία της επικοινωνίας, διαχρονικά. Είχα ξεκινήσει, θυμάμαι, ιστορικά: Χειρονομίες ή/και μορφασμοί, Ομιλία, Γραφή…. Γράμματα (αλληλογραφία), Τηλέφωνα, e-mails, Κινητά τηλέφωνα, SMS…
…Αλήθεια, επικοινωνούμε;…
«Επικοινωνείς με τον εγκέφαλό σου;», θα έγραφα κάποια χρόνια νωρίτερα…
«Επικοινωνούμε με την καρδιά μας;», θα έγραφα σήμερα, τώρα. Διότι αυτό χρειάζεται, θαρρώ, για ουσιαστική, πραγματική επικοινωνία: Ν’ αφήσουμε τις καρδιές μας να επικοινωνήσουν. Ελεύθερα!... Γιατί, θαρρώ, τις φυλακίσαμε… Μέσα σε κλουβιά (ίσως χρυσά…) Εγωιστικά. Για να τις «προστατέψουμε». Ακόμα κι από το βλέμμα του διπλανού μας. Που έκανε κι αυτός το ίδιο!...
Θυμήθηκα πως είχα διαβάσει, κάπου, κάποτε, πως «ποτέ τα σπίτια μας δεν ήταν τόσο κοντά, όσο σήμερα, και οι καρδιές μας τόσο μακρινές»…
Και σκέφτηκα, προ ολίγου, πως έτσι πια δομούμε και τις πόλεις μας. Και τις ζωές μας… Τον χρόνο μας. Και το ρυθμό μας…
Σύγχρονη δόμηση; Το «μοντέλο» της Λεωφόρου Κηφισίας. Πολύ πιο έντονο σε κάποιες πόλεις του εξωτερικού: Κτίρια απομονωμένα, αποστάσεις μακρινές. Δεν μπορείς να τις περπατήσεις ήσυχα, για να «χαζέψεις». Πρέπει να μπεις στο αυτοκίνητό σου αν θέλεις να πας να ψωνίσεις. Πριν από κάποια χρόνια ήταν άλλη η ζωή: Περπατούσες μέχρι τον μπακάλη, μέχρι τον μανάβη ή τον φούρναρη, και συναντούσες κόσμο εκεί ή/και στον δρόμο. Κόσμο οικείο σου, γνωστό, τους γείτονές σου… Τώρα, συνήθως, όλα ετούτα τα έχει αντικαταστήσει η εξόρμηση, με τ’ αυτοκίνητο, στο σούπερ μάρκετ. Όπου συναντάς, βέβαια, κόσμο πολύ περισσότερο από πριν. Μα απόμακρο. Απρόσωπο. Ακόμα και στην (τυπική) «καλημέρα» του. Ένα σούπερ μάρκετ μοναξιάς…
…Καθένας κουβαλά τη μοναξιά του (για την οποία δεν μας φταίει παρά μόνο «το μυαλό μας το κλούβιο», που θα ’λεγε και η γιαγιά μου…) Καθένας κουβαλά τα προβλήματά του. Και (ιδίως!) τον εγωισμό του!... Και τις πληγές του… (Που πιά δεν τις αφήνουμε να «θρέψουν» στον αέρα, μας τις κρύβουμε και τις καλύπτουμε πίσω από τσιρότα κι επιθέματα και χαζαπλάστ…)
…«Δεν έχουμε και χρόνο», βέβαια. Είναι αυτό που λέμε στους εαυτούς μας και στους άλλους…Μα η αλήθεια η βαθύτερη είναι, αν το σκεφτούμε, πως στον εαυτό μας ή για τον εαυτό μας θα μπορούσαμε να ασχολούμαστε και να μιλάμε γι’ αυτόν για ώρες… Μα για τον άλλον, όχι! Και… έλα που και ο άλλος είναι ίδιος κι απαράλλαχτος!...

…Έτσι, καθώς έγραφα, μου ’ρθε και η έννοια της «συγκοινωνίας». (Άκου, λέει, «συγκοινωνία», εκ του «συν» και «κοινωνία»!...) Μέσα σε ένα λεωφορείο, σκέπτομαι, μπορείς να «κοινωνικοποιηθείς». Μέσα στ’ αυτοκίνητά μας, όμως, μάλλον αυτοκαταδικαζόμαστε. Σε Ι.Χ. ζωές!...

