Εξέλιξη και Προσαρμοστικότητα. Περί… “κατσαριδών” και “απολιθωμάτων”»

Για να επιβιώνουν τα όντα, πρέπει να εξελίσσονται. Να προσαρμόζονται. Στις εκάστοτε συνθήκες. Διαφορετικά είναι καταδικασμένα σε εξαφάνιση…

Θα το έχετε ακούσει ή διαβάσει, φαντάζομαι, πως σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα έμβια όντα με τη μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα είναι… οι κατσαρίδες!... Αυτές, κατά πως λέγεται, θα είναι, ίσως, τα τελευταία έμβια όντα του πλανήτη, ικανές να επιβιώσουν ακόμα και από πυρηνικό ολοκαύτωμα!...

[Οι κατσαρίδες, λοιπόν, μην το ξεχνάτε!...]

Στο πέρασμα του χρόνου, δεκάδες χιλιάδες είδη έχουν εξαφανιστεί και εξακολουθούν να εξαφανίζονται. Και μάλιστα στην εποχή μας με όλο και πιο γρήγορο ρυθμό… Υπάρχουν είδη που πια τα “συναντούμε” μόνο ως φωτογραφίες ή σχέδια ειδικών επιστημόνων (και) σε μουσεία ή ως απολιθώματα…

[Απολιθώματα! Να το θυμάστε και αυτό, θα επανέλθω…]

Αναρωτιέμαι εάν και κατά πόσο και πώς ακριβώς ισχύει ο νόμος της εξέλιξης και της προσαρμοστικότητας στους ανθρώπους και στις κοινωνίες…

Στο πέρασμα των χρόνων και των εποχών, τι μας διδάσκει η εμπειρία και η πραγματικότητα; Μπορεί, για παράδειγμα, ένας συνειδητός υπέρμαχος της “μη-βίας” να επιβιώσει, άραγε, στη μάχη με τον πρεσβευτή του “δικαίου του ισχυροτέρου”;… Όχι, το δίχως άλλο, αν δεν “εξελιχθεί”, αν δεν “προσαρμοστεί”… Γι’ αυτό, άλλωστε [τι; Είναι άραγε τυχαίο;…] λιγοστεύουν συνεχώς κι εξαφανίζονται οι Ποιητές (με «Π» κεφαλαίο). Οι Ποιητές για τους οποίους κάποιος πολιτικός είχε πει, αν θυμάστε, εκείνο το αμίμητο… […Δεν το γράφω καν, διότι… προσπαθώ να το ξεχάσω!...]

Έγραψα για “πολιτικούς” και θυμήθηκα κι ετούτο, που είναι –βεβαίως- απόλυτα σχετικό με όσα γράφω: Είναι τυχαίο, άραγε, που (σχεδόν) εξαφανίστηκαν οι άξιοι πολιτικοί, αυτοί δηλαδή που δεν “εξελίχθηκαν” και δεν “προσαρμόστηκαν” με του πολιτικάντηδες, που έχουν έρθει στα πράγματα;

[Θυμάστε το “ανθ’ ημών Γουλιμής”; Να σας θυμίσω κι εγώ ότι αντί για πολιτικούς – διανοούμενους, όπως για παράδειγμα ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος κι ο Κωνσταντίνος Τσάτσος, που είχαμε πριν από τρεις – τέσσερις δεκαετίες, έχουμε σήμερα ως (δήθεν) “πολιτικούς”, διάφορες TV-περσόνες;…]

Λέγεται πως “οι λαοί έχουν τις εξουσίες και τους πολιτικούς που τους ταιριάζουν και τους αξίζουν”

[Τους άλλους, αυτούς δηλαδή που “δεν μας κάνουν”, είτε τους εξοστρακίζουμε, όπως τον δίκαιο Αριστείδη, είτε τους δολοφονούμε, όπως τον σπουδαίο Καποδίστρια, είτε –ακόμα- τους περιορίζουμε σε ένα ελάχιστο – ασήμαντο ποσοστό, όπως τον Κωστή Στεφανόπουλο, ως ενεργό πολιτικό δηλαδή πριν τον αναδείξουμε Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ.λπ.]

Αναρωτιέμαι τι προηγήθηκε στον φαύλο κύκλο που έχουμε περιπέσει: Οι “υπήκοοι” “προσαρμοστήκαμε” στις “βουλές” (με την έννοια του “επιθυμίες”) και στα “καπρίτσια” των πολιτικάντηδων ή αυτοί “προσαρμόστηκαν” στην γενική κατάπτωση ημών των σύγχρονων Ελληναράδων;…

Σκέφτομαι και θλίβομαι… για το πόσο “ταιριαστά” και “προσαρμοσμένα” είναι τα παρακάτω φαινόμενα:

Θεωρούμε το κράτος εχθρικό και, αντίστοιχα, το Κράτος μας εχθρεύεται…

Φοροδιαφεύγουμε ασύστολα και με κάθε ευκαιρία… [και “με το δίκιό μας”, βέβαια, αφού…] …και το κράτος μας κλέβει συνεχώς, και δεν σέβεται τα χρήματα που εισπράττει απ’ τους φόρους μας…

Ζητούμε “αξιοκρατία παντού”… τη στιγμή που δεν μπορούμε να την ανεχθούμε όταν αυτή μας αφορά και λειτουργεί εις βάρος των ατομικών μας συμφερόντων…

Κατηγορούμε τους βουλευτές για… “βολευτές”, ενώ παράλληλα κι εμείς αυτό έχουμε ως “ελληνικό όνειρο”, δηλαδή να βρούμε κάπου “να τη βολέψουμε” και, μάλιστα, ζητάμε από τους ίδιους τους “βολευτές” να μας βολέψουν κι εμάς και τα παιδιά μας… [Αξιοκρατικά, πάντα, βεβαίως – βεβαίως!...]

Τους μεμφόμαστε ότι δεν βουλεύονται (με την πραγματική έννοια της λέξεως), όταν κι εμείς έχουμε πάψει από καιρό να σκεπτόμαστε, να στοχαζόμαστε…

Αναθεματίζουμε όσους είναι αναμεμειγμένους με οικονομικά σκάνδαλα, ενώ κατά βάθος, εκ πεποιθήσεως απατεώνες και εν δυνάμει “λαμόγια” κι εμείς, ψάχνουμε ευκαιρίες για να “πιάσουμε την καλή”!...

