Περί ελευθερίας. Πάλι και πάλι…

“Δεν έχω τίποτε άλλο, παρά Ελευθερία και Γλώσσα”, είπε ο σοφός…

“…και καμιά δεκαριά ακόμα αξίες”, προσθέτω εγώ, αν μου επιτρέπετε, “για τις οποίες αξίζει κανείς να ‘παθιάζεται’, όταν τις σκέπτεται, όταν τις συλλογιέται”…

“Όποιος συλλογιέται ελεύθερα, συλλογιέται καλά”, μου ήρθε στο νου, συνειρμικά…

Κι όχι μονάχα όποιος συλλογιέται,. Βέβαια, μα κι όποιος λέει τη γνώμη του ελεύθερα και όποιος δρα και πράττει ελεύθερα!...

Εύκολο να τα λες (: “μεγάλα λόγια”!...), δύσκολο να τα εφαρμόζεις!...

(“Μεγάλη κουβέντα” μπορεί ν’ αρχίσει τώρα…)

Τι σημαίνει, άραγε, ελευθερία σκέψης, ελευθερία λόγου, ελευθερία πράξης; Πώς και πού οριοθετούνται οι όροι αυτοί;…

-Τι;… Όρια στην ελευθερία;!... Άπαγε της βλασφημίας!...

-Κι όμως… Υπάρχουν και στην Ελευθερία όρια. Πρέπει να υπάρχουν. Προσδιορισμένα από εμάς τους ίδιους. Με κριτήρια τουλάχιστον (αυτά μπορώ να προσδιορίσω τούτη τη στιγμή) τη Λογική και την Ωφελιμότητα.

“Πάντα μοι έξεστι, αλλ’ ου πάντα συμφέρει”!

(Όλα μου επιτρέπονται, αλλά δεν ωφελούν τα πάντα…)

Σοφή ρήση! Μακάρι να μπορούσε να διαποτίσει το “είναι” μας, τη σκέψη μας, τον τρόπο ζωής μας…

Διότι, βεβαίως, σκέπτομαι, η Ελευθερία δεν είναι η υπέρτατη αξία, το υπέρτατο ιδανικό, ο τελικός σκοπός μας;

Ναι;…

Για κάποιους (για πολλούς…) ο τελικός σκοπός είναι “να πάνε στον Παράδεισο”…

…Κι αυτό μου θυμίζει, συνειρμικά, το έξυπνο γκράφιτι που είχα διαβάσει παλιότερα:

“Τα καλά κορίτσια πάνε στον Παράδεισο. Τα κακά κορίτσια πάντε παντού”!...

Είναι απόδειξη ελευθερίας αυτό, δηλαδή το να μπορείς να πηγαίνεις παντού, έτσι δεν είναι;

Αλήθεια, τα… έξυπνα κορίτσια, τα μυαλωμένα, θα πήγαιναν παντού;…

Γενικότερα: Ο σώφρων, ο λογικός άνθρωπος, θα έκανε τα πάντα; Θα δοκίμαζε τα πάντα; Αλόγιστα – ασυλλόγιστα;…

Είμαστε ελεύθεροι να κάνουμε τα πάντα!

“Ακόμα και να χτυπάμε το κεφάλι μας στον τοίχο”, όπως (μου) έλεγε ένας άνθρωπος σοφός…

Ακόμα και να δοκιμάσουμε ναρκωτικά και ψυχοτρόπες ουσίες, για να βιώσουμε, όπως λένε, το “ταξίδι ελευθερίας”…

…με κίνδυνο, ενδεχομένως, να εθιστούμε στις ουσίες…

(…κι ύστερα “να χτυπάμε το κεφάλι μας”…)

Ναρκομανείς… Καπνιστές… Αλκοολικοί… Χαρτοπαίκτες… Τζογαδόροι…

…Όλοι αυτοί ήταν και δήλωναν ελεύθεροι άνθρωποι, που πια βρίσκονται αλυσοδεμένοι στα πάθη τους… δούλοι των παθών τους…

Να σας θυμίσω κι άλλα (σκληρά και εξαρτιογόνα) ναρκωτικά, κι άλλα δεσμά που… επιλέγουμε ελεύθερα;

Ιδεοληψίες…

Προκαταλήψεις…

Στερεότυπα…

…αλλά ακόμα και Συνήθειες.

Ναι, οι απλές καθημερινές μας συνήθειες, μας έχουν, συχνά, δεμένους χειροπόδαρα, όπως τον Γκιούλιβερ του παραμυθιού οι χιλιάδες μικροσκοπικές κλωστές των μικροσκοπικών ανθρώπων…

Με τόσα πάθη, ιδεοληψίες, προκαταλήψεις, στερεότυπα, συνήθειες και αυτοματισμούς, λοιπόν, μπορούμε, άραγε, να μιλάμε για Ελευθερία;

Θυμάμαι τον δάσκαλο Ευάγγελο Παπανούτσο, να εξηγεί παραστατικά και διεξοδικά, στο σπουδαίο βιβλίο του “Ο νόμος και η αρετή” (του οποίου μικρά αποσπάσματα μπορείτε να διαβάσετε στο άλλο ιστολόγιό μου, το “Eagle”, εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/12/blog-post.html), πως οι πράξεις οι ανθρώπινες έχουν αξία και σημασία, όταν είναι προϊόν σκέψης, βούλησης, απόφασης και συνειδητής επιλογής, όταν δηλαδή είναι ελεύθερες πράξεις.

Και μόνο τότε αξίζουν να λέγονται Ηθικές Πράξεις…

Κι όμως πολλοί πιστεύουν και διαδίδουν, δυστυχώς, πως η Ηθική είναι εννοιολογικά εχθρός της Ελευθερίας…

Λυπάμαι, κύριοι. Διαφωνώ!...

Η Ηθική εχθρεύεται και αντιτάσσεται στην ψευδεπίγραφη ελευθερία, στην Ελευθεριότητα…

…στις γυναίκες και στους άνδρες των “ελευθέρων ηθών”…

Πριν κλείσω τη σημερινή γραφή μου περί Ελευθερίας, θέμα στο οποίο, βεβαίως, και στο παρελθόν έχω αναφερθεί [εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2007/11/blog-post_26.html κι εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2007/11/blog-post_30.html], και σίγουρα θα επανέλθω, επιτρέψτε μου μια επισήμανση:

Αποτελεί, όπως διάβασα, αντιεπιστημονική παραετυμολογία η άποψη πως η λέξη “ελευθερία” σχετίζεται με τον μέλλοντα “ελεύσομαι” του ρήματος “έρχομαι” και είναι, δηλαδή, ελεύθερος αυτός που “πάει κι έρχεται” όπου θέλει, ελεύθερα (άποψη που, σημειωτέον, είχα αποδεχθεί, τρόπον τινά, ανεξέλεγκτα). Όχι, λοιπόν! Η λέξη “ελεύθερος” στηρίζεται και προέρχεται από τη ρίζα “-λευθ-” που σήμαινε “αυξάνω, αναπτύσσομαι”…. Και έτσι ακόμα, όμως, οι έννοιες αυτές σημαίνουν κίνηση και όχι, βεβαίως, κάτι σταθερό και παγ(ι)ωμένο… Κάτι που όσο το διερευνούμε, αυτό και τα όριά του, όσο το βιώνουμε και το κατανοούμε, όσο το κάνουμε κτήμα μας και πράξη (εκούσια και συνειδητή), τόσο αναπτυσσόμαστε!...

Η Ελευθερία δεν είναι (αυτο-) σκοπός… δεν είναι στόχος…

Δρόμος είναι η Ελευθερία!...

Δρόμος, ενδεχομένως προς την εξορία, όπως είχε χαρακτηρίσει την ελευθερία ο Σαρτρ.

Υ.Γ.-1: Τόσο τη ρήση αυτή του Σαρτρ, όσο και πολλές άλλες ρήσεις περί Ελευθερίας, ανάρτησα, σήμερα, στο “Eagle” ιστολόγιό μου, εδώ: http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/12/blog-post_15.html

Υ.Γ.-2: Η Ελευθερία είναι το θέμα και το αντικείμενο των σημερινών μου αναρτήσεων και των τεσσάρων ιστολογίων μου:

“Eagle”: Γνωμικά, Ρήσεις και Αποφθέγματα περί Ελευθερίας (http://eaglestefanos.blogspot.com/2009/12/blog-post_15.html)

“Seagull”: Περί Ελευθερίας. Πάλι και πάλι… (http://seagullstefanos.blogspot.com/2009/12/blog-post.html)

“Σπουργίτι”: Θεός και Ελευθερία (http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/12/blog-post_15.html)

“Κλέφτρα Κίσσα”: Ελευθερία, πού βρίσκεσαι; (http://kleftrakissa.blogspot.com/2009/12/blog_14.html)

Άλλη μία ανάρτηση για λίγους. Ή μόνο για μία!… Άλλο ένα κομμάτι στο puzzle…

Για εκείνον τον “γέρο που λέει ή/και γράφει ιστορίες αγάπης” σας έχω γράψει και ξαναγράψει στο παρελθόν…

[…Κι έχετε καταλάβει, βέβαια, πως δεν είναι δα και τόσο γέρος.. Αυτό το πρόσθεσα, τότε, ως “φόρο τιμής” και ως αναφορά στον αντίστοιχο ήρωα του Luis Sepulveda…]

Αυτός ο (τάχα) γέρος, λοιπόν, κάθε που γράφει μια ιστορία αγάπης, ξανανιώνει!... Νιώθει πως γίνεται πάλι νέος… σχεδόν παιδί… Κατά ένα τρόπο ανεξήγητο… μαγικό!...