Α, ξέχασα! Υπάρχουν (και πρέπει να αναφερθώ σ’ αυτά) και τα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. (Ναι, έτσι ακριβώς που το γράφω: Μαζικής Επικοινωνίας. Μαζικής!... Ποιος σκέφθηκε αυτόν τον όρο;) Πολλά θα μπορούσαν να γραφτούν…
…Για το ραδιόφωνο, που το λένε και το νιώθουν κάποιοι «πιο ζεστό» και «πιο ανθρώπινο» (…Ακόμη κι αν ακούς μόνο φωνές… Ακόμα κι αν δεν βλέπεις πρόσωπο….)
…Πολύ περισσότερα, βεβαίως, για την τηλεόραση (Την έγχρωμη τηλεόραση, στις ζωές μας που κατάντησαν ασπρόμαυρες… Με τα «φρου-φρου» και τα αρώματα, τις κορδέλες και τα περιτυλίγματα, πακέτων άδειων…) Κι ιδίως για τις εκπομπές εκείνες όπου οι μεν παρουσιαστές πασχίζουν να φανούν «ανθρώπινοι και προσιτοί», μα θέλουνε να μείνουν «ατσαλάκωτοι» στο θρόνο τους, κι οι άλλοι διψούν είτε για το 10λεπτο δημοσιότητας που «τους αξίζει», είτε να ξεφορτώσουνε τη δίψα της ζωής τους…
…Χμ! Πολύ το «άπλωσα» το θέμα Και να σκεφτείς πως θα μπορούσα να γράψω πολλά, ακόμα, ιδίως για την τηλεόραση. Ποιος ξέρει, ίσως επανέλθω!...

Ξαναγυρίζω:
Νομίζω πως αυτό που μας χρειάζεται, το πρώτο βήμα για την επικοινωνία, είναι «ν’ ανοιχτούμε απ’ το καβούκι μας», ν’ αφήσουμε (όσο μπορούμε περισσότερο, στην αρχή ίσως με βήματα διστακτικά –πρωτόγνωρη, βλέπεις, η εμπειρία…) το «εγώ», τον «εαυτούλη» μας και να… σαλπάρουμε για την κοινωνία…
…Που βέβαια δεν είναι, μη θαρρείς, κάτι απρόσωπο! Είναι ο γείτονας, ο διπλανός μας!... Που δεν θα χαρεί, βεβαίως, να σε δει (και θ’ αντιδράσει, θ’ αμυνθεί…) άμα θελήσεις ν’ αφήσεις τη… «σακούλα των δικών σου σκουπιδιών» (…δηλαδή τα δικά σου τα προβλήματα, τη δική σου την ανάγκη για επικοινωνία) έξω από την πόρτα του… Μα που θα σε καλοδεχτεί όταν σε δει μ’ ένα κουτί γλυκά, έτοιμο να του (τα) προσφέρεις… Τότε; Τότε, σε διαβεβαιώνω, θα σου ανοίξει διάπλατα την πόρτα (της καρδιάς του εννοώ, βαθύτερα…) και θα σε οδηγήσει στο σαλόνι. Ή στο καθιστικό, μπροστά στο τζάκι… Και τότε, φίλε, ξέρεις ποιο είναι το μυστικό; Θα πιείτε (να πιείτε!...) ένα κρασί, μαζί, …να δεις τότε πόσο εύκολα λύνονται κι οι γλώσσες, κι ο κόμπος της γραβάτας ο σφιχτοδεμένος, θα δεις πώς λύνονται και οι καρδιές…

Το μυστικό της επικοινωνίας; Να θελήσεις να γίνεις «κοινωνός» των προβλημάτων, των ονείρων, των «θέλω» και των σκέψεων του άλλου. Τότε, κατά ένα τρόπο μαγικό, θα θελήσει να κάνει και ο άλλος το ίδιο. Και να ακούσει τα δικά σου τα προβλήματα και να σου συμπαρασταθεί…
Μα… να σου πω το «μυστικό» του μυστικού; Μην το κάνεις μ’ αυτό τον σκοπό, μ’ αυτό το στόχο, δηλαδή με ιδιοτέλεια (Όσο κι αν το κρύψεις, θα φανεί!...) Ξέχασε τα δικά σου, ξέχασε τον εαυτό σου. Και σκέψου μόνο τον άλλον!...