Ανήθικοι κι εκείνοι, ανήθικοι κι εμείς!... Απλώς σ’ εμάς δεν δόθηκε η ευκαιρία να το αποδείξουμε…

κ.λπ. κ.λπ. κ.λπ……

Καθένας μπορεί να αποφασίσει…

…αν θα καταλήξει μουσειακό “απολίθωμα” στη σύγχρονη κοινωνία…

…ή αν θα επιβιώσει, όπως οι κατσαρίδες!...

Υ.Γ.:

Μικρή σχετική ανάρτηση υπάρχει και στο άλλο μου ιστολόγιο, το “Σπουργίτι”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/07/blog-post_20.html

Αφού “δεν είμαστε όλοι ίδιοι” τότε γιατί έχουμε τέτοια χάλια ως κοινωνία;

“Δεν είμαστε όλοι ίδιοι!...”

[Και βέβαια όχι!... Το αποκαλύπτει, άλλωστε, κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, εκείνο το ανέκδοτο (που αναφέρεται μεν σε δικηγόρους, αλλά θα μπορούσε κάλλιστα να αφορά σε οποιανδήποτε άλλη κατηγορία) που λέει ότι “το 98% των δικηγόρων, δυστυχώς δίνει το κακό όνομα και στους υπόλοιπους”!...]

“Δεν είμαστε όλοι λαμόγια, κλέφτες, απατεώνες κ.λπ.”

[Όχι βέβαια! Το ζήτημα είναι αν αυτό γίνεται συνειδητά ή λόγω τύχης (ή… ατυχίας…)]

“Υπάρχουν και εργατικοί και δραστήριοι άνθρωποι. Προσπαθούμε να είμαστε σωστοί στη δουλειά μας. Επαγγελματίες!...”

[Σε αντίθεση, βεβαίως, με τους “ερασιτέχνες”. Κατηγορία και χαρακτηρισμός που είναι, φυσικά, υποτιμητικός, παρότι περιέχει ως συνθετικά του τις τόσο ευγενικές λέξεις “έρως” και “τέχνη”…]

“Εγώ είμαι ντόμπρος! Γνήσιος! Αυθεντικός! Ό,τι έχω θα στο πω μπροστά σου. Τίμια και τσεκουράτα! (Διότι “οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους”…). Δεν μ’ αρέσει να υποκρίνομαι!...”

[Μπράβο να σε χαρώ! Κάποια σκέψη, ενδεχομένως, να μην υποκριθείς, αλλά να προσπαθήσεις να γίνεις καλύτερος, ευγενικός, χαρούμενος, προσηνής κ.λπ. κ.λπ., σου έχει περάσει απ’ το μυαλό, ως εναλλακτική πρόταση;…]

“Όχι βέβαια! Δεν ισχυρίζομαι δα πως είμαι άγιος!... Έχω κάνει κι εγώ τα λάθη μου και τις στραβές μου… αλλά, πάντως, δεν είμαι σαν εκείνον ή σαν τον άλλον…. τον τάδε και τον δείνα… τον “μπήξε” και τον “δείξε”… Που ο καλύτερός τους (μπορεί να) έχει σκοτώσει τη μάνα του…”

[…]

“Αλλά έτσι είναι η ζωή: Για μας τα ντόρτια κι οι διπλές και γι’ άλλους οι εξάρες… Ήμουν άτυχος, βλέπεις, στη ζωή μου! Μ’ αδίκησε η ζωή και η “κακούργα” η κοινωνία… Όλοι αυτοί οι επιτυχημένοι “δεν πιάνουν χαρτωσιά μπροστά μου”… Γιατί αν υπήρχε δικαιοσύνη και αξιοκρατία, ξέρεις τι θα ήμουνα εγώ τώρα και τι περιουσία θα είχα;!...”

[Όχι δεν ξέρω! Αλλά θα μπορούσα να φανταστώ: Ίσως θα ήσουν δήμαρχος ή νομάρχης και, πάντως, γνήσιο και αγνό παιδί του λαού (κάτι σαν “Πανίκος” ένα πράγμα…). Ή ακόμα και Πρωθυπουργός (“Γιατί; Καλύτεροι είναι όλοι αυτοί από σένα;”…) ή/και Πλανητάρχης (:Μπάρακ Ομπάμα ή… Τάκης Μπουγάς!...). Και, από την άλλη, Ωνάσης ή Νιάρχος ή Λάτσης! Ή, ακόμα σωστότερα, συνδυασμός επιτυχημένου επιχειρηματία και πολιτικού… κάτι σαν τον Μπερλουσκόνι!...]

Ξέρεις τι είναι αυτές οι φράσεις; [οι… φυλακισμένες μέσα στα εισαγωγικά]. Ξέρεις ποιος τις έχει πει και τις λέει ακόμα; Και βέβαια ξέρεις – δεν μπορεί να μην ξέρεις!... Είναι φράσεις που τις λέμε όλοι μας, καθημερινά, με κάθε ευκαιρία, ανάλογα με τις περιστάσεις…

Όλοι μας “σχεδόν” τέλειοι!

Και, πάντως, “προσπαθούμε για το καλύτερο”!...

Κι αφού είναι έτσι, αναρωτιέμαι, πώς γίνεται και ως σύνολο, ως κοινωνία, έχουμε καταντήσει τόσο χάλια και ακόμα πάμε από το κακό στο χειρότερο;…

Μήπως, τελικά, είμαστε όλοι ίδιοι;…

Ή μήπως, έστω, έχουμε όλοι τα στραβά κι ανάποδά μας, καθένας το κουσούρι ή τα κουσούρια του, και ας προβάλλουμε τα προτερήματά μας;…

Τα οποία προτερήματά μας, σημειωτέον, συχνά είναι στη φαντασία μας…

[…όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς (αλλά μόνο καθόσον αφορά στους άλλους και όχι, φυσικά, στον εαυτό μας…) βλέποντας, για παράδειγμα, τις “οντισιόνς” στα διάφορα τηλεοπτικά “talent shows”….]