Τα κάνει αυτά τα “μαγικά” η αγάπη: Μεταμορφώνει τους ανθρώπους: Τους γέρους σε νέους… τους άσχημους σε όμορφους… τους εχθρούς σε φίλους… τους ανθρώπους σε αγίους ή σε αγγέλους…

Ο γερο-ήρωάς μας, πάντως, μόνο μια ιστορία αγάπης δεν σκέφτηκε ποτέ να γράψει… Ή, σωστότερα, να καταγράψει… Την δική του ιστορία αγάπης… Διότι, βλέπετε, η ιστορία αυτή γράφεται ακόμα, στην πράξη, στη ζωή… εδώ και χρόνια… Όχι ως προϊόν της σκέψης του ίδιου… Αλλά ως προϊόν της καρδιάς… Όχι μόνο του ίδιου… Διότι μια ιστορία αγάπης απαιτεί πάντα δύο καρδιές…

-Τι είναι αγάπη, καρδιά μου;…

-Και τι δεν είναι αγάπη!... Πόσο διαφορετικά πράγματα δεν μπορεί να είναι η αγάπη… Με πόσους διαφορετικούς τρόπους δεν μπορεί να εκδηλώνεται…

-Αγάπη είναι να κοιτάς τον άλλο στα μάτια…

-Και όχι μόνο αυτό, αγάπη μου. Αλλά και να κοιτάνε δύο άνθρωποι προς την ίδια κατεύθυνση…

-…και να μην σταματά το βλέμμα σου στα μάτια του άλλου, αλλά να φθάνει μέχρι βαθιά μέσα στην καρδιά του…

-…να ανακαλύπτει τα όνειρα του άλλου, τα “θέλω” του και να προσπαθεί να βοηθήσει στην πραγματοποίησή τους…

-Η αγάπη είναι φλύαρη!...

-…και, παράλληλα, σιωπηλή!...

-Πές μου, σε παρακαλώ…

-Σ’ ακούω!...

Η αγάπη δεν μιλάει μόνο…

…Ακούει κιόλας!...

Κι ο ήρωάς μας δεν λέει μόνο ιστορίες αγάπης…

…ακούει, κιόλας, ιστορίες αγάπης…

[…Κι ύστερα κάθεται και τις καταγράφει…

…και τις διηγείται στα παιδιά…

…στα παιδιά που έχουν διάφανο βλέμμα…

…και καθαρά αυτιά…

Στα παιδιά που μπορούν, έτσι, ν’ ακούν τις ιστορίες και να τις νιώθουν…

…και να “διαβάζουν κι ανάμεσα στις γραμμές”…

…και να καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα απ’ όσα ειπώθηκαν κι απ’ όσα γράφτηκαν…]

Χθες βράδυ, για παράδειγμα, έστησε αυτί και άκουσε…

…μια – δυό ιστορίες αγάπης…

(…κι ένιωσε να “ιστορείται” τουλάχιστον άλλη μία… Μυστικά, αδιόρατα…)

…Για μια γυναίκα (με ηλικία απροσδιόριστη… που θα μπορούσε δηλαδή να ήταν κορίτσι ή γριούλα – τι σημασία έχει δα;…), που είχε αφήσει κατά μέρος τις μπογιές και τα πινέλα της και το τελάρο όπου ζωγράφιζε… και είχε πιάσει ένα χαρτί, λευκά παρθένο, για να ζωγραφίσει με τις λέξεις, το ίδιο όμορφα όσο και οι πίνακές της. Διότι, βλέπετε, δεν έχουν τόση σημασία τα υλικά και ο τρόπος, μα η καρδιά και τα πηγαία και αυθόρμητα αισθήματα που ζητούν να εκφραστούν και να αποτυπωθούν…

Λένε (και όχι άδικα…) πως οι πιο σπουδαίοι πίνακες είναι όχι αυτοί που αποτυπώνουν αυτούσια την φύση, αλλά αυτοί που την υπερβαίνουν και αποτυπώνουν ιδέες και ιδανικά, συμβολισμούς πίσω και πέρα απ’ όσα φαίνονται…

Αντίστοιχα, λοιπόν, τα πιο σπουδαία κείμενα, είναι αυτά που κρύβουν συμβολισμούς… που αποκαλύπτουν μυστικά συναισθήματα…

Έχει λεχθεί (και όχι άδικα, ενδεχομένως…) “γνώρισα τους ανθρώπους κι αγάπησα τα ζώα”…

Μα είναι πιο σπουδαίο και σημαντικό, νομίζω, να λεχθεί, πως όποιος ξέρει ν’ αγαπάει, δεν εξαιρεί τίποτα από την αγάπη του: Ανθρώπους κι “ανθρωπάκια”, φίλους αλλά και εχθρούς ακόμα… τον κόσμο ολόκληρο (“γιατί ζεις κι εσύ μαζί”…), την φύση, κάθε δημιούργημα της πλάσης… τους ανθρώπους και τα ζώα!... Πώς μπορεί να αγαπάει κάποιος τους ανθρώπους και να μην αγαπάει τα ζώα;…

Η ηρωίδα μας, λοιπόν, “το κοριτσάκι μας που ντύσανε γριούλα” (ή το αντίθετο;…) έγραφε, καθώς άκουσα, στο λευκά παρθένο χαρτί, μιαν άλλη ιστορία αγάπης: Για δύο γάτες… που τις αγάπησαν πολύ κάποιοι άνθρωποι… κι ύστερα αδιαφόρησαν και τις ξέχασαν… (έτσι όπως γίνεται συχνά στη ζωή…), με αποτέλεσμα να νιώσουν (οι γατούλες δα… όχι οι άνθρωποι…) το κρύο και την αποξένωση “στο πετσί τους” (όπως λένε…) και στην καρδιά τους (όπως δεν λένε… ή δεν σκέφτονται… ή δεν υπολογίζουν… ή δεν συλλογίζονται…) Μέχρι που ήρθε κάποιος άλλος άνθρωπος να τις αγαπήσει και πάλι…. Έτσι όπως γίνεται και στη ζωή!... “Θα μας φύγει, θα ξανάρθει… κι όλο πάλι απ’ την αρχή”!...

Ακούγοντας (απ’ τον… γεράκο που έλεγε και έγραφε ιστορίες αγάπης…) την ιστορία (που είχε εκείνος ακούσει, με τη σειρά του…) την ιστορία (που είχε εκείνος ακούσει, με τη σειρά του…) για τις δύο γατούλες (εγώ θα προτιμούσα –και ίσως γράψω στο μέλλον- δύο σκυλάκια…), μου πέρασε απ’ τον νου η σκέψη (και μου καρφώθηκε στην καρδιά η αίσθηση…) πως ήταν μια ιστορία (ή ένα παραμύθι, άραγε;…) συμβολική… πως, δηλαδή, ίσως ν’ αναφερόταν, στην πραγματικότητα, σε ανθρώπους…

…ή, ίσως, σ’ έναν μόνον άνθρωπο: Σ’ αυτή την ίδια… Που αγαπήθηκε πολύ κι από πολλούς… Κι εγκαταλείφθηκε… Από πολλούς ή και από όλους; (Μόνο αυτή γνωρίζει πώς μπορεί να ένιωσε ή και πώς νιώθει…). Μια γάτα που διψούσε για ένα χάδι…

Πολλές ιστορίες αγάπης…

….παράλληλες ή διασταυρούμενες…

…σε ένα ή πολλά επίπεδα…

Ιστορίες πραγματικές ή φανταστικές…

…με ανθρώπους και ζώα…

…πραγματικά ή συμβολικά…

…με νέους ή γέρους ήρωες…

…με νέες ή γρίτσες ηρωίδες…

Μπερδεύτηκα!... Δεν μπορώ να βγάλω άκρη… Προσπαθώ να καταλάβω…

…Να “καταλάβω”…

Το μεγάλο μου λάθος!...

(…όπως μου λέει, κατά καιρούς, μια φίλη μου αγαπημένη…):

-Αφέσου!... Μην προσπαθείς να καταλάβεις… Νιώσε!...

…Σ’ αυτό αφήνομαι, λοιπόν…

…στο να νιώθω… να οσφραίνομαι… την αγάπη που υπάρχει γύρω μου…

«Δεν αρκεί…» (ή) «Περί Φιλοσοφίας»

Δεν αρκεί να δηλώνεις πως είσαι κάτι, πρέπει και να το αποδεικνύεις!

[Μην κοιτάς που “στην Ελλάδα είσαι ό,τι δηλώσεις”!...]