Τα «θέλω» και τα «πρέπει» στη ζωή μας σήμερα

Σήμερα θέλω να γράψω για τα «θέλω» της ζωής μας.
Για τα πολλά «θέλω» και τα καθόλου «πρέπει»…
Δείγμα των καιρών μας αυτό…
Που μάλιστα νομίζω πως συνεχώς επιδεινώνεται.
Διότι πλέον οι νεώτεροι και τα παιδιά μεγαλώνουν και ανατρέφονται και γαλουχούνται έτσι…

«Θέλω αυτό, θέλω εκείνο, θέλω το άλλο»…
Αυτό, λίγο – πολύ, δεν συνέβαινε πάντοτε με τα παιδιά; Πάντοτε δεν ζητούσαν (πάντοτε δεν ζητούσαμε κι εμείς, όταν ήμασταν παιδιά…) όσο το δυνατόν περισσότερα, πάντοτε δεν ζητούσαν (:δεν ζητούσαμε…) τα πάντα;

Κάποιος παιδαγωγός και ψυχολόγος θα μας έλεγε, ίσως, πως έτσι τα παιδιά διερευνούν τα όρια…
...και πως γι’ αυτό είναι σωστό ν’ ακούν και «όχι» στη ζωή τους, ώστε να αντιλαμβάνονται πως υπάρχουν τέτοια όρια, πως δεν μπορούν να τους χαρίζονται τα πάντα, πως δεν μπορεί να τους επιτρέπονται τα πάντα…

Μα στις ημέρες μας (ή και νωρίτερα;...) αυτό έχει αλλάξει κατά πολύ…
Πόσο εύκολο είναι, πλέον, στους γονείς, να πουν το «όχι», να αρνηθούν κάτι στα βλαστάρια τους;
Οι γονείς, πλέον, λες πως νομίζουν πως θα κερδίσουν την αγάπη των παιδιών τους δίνοντας δώρα κι όχι ασχολούμενοι με τα παιδιά τους…
Ουσιαστικά είναι το «άλλοθι» των γονέων στο ότι εργαζόμενοι και απασχολημένοι συνεχώς με άλλα, δεν έχουν πλέον (παρά ελάχιστο) χρόνο να αφιερώσουν στα παιδιά τους.
Κι έτσι τους στερούν, αστόχαστα, ένα από τα κυριότερα στοιχεία της ανατροφής και της παιδείας, τον προσδιορισμό και την κατανόηση (της έννοιας) των ορίων.
Διότι, βλέπεις, ένα «όχι» θέλει, ως συνοδευτικό, να αφιερώσεις χρόνο στο παιδί, να του εξηγήσεις… (Μα πού να βρεις χρόνο;…)
Και δείχνοντας – προσδιορίζοντας τα όρια που συγκροτούν τα «μη» και τα «όχι», να τους μιλήσεις, περαιτέρω, και για την υπέρβαση κάποιων ορίων με τον αγώνα, με την προσωπική προσπάθεια για υπερβάσεις…
Μα τώρα χάθηκε, κατά πως φαίνεται [είναι «εκτός διδακτέας ύλης»…], κι αυτό το μάθημα για τις παιδικές ψυχές…
…που, φυσικά, πιο ύστερα, σαν γίνουν έφηβοι, δεν έχουν πια ούτε τις βάσεις (και είναι, πια, πολύ αργά για λόγια και για συμβουλές…) να πάρουν το μάθημα του αγώνα στη ζωή τους, να δώσουν και να προσδιορίσουν ένα σκοπό για τη ζωή τους…

Όταν τα παιδιά τα έχουν όλα, τότε τι έχουν να προσδοκούν; Για τι να αγωνίζονται;
Πόσοι και πόσοι γόνοι πλούσιων οικογενειών δεν καταλήγουν στα ναρκωτικά ή στο χωρίς τέλος κυνηγητό των ηδονών και των απολαύσεων;…

«Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε τώρα», ήταν το επαναστατικό σύνθημα μιας γενιάς.
[Πόσα θα μπορούσε να γράψει κάποιος σχετικά. Όχι, βεβαίως, μόνο θετικά ή μόνο αρνητικά. Δεν είναι του παρόντος να το κάνω. Μόνο δυό –τρεις, ελάχιστες, σκέψεις:]

Αν θέλεις, φίλε μου, τον κόσμο και τον θέλεις τώρα… πές μου, τότε, «πώς το προτιμάς»; Να στον χαρίσουμε «στο πιάτο» ή ν’ αγωνιστείς και να τον κατακτήσεις;…
Κι αν προτιμάς το δεύτερο (οπότε θα σου πω και «μπράβο», γιατί οι περισσότεροι θαρρώ πως προτιμούν το πρώτο…), να σε ρωτήσω κάτι ακόμα;
Θεωρείς και νιώθεις πως μπορείς να τον κερδίσεις «με την μία», αμέσως, χωρίς επιμονή και υπομονή;
[Μα τότε θα’ναι σαν να υποχωρεί, σαν να παραδίδεται, οπότε αντιλαμβάνεσαι πως δεν ήταν δα σπουδαίος αντίπαλος, πως δεν ήταν αντάξιός σου…]
Και… πές πως τον κατάκτησες! «Τον κόσμο όλο», σκέψου!...
Σκέφθηκες ποτέ πως έτσι δεν θα έχεις τι να κυνηγάς αργότερα, για τι να αγωνίζεσαι και τι σκοπό θα έχεις, πλέον, στη ζωή σου;…