Μήπως, τελικά, είμαστε όλοι (ή οι περισσότεροί μας) “εν δυνάμει” λαμόγια, κλέφτες, απατεώνες κ.λπ., κι απλώς δεν μας δόθηκε η ευκαιρία να… “αποδείξουμε” εμπράκτως τα… “ταλέντα” μας αυτά;… Μήπως δηλαδή δεν είμαστε συνειδητά και με προσωπική απόφαση με το μέρος του καλού;…

Μήπως οι περισσότεροί μας είμαστε αποδεδειγμένα τεμπέληδες και τσαπατσούληδες;…

[Οι δημόσιοι υπάλληλοι, πάντως, θεωρούν ότι “υπερβαίνουν τα όριά τους τα ανθρώπινα”, αν και οι περισσότεροι δεν θα είχαν εύκολα θέση σε μια επιχείρηση με ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια… Κι όσο για τους διάφορους τεχνίτες και ελεύθερους επαγγελματίες, που οι περισσότεροι ονειρεύονται να κάνουν καμιά “καλή αρπαχτή”, πώς συμβαίνει άραγε –πέστε μου!- ο ένας να βρίσκει κουσούρια και τσαπατσουλιά μόνο στις δουλειές των άλλων, ακόμα της συντεχνίας του, αλλά όχι στα δικά του έργα;…]

Χρειάζεται, άραγε, να συνεχίσω με άλλα παραδείγματα;…

…Δεν φθάνουν αυτά για να αποδείξουν πως “των άλλων είναι καρύδια και βροντάνε, μα τα δικά μας είναι σύκα”;!....

Εκεί έγκειται το λάθος μας, νομίζω…

…Πως είμαστε εύκολοι στην κριτική μας με τους άλλους…

…Πως, αντίθετα απ’ ό,τι θα έπρεπε, είμαστε υποκειμενικοί με τους εαυτούς μας και “αντικειμενικοί” με τους άλλους…

…Πως (μοιραία, ίσως, εξ απόψεως ψυχολογίας…) συγκρίνουμε τις λάθος πράξεις των άλλων και τα ενδεχομένως αποτυχημένα αποτελέσματά τους, με τις δικές μας καλές και αγαθές προθέσεις…

…Πως ξεχνάμε όλα τα δικά μας λάθη και βλέπουμε το ελάχιστο λάθος του συνανθρώπου μας, το οποίο μάλιστα και γιγαντώνουμε…

…Πως προσπαθούμε να “διορθώσουμε” όλους τους άλλους γύρω μας, την κοινωνία ολόκληρη, ενώ εμείς δεν μπορούμε, απ’ ό,τι φαίνεται, να διορθώσουμε στο ελάχιστο τον εαυτό μας!...

Διότι αν το είχαμε κάνει, όλα θα πήγαιναν προς το καλύτερο!....

Υ.Γ.:

Σύντομη συναφής ανάρτηση ΚΑΙ στο άλλο blog μου, το “Σπουργίτι”, εδώ: http://spourgitistefanos.blogspot.com/2009/07/blog-post_12.html

[Επιστροφή]

Πολύ καιρός χωρίς να γράψω τίποτα…

Πολύς καιρός μες στη σιωπή…

Στη σιωπή και στη σκέψη…

Στις σκέψεις μου…

“Απέχω και διασκέπτομαι”, όπως λέει (αν καλώς ενθυμούμαι) κάποια ιδιαίτερη κατηγορία προσώπων…

Για μένα ιδιαίτερο ήταν και είναι ένα πρόσωπο…

…που είναι (πια) χαμένο.

Όπως χαμένος ήμουν κι εγώ τόσον καιρό…

“Φταίμε κι οι δυό, που ζούμε χωριστά”: Το τραγούδι…

Το φταίξιμο ανήκει, συνήθως, σε δύο: Η τραγωδία…

Πόσο καιρό έλειψα;

Δεν ξέρω! Δεν μπορώ να υπολογίσω!...

Ο χρόνος, βλέπεις, έχει διαφορετική περπατησιά, ανάλογα με τις περιστάσεις, ανάλογα με την ψυχολογική κατάσταση…

Πόσο καιρό έλειψα, λοιπόν;…

Ίσως “μια αιωνιότητα και μια μέρα”!...

…Κι όμως, δεν έλειψα.

Εδώ ήμουν και περίμενα. Σε περίμενα…

“Θα είμαι εδώ για πάντα να σε περιμένω”, σου είχα πει.

“Για πάντα;” είχες σχολιάσει απορημένα…

“Σ’ αγαπώ περισσότερο από καθέναν και από κάθε τι”, μου είχες πει.

“Από κάθε τι;” είχα εκφράσει την αντίρρηση…

…Ή μήπως είχαν συμβεί αντίστροφα οι διάλογοι;

Δεν ξέρω! Δεν θυμάμαι!

Μπερδεύονται τα ίχνη, τα λόγια, οι περπατησιές μας… Μπερδεύτηκε το “δικό μου” με το “δικό σου”, το “εγώ σου” με το “εσύ μου”…

Όχι, δεν έλειψα!..

Μα ήμουν “λειψός”….

Γιατί (μου) έλειπες εσύ…

Κι ακόμα μου λείπεις…

Αλήθεια, λείπεις ακόμα; Ή είσαι εδώ;

Αλήθεια, σου έλειψα καθόλου;

Αλήθεια, μ’ αγαπάς;

Προχθές σα να έλαβε η ψυχή μου ένα μήνυμά σου.

Σαν αγέρι θαλασσινό, δροσιστικό…

Φανταστική αίσθηση!...

Να’ταν αλήθεια ή η φαντασία μου;…

Να’ταν “κατά λάθος” ή “λάθος μου”;…

Λάθος… Λήθη… και Α-λήθεια παιχνιδίζουν…

Υ.Γ.: Επιστρέφω και στο "Σπουργίτι"!...

;-)

“Βικιπαίδεια” και “Βικιφθέγματα”. Εγκυκλοπαίδεια και Γνωμικά. Μόρφωση και Αρετή

Έγραφα, τις προάλλες, για τη “Βικιπαίδεια” και την αξία και σημασία της. Και, βεβαίως, για την αξία και σημασία του να γράφει κάποιος για τη Βικιπαίδεια. Την αξία και σημασία του… “να κάνεις το καλό και τον ρίχνεις στο γιαλό”. Να γράφεις για το κοινό καλό! Χωρίς να περιμένεις ανταπόδοση. Και με τον “κίνδυνο” (για τον εγωισμό σου…) να δεις, αργότερα, το κείμενό σου να “πετσοκόβεται” ή να τροποποιείται άρδην από κάποιον άλλο που συμβάλλει στην κοινή –συλλογική αυτή προσπάθεια…

Η Βικιπαίδεια είναι ένας από τους λόγους εξαιτίας των οποίων έχω “ψιλοχαθεί” απ’ την μπλογκόσφαιρα τον τελευταίο καιρό…

…κι ένας ακόμα λόγος είναι τα Βικιφθέγματα. Κι ας μην είναι τόσο “διάσημα” όσο η Βικιπαίδεια!... Που ίσως γι’ αυτό έχουν λιγότερη συμμετοχή και επισκεψιμότητα… Ίσως πάλι και όχι… Ίσως άλλος να ’ναι ο λόγος…

Η Βικιπαίδεια είναι εγκυκλοπαίδεια.