Και πρέπει, μάλιστα, να το αποδεικνύεις συνεχώς, απαρεγκλίτως και χωρίς διακοπές, εξαιρέσεις, ενδοιασμούς κ.λπ.

Δεν αρκεί να δηλώνεις, για παράδειγμα, “ηθικός”, και να κάνεις υποχωρήσεις και συμβιβασμούς, προσπαθώντας, πάντως, να το αποδείξεις [προς τους άλλους, βεβαίως, διότι ο ίδιος ο εαυτός σου γνωρίζει (συνήθως…)] με αναφορά σε συγκεκριμένες μόνο περιπτώσεις ή να περιμένεις, τάχα, την “μεγάλη ευκαιρία” να το αποδείξεις…

[Διότι κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε στιγμή, είναι μια “μεγάλη ευκαιρία”!]

Δεν αρκεί, για παράδειγμα, να δηλώνεις “φίλος” κάποιου και να υπάρχουν φορές που η συμπεριφορά σου αποδεικνύει το αντίθετο, έχοντας, ενδεχομένως, ως ηθικό [δηλαδή… ανήθικο!...] “άλλοθί” σου, το ότι συνήθως αποδείχθηκες φίλος…

Κάθε παρασπονδία και κάθε “εξαίρεση” (τάχα!) που ανέχεσαι στον εαυτό σου, ουσιαστικά σου αφαιρεί την ιδιότητα που (δηλώνεις πως) έχεις!

[Σε ένα καθαρό λευκό πουκάμισο, αν γίνει ένας, μόνο ένας, μαύρος λεκές, τότε το πουκάμισο παύει να είναι (και να λέγεται…) “καθαρό”…

…Κι ένα πήλινο δοχείο ή ένα κρυστάλλινο βάζο, αν πέσει μία (μόνο μία!) φορά και σπάσει, παύει να λέγεται “δοχείο” ή “βάζο”, αντιστοίχως…

Επανέρχομαι!...]

…Δεν αρκεί να δηλώνεις πως είσαι φίλος της σοφίας. Πρέπει να είσαι φιλόσοφος. Όχι απλά να φιλοσοφείς κάποιες στιγμές (μεμονωμένες, αποσπασματικές, ασύνδετες…)…

Δεν αρκεί να περιμένεις πότε θα “τύχει” κάτι που θα σου/σε προκαλέσει να φιλοσοφήσεις.

Όλοι μας ανεξαιρέτως [ή μήπως όχι; ή μήπως είμαι υπερβολικά αισιόδοξος;…) φιλοσοφούμε για το “νόημα της ζωής”, για την “ματαιότητα των πάντων και δη των υλικών αγαθών” κ.λπ., μετά από τον θάνατο κάποιου προσφιλούς μας προσώπου.

Φιλοσοφούμε με τους υπόλοιπους γνωστούς και συγγενείς όσο διαρκεί ο “καφές της παρηγοριάς”, το κονιάκ και τα… παξιμαδάκια, ενδεχομένως δε και λίγο αργότερα, “κατά μόνας”, μέχρι που οι “βιοτικές έγνοιες” μας αποσπάσουν πάλι και μας “προσγειώσουν στην πραγματικότητα”… Λες και δεν θα έπρεπε, η πρώτη μας “βιοτική έγνοια”, έγνοια ζωής, να είναι η φιλοσοφία, της ζωής και του θανάτου, της ύπαρξής μας και του κόσμου…

Γι’ αυτό σου λέω:

Δεν αρκεί ένα “τι είναι ο άνθρωπος!...” ή ένα “χους εσμέν” και μετά, ανοήτως σκεπτόμενοι και συμπεριφερόμενοι, να τα ξεχάσουμε… μέχρι την επόμενη αντίστοιχη ευκαιρία [“ευ”-καιρία!...]

Όχι, δεν αρκεί! Είναι απόδειξη α-σοφίας και α-νοησίας!...

Στοιχειώδης εξ-υπνάδα [διάβασέ το και σκέψου το ως έγερση “εκ του ύπνου” μας, δηλαδή από τον λήθαργό μας!...] και δείγμα ανθρώπινης νόησης θα ήταν να βρίσκουμε εμείς οι ίδιοι τις ευ-καιρίες (και, πάντως, όχι “ευκαιριακά”…), να τις προκαλούμε!...

Σιωπηλά και “κατά μόνας” στην αρχή. Διαβάζοντας και μελετώντας και δια-λογιζόμενοι. Διάφορα σχετικά βιβλία, το “μεγάλο βιβλίο της φύσης” και “το βιβλίο της ζωής μας”, δηλαδή τις εμπειρίες και τις γνώσεις μας μέχρι τώρα. Και, οπωσδήποτε, βοηθούμενοι από τις εμπειρίες, τις γνώσεις, τις σκέψεις, τους στοχασμούς και τους διαλογισμούς (των) άλλων.

Και ύστερα δια-λεγόμενοι με (τους) άλλους. Συζητώντας μαζί τους. Και όχι, πάντως, “κουβεντιάζοντας” μαζί τους [σε στυλ “κουβέντα να γίνεται βρε αδελφέ”!...]

Αυτά που διακρίνουν, λένε, τον άνθρωπο από τα ζώα, είναι η αίσθηση – αντίληψη του εαυτού μας, δηλαδή η αυτοσυνειδησία, η αίσθηση του καλού και του κακού κι η ελεύθερη επιλογή ανάμεσά τους, η αίσθηση – αντίληψη του ωραίου, η αντίληψη – κατανόηση της βεβαιότητας του θανάτου ως τέλους της [γήινης, τουλάχιστον] ζωής μας.

Όλα αυτά είναι, ως της φύσεώς μας, δεδομένα. Μα τα αντιμετωπίζουμε, φοβούμαι, ως “δεδομένα”, χωρίς περαιτέρω ενασχόληση με αυτά.

Δεν αναφέρομαι τόσο στο γεγονός ότι για τους περισσότερούς μας η φιλοσοφία είναι “ένα μάθημα του λυκείου”, που μάλιστα, επειδή δεν είναι στα “προς εξέταση” για το Πανεπιστήμιο, οι μαθητές δεν του δίνουν σχεδόν καθόλου σημασία… […ασχέτως εάν βοηθά τα μέγιστα στις “εξετάσεις” της καθημερινότητάς μας!...]

…Διότι η εκ-παίδευσή μας (λέμε τώρα!...), ή “το πνεύμα των καιρών” ή “το σύστημα” μας θέλει παν-επιστήμονες και “διά βίου εκπαιδευόμενους”, αλλά χωρίς τη βασική γνώση, αυτή που αφορά εμάς τους ίδιους, τη ζωή και την ύπαρξή μας, το Ωραίο και το Ηθικό….

Το τραγικό, για μένα, είναι ότι ενώ “μεριμνούμε και τυρβάζουμε περί πολλά”, με τα θέματα που αφορούν και απασχολούν την φιλοσοφία ασχοληθήκαμε [εάν και όσο ασχολήθηκε ο καθένας μας…] “κάποια στιγμή”, κατά την εφηβεία μας, δώσαμε (ή: πήραμε) “κάποιες απαντήσεις” [αν τις δώσαμε ή τις πήραμε…] και από τότε δεν είχαμε κανένα άλλο “πάρε –δώσε” με το άθλημα!....

Κυριολεκτώ!

Περί αθλήματος πρόκειται!

Διότι η Φιλοσοφία ποτέ δεν γίνεται Σοφία!

Ευτυχώς!

[“Εν οίδα ότι ουδέν οίδα” έλεγε ο διαχρονικός – αιώνιος φιλό-σοφος Σωκράτης]

Άθλημα Λογικής, Σκέψης και Στοχασμού.

Άθλημα της Αισθητικής και του Ωραίου.

Άθλημα Ηθικής και Αρετής.

Άθλημα Γνώσης του εαυτού και του κόσμου, των αιτίων και του Αιτίου των πάντων.

Άθλημα εφαρμογής των ιδεών και των σκέψεων στην πράξη, στην καθημερινότητα…

Και είναι, πιστέψτε με, το πιο σκληρό, μα και το πιο ενδιαφέρον άθλημα. Μπροστά του “ωχριούν” και “απαξιώνονται” Τρίαθλο, Πένταθλο, Έπταθλο και Δέκαθλο, και όλοι αυτοί οι “υπεραθλητές” που βλέπουμε και θαυμάζουμε στις τηλεοράσεις μας.

Το ευχάριστο δε είναι, πως μπορούμε όλοι μας να συμμετάσχουμε.

Και είναι προς όφελός μας να συμμετέχουμε, διαρκώς και αδιαλείπτως, εφ’ όρου ζωής….

Και, ταυτόχρονα, είναι (και) αναγκαίο, υπό μια οπτική και θέωρηση των πραγμάτων, να μην πάψουμε να συμμετέχουμε…

Αργά ή γρήγορα θ’ αναγκαστείς να το κάνεις, φίλε μου, και θα ’σαι, τότε, απροετοίμαστος.