[Και μια παρένθεση. Ολίγον άσχετη (ή μήπως όχι;): Θυμάσαι, άραγε (αν σου το δίδαξε ποτέ κανείς…) τι γράφει κάπου το Ευαγγέλιο; «Τι ωφελήσει άνθρωπον εάν κερδίσει τον κόσμο όλο και (εδώ είναι η ουσία και το νόημα:) ζημιωθεί την ψυχή αυτού;»…
Κλείνω την παρένθεση (;) και επανέρχομαι, διότι πόσοι ν’ ασχολούνται και να ενδιαφέρονται στις μέρες μας για της ψυχής της καλλιέργεια…]

Στις μέρες μας οι αξίες θαρρώ πως συμπυκνώνονται σ’ αυτό που κάποια εταιρεία έθεσε ως “motto” της διαφημιστικής της εκστρατείας: «Θέλω»!
Ένα «θέλω» που δυστυχώς επικεντρώνεται και εστιάζεται και αφορά μόνο σε ένα τομέα της ζωής, που πλέον, όμως, έχει αναχθεί στα πάντα: Στον καταναλωτισμό. Στο άμεσο ξεδίψασμα της καταναλωτικής επιθυμίας της στιγμής…
Θέλω κάτι και το θέλω τώρα!
Νιώθω πως δεν υπάρχει τραγικότερο, πως το σύνθημα μιας επαναστατημένης γενιάς, που άλλα ήθελαν και άλλα επεδίωκαν, το πήραν οι αντίπαλοί της, το κεφάλαιο και οι πολυεθνικές, και το’καν δικό τους τραγούδι, διαφημιστική καμπάνια!...
«Θέλω τα πάντα και τα θέλω τώρα! Όλα! Αμέσως! Εδώ και τώρα!»
Ζούμε για να αγοράζουμε! Να καταναλώνουμε!
Χωρίς να «πρέπει» να κάνουμε «κράτει» στις επιθυμίες μας…
Επιθυμίες και όνειρα έγιναν εννοιολογικά ταυτόσημα, ένας «αχταρμάς»…
Κι όσο για τα «πρέπει», εμπόδια ασυγχώρητα στο πνεύμα της εποχής, φωνές σειρηνικές κατακριτέες…
Όλα τα «πρέπει» θεωρούνται, πλέον, πως εμποδίζουν, τάχα, το… «προσωπικό τραγούδι» και την αυτοπραγμάτωση…
Και καταγγέλλονται πως θίγουν την προσωπική ελευθερία…

«Με τόσα ψέματα που ντύθηκαν οι λέξεις…»

Περί Πορείας Ζωής, Αυτογνωσίας και Νεολαίας

Θυμήθηκα, σήμερα, ένα ανέκδοτο που είχα ακούσει όταν ήμουν μικρό παιδί: Φθάνει, λέει, μια ηλικιωμένη κυρία, παλιότερα, στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Πελοποννήσου και ζητά απ’ τον σταθμάρχη ένα εισιτήριο. –Για πού; την ρωτά αυτός. –Για το χωριό μου, για την πατρίδα μου, του απαντά. –Και ποια είναι η πατρίδα σου; Πού θέλεις να πας; Για πού να σου κόψω εισιτήριο; την ξαναρωτά εκείνος. –Α, πολλές ερωτήσεις κάνεις, του ανταπαντά. Για την Μεγαλόπολη, του αποτελειώνει ορθά κοφτά. Λίγο αργότερα, την ώρα που το τραίνο πλέον ξεκινούσε, ανοίγει η γηραιά κυρία το παράθυρο του τραίνου που απομακρύνεται απ’ τον σταθμό και φωνάζει προς τον σταθμάρχη, παίρνοντας την… «εκδίκησή της»: -Κύριε σταθμάρχα, σε κορόιδεψα! Στην Πάτρα πηγαίνω!...