Τα Βικιφθέγματα είναι συλλογή γνωμικών, ρητών και αποφθεγμάτων.

Μια εγκυκλοπαίδεια… η εγκύκλια μόρφωση… οι γνώσεις… ανέκαθεν ήταν, για τους περισσότερους, το σημαντικό, το αξιόλογο, το ιδανικό, το ευκταίο κ.λπ.

Μια συλλογή αποφθεγμάτων, όμως;… Ποτέ δεν “πούλαγε” ιδιαίτερα. Ποτέ δεν θεωρείτο, για τους περισσότερους, κάτι το ιδιαίτερο… Ίσως διότι τα γνωμικά και τα αποφθέγματα έχουν σχέση και αφορούν, κατά βάση, στην αρετή, στον χαρακτήρα, στην ηθική κ.λπ.

Σ’αυτή τη σύγκριση… σ’αυτή την επιλογή, μεταξύ Γνώσης και Αρετής, μεταξύ Μόρφωσης και Χαρακτήρα, τις περισσότερες φορές (αν όχι πάντα…) θεωρείται, πλέον, δεδομένο το ποιος κερδίζει και ποιος χάνει… (Αν και φοβούμαι πως γι’αυτό, τελικά, βγαίνουμε όλοι μας χαμένοι, τόσο ατομικά, όσο και ως κοινωνία…) Είναι κάτι σαν τη μάχη μεταξύ καουμπόηδων και ινδιάνων, όπου πάντα βγαίνουν νικητές οι πρώτοι (Προσωπικά, ως παιδί, προτιμούσα τους ινδιάνους… Κι είναι κρίμα που το καταλάβαμε τόσο αργά, πως θα ήταν καλύτερα να μην έχουν εξοντωθεί, σχεδόν, οι ινδιάνοι…)

Θυμήθηκα τώρα, τα παλιά ενδεικτικά και τα απολυτήρια, δημοτικών και γυμνασίων και λυκείων: Υπήρχε, παλαιότερα, αναφορά και στη διαγωγή: “Κοσμιωτάτη” ήταν το ευκταίο. Και το ελάχιστο, θαρρώ, ήταν το “κοσμία” [Πού να το πεις, τώρα, πως και αυτό το ελάχιστο, το “κοσμία”, θεωρείτο, τότε, υποτιμητικό, υποδεέστερο…] Σήμερα, αν δεν κάνω λάθος (μακάρι να κάνω!) δεν υπάρχουν πια τέτοιες αναφορές. Σε κάθε περίπτωση, αναμφίβολα, ως Παιδεία, ως Εκπαίδευση, νοείται, πλέον, μόνο, η συγκέντρωση γνώσεων, η μόρφωση η ψυχρή, η (τελικά) “αποστεωμένη”… Σοφοί θεωρούνται, πλέον, μόνο οι παρα-μορφωμένοι [Ξεχνώντας, φαίνεται, τη διττή σημασία και έννοια που έχει αυτή η λέξη…]

Επανέρχομαι!... […ίσως και να μην έφυγα στιγμή από το θέμα!...]

Έκανα λόγο, αμέσως παραπάνω, γα Σοφούς και για Σοφία. Κι ήρθαν στο νου μου, αμέσως, κάποια σχετικά γνωμικά: “Πολλοί πολυμαθέες νόον ουκ έχουσι”… “Φιλοσοφείν εστί το λακωνίζειν” (Πλάτων)…. “Σοφός ο γνωρίζων χρήσιμα” (Αισχύλος)… “Γνώμαι σοφών αρετήν πλουτίζουσιν” (Σωκράτης)… “Μη παρίδης διήγημα σοφών και εν ταις παροιμίαις αυτών αναστρέφου” (Σοφία Σειράχ)….

Ήδη με τα παραπάνω έκανα μια εισαγωγή, νομίζω, στην αξία των γνωμικών και των αποφθεγμάτων. Επιτρέψτε μου να συνεχίσω με άλλο ένα, κι αυτό από τους αρχαίους Έλληνες: Ο Ισοκράτης γράφει (“Προς Δημόνικον” και… προς ημάς): “Ώσπερ την μέλιτταν ορώμεν, εφ’ άπαντα μεν τα βλαστήματα καθιζάνουσαν, εφ’ έκαστον δε τα βέλτιστα λαμβάνουσαν, ούτω δει και τους παιδείας ορεγομένους μηδενός μεν απείρως έχει, πανταχόθεν δε τα χρήσιμα επιλέγειν”. Είναι αυτό που πολύ αργότερα θα πει ο Τζάιημς Έλλις: “Τα βιβλία είναι κυψέλες σκέψεων. Τα αποφθέγματα είναι το μέλι που με χίλιους τρόπους συλλέξαμε”. Άλλοι τα έχουν χαρακτηρίσει “μαργαριτάρια μέσα στην άμμο”, “χρυσό σε ορυχείο”, “σπέρματα καλού”, “σπάνια γραμματόσημα”, “μικρούς σπινθήρες αδάμαντος”, “μυρωμένα άνθη” κ.λπ.

Κατά τον Γουίπλ “οι σοφοί άνδρες της αρχαιότητας έστειλαν την περισσότερη σοφία και ηθική τους κάτω από τον χείμαρρο του χρόνου μέσα στο ελαφρύ πλοιάριο του αποφθέγματος και του επιγράμματος”. Και κατά τον Ντισραέλι “η σοφία των ατόμων και η πείρα των αιώνων διαφυλάσσεται μέσα στα διάφορα ρητά και αποφθέγματα”. Ο δε Βολταίρος υποστηρίζει: “Η πληθώρα των αληθειών και συγγραμμάτων κατάντησε τόση, ώστε πολύ σύντομα θα καταφύγουμε στα αποσπάσματα”.