Αργά ή γρήγορα θα έρθεις, με κάποιο τρόπο, αντιμέτωπος με τον θάνατο.

Υψώσου, λοιπόν, τώρα, πρώτος εσύ, μπροστά του, ως ιδέα, έστω, ως σκέψη, και αντιμετώπισέ τον!

Και αυτόν και τον φόβο σου, τον κάθε φόβο σου…

Και αν δεν σου ταιριάζει αυτή η προσέγγιση [διότι, ευτυχώς, είναι πολλά τα μονοπάτια της φιλοσοφίας…], επίλεξε το μονοπάτι της ζωής:Στάσου μπροστά της και απαίτησε να σου πει τα μυστικά της όλα, να σου αποκαλύψει το νόημά της και τον σκοπό της!

Ή βάλε ως στόχο το Ωραίο, ως ιδανικό, και πάσχισε να το κατακτήσεις!

Ή οπλίσου αναλόγως και ξεκίνα ν’ ανεβείς σ’ εκείνη τη δύσβατη ψηλή κορυφή, που λέγεται Αρετή ή Ηθική [ως προσωπική ελεύθερη επιλογή και όχι ως υποκριτική τήρηση κάποιων κανόνων “για το θεαθήναι” των ανθρώπων…].

Όμως… πάρε μαζί σου και νερό, κατά πως λέει ο ποιητής. Γιατί το μέλλον θα έχει ξηρασία!... Τι λέω;… Ήδη από τώρα υπάρχει ξηρασία!...

Το Τείχος και τα Τείχη…

[Μια ανάρτηση στα γρήγορα…]

Μόλις πριν από λίγες ημέρες όλη η Ευρώπη γιόρτασε, κατά τρόπο πανηγυρικό, την επέτειο της πτώσης του Τείχους του Βερολίνου, του λεγόμενου και “τείχους του αίσχους”…

Υπάρχει, βεβαίως, ένα αίσχος που συνεχίζεται: Το τείχος που χωρίζει τη Λευκωσία…

[Με την ευκαιρία: Μόλις προχθές, ο blogger “Locus Publicus” ανάρτησε ένα αρκετά ενδιαφέρον σχετικό κείμενο, εδώ: http://locus-editorium.blogspot.com/2009/11/blog-post_12.html]

…Μα αυτό που εμένα τουλάχιστον με θλίβει περισσότερο και που με κάνει να σκέφτομαι πως, μέσα σ’ αυτούς τους πανηγυρισμούς, είμαστε και “για τα πανηγύρια” (…), είναι κάτι άλλο:

Πώς μπορεί μεν το Τείχος να έπεσε (και καλώς έπεσε), με όλους τους συμβολισμούς που αυτό συνεπάγεται, όμως η (πέρα απ’ αυτούς τους συμβολισμούς) πραγματικότητα είναι φρικτά διαφορετική: Στις ζωές μας συνεχώς υψώνονται νέα τείχη, υψηλότερα τείχη, και μάλιστα συνδυασμένα με σύρματα ηλεκτροφόρα, αλλά και τάφρους πλατύτερους και βαθύτερους, όπως στα κάστρα του παλιού καιρού, του Μεσαίωνα… Όχι ένα και δύο μόνο, αλλά σε ένα σωρό εκφάνσεις των ζωών μας. Αντί να βρίσκουμε τρόπους επικοινωνίας, αντί να ρίχνουμε γέφυρες, αντί ν’ ανακαλύπτουμε σημεία επαφής και ενότητας, εμείς επιλέγουμε, ως στάση ζωής, να ανακαλύπτουμε ή να εφευρίσκουμε τι μας χωρίζει!...

Απ’ τον διπλανό μας, απ’ τον συνάνθρωπό μας, υπάρχουν, πράγματι, αν το θελήσουμε, αν το αποφασίσουμε, αν το επιλέξουμε ως οπτική και τρόπο ζωής, “ένα σωρό πράγματα” που μας χωρίζουν: “Τι κι αν είναι, για παράδειγμα, ομοεθνής, πατριώτης; Ανήκει σε άλλο κόμμα, σε άλλη ομάδα, σε άλλη κοινωνική τάξη, έχει διαφορετικό μορφωτικό ή πνευματικό επίπεδο κ.λπ. κ.λπ.”…

Κι όμως, θα μπορούσαμε (και θα ήταν για όλους μα πολύ καλύτερο, πολύ πιο χρήσιμο, πολύ πιο ωφέλιμο, παντοιοτρόπως) να έχουμε την ακριβώς αντίθετη και κατά συνειδητή επιλογή θεώρηση: Τι κι αν είναι φτωχός; Αξίζει να τον συναναστρέφομαι για τη μόρφωσή σου ή για την πνευματικότητά του. Σε κάθε περίπτωση μπορεί να μας ενώνει η ομάδα ή το κόμμα. Κι αν όχι το κόμμα, ίσως κάποιες κοινές ή παρόμοιες πολιτικές θεωρήσεις. Κι αν, ίσως, ούτε αυτό, τουλάχιστον το γεγονός ότι όλοι έχουμε κατά βάση ως κριτήριο το καλό της πατρίδας μας, ακόμη κι αν το αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά. Αλλά και με τον αλλοεθνή μπορεί να μας ενώνει η ίδια θρησκεία. Ή, έστω, η πίστη σε έναν Θεό, ακόμα κι αν τον ονομάζουμε διαφορετικά. Αλλά μήπως, άραγε, και με τον δεδηλωμένο άθεο δεν έχουμε τις ίδιες υπαρξιακές αγωνίες, δεν προσπαθούμε να δώσουμε απάντηση στα μεγάλα φιλοσοφικά προβλήματα της ζωής; “Σε τελική ανάλυση” όλοι, μαύροι ή άσπροι ή κίτρινοι, ινδουιστές ή χριστιανοί ή μουσουλμάνοι, έξυπνοι και βλάκες… όλοι μας είμαστε άνθρωποι, που αντιμετωπίζουμε, λίγο – πολύ, τα ίδια προβλήματα στην καθημερινότητά μας…

Είμαστε, άραγε, τόσο αθεράπευτα ανόητοι ή ασυλλόγιστοι ή, ίσως, είναι τόσο δύσκολο να κατανοήσουμε πού θα μπορούσε να μας οδηγήσει μια τέτοια οπτική; Θα μας ελευθέρωνε από “ταμπέλες” και “κατηγοριοποιήσεις”, θα μας απάλλασσε από ένα σωρό φοβίες και σύνδρομα, από ρατσισμούς και εθνικισμούς, από φανατισμούς, από αλληθωρισμούς, από μυωπίες ή πρεσβυωπίες, από βαρηκοΐα ή και κώφωση… Θα μπορούσαμε άνετα να επικοινωνήσουμε με οποιονδήποτε καθ’ οιονδήποτε τρόπο “διαφορετικό”, να τον (παρ-)ακολουθήσουμε στα δικά του μονοπάτια (που τώρα θεωρούμε “απαγορευμένα”…) και στους δικούς του χώρους (που τώρα νιώθουμε μη προσβάσιμα, να πολλαπλασιάσουμε τις γνώσεις μας και τις εμπειρίες μας…

Διότι, αναμφίβολα, τα όποια “τείχη” χτίζουμε στις σχέσεις μας με τους γύρω μας, για να “προστατευθούμε”, τάχα, απ’ αυτούς, ταυτόχρονα γίνονται εμπόδιο και φυλακή για εμάς τους ίδιους…

Υ.Γ. Κάποια “τείχη” μπορείτε να βρείτε στη σημερινή ανάρτησή μου, ως “Σπουργίτι”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/11/blog-post.html

Συντεχνίες και Συνδικαλιστές – Ένας σύγχρονος εφιάλτης (ή: «Πολλοί εφιάλτες συγχρόνως»…)

[Με αφορμή τις κινητοποιήσεις των λιμενεργατών…]

Οι λιμενεργάτες, προκειμένου να διασφαλίσουν τα δικαιώματά τους, τα “κεκτημένα” τους, αλλά και, όπως λένε, “τον δημόσιο έλεγχο του λιμανιού” [έργο που νομίζω πως ανατίθεται σε θεσμοθετημένες αρχές και εξουσίες…], απεργούν και “κλειδώνουν” το λιμάνι, προκαλώντας ασφυξία στην αγορά, στους εμπόρους και στους κάθε είδους επαγγελματίες…

[Παλαιότερα]:

Οι αγρότες, διεκδικώντας διάφορα, έχουν στήσει μπλόκα σε διάφορα σημεία της χώρας, εμποδίζοντας τις μετακινήσεις και μεταφορές, προσώπων και αγαθών, από πόλη σε πόλη…

[Άλλοτε]:

Τα πλοία παραμένουν δεμένα στα λιμάνια, εξαιτίας της πολυήμερης απεργίας των ναυτικών, που προβάλλουν θεσμικά και οικονομικά (όπως όλοι, πάντοτε!...) αιτήματα…

Θεσμικά και οικονομικά αιτήματα έχουν και οι υπάλληλοι της Δ.Ε.Η. που, “σκληραίνοντας τη στάση τους”, “κατεβάζουν διακόπτες”, διαδοχικά, για να αποτρέψουν ένα γενικευμένο black out…