Το σημαντικό είναι, πιστεύω, να γνωρίζουμε πού πηγαίνουμε. Όχι μόνο αυτό, βεβαίως. Αλλά και το πού είμαστε, το από πού ξεκινάμε [Δηλαδή… το ποιοι είμαστε… Αυτογνωσία…]. Κι από κει και πέρα, ενδεχομένως, τους τρόπους που υπάρχουν να πάμε κάπου. Όχι δεσμευτικά. Με δικαίωμα ελεύθερης επιλογής… π.χ. τραίνα, λεωφορεία, πλοία, αεροπλάνα, μα και… αερόστατα, ή με τα πόδια ή… και «μέσω Άρεως» ακόμα… Κάποιος μπορεί ν’ ακολουθήσει νέα μονοπάτια, δικά του… Κάποιος άλλος μπορεί να… ανεβεί σε μια μπουλντόζα και να χαράζει δρόμους… Υπάρχουν κι άλλοι, οι εξερευνητές, που σαν τον Κολόμβο (και όχι μόνο) ξεκινούν όχι για κάπου συγκεκριμένα, μα για ν’ ανακαλύψουν νέους κόσμους, ή και οι σύγχρονοι επιστήμονες και αστροναύτες… χμ… είδες κανέναν αστροναύτη να μπαίνει στο διαστημόπλοιό του και να ξεκινά για… «όπου τον βγάλει»;…

Καθώς έγραφα τα παραπάνω, για τους τρόπους και τις μεθόδους, «ξεστράτισε» ο νους μου στο προσφιλές μου θέμα περί ελευθερίας και αυτοπραγμάτωσης… Δεν είναι του παρόντος, μα θέλω να γράψω κάτι σχετικό: Λένε κάποιοι πως θέλουν να «τραγουδάνε το δικό τους το τραγούδι», ν’ ακολουθούνε τον δικό τους δρόμο, να χαράσσουν τη δική τους πορεία, να πέφτουν και να διδάσκονται απ’ τα δικά τους μόνο λάθη. Κι άλλα τέτοια… Και διακηρύσσουν, επιπλέον, πως, συνεπώς, η ζωή τους δεν υπόκειται σε «πρέπει» αλλά μόνο σε «θέλω» [:δηλαδή στα δικά τους «θέλω»!...] και πως ελεύθερη ζωή λογίζεται αυτή που δεν έχει «οδηγίες χρήσεως». «Με γεια τους και χαρά τους!» [εφόσον, βεβαίως, δεν γίνεται εις βάρος των γύρω τους και του κοινωνικού συνόλου…] Μα πρέπει να το ξέρουν: Αν δεν κοιτάνε τ’ άστρα, όπως δίδασκαν οι παλαιότεροι, αν δεν συμβουλεύονται την πυξίδα, αν δεν κοιτάζουν τους χάρτες και δεν διαβάζουν τα γραπτά και τα «κιτάπια» για τους επικίνδυνους υφάλους, αν, δηλαδή, με άλλα λόγια, δεν ακολουθούν τις «οδηγίες χρήσεως» της ζήσης, δεν θα μπορούν να μέμφονται κανένα και να παραπονιούνται αν ρίξουν το καράβι τους στην ξέρα… [Κάπου διάβασα πως «είναι έξυπνο να διδάσκεται κάποιος απ’ τα λάθη του, αλλά είναι σοφό να διδάσκεσαι απ’ τα λάθη των άλλων…]

Έγραψα για ναυάγιο και… μου ήρθαν στον νου αυτοί που κάνουν λόγο για «νεολαία ναυαγισμένη», για νεολαία που δεν γνωρίζει πού πορεύεται. Δεν είναι σωστό να τους κατηγορείτε εσείς, ενήλικοι – «ώριμοι», τους νέους. Μήπως τους δώσατε εσείς «σκοπό ζωής»;!... Μήπως τους μεταλαμπαδεύσατε εκείνον τον σκοπό ζωής που σας κληρονόμησαν οι γονείς και οι παππούδες σας; Αφού τον χάσατε πρώτοι εσείς οι ίδιοι…. Κι έτσι δεν είχατε να πείτε στα παιδιά σας: -Για εκεί τραβάμε! Εκεί είναι ο προορισμός μας, ο σκοπός μας…
Μόνο ζωή τους δώσατε. «Ζωή», τρόπος του λέγειν… Κι αθέλητά σας, ίσως, μα έμπρακτα (:με το παράδειγμά σας και την όλη συμπεριφορά σας…) αυτές τις «οδηγίες χρήσεως»:
«Ξύπνα! Δούλεψε! Κατανάλωσε! Δες την Τι-βί σου! Κι άντε κοιμήσου!...»
…Ξυπνήστε!... Ας ξυπνήσουμε όλοι μας!....