Όσο περισσότερο περνούν οι αιώνες και τα χρόνια, όσο τα αξιόλογα βιβλία και κείμενα που θα ήταν σκόπιμο, ο καθένας μας, να μπορούσε να έχει διαβάσει, πολλαπλασιάζονται, αυξανόμενα με γεωμετρική πρόοδο, τόσο αυξάνεται και η αξία των γνωμικών και των αποφθεγμάτων και, ιδίως, των σχετικών συλλογών…

…Όχι απαραίτητα ως “θέσφατα” [“Αυτός έφα!”…]. Αλλά ως ώθηση για το δικό μας πνεύμα. Ούτως ή άλλως είναι δεδομένο [όσο κι αν συχνά δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε ή δεν μπορούμε να το αντιληφθούμε] ότι, συνήθως, οι καλύτερες ιδέες μας έρχονται από άλλους και, όσο νέες και πρωτότυπες κι αν τυχόν θεωρούνται, βασίζονται και πηγάζουν από άλλες, προγενέστερων… Ένα γνωμικό, ένα ρητό, ένα απόφθεγμα δεν είναι παρά “η κατάλληλη στιγμιαία ώθηση που κάνει τον τροχό της σκέψης να γυρίζει μόνος τους για μεγάλο διάστημα” (Ιάσων Ευαγγέλου). Και “αν για το κάθε γνωμικό βεις το αντι-γνωμικό του, τότε δεν θα’χεις την αναίρεση, αλλά την προϋπόθεση για τη συνθετική ολοκλήρωση της βασικής ιδέας” (Ιάσων Ευαγγέλου).

Δεν είναι πάντα εύκολα, δηλαδή “ευκολοχώνευτα”, τα διάφορα γνωμικά. Κι όσο για τις σχετικές συλλογές, δεν τις διαβάζεις, βέβαια, όπως όλα τα υπόλοιπα βιβλία. “Ουκ εν τω πολλώ το ευ”… Κατά την εύστοχη παρομοίωση του Levalloi “δεν καταπίνει κανείς, τη μία μετά την άλλη, ένα κουτί παστίλλιες. Τις αφήνει να διαλύονται, μία – μία, μέσα στο στόμα, τρεις –τέσσερεις κάθε φορά”. Δεν είναι ωφέλιμο κάτι άλλο. Διότι δεν είναι, καθώς είπαμε, σαν τα άλλα τα βιβλία, τα διηγήματα ή τα μυθιστορήματα, για παράδειγμα, που μπορείς να τα διαβάσεις “μονορούφι”… Δεν είναι, βλέπεις, ευκολόπιοτα, σαν κάποια κρασιά… Είναι, αντίθετα, σαν τα αποστάγματα, τα φίνα κι εξαιρετικά, που πρέπει να τα πίνεις σε μικρές ποσότητες, σαν το κονιάκ και τα λικέρ…

…Λοιπόν…

…Κερνάω λικεράκι ή κονιακάκι… στα “Βικιφθέγματα”!...

Υ.Γ. Στις συλλογές γνωμικών και αποφθεγμάτων είχα κάνει μια σύντομη αναφορά, παλαιότερα, στην ανάρτησή μου με τίτλο “Η αφροσύνη (;) των συλλογών και των συλλεκτών”, εδώ: http://seagullstefanos.blogspot.com/2008/11/blog-post_24.html

Εμείς και οι Άλλοι… (Μέρος Β’) Η Συλλογικότητα…

[Δεν ξέρω πόσο παρατηρητικοί είναι όλοι αυτοί που με διαβάζουν, πάντως αναμφίβολα κάποιοι παρατήρησαν στην προ-προηγούμενη ανάρτησή μου (αυτή με τον τίτλο “Εμείς και οι Άλλοι… Οι “άλλοι”: η Κόλαση και ο Παράδεισός μας”), ότι η αρίθμηση των “κεφαλαίων” παρουσίαζε ασυνέχεια, αφού έλειπε το «3^ο». “Αυτό το… κενό, λοιπόν, έρχεται να καλύψει η σημερινή μου ανάρτηση”, όπως θα έλεγε κάποιος πολιτικός… Και ουδεμία σημασία έχει ότι το κενό αυτό εγώ ο ίδιος το δημιούργησα… (ή, αντιστοίχως, ο πολιτικός…)]

Εμείς και οι Άλλοι… (Μέρος Β’) Η Συλλογικότητα…

[Συνέχεια από το προ-προ-προηγούμενο και συμπλήρωση στο προ-προηγούμενο]

#3) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”….

Η έκφραση αυτή που φέρνει, συνειρμικά, μια άλλη έκφραση, επίσης για γιαλό:

“Ή στραβός είναι ο γιαλός ή στραβά αρμενίζουμε”…

Κι αυτή, με τη σειρά της, μου θυμίζει μια άλλη έκφραση και παροιμία:

“Οι πολλοί καπεταναίοι ρίχνουν έξω το καράβι”…

Κι όμως, γνωρίζω κάποιο καράβι που η συλλογικότητα δεν το’χει ρίξει έξω… Το αντίθετο μάλιστα!... Αναφέρομαι, εν προκειμένω, στη συλλογική διαχείριση της Βικιπαίδειας. Που εδώ και κάποια χρόνια πλέει στη θάλασσα του Διαδικτύου και, όπως προείπα, όχι μόνο δεν έπεσε έξω, αλλά, αντιθέτως, έρριξε έξω την ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια “Encarta” της περίφημης Microsoft του πολύ Billy Gates…

Η περίπτωση αυτή μου έφερε στο νου, συνειρμικά, άλλη μια διαφαινόμενη, μακροπρόθεσμα, “ήττα” της Microsoft: Ο γνωστός μας Internet Explorer φαίνεται πως με το πέρασμα του χρόνου θα χάσει το παιχνίδι απ’ τον Mozilla Firefox, που, αν δεν κάνω λάθος, είναι κι αυτός αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας…

Αναμφίβολα, πάντως, προϊόν και αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας είναι το λειτουργικό σύστημα Linux, το “αντίπαλο δέος” στα διαδεδομένα Windows της Microsoft. Το οποίο Linux φαίνεται επίσης να κερδίζει συνεχώς “πόντους” και έδαφος, από τη συλλογικότητα των χρηστών, εις βάρος της πρότασης – προϊόντος της μεγάλης πολυεθνικής…

“People have the power”, τραγουδούσαμε…

Πότε οι άνθρωποι, συλλογικά, έχουν δύναμη; Όταν ομονοούν και “συντονίζονται”!... [Θυμηθείτε, για παράδειγμα, την ιστορία του Ιησού του Ναυή… Και δεν είναι η μόνη περίπτωση, βεβαίως… Αντιθέτως!...]