“Black out” υπάρχει και στις τράπεζες, οι οποίες εδώ και μέρες δεν λειτουργούν. Σε κάποιες απ’ αυτές επειδή οι ελάχιστοι απεργοί, η μειοψηφία των εργαζομένων, εμποδίζουν και τους υπόλοιπους να εργαστούν, φθάνοντας μάλιστα στο σημείο να τους προπηλακίσουν…

Το ίδιο γίνεται και σε κάποια εργοστάσια και επιχειρήσεις: Οι λίγοι, “διασφαλίζουν τα δικαιώματα” των ιδίων αλλά και, κατά τα λεγόμενά τους, των πολλών, στρεφόμενοι και κατ’ αυτών, που “δεν αντιλαμβάνονται το συμφέρον τους”…

Από τη συμπεριφορά των μεγαλυτέρων παραδειγματίζονται και οι μικρότεροι: Μικρές ομάδες μαθητών γυμνασίου προχωρούν σε “καταλήψεις” των σχολείων τους, εμποδίζοντας την είσοδο στους καθηγητές και στους υπόλοιπους μαθητές, που επιλέγουν τη συνέχιση των μαθημάτων. Οι μικρές αυτές ομάδες, μάλιστα, “δεσμεύονται” ότι θα περιφρουρήσουν οι ίδιοι της καταλήψεις τους, στη συνέχεια, όμως, αποδίδουν τις καταστροφές στα κτίρια και στο εποπτικό υλικό σε “εξωσχολικούς” που παρεισέφρησαν…

[Στο μεταξύ]:

Οι δημοτικοί υπάλληλοι που απασχολούνται στην καθαριότητα έχουν ακινητοποιήσει για 10, 20 ή 30 μέρες (δεν θυμάμαι πια…) ημέρα τα απορριμματοφόρα, με αποτέλεσμα τα σκουπίδια να συσσωρεύονται στους δρόμους, με ορατό, πλέον, τον κίνδυνο επιδημιών…

Μικρές ομάδες απεργών, άλλων κατηγοριών, όχι μεγαλύτερες από πενήντα – εκατό ανθρώπους η καθεμιά, απλώνονται σε όλο το πλάτος κεντρικών οδών και λεωφόρων, προκαλώντας έτσι κυκλοφοριακή συμφόρηση στο κέντρο της πόλης…

Οι τραυματιοφορείς και οι οδηγοί των ασθενοφόρων εξυπηρετούν μόνο τα “πολύ επείγοντα” [κατά την κρίση τους!] περιστατικά…

Έτσι κι αλλιώς οι νοσοκομειακοί γιατροί απεργούν κι αυτοί….

Αστυνόμοι διαδηλώνουν και αυτοί, στους δρόμους, και συγκρούονται με άλλους αστυνομικούς και Μ.Α.Τ. που προστατεύουν το κτήριο της Βουλής. Τελικά αποφασίζουν να προχωρήσουν [δεν θυμάμαι εάν αυτό αφορά τους μεν ή τους δε…] σε “λευκή απεργία”…

Οι βουλευτές, στο μεταξύ, με (ν)τροπολογία σε άσχετο νομοθέτημα, υπερψηφίζουν ομοφώνως διάταξη για αύξηση, εν μέσω γενικότερης οικονομικής στενότητας, της βουλευτικής τους αποζημίωσης και κάποιων επιδομάτων τους και φοροαπαλλαγών…

Οι δικαστές ερμηνεύουν οι ίδιοι, κατά το δοκούν, σχετική συνταγματική διάταξη, και αποφαίνονται πως “ό,τι ισχύει για τους βουλευτές, ισχύει και για μας”… Προφανώς, όμως, “ό,τι ισχύει για τον απλό λαό δεν ισχύει και γι’ αυτούς”: Ενώ στον οποιονδήποτε, έστω κι αν είναι αγράμματος, δεν συγχωρείται άγνοια νόμου, το ανώτατο δικαστήριο “βγάζει λάδι” πλειάδα δικαστών που παρέλειψαν να υποβάλουν δήλωση “πόθεν έσχες”, με την αιτιολογία, ακριβώς, ότι δεν γνώριζαν…

“Στο ίδιο μήκος κύματος” και με την ίδια κακώς νοούμενη συντεχνιακή νοοτροπία, τα διάφορα πειθαρχικά συμβούλια των δημοσίων υπαλλήλων απαλλάσσουν, σε υπερβολικά μεγάλο ποσοστό, όπως επισημαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη, συναδέλφους των (της εφορίας, της πολεοδομίας κ.λπ.) που κρίθηκαν ένοχοι δωροληψίας, πλαστογραφίας, ψευδούς βεβαίωσης κ.λπ. από τα αρμόδια ποινικά δικαστήρια…

κ.λπ. κ.λπ. […]

Πολλά “μεμονωμένα” γεγονότα, που παύουν να είναι μεμονωμένα, και γενικεύονται… ΟΛΟΙ μας έχουμε αγανακτήσει για ΟΛΑ αυτά, εκτός αν μας αφορούν προσωπικά, δηλαδή συντεχνιακά, οπότε είναι “δικαιολογημένα” στην κρίση μας… Σκεφθείτε εάν όλα τα παραπάνω συνέβαιναν και ταυτόχρονα!...

ΟΛΟΙ (πιστεύουν πως) έχουν ΔΙΚΗΟ!

Αυτοί και μόνον αυτοί!

ΟΛΟΙ εναντίον ΟΛΩΝ!

Συντεχνίες εναντίον της Κοινωνίας…

Μάζες (που δεν σκέφτονται, αλλ’ απλώς συμπεριφέρονται ιδιοτύπως, κινούμενοι και από την ψυχολογία της μάζας…) εναντίον του κοινού – συλλογικού καλού!...

Σ’ αυτή την χώρα, φοβούμαι, κυρίως “απεργεί” και “απέχει” το μυαλό, η λογική, η σύνεση!... Και δεν “απεργεί” ποτέ η αυθαιρεσία… Κι οι τραμπούκοι στήνουν χορό στους δρόμους!...

Περί ελληνικής οικονομίας από έναν μη οικονομολόγο έλληνα

“Πας μη Έλλην βάρβαρος”. Λένε… Ή τουλάχιστον έλεγαν… Και μπορεί, ίσως, να είχε, τότε, ισχύ, σήμερα όμως, χωρίς καμιά αμφιβολία, δεν έχει!... Πολύ δε περισσότερο που σήμερα ως Έλληνες νοούνται και οι Γραικύλοι κι οι Ελληναράδες!... Και που, δυστυχώς, οι φερώνυμοι που έχουν ελληνική παιδεία και ήθος είναι, φοβούμαι, μειοψηφία… Κι απ’ τα στοιχειώδη της ελληνικής παιδείας και του ήθους που συνεπάγεται είναι, θαρρώ, η κοινή λογική, η φρόνηση, η έγνοια για την πατρίδα και το κοινό καλό, ακόμα και εις βάρος του κοντόφθαλμου προσωπικού – ατομικού συμφέροντος…

Κοινή λογική, λοιπόν. Σχεδόν ανύπαρκτη! (Ή, τουλάχιστον, “καλά κρυμμένη”, τάχα, δηλαδή άχρηστη…) Πέστε μου! Ή μάλλον αναλογιστείτε – συλλογιστείτε: Είναι δυνατόν κάποιος που κερδίζει 49 να ξοδεύει 77; Προφανώς όχι! Κι αυτό ισχύει, βεβαίως, είτε πρόκειται για 49 και 77 δραχμές, στην αρχαιότητα, είτε για 49 και 77 δισεκατομμύρια ευρώ, αντιστοίχως, στη σύγχρονη εποχή!...

Οι αριθμοί δεν είναι φανταστικοί (Θα μπορούσα να γράψω, μάλιστα, ότι είναι “εκτός πάσης φαντασίας”). Σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, το ελληνικό κράτος, μέσα στο 2008, είχε έσοδα 49 δις ευρώ και έξοδα 77 δις ευρώ. Που για να τα ξοδέψει, φυσικά τα δανείστηκε. Με αρκετά υψηλό επιτόκιο… Τα δανείστηκε ουσιαστικά από το μέλλον μας!... Το δικό μας ή/και των παιδιών μας!...

Και να πεις πως έγινε για πρώτη ή για τελευταία φορά; Κάθε άλλο! Αυτή είναι η συνήθης πρακτική από καταβολής νεοελληνικού κράτους: Αλλεπάλληλα δάνεια που συνεχώς αυξάνονται και, βέβαια, μας φορτώνουν με τόκους… Και σε κάποιες περιόδους (π.χ. αμέσως μετά την Επανάσταση για Εθνική Ανεξαρτησία) πες πως ήταν “απαραίτητα”. Πες πως πήγαιναν (τουλάχιστον κατά το μεγαλύτερο ποσοστό τους) σε παραγωγικά έργα και, συνεπώς, απέδιδαν τα επόμενα χρόνια… Όμως τώρα πια (και συμβαίνει εδώ και χρόνια…) οι παραγωγικές επενδύσεις είναι ελάχιστες (αν θυμάμαι καλά μόνο τα 9 από τα 77 δις πήγαν πέρυσι σε τέτοιες παραγωγικές επενδύσεις….)