Βεβαίως η δύναμη του πλήθους δεν είναι, πάντα, για καλό… Διότι, βλέπεις, η ομάδα, το σύνολο, ο λαός, συλλογικά θεωρούμενος, δεν σκέπτεται, δεν καθοδηγείται από τη λογική, αλλά από την “ψυχολογία του όχλου”. Και, συνεπώς, μπορεί εύκολα να “άγεται και να φέρεται”… “Πάντα ευκολόπιστος και πάντα προδομένος”… Εκλέγει τον Γουλιμή [“ανθ’ημών…”], φυλακίζει τον Κολοκοτρώνη, εξοστρακίζει τον δίκαιο Αριστείδη, εκλέγει τον Χίτλερ, θεοποιεί τον Στάλιν… Σταυρώνει τον Χριστό, που μόλις λίγες μέρες πριν τον υποδεχόταν (σαν αύριο, Κυριακή των Βαϊων) με “Ωσαννά”…

Αλλά αν μορφώσουμε το λαό και (ιδίως!) αν τον καλλιεργήσουμε… τότε πραγματικά (ή “ουτοπιστικά”;…) θα μπορούσε ν’αλλάξει η κατάσταση και να γίνει ο κόσμος, Κόσμος! Δηλαδή κόσμημα!... [“Ως χαρίεν ο άνθρωπος, όταν άνθρωπος εί”…]

Μεγάλη Παρασκευή… (…πριν από χρόνια…)

Τα παρακάτω είχαν γραφεί μια Μεγάλη Παρασκευή, πριν από (κάποια…) χρόνια…]:

Α’

“Επιθυμίαν επεθύμησας”, Κύριε, εκείνο το Πάσχα, “φαγείν με τους μαθητάς Σου”.

Εγώ επεθύμησα, απλώς, να φάγω…

…Κι οι σύγχρονοι “μαθητές Σου” με περιφρόνησαν…

Και γνώρισα κι άλλους…

…που δεν μπορούσαν καν να έχουν επιθυμίες…

Δεν λυπάμαι για μένα.

Εκείνους λυπάμαι!

Και πιότερο, ακόμα, τους “μαθητές Σου”…

B’

Πόθησα να δω την εκκλησία γεμάτη.

Την είδα!...

…και μετάνιωσα!...

Πανηγύριζαν τα περιοδικά ότι γέμισαν οι εκκλησίες.

Από “πιστούς”! Από πίστη.

Από πίστη;…

Αν έβλεπαν, θα καταλάβαιναν.

Και θα μετάνιωναν.

Όχι τα περιοδικά!

Οι “όψιμοι” πιστοί…

Γ’

Στον Κήπο της Γεθσημανή, Κύριε, ήσουνα μόνος.

Το ίδιο κι ως τον Γολγοθά Σου.

Μόνος.

Μέσα στο πλήθος..

Οι μαθητές Σου δεν μπορούσαν να σε βοηθήσουν.

Εκείνη τη στιγμή.

Δεν σε ένιωσαν. Δεν σου έμοιαζαν.

Και, έτσι, ζήτησες βοήθεια από μακριά…

Μόνος κι εγώ μέσα στο πλήθος της λειτουργίας της Αγίας Παρασκευής.

Ανήμποροι οι φίλοι μου και οι γνωστοί μου

να νιώσουν το δικό μου “Γολγοθά”.

Δεν τους κατηγορώ γι’ αυτό!

Λυπάμαι που’ναι τόσο μακριά

Αυτός που θα μπορούσε να με βοηθήσει

Ο όμοιός μου.

Ο άλλος εαυτός μου!...

Δ’

Γιατί φεύγετε, λοιπόν, μόλις “βεβαιωθείτε” για τη Σταύρωσή μου;

Γιατί φορέσατε τα γιορτινά σας και περάσατε να ανάψετε ένα κερί, στον Τάφο μου, στο δρόμο για τη διασκέδασή σας;

(…εάν, βεβαίως, η “κοινωνικότητά” σας δεν σταματήσει εδώ…)

Κι όταν έγινε, πια, η Ανάστασή μου, γιατί δεν μείνατε για τη Χαρά;

Ανάψατε, άραγε, απ’ τη φλόγα της Ανάστασης καμιά φλογίτσα στην καρδιά σας;

Κι ο οβελίας σας, άραγε, να ’ναι κι αυτός από χαρά για τη δική μου την Ανάσταση;

Θα μου απαντήσετε του χρόνου! Την Μεγάλη Τρίτη! Της μετανοίας…

Εμείς και οι Άλλοι… Οι “άλλοι”: η Κόλασή μας και ο Παράδεισός μας

[“Συνεχίζεται…” έγραφα τις προάλλες…

Κι άντε να δούμε, τώρα, πώς “συνεχίζεται”…

Διότι, τελικά, αποδεικνύεται πως δεν είναι σκόπιμο να σταματάς τον εαυτό σου (ή να λες στον άλλο να σταματήσει), όταν υπάρχει “οίστρος”, δηλαδή έμπνευση (τρόπος του λέγειν…). Αν χαθεί η έμπνευση… χάθηκε!... (και… “χαθήκαμε”!...)]

Τι έγραφα, λοιπόν, τις προάλλες; “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”… Νομίζω πως υπάρχουν πολλές διαφορετικές προοπτικές για τη συνέχειά του, ανοίγονται δρόμοι διαφορετικοί προς σκέψη…

#1) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”. Το κακό (το δυστύχημα!) είναι ότι στο γιαλό συνήθως ρίχνουμε ό,τι κακό και έτσι έχουμε ρυπάνει τους γιαλούς και τις θάλασσες και τους ωκεανούς (και ολόκληρο τον πλανήτη!...) και… “θα το βρούμε μπροστά μας”… τι λέω;… Το βρήκαμε ήδη!....

#2) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”. Ως Seagull/Γλάρος έχω δει και μπορώ να σε διαβεβαιώσω ότι είναι πάρα πολλοί αυτοί που έχουν κάνει το καλό, κρυφά, σιωπηλά, αθόρυβα, και “το’χουν ρίξει στο γιαλό”. Το έκαναν διότι το ένιωσαν, αυθόρμητα ή ως “χρέος ιερό”… Υπάρχουν, βέβαια, κι οι άλλοι… Καταλαβαίνεις ποιους εννοώ: Αυτούς που… επιπλέουν… Όπως οι φελλοί… Αυτοί που κάνουν (το καλό, εν προκειμένω) για να φανούν… Να επιδειχθούν… Πολιτικάντηδες “νέας κοπής”, “TV-περσόνες” κ.λπ. [Ποιος θα μας σώσει… δηλαδή πώς θα σωθούμε απ’αυτή την κοινωνική ρύπανση;…]

#4) “Κάνε το καλό και ρίξ’το στο γιαλό”, λένε…

“Αν κάνεις το καλό, θα πας στον Παράδεισο”, λένε οι άλλοι…

Και “αν κάνουμε, όλοι μας, μόνο το καλό, θα φέρουμε τον Παράδεισο στη Γη”, λένε οι ουτοπιστές, “θα κάνουμε Πραγματικότητα τη Φαντασία, θα δώσουμε Τόπο στην Ου-τοπία”!...

Για Παράδεισο έγραψα και σκέφτηκα, συνειρμικά, και την Κόλαση. Και, ιδίως, τη σπουδαία ρήση του σύγχρονου φιλόσοφου: “Κόλασή μου είναι οι άλλοι”!...

Πόσες σκέψεις δεν μπορεί να προκαλέσει, αλυσιδωτά, η παραπάνω φράση, με τη φρικτή αλήθεια που κρύβει… Μα η αλυσίδα αυτή, τελικώς, αλυσοδένει εμάς τους ίδιους… Όλους μας!... Έναν προς ένα…

Και ποια είναι η Λύση, άραγε, απ’ αυτόν τον Γόρδιο Δεσμό; [Η λέξη “Λύση” μπορεί να έχει την έννοια που σχετίζεται με την αρχαία –και όχι μόνο- τραγωδία!...]

Ποια μπορεί να είναι η Σωτηρία μας;

Ν’ αλλάξουμε Οπτική! Ν’αλλάξουμε Θεώρηση! Ν’αλλάξουμε Γνώμη, Άποψη! Να νιώσουμε, να συνειδητοποιήσουμε πως…

“Παράδεισός μας είναι οι άλλοι”!...

Οι άλλοι, έτσι όπως είναι, αλλά, πολύ περισσότερο, έτσι όπως θέλουν και εύχονται και οραματίζονται, κατά βάθος, να είναι!... Όντας προεχόντως ελεύθεροι, δηλαδή με δυνατότητα επιλογής απ’ όλες τις δυνατές πιθανότητες, τις οποίες θα γνωρίζουν πλήρως… [Και γι’αυτό “δει” και “χρη” να είναι πεπαιδευμένοι, μορφωμένοι, καλλιεργημένοι…]

Μόνο έτσι νοείται η Σωτηρία. [Η λέξη “Σωτηρία”, θυμίζω, προέρχεται και σχετίζεται, εννοιολογικά, με το “σώος”, που σημαίνει “ολόκληρος”!...] Σωτηρία και για εμάς τους ίδιους! Διότι, τελικά, χωρίς τους άλλους, δεν (μπορούμε να) είμαστε “σώοι”, δεν (μπορούμε να) είμαστε ολόκληροι!

Αυτό είναι το νόημα και η ουσία της θεολογικής φράσης “Σωτηρία δεν νοείται έξω από την Εκκλησία”. Την Εκκλησία της Συλλογικότητας, της Κοινωνικότητας, της Επι-κοινωνίας με τους άλλους. Δεν νοείται σωτηρία “κατά μόνας”. Δεν υπάρχουν “καλοί κατά μόνας”. Δεν υπάρχουν άγιοι μέσα σε… δοκιμαστικούς σωλήνες και… αποστειρωμένα εργαστήρια!...

Σωτηρία μας είναι η Εκκλησία, η Κοινωνία!...

Παράδεισός μας είναι οι άλλοι!...

π.Υ. (προ Υπολογιστών), π.Δ. (προ Διαδικτύου), μ.Δ. (μετά Διαδίκτυον) και p.B. (post Blogging) εποχές (μου)

…Όταν ήμουν παιδί (και όταν, αργότερα, ήμουν ερωτευμένος…) έριχνα, συχνά – πυκνά, στη θάλασσα χάρτινα καραβάκια ή λεμονόκουπες “μεταμφιεσμένες” σε πλεούμενα, τα όνειρά μου, λέει, να ταξιδέψουν μακριά, να φθάσουν σε κάποιον (απροσδιόριστο…) προορισμό…

Οι ναυαγοί πάλι, λένε (ή βλέπουμε στις διάφορες κινηματογραφικές ταινίες), έβαζαν γραπτά μηνύματα μέσα σε μπουκάλια και τα έριχναν στη θάλασσα, ευχόμενοι και ελπίζοντας να γίνουν αντιληπτά από κάποιον και να δρομολογηθεί, έτσι, η διάσωσή τους…

Στην π.Υ. (:προ υπολογιστών…) ή στην π.Δ. (:προ Διαδικτύου) εποχή (μου), νομίζω πως ήταν αντίστοιχο αυτό που έκανα: Έγραφα σε χαρτιά, μικρά ή μεγαλύτερα, ρητά, αποφθέγματα, γνωμικά, αποσπάσματα από βιβλία κ.λπ., τα αναπαρήγαγα φωτοτυπικά, και τα άφηνα “εδώ κι εκεί”, σε δημόσιους χώρους, ευχόμενος πως θα “γλυτώσουν” από τα χέρια επιμελών καθαριστριών, πως θα τραβήξουν το περίεργο βλέμμα κάποιων αγνώστων συνανθρώπων μου και στη συνέχεια, με το περιεχόμενό τους, θα τους διαφωτίσουν, θα τους συγκινήσουν, θα τους προβληματίσουν, θα τους ανακουφίσουν συναισθηματικά, θα τους καθοδηγήσουν κ.λπ.

[Συχνά έχω αναρωτηθεί κι έχω πλάσει, στο μυαλό μου, φανταστικές ιστορίες για το πού κατέληξαν και τι αποτέλεσμα μπορεί να επέφεραν κάποια τέτοια χαρτάκια που “απελευθέρωσα”, για παράδειγμα, στα τραπέζια και τα γκισέ των ταχυδρομικών γραφείων… Συχνά έχω αναρωτηθεί, επίσης, πώς εξελίχθηκε και πού τελείωσε, για παράδειγμα, το ταξίδι της λεμονόκουπας (ή μήπως ήταν γλυκόκαρπο μανταρίνι;…) που ρίξαμε στη θάλασσα, κάπου έξω από την Χαλκίδα, στην Εύβοια…]

Στην μ.Δ. (:μετά Διαδίκτυον) και ιδίως στην p.B. (:post Blogging) εποχή (μου), νομίζω πως είναι αντίστοιχο, και πάλι, αυτό που κάνω: Διαλέγω ρητά, αποφθέγματα, γνωμικά, αποσπάσματα από βιβλία, ωφέλιμες ιστορίες κ.λπ., και “μεταμφιεσμένος” σε “Eagle” [http://eaglestefanos.blogspot.com/], τα… βάζω σ’ ένα μπουκάλι και, με τις ίδιες ευχές κι ελπίδες, τα ρίχνω στη… θάλασσα του Διαδικτύου, όπου τα βρίσκουν διάφοροι… “σέρφερς”…

Υπό το πρίσμα αυτό η βασική ιδέα δεν διαφέρει… Διαφέρουν, όμως, νομίζω, τα αποτελέσματα. Υπό την έννοια ότι συχνά είναι πιο “απτά”, ότι γίνονται “αντιληπτά”. Είτε επιφανειακά, είτε (κάποιες φορές ευλογημένες…) και βαθύτερα.