Το μεγάλο κακό άρχισε με την εμφάνιση των μεγάλων λαμογιών. Κι ο καθένας σας ας το προσδιορίσει χρονικά όποτε θέλει… φοβούμαι ανάλογα με τις πολιτικές ή/και κομματικές του πεποιθήσεις… Θα μπορούσα να σας δώσω μια ιδέα, μια δική μου εκτίμηση, αλλά νομίζω πως αυτό θα έβλαπτε. Όχι κατά το ότι αυτόματα θα με “σταμπάρατε” –καλώς ή κακώς- πολιτικά, αλλά διότι σε τελική ανάλυση δεν έχει αυτό σημασία, αλλά το να συμφωνήσουμε ότι το φαινόμενο αποτελεί μια πραγματικότητα.

[Παρένθεση –για να ελαφρύνουμε…- μ’ένα καυστικό ανέκδοτο που είχε κάποτε κυκλοφορήσει: Φιλοξενείται, λέει, παλαιότερα, ένας έλληνας πολιτικός, υπουργός δημοσίων έργων, ίσως, στη βίλα του ομολόγου του στην Ιταλία, ας πούμε! –Πώς τα κατάφερες κι έφτιαξες αυτή την όμορφη βίλα, τον ρωτά. –Βλέπεις εκείνη εκεί την αερογέφυρα; τον ρωτά ο ομόλογός του. –Ναι. –Ε, προμήθειά μου 50% και… χτίστηκε η βίλα μου!... Μετά από μερικά χρόνια ο ξένος υπουργός ανταποδίδει την επίσκεψη στην “ουάου – σούπερ – ντούπερ” βίλα του έλληνα υπουργού. –Πω,πω! Τόσο πολυτελή βίλα δεν έχω ξαναδεί. Πώς τα κατάφερες; τον ρωτάει. –Ακολούθησα το παράδειγμά σου. –Δηλαδή; -Βλέπεις την αερογέφυρα; -Όχι, δεν βλέπω καμιά αερογέφυρα! –Πήρα προμήθεια 100%!...]

28 δις ευρώ έλλειμα σε μια μόλις χρονιά. Και, όπως προείπαμε, δεν είναι η τελευταία χρονιά που συμβαίνει κάτι τέτοιο. Φέτος ο δανεισμός θα φτάσει στα 65 δις ευρώ (http://www.tanea.gr/default.asp?pid=2&artid=4544147&ct=3). Και του χρόνου και τον επόμενο χρόνο κ.λπ., η ίδια πρόβλεψη υπάρχει: Να δανειζόμαστε για να καλύπτουμε… το “ακάλυπτο” κράτος μας [αλήθεια, θυμάστε τον τηλεοπτικό ήρωα “Ακάλυπτο”;…], το “απύθμενο” χάος μας!...

Αυτό θα έκανε, άραγε, ο οποιοσδήποτε συνετός – λογικός άνθρωπος; Υπάρχει ένα τηλεοπτικό “reality show” με τίτλο “Για λογαριασμό σας”, που αποδεικνύει κάτι που ο καθένας μας, νομίζω, γνωρίζει κατά βάθος πολύ καλά (ή, για την ακρίβεια, συνήθως προσπαθεί να μην το σκέφτεται, να προσποιείται ότι δεν υπάρχει, στουθοκαμηλίζοντας, εάν και εφόσον αφορά τον ίδιο!...): Αργά ή γρήγορα η οικονομική καταστροφή είναι δεδομένη…

Παλαιότερα, επί εποχής “δραχμούλας”, όπως λένε και γράφουν οι ειδικοί, υπήρχαν κάποια τερτίπια, κάποιες λύσεις: Μια υποτίμηση της δραχμής είχε κάποια αποτελέσματα. Τώρα, με την Ελλάδα στην Ο.Ν.Ε., τέτοιες δυνατότητες δεν υπάρχουν… Μα εμείς (και οι κάθε είδους και χρώματος “πολιτικάντηδες” που τους “εμπιστευόμαστε” εν λευκώ, ανά τετραετία, στα πλαίσια της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, να ορίζουν τις μοίρες μας, “αντί για εμάς και για λογαριασμό μας”…), καμωνόμαστε πως δεν καταλαβαίνουμε…

…Ή θεωρούμε (: “θεωρούν”…) πως είμαστε έξυπνοι, ως Έλληνες, και θα τους πιάσουμε και πάλι “κώτσους” τους “κουτόφραγκους” της υπόλοιπης Ευρώπης: “Δεν είναι δυνατόν να επιτρέψουν οι Ευρωπαίοι να πτωχεύσει ένα κράτος που έχει ως νόμισμα το ευρώ” σκεφτόμαστε (ή “σκέφτονται”… AN σκέφτονται!...) Μάγκες! Καπάτσοι! Ελληναράδες!... Πίνουμε, αραχτοί, τις φραπεδιές μας, κάνουμε την “μεγάλη ζωή”… κι άφησε τους λοιπούς Ευρωπαίους, τα κορόιδα, να παράγουν και για λογαριασμό μας!...

Η Ελλάδα δεν παράγει! Για την ακρίβεια παράγει ελάχιστα! Ακόμα ακριβέστερα: Οι Έλληνες “παράγουν” απλώς (και συνεχώς) επιθυμίες! Ανέξοδα! Απροβλημάτιστα! Και βεβαίως (για να μην ξεχνιόμαστε!) παραμένουν πάντα (και εσαεί!) “εθνικώς υπερήφανοι και ανεξάρτητοι”!... “Του Έλληνα ο τράχηλος ζυγό δεν υπομένει”. Και “ούτε σηκώνει μύγα στο σπαθί του”!... Ποιος είναι ο “κύριος Αλμούνια” και οι κάθε είδους υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι, που έχουν το θράσος να μας “χτυπάνε καμπανάκια” (ή κουδούνες!...) θέλοντας να μας ξυπνήσουν; Και ποιος τους επέτρεψε να μας “κουνάνε απειλητικά το δάχτυλο μπροστά στη μύτη μας”; [Βεβαίως τόσο κοντόφθαλμοι που είμαστε, συνήθως “δεν βλέπουμε πέρα απ’ τη μύτη μας”…]

Για πόσο ακόμα, άραγε, θα μας στηρίζουν οικονομικά οι ξένοι; Και γιατί να συνεχίσουν να το κάνουν, άραγε, και στο μέλλον; “Για την ψυχή ποιας μάνας τους”; Για να μας ευχαριστήσουν, επ’ άπειρον, που “πήραν τα φώτα του πολιτισμού απ’ την αρχαία Ελλάδα”; Ή γιατί οφείλουν να είναι “φιλέλληνες”; [Και μην μου πείτε ότι, όταν αλλάξουν συμπεριφορά, δεν θα τους αποκαλέσουν, κάποιοι, “μισέλληνες”, απαλλάσσοντας πλήρως τους εαυτούς μας από την –αποκλειστική- ευθύνη που στην πραγματικότητα μας αναλογεί…]

Η “Επιτήρηση” είναι, ίσως, πλέον, “μονόδρομος”… Κι άντε να συνδυαστεί αυτό με “εθνική κυριαρχία” και “ανεξάρτητη πολιτική”… Ενός κράτους που ουσιαστικά έχει πτωχεύσει (κατά πως διαβάζουμε, πάντα) κι απλώς διατηρείται “στην εντατική, με μηχανική υποστήριξη”…

Κι όμως, μπροστά στη δεδομένη αυτή κατάσταση, εμείς εξακολουθούμε να “σφυράμε αδιάφορα”. Λες και δεν μας αφορά. Όλους μας! Πολιτικούς και πολίτες! Παντού στον κόσμο, όλοι, δείχνουν αυτοσυγκράτηση, ανέχονται περιορισμούς και περικοπές, ενώ εμείς (“τον χαβά μας”!...) αυξάνουμε τις απαιτήσεις μας, απαιτώντας αυξήσεις!...