Το γεγονός ότι το ιστολόγιο “Eagle” έχει μια σταθερά αυξανόμενη επισκεψιμότητα [παρότι εγώ κάθε άλλο παρά σταθερός είμαι στον ρυθμό με τον οποίο αναρτώ κείμενα!] και ότι κάποιοι φαίνεται να “έπεσαν τυχαία επάνω του” και, πλέον, το επισκέπτονται τακτικά, είναι η εξωτερική και “στατιστική” θεώρηση του πράγματος. [Αλλά, από την άλλη, η “αλήθεια” των αριθμών της στατιστικής δεν μπορεί να θεωρηθεί κριτήριο ασφαλές, αφού μάλιστα, όπως λένε, “οι αριθμοί μπορεί να ευδοκιμούν, αλλά οι άνθρωποι να υποφέρουν” και “τα μεγαλύτερα ψέματα μπορεί να τα πει η στατιστική”…]

Υπάρχουν, όμως, και τα βαθύτερα, δηλαδή τα ουσιαστικά, αποτελέσματα: Το “ευχαριστώ, βοηθήθηκα” που έχω ακούσει κάποιες φορές από γνωστούς και φίλους, ή τα σχόλια κάποιων αγνώστων ή e-φίλων….

Αυτή είναι μία από τις μαγικές εκδοχές και διαστάσεις του Διαδικτύου και των Ιστολογίων…

Και πάλι, βέβαια, υπάρχει, ίσως, η πιθανότητα, κάποιο απ’ τα κείμενα αυτά, να ωφελήσει, με τον τρόπο του το καθένα, αναλόγως, οποτεδήποτε στο μέλλον, κάποιον άγνωστο συνάνθρωπό μου, και να μην το μάθω ποτέ!...

Και… πώς και γιατί είναι απαραίτητο να το μάθω, άραγε; Οι αλληλεπιδράσεις που λαμβάνουν χώρα στον κόσμο μας, σ’ αυτόν “τον κόσμο τον μικρό, τον Μέγα”, και στο σύμπαν ολόκληρο, είναι απίθανες! Θα έχετε ακούσει, βέβαια, τη φράση ότι “το πέταγμα μιας πεταλούδας στο Χογκ Κονγκ, μπορεί να επηρεάσει τον καιρό στη Νέα Υόρκη” ή/και, σε καιρούς οικονομικής παγκοσμιοποίησης, τον δείκτη τιμών του Χρηματιστηρίου της…

Είναι συνήθως αδύνατο να συλλάβουμε αυτή την α-πιθανότητα!....

Και γιατί να είναι απαραίτητο, άραγε, γιατί να χρειαζόμαστε να “συλλάβουμε”, να συνειδητοποιήσουμε ή να μάθουμε αυτό το όποιο αποτέλεσμα των πράξεών μας; Αυτή, άραγε, είναι η “πληρωμή” μας, η ανταμοιβή μας; Γι’ αυτό κάνουμε κάτι, το ο,τιδήποτε, στους σύγχρονους καιρούς της κοντόφθαλμης (και δη υλιστικής) χρησιμοθηρίας; [Πώς άλλαξε έτσι ο καιρός, το κλίμα (κάθε είδους!...), Θεέ μου, πώς το αλλάξαμε έτσι, με τις πράξεις μας, τα τελευταία χρόνια!...]

“Κάνε το καλό και ρίξ’ το στο γιαλό” έλεγαν οι παλαιότεροι, συχνά αμόρφωτοι, μα και σοφοί συνάμα!...

Εμείς σήμερα, ως κοινωνία, συνολικά, θα το κάναμε θέμα Διεπιστημονικών ημερίδων, Φιλολογικών [:Το “κάνε” είναι προστακτική ή ευκτική;] και Φιλοσοφικών [:Τι είναι το “καλό”;] αναλύσεων, θα το βάζαμε στο ντιβάνι του Ψυχαναλυτή [:Γιατί θέλεις να κάνεις το καλό; Γιατί το έχεις ψυχολογική ανάγκη;], θα το εξετάζαμε υπό το πρίσμα της Παιδαγωγικής και της Οικολογίας [:Γιατί να υποδεικνύουμε να το ρίχνουν στο γιαλό; Δημιουργεί προηγούμενο και κακές συνήθειες!], ίσως να διαβλέπαμε και μία Πολιτική διάσταση [:Ναι στην αυθόρμητη και συλλογική δράση, όχι στις υποδείξεις. Ο Έλληνας δεν χρειάζεται υποδείξεις…], ίσως θα συστήναμε μια Διακομματική Επιτροπή για να διερευνήσει όλες τις εκφάνσεις και να καταλήξει σε ολοκληρωμένο πόρισμα και στην καλύτερη δυνατή (και πολιτικώς ορθή, βεβαίως – βεβαίως!...) διατύπωση και…. ακόμα θα περιμέναμε!...

[Συνεχίζεται…](*)

(*) Συνεχίζεται διότι στην πραγματικότητα όλα συνεχίζονται (και δουλεύουν ενδόμυχα…) και δεν εξαντλούνται με όσα γράφουμε σε μια σελίδα χαρτιού ή με όσα μετα-γράφουμε σε ένα ιστολόγιο…

(*) Συνεχίζεται, ακόμη, διότι κάποιοι καλοί φίλοι μου υπέδειξαν, ως άλλοι image-makers ή ως καλοί “μαρκετίστες”, πως τα κείμενά μου είναι ιδιαίτερα μακροσκελή και, συνεπώς, κουραστικά, ακόμα και γι’ αυτούς που θα είχαν όλη την καλή διάθεση να τα διαβάσουν.. […ε, μην κάνουμε κατάχρηση της καλοσύνης τους να με διαβάζουν και τους “εξοντώσω”!...]