[Θυμήθηκα τώρα, πάλι, και “μου άναψαν τα γλομπάκια”, πως πριν από κάποια χρόνια, ιδίως στη Βόρεια Ελλάδα, εργατοπατέρες και συνδικαλιστές, στο όνομα του κακώς νοούμενου συνδικαλισμού και επικαλούμενοι “εργατικά κεκτημένα”, αποδείχθηκαν “ανυποχώρητα” ανελαστικοί, με αποτέλεσμα χιλιάδες εργαζόμενοι να μείνουν, τελικά, άνεργοι, επειδή πολλές επιχειρήσεις, μη αντέχοντας το κόστος, αναγκάστηκαν να μεταφερθούν “εκτός συνόρων”, όπου υπήρχαν κατά πολύ φθηνότερα εργατικά χέρια…]

“Ένα κι ένα κάνουν δύο”: Η μόνη λύση είναι αύξηση των εσόδων και της παραγωγής και, παράλληλα, μείωση των εξόδων και της κατανάλωσης. [Η μόνη λύση! Αν γνωρίζετε οποιαδήποτε άλλη, σας παρακαλώ να μου/μας την υποδείξετε!...] Δεν μπορούμε να έχουμε “και την πίττα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο”! Είναι παράλογο, για παράδειγμα, οι δημόσιοι υπάλληλοι [και “τους έχω πολλά άλλα, ράμματα για τη γούνα τους, μαζεμένα”…] να θέλουν και να "απαιτούν" και μεγαλύτερους μισθούς και λιγότερο φόρτο εργασίας και πρόσληψη νέου προσωπικού και σύνταξη κατά το δυνατόν νωρίτερα (και αυτό “κεκτημένο”!...) και “πριμ παραγωγικότητας” (για όλους! είτε παράγουν, είτε όχι!...). Δεν μπορούν να συμβούν όλα αυτά μαζί, ταυτόχρονα! Διότι όλα αυτά απαιτούν χρήματα, περισσότερα χρήματα. “Δει δη χρημάτων, άνδρες Αθηναίοι, και άνευ τούτων ου δυνάμεθα ποιείν ουδέν”!...

“Μακάρι να είχαμε μια μηχανή να τυπώνει χαρτονομίσματα”, μας έλεγε, αστειευόμενος, όταν ήμουν μικρός, ο μακαρίτης ο πατέρας μου, απαντώντας έτσι στις ανεξάντλητες “ανάγκες” – απαιτήσεις τριών παιδιών. Μακάρι [τρόπος του λέγειν “μακάρι”, διότι κι αυτό είχε δυσμενείς συνέπειες…] να είχε τέτοια δυνατότητα και η Ελλάδα, να τυπώνει δηλαδή όσα χαρτονομίσματα έκρινε “αναγκαία”, ανάλογα με τις απαιτήσεις μας. Αλλά, καθώς προείπαμε, τέτοια δυνατότητα δεν υπάρχει!...

Μακάρι, λοιπόν, αντ’ αυτών, ν’ αποκτήσουμε, όλοι μας, “κοινή λογική” και “μέτρο”, αρετές που ανέδειξαν ως κορυφαίες οι αρχαίοι ημών πρόγονοι… Οι Έλληνες!...

Καιρός να… “σπάσω τη σιωπή μου”…

“Περίλυπος εστί η καρδία μου” τον τελευταίο καιρό… [όχι απλά μέρες, αλλά μήνες…]

Όχι για κάποιον λόγο προσωπικό. Αλλά γι’ αυτά που βλέπω γύρω μου και με θλίβουν…

Τι κάνεις όταν είσαι θλιμμένος;

Μιλάς (ή: γράφεις) ή σιωπάς;

Φλυαρείς [ενδεχομένως “φληναφήματα”] ή βιώνεις τη θλίψη σου “διατελών και συσκεπτόμενος” (όπως λένε, νομίζω, κάποιοι που περνιούνται για σοφοί – και ίσως να είναι…)

Όλους αυτούς τους μήνες που το ιστολόγιό μου παραμένει “σιωπηλό” [ή μάλλον: άγραφο…. “tabula rasa” που λένε….] ο ιστολόγος του δεν έχει πάψει να γράφει. Δεν φεύγεις εύκολα, βλέπεις, από αυτό το “χούι”… Λένε ακόμα, άλλωστε, πως “πρώτα φεύγει η ψυχή και ύστερα το χούι”, η συνήθεια… Αν και δεν [νομίζω πως] γράφω από συνήθεια. Κάτι τέτοιο θα ήταν ανούσιο, άλλωστε.. Γράφω για να εκφραστώ, γράφω για να σκεφτώ καλύτερα, γράφω για να αναπνεύσω, για να ζήσω…

Και τώρα, τέτοια ώρα, μες στη νύχτα, τι μ’ έπιασε, άραγε, αναρωτιέμαι, να καθίσω να (σας) γράψω;… Με τι θα ήθελα να σπάσω (“εκκωφαντικά”;…) την προηγούμενη σιωπή μου;…

Σίγουρα όχι με πολλά… [Κι ας συνωστίζονται μέσα μου τόσα πολλά που θέλουν να ειπωθούν, να εκφραστούν, ν’ ακουστούν… Τόσον καιρό, δα, που έχουμε να τα πούμε!...].

…Και, αναμφίβολα, ούτε και φλύαρα. “Τα λίγα λόγια ζάχαρη και τα καθόλου μέλι”, έλεγε, κατ’ επανάληψη, ο μακαρίτης ο πατέρας μου… Μακάρι να μπορούσα να εκφραστώ επιγραμματικά, με λόγο σύντομο κι αποφθεγματικό [κάτι που έχω “ζηλέψει” επανειλημμένα αυτούς τους τελευταίους μήνες, λόγω της έντονης και συστηματικής ενασχόλησής μου με τη συλλογή γνωμικών κι αποφθεγμάτων και με την ανάρτησή τους στα “Βικιφθέγματα”]

Αυτό, λοιπόν, που θέλω να γράψω, που θέλω να (σας) πω, αυτό που επιθυμώ να μοιραστώ μαζί σας, είναι η δική μου οπτική για την τρέχουσα κατάσταση.

Το πρόβλημα, για μένα, λοιπόν, δεν είναι [μόνο;] πολιτικό ή, ορθότερα, κομματικό. Το πρόβλημα δεν είναι ούτε οικονομικό [κάθε άλλο μάλιστα!] Το πρόβλημα το βαθύτερο κι η αιτία των κάθε είδους και μορφής εκδοχών κι εκφάνσεών του είναι [πάντοτε κατ’ εμέ] πρόβλημα αξιών. Αξιών και αξιολογήσεων. Κι αυτό που ιδιαίτερα με λυπεί και με τρομάζει, παράλληλα, είναι που αυτή η λέξη, η λέξη “Αξίες” τείνει να εκλείψει από το λεξιλόγιό μας, τείνει να γίνει είδος “μουσειακό”, μια απλή λεξικογραφική καταχώρηση της… παρελθούσας συνείδησής μας… Ίσως ορθότερο είναι να λέμε πως τείνει [αν δεν έχει γίνει ήδη…] ν’ αντικατασταθεί από μία μόνο “αξία” [με “α” μικρό και μέσα σε εισαγωγικά φυλακισμένη…]: Το Χρήμα.

“Το Χρήμα είναι Θεός”, θυμάμαι που έγραφε κι απήγγειλε, παλαιότερα, κάποιος. “Αγοράζει συνειδήσεις” συνέχιζε. “Αγοράζει…” …και τι δεν αγοράζει!...

Όχι πως είναι δα αποκλειστικά σύγχρονο φαινόμενο. Κάθε άλλο μάλιστα! Από καταβολής κόσμου, στο διάβα ολόκληρης της ιστορίας, βρίθουν τα παραδείγματα και οι περιπτώσεις που το χρήμα και ο πλούτος αναδείχθηκαν σε “υπεραξία”: Προδοσίες κάθε είδους και μορφής… Κορυφαίο παράδειγμα τα “τριάντα αργύρια” ως “τιμή του τετιμημένου”, μα και, πέρα απ’ αυτό, καθημερινά, εδώ και αιώνες, ασταμάτητα, πόσοι και πόσοι δεν “πουλάνε και τη μάνα τους” ή “ακόμα και την ψυχή τους στο διάβολο”, που λένε [ή και που έγραψε ο Γκαίτε, στον “Φάουστ”] για χρήμα, πλούτο και εξουσία…

[Έγραφα, παραπάνω πως “στο διάβα ολόκληρης της ιστορίας, βρίθουν τα παραδείγματα και οι περιπτώσεις που το χρήμα και ο πλούτος αναδείχθηκαν σε υπεραξία” και σκέφτομαι πως, τουλάχιστον για κάποιους, ολόκληρη η ιστορία δεν είναι τίποτε άλλο, κατά βάθος, παρά μια έκφανση του οικονομικού φαινομένου… αλλά η σχετική συζήτηση μπορεί να διαρκέσει ώρες ατελείωτες και να μας πάει αλλού και γι’ αυτό λέω να την αφήσω για την ώρα…]

Σκέφτομαι και θλίβομαι, συγκρίνοντας πως αξιολογούσαν – αξιολογούσαμε τους ανθρώπους παλαιότερα [μέχρι και πριν από τρεις – τέσσερεις δεκαετίες, ίσως;…] και πώς σήμερα.

Σήμερα “άξιος και επιτυχημένος” είναι μόνον αυτός που έχει πολλά χρήματα και περιουσία. Χωρίς να μας πολυενδιαφέρει πώς τα απέκτησε [τουλάχιστον όχι μέχρι να αποκαλυφθεί, οπότε και μάλλον θα του φορτώσουμε όλοι το “ανάθεμά” μας, για να είμαστε “εντάξει” με την –“ξεπουλημένη” πια- συνείδησή μας!...]: Μεγαλέμποροι ναρκωτικών, μεγαλέμποροι ελπίδων και ονείρων, “μάνατζερς” και “ατζέντηδες”, εκδότες και διακινητές πορνογραφικού υλικού, έμποροι λευκής [και μαύρης… και κίτρινης…] σάρκας, βιομήχανοι και επιχειρηματίες, εγκληματίες με λευκά κολάρα, μεγαλοδικηγόροι, μεγαλογιατροί κ.λπ. κ.λπ…. όλοι τους “άξιοι και πετυχημένοι”, αρκεί να έχουν κάνει περιουσία…

Παλαιότερα, θαρρώ, πως άξιζε ο γιατρός μονάχα γι’ αυτό που ήταν, γι’ αυτό που γνώριζε, γι’ αυτό που έκανε, για το ότι “έδινε τη ζωή του και τον χρόνο του” στην έρευνα και στην προσφορά προς την κοινωνία, όχι σπάνια ακόμα και μη εισπράττοντας αμοιβή απ’ όσους δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια. Σήμερα, αντ’ αυτών έχουμε ως “sine qua non” [και “άνευ αυτού ου δύνασθαι ποιείν ουδέν”…] το “φακελάκι”…

Παλαιότερα υπήρχαν, απ’ ό,τι γνωρίζω, δικηγόροι που αναλάμβαναν και έφερναν εις πέρας υποθέσεις αφιλοκερδώς, μόνο και μόνο για ν’ αναδειχθεί το δίκαιο, κι έχοντας πάντα ως πυξίδα κι οδηγό αυτό ακριβώς που τάχθηκαν κι ορκίστηκαν να υπηρετούν: το δίκαιο. Ενώ σήμερα [και διορθώστε με αν κάνω λάθος] μηχανεύονται τα πάντα και γίνονται ακόμη και “καραγκιόζηδες”, μόνο και μόνο για να κερδίσουν μιαν υπόθεση και την αμοιβή που συνεπάγεται…

Και τι να πούμε, εξάλλου, για εμπόρους κι επιχειρηματίες, βιομήχανους και μεγαλόσχημους “μάνατζερς”, που έχουν “πατήσει επί πτωμάτων” [τόσο μεταφορικώς, όσο και, ενδεχομένως, σε κάποιες περιπτώσεις, κυριολεκτικώς] για να αποκτήσουν πλούτο (και δόξα και εξουσία…)

Ουαί!...

“Ουαί”, θα πείτε, το δίχως άλλο, γι’ αυτές τις περιπτώσεις. Και είναι αυτή, τόσο για εσάς, όσο και για μένα, η εύκολη λύση: Το “ουαί”, το “ανάθεμα” των άλλων… Ακόμα και όλων των άλλων, εκτός, βεβαίως, των “άμεμπτων” εαυτών μας, ο καθένας μας!...

Κι όμως φοβάμαι [κι ετούτο με τρομάζει πιότερο] πως οι περισσότεροι από εμάς, μέσα στον μεγαλοαστισμό ή στον μικροαστισμό ή στην φτώχεια μας, ανάλογα, ο καθένας μας, κατά βάθος ελάχιστα διαφέρουμε, στην πραγματικότητα, απ’ όλους αυτούς τους [τάχα] λίγους “μεγαλόσχημους”… Φοβάμαι ότι ίσως να μη γίναμε σαν αυτούς [“σαν τα μούτρα τους”, που λένε…] όχι για κάποιον άλλο λόγο, αλλά γιατί δεν μας δόθηκε η [“μεγάλη”] ευκαιρία.

Διότι νομίζω πως στην καθημερινότητά μας, ο καθένας μας, τηρουμένων των αναλογιών, κάνει τις ανάλογες (και μάλιστα αλλεπάλληλες!) ηθικές υποχωρήσεις…

Ο λιανέμπορος, για παράδειγμα, ακόμα κι ο απλός φρουτέμπορος της λαϊκής αγοράς, δεν παύει να αισχροκερδεί, ακόμα κι αν δεν έχει, σε απόλυτες τιμές, το κέρδος του μεγαλέμπορου…

…κι ο “παπατζής” με τους “αβανταδόρους” και τα “τσιράκια” του, κατά βάση μάλλον καθόλου δεν διαφέρει απ’ τον ιδιοκτήτη ενός λαμπερού καζίνου… Κι ίσως, μάλιστα, να ονειρεύεται να γίνει κάποτε ένας τέτοιος…

Να συνεχίσω με άλλα παραδείγματα; Θαρρώ πως δεν χρειάζεται, διότι αναμφίβολα έγινε αντιληπτό αυτό που εννοώ…

Θέλω να “κατέβω”…

“Σταματήστε τη Γη να κατέβω”…

[“Δός μοι πα στω και ταν Γαν κινήσω” (Δώσε μου μέρος να σταθώ και θα μετακινήσω τη γη)]

Όχι βέβαια γιατί ζαλίστηκα από τη “μονότονη” περιστροφή της γύρω από τον εαυτό της και την κίνησή της γύρω από τον ήλιο και στο σύμπαν γενικότερα…

…ούτε, φυσικά, γιατί κουράστηκα από τις ομορφιές της…

Αλλά διότι διαπιστώνω κι εγώ, μαζί με ένα μεγάλο αριθμό των κατοίκων αυτού του πλανήτη, πως πηγαίνει “από το κακό στο χειρότερο”… προς βέβαιη κλιματική αλλαγή ή/και πλήρη οικολογική καταστροφή…

Βεβαίως, και να “κατέβω” εγώ κι όλοι όσοι από τους υπόλοιπους “επιβάτες” διαβλέπουν την καταστροφή, καθόλου δεν θα βοηθήσει… Το σημαντικό είναι να “κατέβουν” αυτοί που διαφεντεύουν τις τύχες του κόσμου, οι ηγέτες των “G8”, μήπως κι αλλάξει η ρότα του πλανήτη και σωθούμε… Μα αυτοί, δυστυχώς, προβάλλουν, καθώς φαίνεται (λες και αφορά αυτούς!...) το ότι “ο κυβερνήτης – καπετάνιος εγκαταλείπει τελευταίος το σκάφος που βυθίζεται”… Έτσι τους είπαν, καθώς φαίνεται, αυτοί που τους έστησαν εκεί πάνω, εκμεταλλευόμενοι την φιλαρχία τους, για να παριστάνουν τους ηγέτες (αλλά να’ ναι, στην πραγματικότητα) μαριονέτες…

“Μοιραίοι”, όπως λέει και ο ποιητής… “Δειλοί, μοιραίοι κι άβουλοι αντάμα, περιμένουμε, ίσως, κάποιο θάμα”…

To θέμα είναι πως όλοι αυτοί, δηλαδή και οι ηγέτες και αυτοί οι οικονομικοί μεγαλοπαράγοντες που τους στηρίζουν, έχουν στη διάθεσή τους ένα σωρό “think tanks” και αναλυτές και εναλλακτικά σενάρια για κάθε κρίση, αλλά δεν έχουν, καθώς φαίνεται, απλή λογική, για να σκεφτούν πως η καταστροφή θα περιλάβει και θα έχει συνέπειες και για τους ίδιους και τα παιδιά τους…

“Μωραίνει Κύριος ούς βούλεται απωλέσαι”…

…Κι αυτούς… Κι εμάς όλους!...

Διότι όλοι έχουμε ευθύνη που φτάσαμε ως εδώ:

“Οι λαοί έχουν την εξουσία και τους πολιτικούς που τους αξίζουν”….

…Κι αυτό ισχύει, βέβαια, και για την Ελλάδα!...

“Σταματήστε την Ελλάδα να κατέβω”…

Διότι η Ελλάδα τρέχει ανεξέλεγκτα. Στην λεωφόρο της… “προόδου”. Προς τον κατήφορο. Χωρίς φρένα… Και με οδηγούς και πλήρωμα υπνωτισμένους, μεθυσμένους… Αλλά, πάντως, ανέκαθεν (και τώρα ακόμα!...) “μες στην καλή χαρά”!... Με γλέντια και τραγούδια, χαρές και γέλια… [“Των οικιών ημών εμπιμπραμένων ημείς άδομεν” και “Γελά μωρός καν τι μη γελοίον ει”…]. Τρέχουμε, καθώς είπα, χωρίς φρένα… δηλαδή χωρίς φρένας… Με δύο οδηγούς να εναλλάσσονται (όπως απαιτεί ο νόμος, για… ασφάλεια στην οδήγηση και στην δημοκρατία!...), αλλά χωρίς να ελέγχουμε αν και οι δυό τους είναι “βαθιά νυχτωμένοι”, νυσταγμένοι… ή το ίδιο μεθυσμένοι με εμάς. Και, παράλληλα, αχόρταγα… διψασμένοι για εξουσία και εφήμερες δόξες και τιμές… [Για υστεροφημία ούτε λόγος!... “Apres moi le deluge”…. “Μετά από μένα το χάος και η καταστροφή”!...]

“Σταματήστε την Ελλάδα να κατέβω”…

…Μα πού να πάω, αφού την Ελλάδα και τον Έλληνα τους κουβαλάω μέσα μου;!...